Oorlog, een spel zonder regels

Voorbeschouwing op de Russische 9 mei-parade

Met de escalatie van het Oekraïense conflict nemen ook de geruchten toe over onvoorstelbare wreedheden, vooral aan Russische zijde. Burgers die gevangen worden genomen en de vingers worden afgeknipt, keukens die in bezet gebied tot martelkamers worden heringericht… men vraagt zich af hoe een militair in zo’n toestand van bewustzijnsvernauwing geraakt dat dit ‘normaal’ wordt. Het antwoord is: gewenning, indoctrinatie en propaganda.

Vladimir Poetin staat op het punt van voltooiing in zijn brainwash-operatie, nu kan het echte werk beginnen. We hebben hier te maken met een Totale Krieg, waarin terreur, wreedheden, leugens, totale demonisering van de vijand en het niet-onderscheid tussen doelwitten, militairen of burgers, ziekenhuizen even goed als wapendepots, legitiem worden. De voorwaarde daartoe is, dat heel de bevolking én de militairen ervan overtuigd zijn dat er een rechtvaardige oorlog wordt gevoerd. Wij vinden dat Oekraïne dat doet door zijn soevereiniteit te verdedigen, maar de Russen hebben een heel ander verhaal, dat blijkbaar ook aanslaat.

Laten we  wel wezen: ook Joe Biden wil hier garen uit spinnen en zijn populariteit opkrikken, Macron heeft er zijn herverkiezing aan te danken, en Boris Johnson probeert er het lockdownschandaal mee te doen vergeten. De retoriek van de escalatie loont, vooral voor binnenlands gebruik.

Totaaloorlog en hersenspoeling

Joseph Goebbels: – Wollt ihr den totalen Krieg?’ – ‚Jaaahhh!!!‘

De term ‘Totale Krieg’ komt van nazi-propagandaminister Joseph Goebbels, die in 1943 een opgezweepte Duitse massa in het Berlijnse sportpaleis wist mee te slepen in de Wagneriaanse idee van een Götterdämmerung: we gaan vechten tot we er bij vallen, iedereen doet mee en alles is gepermitteerd. Dat absolutisme komt er opnieuw aan. Recent werd op de Russische staatstelevisie beloofd dat alle (goede) Russen naar de hemel zouden gaan. Het lijkt wel IS-taal.

Het woord ‘oorlog’ verwijst etymologisch naar het opzeggen van alle banden, verdragen, regels.

Nochtans maakt dat allemaal deel uit van een goed uitgekiend indoctrinatiemechanisme dat het leger vrijstelt van elke morele belemmering. Het woord ‘oorlog’ verwijst etymologisch naar het opzeggen van alle banden, verdragen, regels. Dat is nodig om mensen dingen te laten doen die ze in het ‘normale leven’ nooit zouden doen. Noteer dat ook de Geallieerden dat idee van totaaloorlog genegen waren, bijvoorbeeld toen ze steden als Dresden bombardeerden, militair compleet nutteloos, maar hopend dat ze daarmee de Duitsers zouden demoraliseren. Quod non, het was immers Totale Krieg.

Wie verbaasd is over de manier hoe Russische soldaten vandaag in Oekraïne te keer gaan tegen de burgerbevolking, kan ik verwijzen naar de opmars van het Rode Leger in 1945. Eens ze Oost-Pruisen bereikt hadden, waren moorden, plunderingen en de meest gruwelijke verkrachtingen, ook van kinderen, dagelijkse kost, onder het goedkeurend oog van de superieuren. Tijd voor een verzetje, en met nazi’s heb je geen compassie. 9 mei, de dag waarop Rusland de overwinning tegen die nazi’s viert, wordt waarschijnlijk de dag waarop president Poetin… de totale oorlog zal afkondigen. L’histoire se répète.

De verrassing van 1302

Vlaams voetvolk hakt de Franse cavalerie in de pan (miniatuur uit de Grandes Chroniques de France, ca. 1390-1401)

Deze escalatie is natuurlijk het gevolg van het feit dat Poetin zich mispakt heeft aan het tactisch inzicht van de Oekraïeners, én aan hun nationalistische gedrevenheid. Ook dat heeft een lange geschiedenis.

