Brussels Airlines aan de beademing?

Brussels AirlinesMisschien zijn die 290 miljoen toch wel beter elders besteed

Corona zal ons leven voorgoed veranderen, zo melden sociologen, psychologen, moraaldeskundigen en historici van zodra de witte schorten even achter het hoekje zijn. U mag niet vergeten dat talloze mensen met een diploma nu de kans van hun leven zien om zich in de belangstelling te wrikken, ook als ze niet Marc Van Ranst heten. Na de harde autisten die de curve in ‘t oog houden, komen de softe menswetenschappers, de gamma’s die het licht aan het einde van de tunnel zien en de crisis als loutering.

Er zijn ondertussen maar weinig politici die zich aan enige middellange termijn-bespiegeling durven wagen: bibberen doen ze momenteel voor de 4-ologen, nooit heb ik de hegemonie van de wetenschap zo absoluut gezien. Een van de weinigen die nog koffiedik durft kijken is vice-premier Alexander De Croo, die stelt dat we ons in een naoorlogse situatie bevinden, met dat verschil dat de gebouwen er nog staan. Dat lijkt me inderdaad geen klein verschil. Het zit hem dan ook vooral in de hoofden en het gedrag.

‘Nationale trots’

HostessDe kaarten voor de omslag liggen vrij duidelijk. Globalisme, kapitalisme en toerisme staan op de tocht. Hygiëne, partnertrouw, e-commerce, thuiswerken en tuinieren zitten in de lift. In de omgang wordt gezonde achterdocht het nieuwe normaal. Geen twijfel bijvoorbeeld dat de handdruk voorgoed uit de mode geraakt: ‘ooit, mijn zoon, gaven wij zomaar allerlei ziektekiemen via de handen door, telkens we iemand zagen die we kenden of wilden leren kennen. Alsof we zijn ondergang wensten’.

Een sector die zwaar in de hoek ligt waar de klappen vallen, is de luchtvaart. Wereldwijd staan vliegtuigen aan de grond, is de lucht opvallend proper en worden nogal wat mensen niet meer wakker gehouden door opstijgende Boeings. Elk nadeel heb zijn voordeel. Vraag: wat doen we met Brussels Airlines, de opvolger van Sabena, ondertussen al vier jaar volledig in Duitse handen?

Brussels Airlines boekte de voorbije tien jaar een nettoverlies van 236 miljoen euro en zat al voor corona in slechte papieren

De sentimentele alibi’s (‘onze nationale trots’) vermengen zich met de onvermijdelijke economische argumenten: 20.000 directe jobs, en dan volgt er nog een met de natte vinger geponeerd cijfer van ‘indirecte’ jobs dat niemand kan nagaan en altijd een veelvoud is van het eerste.

Laten we het gewoon cijfermatig bekijken: Brussels Airlines boekte de voorbije tien jaar een nettoverlies van 236 miljoen euro en zat al voor corona in slechte papieren, nagenoeg elk jaar weer afsluitend met rode cijfers. Ik hoor regelmatig zeggen dat ‘bedrijven die gezond waren, moeten ondersteund worden’. Nou. Heel het parcours van B.A., als opvolger van het failliete Sabena, getuigt van een chaotische zoektocht naar kapitaal en de onmogelijkheid om zich te positioneren tussen de ‘deftige’ maatschappijen à la KLM, en de prijsbrekers genre Ryan Air.

Superfixer Steve

DavignonSabena was een verlieslatende maatschappij, eigendom van de Belgische staat, die nog een paar decennia teerde op een vervlogen koloniaal verleden. Na het failliet in 2001 ging men al snel scheep met Virgin Express, een exploot waarin we de hand zien van burggraaf Étienne Davignon, Steve voor de vrienden, de man die zijn eigen moeder zou verkopen. Overal waar er grootscheeps gesjacherd wordt en entiteiten van eigen bodem in vreemde handen geraken, duikt de naam van de burggraaf op. Zie ook hoe de Generale Maatschappij via rommelig gelobby in Franse handen kwam (Suez), waardoor onze energieproductie vandaag nog altijd in Parijs wordt bedisseld. Of de uitverkoop van het failliete Fortis aan BNP Paribas in 2008, een constructie waarvan hij samen met zijn boezemvriend graaf Maurice Lippens de bezieler was.

Overal waar er grootscheeps gesjacherd wordt en entiteiten van eigen bodem in vreemde handen geraken, duikt de naam van de burggraaf op.

Ook in de Lufthansa-deal van 2008 speelde de superfixer een hoofdrol. De Duitse holding verwierf 45 procent van de aandelen, en nam B.A. in 2016 voor een habbekrats volledig over. Waarna onze nationale trots meteen als proletarische lagekostenmaatschappij door het leven moest gaan, iets wat de ex-Sabéniens niet goed afging, ook al waren de Afrikavluchten rendabel en redde het Star Alliance-netwerk enigszins de meubelen. Maar die service-alliantie van verschillende maatschappijen staat onder Duitse voogdij, en daarvan kan het zwaartepunt zo van Zaventem naar Berlijn verhuizen.

Geen babysit

CarstenSpohr

Lufthansa-CEO Carsten Spohr

En nu staan de Duitsers weer van voor in de rij om Belgische staatssteun (en overigens ook Oostenrijkse, via Austra): 290 miljoen euro, ja, dat willen ze wel, maar zonder voorwaarden inzake werkgelegenheid, inspraak of wat dan ook. CEO Carsten Spohr wil namelijk geen ‘overheid als babysit’, alleen geld, en geloof me, de Belgische onderhandelaars zullen zwichten, mede onder impuls van… Etienne Davignon, die een krimpscenario van 30% vooropstelt. Danke schön.