De Guldensporenslag in 1302 van een Vlaams boerenleger tegen Franse ridders, wordt door historici beschouwd als een keerpunt in de middeleeuwse krijgslogica. Tot dan domineerden aristocratische ridders het krijgstoneel. Ze zijn het equivalent van de moderne tanks. Het Vlaamse leger bestond echter vooral uit voetvolk (‘landsknechten’), dat de Franse cavalerie in de zompige Groeningebeek wist te lokken, waarna de paarden werden doorspiesd en de ruiters met de welbekende goedendag doodgeknuppeld. Merde! De regel was toen dat buiten gevecht gestelde ridders niet werden gedood maar gevangen genomen, met respect behandeld, en eventueel geruild tegen losgeld.

Naar middeleeuwse normen was de minachting voor de ruiter-te-paard een boerse en onethische vorm van oorlogsvoering. Het zou de Vlamingen en de Zwitsers worst wezen.

Maar daar hadden de Vlamingen geen zin in: ‘Wat Walsch is, valsch is, sla dood!’, het motto van de Brugse Metten eerder dat jaar in mei, was ook het ordewoord op de Groeninghekouter. Toen de Fransen dat merkten, sloegen ze in paniek op de vlucht. Ze hadden kennis gemaakt met een oorlog zonder regels. Ook de kruisboog werd in die tijd beschouwd als een ‘eerloos’, achterbaks wapen, typisch voor het gepeupel, maar bijzonder efficiënt. Het is met dat wapen dat de Zwitsers, vrijwel gelijktijdig met de Guldensporenslag, in opstand kwamen tegen de Oostenrijkse landvoogd, en de legende ontstond van scherpschutter-vrijheidsstrijder Willem Tell.

Naar middeleeuwse normen was de minachting voor de ruiter-te-paard een boerse en onethische vorm van oorlogsvoering. Het zou de Vlamingen en de Zwitsers worst wezen. De goedendag en de kruisboog veranderden drastisch de regels van het spel, in de zin van geen regels, onder het enige blijvende motto: à la guerre comme à la guerre. En een vrijheidsstrijd is misschien wel de meest totale van alle oorlogen, vraag het maar aan Volodymyr  Zelinski.

Gallische guerrilla

Julius Caesar (gezichtsreconstructie) zou vandaag zonder twijfel als oorlogsmisdadiger beschouwd worden 

Het zijn overigens de machthebbers en overheersers die de regels bepalen, het is aan de opstandelingen om deze niét te respecteren. Van de Geuzen tegen de Spaanse dwingelandij in de 16de eeuw tot de Vietcong in de 20ste eeuw, tekent zich hetzelfde patroon af: een veroverings- of bezettingsleger, technisch goed uitgerust en numeriek in de overmacht, kan je maar bevechten via ‘oneerlijke’ sabotage- en guerrillamethodes. Waarbij de vrijheidsstrijders onmiskenbaar het moreel aan hun kant hebben.

1302 was dus een verrassing voor Jacob van Châtillon en gezellen, maar hadden de Franse ridders hun geschiedenis gekend, ze zouden geweten hebben dat uitgerekend hun voorouders er dezelfde methodes op na hielden in de strijd tegen de Romeinse overheersers.

Er zijn trouwens nogal wat parallellen te trekken tussen Julius Caesar en Vladimir Poetin, beiden populistische dictators die oorlog voerden om er thuis politiek voordeel uit te halen.

De opstand van de Gallische volksstammen in de eerste eeuw voor Christus, geleid door  Vercingetorix, stamhoofd van de Arverni, was helemaal conform de guerrilla-tactiek: een regelmatige veldslag vermijden, onverwachts opduiken, toeslaan en weer verdwijnen, de vijand tactisch en mentaal van de wijs brengen. Dat lukte aardig, tot Julius Caesar het zootje ongeregeld toch wist samen te drijven in Alesia,- een soort Azovstal van die tijd,- en uithongerde. Vercingetorix werd triomfantelijk in een kooi naar Rome gevoerd en aldaar gewurgd, tot groot plezier van de Romeinen.

Tegelijk werden complete Gallische volksstammen als vergelding uitgemoord of tot slaaf gemaakt. Vrouwen en kinderen werden evenmin gespaard. In de huidige optiek zou Caesar zonder twijfel een oorlogsmisdadiger van het ergste soort geweest zijn. Misschien moeten we de Italianen, erfgenamen van de Romeinen, eens met de neus op de feiten drukken. Er zijn trouwens nogal wat parallellen te trekken tussen Julius Caesar en Vladimir Poetin, beiden populistische dictators die oorlog voerden om er thuis politiek voordeel uit te halen.

De wederzijdse afschrikking

Hiroshima, 1945

En zo zijn we weer in Oekraïne beland. Pogingen om burgers van onder het puin van de Azovfabriek te ontzetten, worden door het Russische leger belet. Hun versie is, dat het Azov-bataljon (‘nazi’s’) de aldaar aanwezige burgers net als schild gebruiken. Dat zou ook best kunnen. Wie weet het nog? Mensenrechten -door Rusland overigens beschouwd als een stuk westerse propaganda- blijken alleen van tel in vredestijd, iets voor linksvoetige hobbyisten. VN-topman Antonio Guterres krijgt, op bezoek in Kiev, ei-zo-na een presentje van Poetin op zijn kop. De waarschuwing dat hij ooit als oorlogsmisdadiger voor het tribunaal van Den Haag zou kunnen verschijnen, wordt allicht in het Kremlin op hoongelach onthaald.

Met het gehele nucleaire arsenaal wereldwijd kan niet alleen de menselijke soort maar alle leven op deze planeet zo’n duizend keer vernietigd worden.

Tot 1945 waren oorlogen in feite post-middeleeuwse confrontaties. Pas met de atoombom is er een nieuw paradigma ontstaan: dat van de wederzijdse afschrikking, de balance of terror. Partijen gijzelen elkaar wederzijds met een wapen dat eigenlijk niet te gebruiken valt zonder enorme schade aan beide kanten. Mocht Rusland een kernraket afschieten op Parijs, Londen of Brussel, dan zijn Moskou en Leningrad de dag zelf vermoedelijk ook aan de beurt. Mooi vooruitzicht, lik op stuk. Met het gehele nucleaire arsenaal wereldwijd kan niet alleen de menselijke soort maar alle leven op deze planeet zo’n duizend keer vernietigd worden. De groten de aarde en de elite zullen misschien nog een tijdje overleven in hun bunkers, maar dan?

Burgerprotest

Vredesoptocht van 1983 te Brussel, met ondergetekende tussen de 400.000 deelnemers: naïeve idioten, of hebben ze dit zien aankomen?

Het is zoals Einstein grapte toen men hem vroeg met welke wapens de derde wereldoorlog zou uitgevochten worden: ‘Dat weet ik niet, maar ik weet wel met welke wapens de vierde zal uitgevochten worden, namelijk met stenen en knuppels.’

De overgang van totaaloorlog naar nucleaire afschrikking is tegelijk het absolute hoogtepunt van het spel-zonder-regels, én de negatie ervan: eens men het wapen gebruikt waarmee men dreigt, verliest het elk tactisch of strategisch nut omdat het dan gewoon game over & out is. Men is op elkaar aangewezen. Helaas, er moet maar één keer een despoot zo gek zijn om op die knop te duwen. Dit nog los van de reële kans dat de bom per ongeluk vertrekt, door een informaticafout of zelfs door hacking.

Men begrijpt nu pas ten volle wat de zin van democratie is: beletten dat de Caesars, Hitlers, Poetins en Kim Jong-uns van deze wereld te veel macht krijgen. Al de rest moeten we er maar bij nemen.

De enige mogelijkheid om onder dit catastrofaal perspectief uit te geraken, is burgerprotest. Zelfs Poetin heeft steun van het volk nodig. Misschien moet het Westen wel wat meer tijd steken in tegenpropaganda, clandestiene TV-zenders in Rusland, sociale media, steun aan dissidenten, weet ik veel. Daarmee zijn we er nog niet van af, want ook China en Noord-Korea zijn kernmachten die met Argusogen gadeslaan wat er nu in Oekraïne gebeurt. Maar men begrijpt nu pas ten volle wat de zin van democratie is: beletten dat de Caesars, Hitlers, Poetins en Kim Jong-uns van deze wereld te veel macht krijgen. Al de rest moeten we er maar bij nemen.

Afspraak op 9 mei, bij leven en welzijn. U kijkt toch ook?