We hebben al een aantal van dat soort reddingsscenario’s gehad, het zijn bodemloze putten die gecreëerd worden op de kap van de domme Belgen. Ten gronde: die 290 miljoen zijn beter besteed aan de lokale economie en de verankering van industriële productie op eigen bodem. In plaats van te pokeren op de tarmac, investeer in innovatieve sectoren, groeimarkten, gebaseerd op duurzaamheid en zelfvoorziening. Zo’n luchtvaartmaatschappij, die niet eens van ons is, dat is een bubbel gebakken lucht met een geur van Sabena-nostalgie, een melkkoe waar we onze kostbare post-corona-kas niet aan moeten spenderen. De luchtvaart is een krimpende markt, en overeenkomstig de principes van de vrije markt leggen we zoiets niet aan het beademingstoestel.

Vooruitgang betekent ook dat we niet aan fetisjen vasthouden

Het spijt me voor die madammekes in hun hostessenuniform waarnaar we dubbelzinnig lachen als we instappen voor een rondje citytrippen, maar vooruitgang betekent ook dat we niet aan fetisjen vasthouden. En in dit geval is vooruitgang, eigenaardig genoeg, het wat dichter bij huis zoeken en de grote massa’s wat ontwijken. We zitten in een paradigmawissel en dat vergt flexibiliteit en creativiteit. Laat voor de rest de maatschappijen het maar verder uitvechten in een markt waar ze toch scherp op de prijs zullen moeten spelen.

Overigens hoeft de exploitatie van een luchthaven niet gebonden te zijn aan het koesteren van een soort imaginair ‘kroonjuweel’, zie bijvoorbeeld hoe de Walen succesvol Brussels South Charleroi Airport en Luik-Bierset hebben uitgebouwd tot regionale spelers. De verdere uitbouw van een Europees hogesnelheidstrein-netwerk is een belangrijke alternatieve optie. Middellange termijndenken dus, de meeste politici zullen het nog echt moeten leren.

Geplaatst in Geen categorie | 130 reacties

Welkom in mijn nederige silo: een poging om de 4-ologie te begrijpen

Vlieghe_AfspraakMoeder Erika scheidt de schapen van de bokken.

OK, België is nog steeds een café zonder bier, alle bh’s zijn verknipt tot mondmaskers en het WC-papier is weeral op. De lockdown was streng, vervelend en rechtvaardig: voor iedereen gelijk. Gezinnen waar iedereen op elkaars lip zit met zeurende kinderen en wapperende handjes, alleenstaanden die kapot gaan van verveling. Iedereen malcontent, tous ensemble en allen tegen het virus: de lockdown was communistisch en daardoor een permanent orgasme voor Marc Van Ranst.

Nu komen we in een nieuwe fase, deze van de versoepeling, in het Frans déconfinement. Dat is andere koek. Dan moet de op sterven na dode economie gereanimeerd worden, en zowaar het sociale leven voorzichtig hersteld. Niets meer voor de PVDA-virusjager, een nieuw soort wetenschappers komt op het voorplan: de Erika’s. Wijze moeders die ook aandacht hebben voor het sociale, uiteraard altijd met één oog op de curve.

We hebben het hier natuurlijk over professor Erika Vlieghe, voorzitter van de expertengroep die de exitstrategie moet uitstippelen (GEES). Zij is het vermoedelijke brein achter het bubbelplan: mensen die onder één dak wonen (een bubbel of silo) mogen vanaf zondag 10 mei, niet toevallig Moederdag, een andere bubbel van maximaal vier personen ontvangen in hun huis. ‘Bubbel’ en ‘silo’ zijn dus synoniemen voor een entiteit van mensen die met mekaar regelmatig omgaan. Het gezin is de oerbubbel, al sinds de prehistorie toen de jager een vrouw naar zijn grot sleepte om zijn dierenvel te wassen.

Bendevorming

silobubbelDe voorwaarden zijn strikt: het moet altijd hetzelfde groepje gasten zijn, en die mogen meteen ook nergens anders meer op visite. Virologisch is dat een prachtig plan, zij het compleet onuitvoerbaar en nog minder controleerbaar. Alsof een gezin van vijf één kind zou thuislaten om bij een bevriend gezin op visite te gaan. Tenzij er een vaste pineut is: de gabber die niet luistert, er zijn voeten aan veegt op school en neigt naar slechte vrienden. Wij noemen dat het zwart schaap, bij Sartre heet hij l’idiot de la famille. Maar half in de ene bubbel, en dus niet mee naar de andere. Asociale kwasten verdienen geen versoepeling.

Er is nog meer: let eens op de mimiek en lichaamstaal van professor Vlieghe. Heeft Erika het over bubbels, dan kijkt ze vrolijk en kan er een lachje af. In de bubbel wordt gevierd, ontspinnen zich interessante gesprekken en is iedereen aardig voor mekaar. Bezigt ze daarentegen het woord silo, dan gaan haar mondhoeken naar beneden en klinkt ze wat gedempter: in de silo is het altijd wat donker, het ruikt er naar drank, kinderen spelen zich suf op internetspellen, de frigo is tamelijk leeg en moeder kijkt haar dochters het huis uit.

Het is kwestie van juist kiezen, want eens gekozen zit je ook vast aan die bubbel of, indien pech, silo.