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Geen categorie | 4 reacties

Johan Derksen: vrije meningsuiting, niet voor gevoelige zielen

In Nederland is het doek gevallen over de SBS6-talkshow Vandaag Inside van het productiehuis Talpa. De flamboyante voetbalanalist Johan Derksen (°1949) had er het verhaal gedaan over een ‘liederlijk’ uitstapje met een collega-voetballer begin de jaren ’70, eindigend op een appartement waar een stapeldronken vrouw met een kaars werd gepenetreerd. ‘Ik ben er niet trots op, maar zulke dingen gebeuren als je jong bent’, was de commentaar van Derksen, die er inzake politiek incorrecte uitspraken al een behoorlijke track record heeft opzitten.

Wat als een badinerende mannengrap op tafel werd gegooid, veroorzaakte een storm in MeToo-gezind Nederland. Derksen zwakte het verhaal wel wat af maar weigerde zich te excuseren, en bekritiseerde integendeel de oprukkende cancelcultuur. De sponsors haakten af, plots bleek er voor de olijke analist nergens nog plaats. Waarna hij er de brui aan gaf, samen met zijn twee kompanen Wilfred Genee, en René van der Gijp. Tijd voor wat achtergrond en reflectie.

Het land van Zwarte Piet

Theo Van Gogh (1957-2004): een politieke moord die een eye-opener voor Nederland werd

Nederland is het land van de Zwarte Pietenkwestie, discussies over ‘witte’ vrouwen die geen poëzie van zwarte vrouwen mogen vertalen, en een actieve, immer letterturende woke-gemeenschap. Desondanks is de bandbreedte van de vrije mening er ontegensprekelijk groter dan in Vlaanderen. Dat heeft te maken met de Hollandse tolerantie, maar zeker ook met de politieke moorden die Nederland aan het begin van deze eeuw wakker geschud hebben (Pim Fortuyn in 2002, Theo Van Gogh in 2004).

De liquidatie van Fortuyn en Van Gogh heeft een dosis angst gecreëerd, maar ook een subcultuur van brutale, grofgebekte dwarsliggers die houden van wat keet en provocatie, onder het motto: niet toegeven aan de intimidatie, red de democratie, zoek de grenzen op. Het land van Zwarte Piet bevat dan ook een aantal echte gitzwarte Pieten. Webmagazines als Geenstijl (baseline: ‘Tendentieus, ongefundeerd en nodeloos kwetsend’) behoren tot die voorhoede van het parler vrai. Ze veroorzaken soms wel wat tumult, gemopper over racisme en seksisme, maar niemand denkt er vooralsnog aan ze uit de webruimte te halen of politiegewijs hun computers in beslag te nemen.

De liquidatie van Fortuyn en Van Gogh heeft een dosis angst gecreëerd, maar ook een subcultuur van brutale, grofgebekte dwarsliggers die houden van wat keet en provocatie

Johan Derksen behoort tot dezelfde strekking van lieden die de goegemeente graag bruuskeren om haar uit de kleinburgerlijke schroom wakker te schudden. Hij opperde in zijn talkshows onder meer dat ‘heel wat clubs naar de kloten zijn gegaan omdat ze in een wijk liggen met veel Marokkaanse gezinnen’. Of dat ‘darters nog net niet het syndroom van Down hebben’. En dat ‘voetbal geen sport voor homo’s is’.

Dat veroorzaakte altijd wat gerommel, maar het passeerde. Ze hebben daar namelijk geen UNIA. Probeert u zich dat in Vlaanderen maar eens voor te stellen, met deugjournalisten à la Filip Joos. Zo iemand wordt direct kaltgestellt, gecanceld, met pek en veren naar de dop gestuurd. We herinneren ons de arme Eddy Demarez, die in augustus van vorig jaar onder collega’s een grapje had gemaakt over de Belgian Cats terwijl per ongeluk de micro open stond, en nog altijd bezig is aan een remediëringstraject. Missen wij een Van Gogh-factor?