Er gaan zich nu bizarre dingen afspelen met de déconfinement, want het zal blijken dat er populaire en onpopulaire gezinnen zijn, interessante bubbels en grauwe silo’s waar niemand wat mee te maken wil hebben. Het is kwestie van juist kiezen, want eens gekozen zit je ook vast aan die bubbel of, indien pech, silo. Een sociologische slangenkuil, waar het zindelijke, Cartesiaanse brein van Erika propere kipkap van maakt.

Voor alleenstaanden is het zo mogelijk nog surrealistischer. Je mag vier vrienden (of vriendinnen) uitnodigen, maar die moeten dan alle andere sociale plekken mijden. Een soort bendevorming dus, ik vraag me af of dat wel wettelijk is. Alhoewel: de kans dat er zich hier ten huize -want ik behoor tot die categorie- vier hominiden aanbieden die het kloek besluit genomen hebben van met niemand anders nog contact te hebben, is ongeveer even groot als de kans dat de zon morgen niet meer opgaat. Erika is nóg slimmer dan ze eruit ziet.

Soit, virologen, toch wel een gevaarlijke soort, als je ze laat begaan. Het hokjesdenken waar zo’n infectiespecialist noodzakelijkerwijze en van nature mee behept is, leidt in crisissen als deze tot sociologische hakbijlen waar mijn on-cartesiaanse ziel zich met hand en tand tegen verzet. Er was al de voorzichtige stelling, die hier en daar zelfs de opiniebladzijden van deftige kranten haalde, dat bejaarde en dus onnuttige individuen maar beter uit ziekenhuizen wegblijven. Eentje gewaagde zelfs van een permanente lockdown voor 65-plussers, in de stille hoop dat het probleem zichzelf dan zou oplossen. Noteer overigens dat de plus-dochter van Erika Vliegen ook tijdens de lockdown nooit heeft opgehouden heel het land te doorkruisen tussen haar thuisgezin en het gezin van haar lief, zo verneem ik uit betrouwbare bron. Marc Van Ranst zag dan weer geen graten in een (uitgebreid door de VRT gecoverd) bezoek aan het Panamarenko-museum.

De dag dat de wetenschappers zelf terug in hun kot/labo kruipen, dan pas worden het hier bubbels van jewelste.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Geplaatst in Geen categorie | 136 reacties

Verboden mondmaskers uit te delen (behalve slechte)

En andere pittige verhalen

station_masker

OK, het Belgische naai-atelier werd al aan het werk gezet, ze staan tot ver buiten aan te schuiven aan de Veritas-vestigingen. Vrouwen verknippen hun bh’s en krijgen hangborsten om toch maar het gezin van bescherming te voorzien. Want op de overheid moeten we niet rekenen, dat werd ons al lang duidelijk. Bovendien is dat huiselijke handwerk ideaal om de lockdown, die amper versoepeld wordt, draaglijk en zelfs leutig te maken. Zo horen we in de wandelgangen van de veiligheidsraad.

Dorpspolitiek

Tommeke

Tommeke, Tommeke, wat doe je nu?

Het is dus alle hens aan dek. Het Vlaams Belang, tegenwoordig altijd bij de pinken, wilde gezondheidsmaskers uitdelen aan het Antwerpse Centraal Station, maar moest opkrassen: dat zou samenscholingen kunnen teweegbrengen, vond burgemeester Bart De Wever. 250 euro boete per uitgedeeld masker. Dat kan zelfs de goed gevulde partijkas van het VB zich niet permitteren, dus dropen ze af naar het partijhoofdkwartier waar men de gratis maskers nog wel kon bekomen.

Sorry mensen, Bart gunt Tommeke die publiciteit niet. Partijstrategisch is dat allemaal dik in orde, vanuit het standpunt van volksgezondheid veel minder. Als iemand zich geroepen voelt om briefjes van 100 euro uit te delen, zal dat vermoedelijk meer deining veroorzaken dan een mondmasker dat aan één euro in de supermarkten te koop is. Maar in deze tijden, waar de federale regering de distributie van die (op het openbaar vervoer verplichte!) mondmaskers werkelijk niet rond krijgt, zou iedereen die ze zomaar uitdeelt applaus moeten krijgen. Misschien stond er wel een Vlaams leeuwtje op, of een VB-logo, dat weet ik niet. Voor zo’n virus misschien een extra aansporing om uit de buurt te blijven?

Noteer dat sommige gemeenten zoals Liedekerke de maskers wél gratis uitdelen. Ze kwamen uit het Oosten en blijken waardeloos. Wegens de racismewet hier verder geen Chinezenmoppen.

Handelsoorlogje

DeBacker

Genaaid door de supermarkten…

Over supermarkten gesproken, want de Belgische mondmaskergrap houdt maar niet op. We vernemen nu dat minister De Backer (Open VLD) bij supermarktenkoepel Comeos 35 miljoen mondmaskers had besteld, om ze via de apothekers gecontroleerd te verdelen. U leest het goed: de regering besteedt, na al het gekluns, de bevoorrading van cruciaal medisch materiaal voor de volksgezondheid uit aan Carrefour en Delhaize. Die de maskers ook wel vonden op de markt, maar als puntje bij paaltje kwam ze niet wilden leveren. Ze verkochten ze liever zelf, om de apothekers een hak te zetten. Een grote partij verdween ook naar het buitenland. Jawel.

De Backer is als liberaal een grote voorstander van deals met de privé-sector, en laat zich door deze graag naaien.

Het handelsoorlogje tussen supermarkten en apothekers draait dus in het voordeel van de eersten uit. Philippe De Backer is minister van Digitale Agenda, Telecommunicatie en Post, belast met Administratieve Vereenvoudiging, Bestrijding van de sociale fraude, Privacy en Noordzee. Niets dat met medische bescherming lijkt te maken te hebben, maar zijn partijgenote Maggie De Block heeft ondertussen zoveel blunders opgestapeld dat Philippe in de bres moest springen, zo gaat dat.