Met twee voeten vooruit

Johan Derksen maakt zijn voetbaldebuut bij SC Cambuur in… 1968, en werd meteen de schrik van alle spitsen

Maar het kaarsenverhaal was ook in Holland blijkbaar de druppel teveel. Ook daar een oprukkende woke-cultuur, die incidenten als dit aangrijpt om af te rekenen met al te vrijpostige beoefenaars van de free speech en aangebrande grappen, herbenoemd als ‘haattaal’. Het is ook duidelijk een generatieconflict, waarbij een bejaarde ‘witte’ hetero gediskwalificeerd wordt als ‘niet meer mee met deze tijd’, iets wat ook onze Urbanus recent overkwam na een paar gepeperde uitspraken. Derksen en Urbanus zijn toevallig (?) van hetzelfde bouwjaar 1949. De laatste ‘pur sang’ 68-ers zullen hun vel duur verkopen.

Meteen begrijpen we de titel van zijn bio ‘Voetbal voor volwassenen’, verschenen in 2011: ook, en vooral in deze tijd, moet je ballen hebben om dingen te zeggen die niet iedereen leuk vindt en bijvoorbeeld sponsors doen afhaken. Radicaal verzet tegen de politiek correcte (zelf)censuur is iets voor mensen met een hoek af die zich niet in de hoek laten duwen. Helaas bevordert de huidige klaag-, slachtoffer- en pampercultuur niet de ontwikkeling van dat soort dwarsliggers. Kinderen en jongeren moeten vooral leren klagen, veeleer dan voor zich op te komen. Het lijkt erop dat de woke-ideologie het type van de schenenstampende rebel op zich aan het cancelen is, via het juiste opvoedingspatroon en de geschikte mainstreamdoctrine.

Derksen en Urbanus zijn toevallig (?) van hetzelfde bouwjaar 1949. De laatste ‘pur sang’ 68-ers zullen hun vel duur verkopen.

Van die pampering had Johan D. niet veel last. Blijkens een interview in de Nederlandse Libelle had hij als puber een harde leerschool, met een vader-politieagent wiens vrouw thuis het dienstwapen verstopte uit schrik dat hij zijn zoon zou neerschieten. Wat niet bepaald leidde tot een vredig gezinsleven, want Johan bleek hardleers. In zijn voetbaltijd werd hij een geduchte linksback die met twee voeten vooruit durfde tackelen en zijn tegenspeler ook verbaal intimideerde. Zie ook de veelzeggende coverfoto van zijn boek.

Uitingen van kynisme

Diogenes, de man die het enkel met straathonden kon vinden

Ik vind deze biografische details relevant om te snappen hoe zo’n Derksen in mekaar zit, en waarom hij het zelfs plezant vindt om de goegemeente de schrik op het lijf te jagen. Het bewijst ook dat dwarsliggers altijd een minderheid zullen zijn, een marginaal fenomeen. Dat is ook best OK, stel u maar eens voor dat de planeet vol caractériels als Johan Derksen zou lopen. Uit hetzelfde interview leren we dat zijn levensgezellin, Isabelle Pikaar (geen pseudoniem), al even verveeld zit met zijn ‘ordinaire’ (sic) TV-optredens en het liefst zou hebben dat hij ermee stopt. Commentaar van Johan: ‘Ik hoef geen vrouw die mij adoreert’.

‘Free speech’? Je riskeert je job, je houdt er weinig vrienden aan over, en zelfs je vrouw vindt het vervelend dat bepaalde lui de straat oversteken als ze je zien aankomen.

Deze uitingen van kynisme (met k) wijzen wel degelijk op het feit dat, ook in onze zogenaamd democratische, tolerante en superdiverse samenleving, je professioneel én privé een prijs betaalt voor het maximaal beoefenen van de vrije meningsuiting. Je riskeert je job, je houdt er weinig vrienden aan over, en zelfs je vrouw vindt het vervelend dat bepaalde lui de straat oversteken als ze je zien aankomen. Het zal u niet verbazen dat Derksen ook nog een fervente atheïst is, én een tegenstander van de monarchie. Oeps, neen dit komt niet meer goed met onze zoon.

Zoals gezegd: men moet uit het juiste beton opgetrokken zijn om op dit niveau tegen schenen te stampen, tot de rode kaart wordt getrokken. Ik zie het onze brave ‘analisten’ (foto) nog niet doen. Voor je mening uitkomen en de mainstream treiteren en plein public is overigens iets anders dan veilig en anoniem twitteren van achter je PC. De intellectuele hooligan is steeds op weg naar de uitgang, en elk incident kan het laatste zijn. En ja, er is uitlokking bij, er worden grenzen afgetast en overschreden, een beetje linksback moet ook met zijn mond het verschil maken.