De Backer is als liberaal een grote voorstander van deals met de privé-sector, en laat zich door deze graag naaien. Ook -en vooral- in tijden van nationale gezondheidscrisis. Daar komt vermoedelijk stevig lobbywerk aan te pas. Zo ging hij voor de uitbreiding van de testcapaciteit te rade bij farmaceutische bedrijven en niet bij de erkende klinische laboratoria, die de geproduceerde reagentia zelfs niet krijgen. Kassa bij de big pharma.

Dorpspolitiek (bis)

Naaiende maggie

Genaaid door zichzelf

Het Comeos-verhaal ligt in het verlengde: zoveel mogelijk naar de privé doorschuiven, luidt het devies. De supermarktbond kan nu De Backer chanteren en doet dat ook zonder enige schaamte: ze wil bij de overheid bijkomende kosten in rekening brengen, plus de garantie dat ze de maskers zelf mag verkopen. Dat is tegen de oorspronkelijke afspraak én tegen het al genomen Ministerieel Besluit van minister van Economische Zaken Nathalie Muylle (CD&V). Maar als we in oorlog zijn met het virus, is het à la guerre comme à la guerre, nietwaar.

Institutioneel lijkt de conclusie duidelijk: ofwel terug naar de Belgische federale staat, ofwel splitsen, maar niet mossel noch vis

Het is ook vanuit dezelfde liberale inspiratie dat gekozen werd voor een puur economische versoepeling van de lockdown, zonder aandacht voor sociale contacten. Kom alleen uit uw kot om te kopen en geld te laten rollen, maak er vooral géén uitstap van en laat voor de rest Spinning Maggie maar ronken.

De coronacrisis zal bij ons de geschiedenis ingaan als de Belgische mondmaskergrap waar toch zuur zal om gelachen worden. Wanbeheer, slechte communicatie, dorpspolitiek, en dat in een lappendeken van bevoegdheden waar zelfs een kat haar jongen niet meer in terugvindt. Institutioneel lijkt de conclusie duidelijk: ofwel terug naar de Belgische federale staat, ofwel splitsen, maar niet mossel noch vis. Vroeger verwekte de complexe staatsstructuur alleen ergernis, nu tellen we dagelijks ook doden. Van een Deense aanpak (zoveel inwoners als Vlaanderen, 10 keer minder slachtoffers, lockdown opgeheven) kunnen we alleen maar dromen. In afwachting.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

 

Geplaatst in Geen categorie | 81 reacties

Lul maar wat, we sluiten gewoon de microfoons af

 

vrije persHoe ‘persvrijheid’ soms onze vrijheid van mening in de weg zit

Vandaag, even kijken, 3 mei: internationale dag van de persvrijheid, World Press Freedom Day, door de Verenigde Naties in 1993 in het leven geroepen. Daarin beroept men zich op artikel 19 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dat artikel is echter veel breder en rept zelfs niet over pers, doch over het recht van vrije meningsuiting voor iedereen, elke burger, en niet alleen de journalistieke klasse. Een wereld van verschil, ik leg even uit.

In dictatoriale regimes is er geen vrije pers en ook geen vrije meningsuiting tout-court. Ofwel hou je daar je mond en schik je je naar de directieven van de overheid, ofwel ga je ondergronds, als blogger bijvoorbeeld. Dat heeft hoe dan ook consequenties. De accounts van de Chinese blogger-criticus Ren Zhiqiang werden simpelweg afgesloten, en recent verdween daar burgerjournalist Chen Qiushi spoorloos omdat hij op een onafhankelijke manier wou nagaan hoe het coronavirus zich vanuit Wuhan verspreid had.

Vorig jaar werd de Russische onderzoeksjournalist Ivan Goloenov beschuldigd van drugshandel en verdween achter de tralies: algemeen vermoedt men dat hij teveel in de weg liep van Vladimir Poetin. En de manier hoe Jamal Khashoggi op 2 oktober 2018 aan zijn einde kwam in het Saudi-Arabische consulaat te Istanbul, verwekte ook wereldwijd protest. Maar.

Fatsoensdictatuur

Roger-Van-Houtte-1

Roger Van Houtte (1951 – 2011): een ‘lastige’ journalist die mocht beschikken

In Vlaanderen en België zit het medialandschap toch wel wat anders in mekaar. We leven in een democratie, geaccrediteerde journalisten mogen schrijven wat ze willen, maar werken uiteraard wel in een hiërarchisch systeem met een hoofdredacteur aan de top. Krantenredacties zijn gedisciplineerde pulpfabrieken waar de commerciële logica hand in hand gaat met een streng bewaakte politiek-correcte lijn.

Er moet bedrukt papier verkocht worden. Dat leg ik verder uit in mijn boek ‘Na het journaal volgt het nieuws’. Jonge afgestudeerde journalisten die werk vinden op zo’n redactie hebben helemaal geen zin om tegen de stroom in te gaan. Zijn ze braaf, dan schuiven ze door naar boven; werken ze niet mee, dan worden ze afgeserveerd. Dat overkwam ooit Roger Van Houtte, op vraag van Steve Stevaert en Patrick Janssens ontslagen bij Gazet van Antwerpen. De journalistieke collega’s hielden hun tanden stijf op mekaar.

Krantenredacties zijn gedisciplineerde pulpfabrieken waar de commerciële logica hand in hand gaat met een streng bewaakte politiek-correcte lijn.

Er zit dus flink wat ruis op de lijn van de persvrijheid, nog steeds. Er heeft zich een fatsoensdictatuur geïnstalleerd die niet zo drastisch is als de vervolging van dissidenten in totalitaire regimes, maar die voor de rest best wel efficiënt functioneert. Voor alles willen hoofdredacteurs goed aangeschreven blijven bij het politiek establishment, want de contacten daarmee leveren kopij op. Dus wordt er met de handrem bekritiseerd, en worden alleen politici aangepakt die sowieso al aangeschoten wild zijn, zoals recent De Standaard Wouter Beke de grond in boorde. Een maand geleden nog zou dat ondenkbaar geweest zijn. ‘Voortschrijdend inzicht’ noemen ze dat daar.

Zoals afgesproken

kippen_afspraakKranten zijn met name instituten die financieel uit de hand van de overheid eten: de redacties weten waaraan zich te houden. En ook al is er een (meestal gecensureerd) lezersforum, fundamenteel wordt de lezer als een passieve consument beschouwd die de dagelijkse pulp tot zich moet nemen.

Ten gronde komt de politiek-correcte lijn ook tot uiting in de keuze van opinies en zogenaamde opiniemakers waarvoor men de kolommen opent. Het betreft een clubje van altijd dezelfde VIP’s, waar tegenover een ‘zwarte lijst’ beantwoordt van persona non grata. Kom je in die lijst terecht, dan ben je ‘verbrand’ en kom je nooit meer in De Standaard of De Morgen of Knack aan bod.

Praatprogramma’s als De Afspraak geven nauwkeurig de bandbreedte aan waarbinnen een ‘debat’ mag plaats grijpen. Het is dus een vorm van georganiseerd fake news.

Dergelijk filteringssysteem toont weerom dat er een verschil is tussen persvrijheid en vrijheid van mening. De ‘vrije pers’ vormt een establishment op zich, en elke burger kan wel een vrije mening hebben maar als de pers die doodzwijgt resten er enkel nog de sociale media. Deze worden door de gesettelde media, ook wel mainstream media genoemd, heel logisch, afgedaan als een soort stinkende beerput. Idem dito voor bloggers en al wie zich zelf als medium opwerpt, los van de mainstream. Niet ernstig te nemen toogpraat, zo luidt het devies.

Ons aller VRT speelt daarin een toonaangevende rol. Praatprogramma’s als De Afspraak geven nauwkeurig de bandbreedte aan waarbinnen een ‘debat’ mag plaats grijpen. Het is dus een vorm van georganiseerd fake news. Door een zorgvuldige keuze van gasten (ook altijd dezelfden) regisseert de redactie het gesprek, dat eerder als een ritueel verloopt dan als een echt tegensprekelijk debat. Uitzonderingen zijn zeldzaam. Af en toe loopt iemand recht de slachtbank tegemoet, zoals Dries Van Langenhove. Niet toevallig zijn de hoofdredacteurs van de grote kranten en weekbladen weerom kind aan huis op deze praatprogramma’s: een vorm van incestueuze journalistiek binnen een ons-kent-ons cultuur.

‘Verbale agressie’

muilkorf2Een ‘dag van de persvrijheid’ is dus bij ons vooral een reden voor de mainstream-journalistiek om zichzelf in de bloemetjes te zetten. Vanuit hun luie stoel fêteren ze zichzelf als mediaprofessionals en betonen wat lippendienst voor onfortuinlijke collega’s ver van hun bed. Denk ook aan de luide sympathiekoren ‘Je suis Charlie!’, januari 2015.

Voor de rest valt er weinig te vieren. In Vlaanderen is het vooral de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ), onder de bezielende leiding van Pol Deltour, die de trom roert. Deltour waarschuwt voor een bedreiging van de persvrijheid en richtte zelfs een Meldpunt voor fysieke of verbale agressie tegen journalisten op. Het moet zijn dat ze daar in slaap vallen van verveling. Vermoedelijk doelt Deltour met die ‘verbale agressie’ op mediakritische uitlatingen en geschriften zoals dit. (*) Dezelfde Deltour bestond het ook al om in zijn eigen magazine De Journalist een aanvankelijk goedgekeurd interview met Rik Torfs weg te censureren, omdat De Standaard er ietwat kritisch werd aangepakt. Om maar een idee te geven.

De modale pers heeft het nog altijd heel moeilijk met mediakritiek: critici worden snel weggezet als zeurpieten of als populistische opruiers

Een gesubsidieerde pers die de martelaar uithangt, il faut le faire. Ik heb het dan nog niet gehad over het beruchte artikel 13 van de nieuwe Europese wetgeving rond auteursrechten, waardoor internetplatformen zoals Google preventief een blogtekst kunnen filteren op inhoud, als ze nog maar vermoeden dat er auteursrechten in het geding zijn. Weer een systeem dat op maat is gemaakt van de grote mediabedrijven. De persvrijheid doet het prima, de vrijheid van mening, en deze kunnen uiten, is iets anders. De modale pers heeft het nog altijd heel moeilijk met mediakritiek: critici worden snel weggezet als zeurpieten of als populistische opruiers.

Over Doorbraak heb ik momenteel weinig te zeggen. Insiders weten hoe moeilijk ik het de laatste tijd gehad heb. Pas gisteren kreeg ik terug toegang op het auteursportaal. Wordt vervolgd.

‘Na het journaal volgt het nieuws’: boek nog steeds verkrijgbaar via de webwinkel.

(*) De lezingtoernee ‘Na het journaal volgt het nieuws’ diende door corona voortijdig te worden beëindigd. Daarover niet getreurd, de lezing is nu te volgen op het media-Youtubekanaal. Snel staat de hele lezing erop. Met toeters en bellen en nieuw beeldmateriaal.

 

Geplaatst in Geen categorie | 67 reacties

De tijd doden in corona-tijden: media-lezing online

streaming

Vandaag 1 mei, dag van de arbeid waarop vooral het niet-werken een verplichting is. Geloof het of geloof het niet: historisch is die feestdag in 1890 ingesteld door de Amerikaanse vakbond American Federation of Labour, met als groot strijdpunt: de achturige werkdag. Pas nadien werd dit ook in Europa een feestdag van de arbeidersbeweging rond dezelfde eis, en recupereerde de Socialistische Internationale 1 mei tot haar eigen evenement van optochten en toespraken. Zoals gisteren zomaar het VRT-nieuws van zeven werd onderbroken door een gestreamde speech van Conner Rousseau. Politieke evenwichten en verplichtingen, snapt u.

Acht uur travakken dus, ja, dat is meer dan genoeg. Vraag is: wat doen we met de rest van die uren, na ook nog eens acht uur bedhouden (niet noodzakelijk alleen om te slapen)?

Antwoord: lezen, TV-kijken, shoppen, websurfen, twitteren, nietsdoen, kortom: alles waar de mens niet voor gemaakt is en zijn leven mee verkloot. De acht uren die vrij komen na de strijd voor de achturendag vormen een afgrondelijke leegte, opgevuld door het consumentisme, want al het geld dat u verdiend hebt moet u even snel weer uitgeven.

Doos van Pandora

Nog anders verwoord: het socialisme heeft net op 1 mei de verveling en de mistroost heruitgevonden. De haat tegen de arbeid, en het niet-werken als finaliteit van het syndicalisme, zonder erbij stil te staan wat er met die vrijgekomen tijd eigenlijk moet gebeuren.

Bij de Romeinen heette die zogenaamde vrije tijd heel treffend ‘otium’, namelijk leegte. Niet toevallig ook is het woord ‘vakantie’ verwant met vacuüm’. Het nietsdoen als opperste vorm van geluk, bezongen door poëtische leeglopers als Horatius, maar in feite een manier van traag doodgaan. Tenzij men het wat vooruit wil laten gaan en gewoon een overdosis pillen pakt.

Vrije tijd dient per definitie nergens toe, en die achturenstrijd heeft een doos van Pandora geopend. Allerlei ontspanningsvormen dienen om ‘de tijd te doden’, een uitdrukking die veel zegt. Daarom hebben we, heel noodzakelijk, hobby’s uitgevonden en zelfs het vrijwilligerswerk: om die acht uren toch weer op een of andere manier productief te maken, de afgrond van de gesublimeerde verveling te ontwijken.

Dat is ook het ergste aan werkloosheid, zelfs met uitkering: het gevoel van niets te betekenen te hebben, alleen maar rondhangen, tot ‘s middags in bed blijven omdat de dag toch niets biedt. Of het zwarte gat van het pensioen: de eerste voorafname op de begrafenis, met het woonzorgcentrum als tussenstation.

Met de coronacrisis wordt weer, naast vele andere inzichten, ten volle beseft wat verveling betekent, verbonden aan het gedwongen thuiszitten, hoe snel die gezelschapsspelen ons de keel uithangen, en hoezeer de handen van de man jeuken. De lockdown gaat niet alleen over beperkte bewegingsvrijheid en contactverbod, en zelfs niet alleen over kinderen die rond u hangen te zeuren bij het thuiswerk, maar vooral ook de verveling.

In de omgekeerde strijd tegen die acht uren heb ik me tenslotte voluit geworpen. En wel met het online plaatsen van mijn medialezing ‘Na het journaal volgt het nieuws’, nadat alle verder locaties moesten worden afgezegd.

Het eerste deel is al ingeblikt, de rest volgt gauw. Mijn allereerste stappen op Youtube als influencer met niet minder dan 17 abonnees. Meteen voor u een gelegenheid om de acht uren zinloze vrije tijd te beleven in al hun zinloosheid. Met dank aan het socialisme, corona, een warme groet nog en een ruiker mugueten.

 

Geplaatst in Geen categorie | 54 reacties

Het Belgische naai-atelier

Naaiende maggieVrouwen, verknipt uw bh en dient het vaderland!

Twee termen worden vandaag met graagte gebruikt in de perceptie van de coronacrisis: burgerzin en leiderschap. Ze lijken complementair: als mensen geloven dat het de goede kant uitgaat, zullen ze wel de regels volgen. Is er geen leiderschap, dan kan men ook geen burgerzin verwachten. In België lost men dat nog anders op: het TINA-discours (‘There Is No Alternative’) en de bedekte chaos moeten de burger gedwee en moedeloos maken. De lockdown is niet alleen nodig, ze is ook nuttig om burgers zonder burgerzin een haast fascistisch regime op te dringen, met de afplatting van de curve als dagelijks sfeerbeeld. Ondertussen stapelen blunders zich op, communiceert een premier in onaards slecht Nederlands met een metafysische powerpoint die ons perplex slaat, en blijven falende ministers rustig op post. Want: er is geen alternatief.

Sterftecijfers

Wilmes3Het mondmaskerverhaal is ondertussen uitgegroeid van Belgenmop tot parabel over hoe deze staat-in-ontbinding zich een weg sukkelt doorheen een gezondheidscrisis waarin leiderschap, of de afwezigheid daarvan zich ongenadig toont. Is het Belgische malgoverno in normale tijden een deel van ons leven en van onze cultuur, en een geschikte pispaal voor criticasters zoals ondergetekende, dan blijkt vandaag dat mensen ook echt dood gaan van slecht bestuur. Met abominabele sterftecijfers, ondanks de uitstekende ziekenhuisinfrastructuur, staan we in een rij van rampgebieden waar een hele batterij virologen wel veel kanttekeningen bij maakt -daarvoor zijn ze ook ingehuurd-, maar die zijn wat ze zijn. Vlaanderen onderscheidt zich niet in de positieve zin, integendeel, het lijkt de Belgische malaise te kopiëren, zie de kaalslag in de woonzorgcentra.

De lockdown symboliseert het Belgische sterfhuis én het TINA-argument.

De nu al historische persconferentie van 24 april was niet toevallig een communicatieve ramp: Vastenkoningin Sophie Wilmès blijkt echt in die stoel te zitten om de doodstrijd van de nv België zo lang mogelijk te rekken, een geladen beeldspraak op dit moment. Corona is een zegen voor virologen, de supermarkten, de e-business, de farma, en ook voor de Belgische constructie as such. Ze kwakkelt, doolt, zinkt langzaam verder weg, maar met de nadruk op langzaam, en andermaal: er is geen alternatief. De lockdown symboliseert het Belgische sterfhuis én het TINA-argument. Zo kunnen we nog eeuwen doorgaan, ik begrijp de boosheid van Dulle Grieten als Els Ampe wel.

Maar dus die mondmaskers, ja, ook dat wordt een verhaal om in te kaderen en aan te halen in een geschiedenisles, ooit. Zijn ze nu nodig of niet? De vraag verzuipt in een amalgaam van alibi’s en drogredens waar –horresco referens– ook wetenschappers zich gewillig in laten meedrijven.

Trein der Traagheid

persconferentie2Half maart deed viroloog en schaduwpresident Marc van Ranst een brede oproep aan alle onderdanen om bij de apotheek gekochte mondmaskers niét zelf te gebruiken maar onverwijld naar de ziekenhuizen te brengen. Dat was duidelijk niet vanuit een bekommernis om volksgezondheid, maar vooral om het bevoorradingsprobleem van Maggie wat te camoufleren: een miljoenenstock vernietigd maar niet aangevuld, het kan de besten overkomen.

De virologen leverden op dat moment gewoon het alibi voor bestuursmatig geklungel. Daarna volgden nog fiasco’s met een VLD-Turk die niet kon leveren, en een grote partij Chinese koffiefilters die voor mondmaskers moesten doorgaan. Rond heel deze saga hangt een zweem van nonchalance, malgoverno en nepotisme die onmiskenbaar het signatuur draagt van neuskeutelminister Maggie De Block, maar die tegelijk ook de Belgische trein der traagheid symboliseert, die in feite nergens naar toe rijdt en zoveel mogelijk haltes aandoet om tijd te winnen. Een dodelijke strategie deze tijden.

De virologen leverden op dat moment gewoon het alibi voor bestuursmatig geklungel.

cupsMet het lumineuze idee van de Vlaamse huisvrouw om haar beha’s door te knippen en met de losse cups een mondmasker voor elk gezinslid te fabriceren, treedt de coronacrisis in een nieuwe fase: deze van de pre-industriële huisarbeid. Gekoppeld aan een symbolisch afscheid van al te prikkelende lingerie die we nu toch niet meer nodig hebben. Viseert het virus vooral de mannen, dan zullen het toch de vrouwen zijn die textielgewijs de strijders van munitie moeten voorzien. Ken je plek. Zelfs nieuwslezer Wim De Vilder, die zich tot de mannen bekent, kreeg van viroloog Steven De Gucht op een zeker moment de raad om ‘een vrouw te zoeken’, liefst eentje met een verknipbare bh. Na deze crisis wordt alles anders, zoveel is zeker.

Mie Katoen

Gretchen3Plots wordt België één groot naai-atelier met zin voor fantasie, kleurtjes, hippe vormen. Katoen is goed, neen katoen is niet zo goed, ach, het doet er allemaal niet toe, zolang we maar bezig blijven en ons niet laten verleiden tot systeemkritische bedenkingen. Want het ludiek karakter van deze tous ensemble-campagne moet een simpele waarheid camoufleren, eens te meer: dat de overheid ook vandaag geen normale bevoorrading kan garanderen en evenmin de industriële massaproductie binnen onze grenzen kan op gang brengen.

Libelle herleeft, alsook die oude, voetbediende Singer die al te lang in het decor heeft gestaan.

Anders gezegd: u moet naaien om de lockdown verder te verteren, het slechte cirisisbeheer verder uit te zweten, wat er nadien met dat product van huisvlijt gebeurt zien we nog wel, misschien komt er dan weer een viroloog op TV verkondigen dat ze nutteloos zijn. Mogelijks worden de cups weer gerecycleerd tot bh’s, wie weet. Voor wie het niet mocht beseffen: dit is de grootste operatie bezigheidstherapie sinds het papier mâché werd uitgevonden.

Ondertussen doen nieuwe patronen van deugdzaamheid hun intrede. Libelle herleeft, alsook die oude, voetbediende Singer die al te lang in het decor heeft gestaan. Van het symbolische naaien, foei, naar het echte naaien. Het kan verkeren: terwijl in de jaren ’60 de Dolle mina’s hun bh’s verbrandden om seksuele emancipatie te claimen, worden er nu hygiënische maskers van gemaakt. Met de oude huiselijke weefnijverheid uit de 19de eeuw als model, en de vrouwelijke spinster als archetype (Penelope, Gretchen am Spinnrade, Mie Katoen,) ontstaat zowaar een romantisch reveil van de innerlijkheid en de ‘authentieke waarden’, veruitwendigd in een doorgeknipte en tot mondmasker getransformeerd stuk vrouwelijk ondergoed. Ora en labora, bid en werk, zwijg en stik. Sorry voor deze laatste woordspeling van de dag. Want de sociale rekening van de lockdown, die krijgen we nog wel, economen maker er zich nu niet druk over.

Het Belgische naai-atelier spint en ronkt als een tevreden poes. Voor wie van bijbelcitaten houdt: ‘De deugdzame vrouw zoekt wol en linnen uit, en spint en weeft met vreugde’ (Spreuken 31:12). Net dan keert de man van de Hubo terug met een knoert van een kettingzaag, neen, hierover wil ik mijn verbeelding echt niet de vrije loop laten.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Geplaatst in Geen categorie | 86 reacties

Euhm, mijnheer de viroloog, wat als ik nu eens een ietwat korter, intenser leven wil?

Van GuchtJa, er wordt beroep gedaan op onze burgerzin, teneinde die fameuze curve te beheersen die tergend traag afvlakt. En neen, we missen goed bestuur en een degelijke communicatie, brute pech dat we in Belgenland wonen. En ja, goed dat er politie is om het allemaal in het oog te houden.

De waarheid is, dat de angst van de kudde de enige drijfveer is om te gehoorzamen. De regel van in je kot te blijven en daarna met een mondmasker rond te sluipen op minstens anderhalve meter van een soortgenoot, werkt omdat niemand dood wil gaan, en al zeker niet uit ademnood. Tot op zekere hoogte.

Het verhaal van die Mechelse cafébazin, met een soort rollende herberg op heterdaad betrapt, wijst misschien ook op iets anders. Namelijk het sluimerend idee van ‘Liever goed leven en snel dood gaan’, het pluk-de-dag-devies waar uiteraard alle virologen tegen foeteren. 2020 wordt een verloren jaar, over 2021 weet men nog niets. Stilaan tekent er zich een existentiële onvrede af die eigenlijk niets te maken heeft burgerzin of het gebrek daaraan, maar eerder met de zin van het leven zelf, als het zich alleen nog binnen vier muren afspeelt. Korter gezegd: sommigen vinden dat de remedie erger wordt dan de kwaal. Ze hebben misschien een punt.

Wie wil tachtig of negentig worden, om te eindigen als een plant in de woestijn?

Het feit dat die comfortabele woonzorgcentra nu miserabele sterfhuizen blijken, ja, dat vermoeden hadden we al eerder: ‘blijf er weg zo lang je kan’, luidde het devies in menig kroeggesprek. Maar nu blijken ze ook oorden waar je vooral ziek kan worden, tenzij ze als perfect beveiligde gevangenissen functioneren, zelfs zonder bezoekrecht. Wie wil daar nog in terecht komen? Wie wil tachtig of negentig worden, om te eindigen als een plant in de woestijn?

Die kranige en veelbejubelde oma, die uiteindelijk bedankte voor beademing en zei: ‘geef het maar aan een jonger iemand’ (in feite onnodig want er was genoeg materiaal), wou mogelijk ook de boodschap meegeven dat we ons misschien wel te onderdanig gedragen, tegenover het virus maar ook tegen heel het door de virologen gedirigeerde klotenregime.

Burgerzin? Ach. Het blijkt toch maar weer dat de sterk liberaal geïnspireerde stuurlui met de heropening van handelszaken het primaat van de economie bewaken, waarbij ons zelfs gewaarschuwd werd dat we vooral niet moesten gaan shoppen voor de gezelligheid of om daar, wie weet, een bekende te ontmoeten. Business as usual, maar waag het vooral niet u te amuseren! De verlengde vasten zullen wel hun virologische zin hebben, het gevoel daagt bij sommige exemplaren van de kudde dat bij gehoorzaamheid enkel nog een leven van troosteloze verveling wacht.

Over de gedwongen cohabitaties valt ook één en ander te zeggen: opgesloten ratten eten elkaar na een tijdje gewoon op, daar is onderzoek naar gedaan. Wacht tot deze zweer openbarst.

SchoeppenZo groeit het denkbeeld, ook bij ondergetekende, dat een intens kort leven te verkiezen valt boven eentje van het saaie lange type. Ik ben een op dit moment nog gezonde zestiger, alleenstaande, en probeer naast schrijven ook eens buiten te komen en van het leven te genieten. Naar het schijnt kunnen ouderen jongeren nauwelijks besmetten, omgekeerd kan wel. Weet je wat, professor Vandamme, steek dat plan om 65-plussers tot volgend jaar op te sluiten in uw je-weet-wel-wat. Er is ook nog zoiets als het recht om eigen bestaan te beheren en fundamentele keuzes te maken.

Als ik moet kiezen natuurlijk. Een leven zonder vertier, dat is zo gek als een café zonder bier. Ik zou niet eens een bed op intensieve opeisen, een insulinespuit volstaat. Uiteraard vereist dit een aantal essentiële verplaatsingen van intimi, richting de plek van het feest. Een mobiel café kan ook uitkomst brengen. Ik begrijp de virologen, de politici, de politie, zelfs het geneuzel van Wilmès, maar in mijn kot blijven tot er een plaats vrij komt in Huize Avondrood, non merci.

Geplaatst in Geen categorie | 55 reacties