De oorlog tegen Poetin wordt er een op planetaire schaal, maar de vrijheidsstrijd in het westen gaat verder, via micro-conflicten als dit. Iets zegt me dat het eigenlijk om dezelfde strijd gaat. Voetbal voor volwassenen dus.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Inleiding tot de humorologie, Politiek incorrect | 22 reacties

Een ‘bevraging’, zo ingewikkeld en ondoorgrondelijk als België zelf

Veel ergernis over de on-line bevraging die de federale overheid organiseert onder de naam ‘Een land voor de toekomst’. Over hoe de Belgische staat en zijn regionale nevenkoterijen er moeten uitzien, de werking van onze democratie, de bevoegdheden, de plaats van de burger, etcetera, en dit allemaal opgesplitst in thema’s en uitdagingen. Mits veel scrollen mag u een mening geven over een van de thema’s, en deze zelfs toelichten. Peetvader en -moeder van het project zijn de Vlaamse en Franstalige ministers voor institutionele hervormingen, Annelies Verlinden (CD&V) en David Clarinval (MR). Een hele ploeg koffiedikkijkers, experten en zelfs een heus algoritme zullen de resultaten verwerken, doorspelen naar raden en panels, tot het onvermijdelijke eindrapport op het bureau van de betrokken ministers belandt.

Bepaald uitnodigend oogt het ding niet. Qua opmaak en structuur komt de bevraging nog het dichtst bij een belastingbrief, of een aanvraag voor subsidies voor woningrenovatie. ‘Een beproeving om de site te doorworstelen’, vindt zelfs de brave UGent-rector Rik Van de Walle. Anderen zijn strenger: een kat vindt er haar jongen niet in, een oefening in wereldvreemdheid, een Wetstraatees staaltje abrakadabra, een monsterlijke kruisbevruchting van ambtenaren, politicologen en autistische IT-ers. Wie deze vragenlijst helemaal tot het einde invult, is iemand met teveel tijd of met een masochistische geaardheid. Of de twee.

De N-VA ziet het, bij monde van Sander Loones, als pure geldverspilling (2,1 miljoen euro moet dat kosten) en als een louter cosmetische PR-campagne voor de zittende Vivaldi-regering. Bart Maddens en Doorbraak-hoofdredacteur Pieter Bauwens zijn onverbiddelijk: Belgicistische propaganda, luidt het verdict, ingegeven door de angst voor verkiezingen.

Als een doolhof

Allemaal waar. Toch missen al deze zure critici de clou: deze bevraging is helemaal geen volksraadpleging, maar een digitaal kunstwerk, dat de complexiteit van België zelf  weerspiegelt. Het moet geduid, uitgelegd, gecontextualiseerd worden. Zoals moderne kunst. De post-Kafkaiaanse webarchitectuur van demain-toekomst-zukunft.be overrompelt, verbijstert, zelfs bij mensen met een universitair diploma, maar dat doet de kunst van Arne Quinze met zijn fluoblokken op de Oostendse zeedijk ook. Dat u er een gevoel aan overhoudt alsof er laag beton in uw maag is gestort, is het probleem niet, integendeel: we moeten blijven wennen aan het idee dat we in een doolhof zijn geboren, en er ook zullen sterven.

Heel dit project van burgerparticipatie is ook een grap, meer bepaald een absurde grap die ons gevoel voor humor moet aanspreken.

Het Land van de Toekomst krijgt dus vorm via een duizelingwekkend webformulier dat ons moet verzoenen met die ene waarheid: rien ne va plus. België is al sinds 1830 een constructie, die gaandeweg steeds meer het karakter van een ruïne heeft gekregen. Het land werkt niet, maar nét dat is zijn reden van bestaan geworden, zijn historische missie.

Om dat leefbaar en acceptabel te maken, is er iets ontstaan dat tamelijk uniek is in zijn genre: de Belgische staatshumor. Heel dit project van burgerparticipatie is ook een grap, meer bepaald een absurde grap die ons gevoel voor nonsensikale humor moet aanspreken. De overheid zelf beoefent het absurde als een discours, een stijl, een taal, die het complexe moet combineren met een vorm van luchtigheid, lichtheid, spel, en zelfs vrolijke onderganggedachten. Het land gaat naar de kloten, maar het surrealisme, dé esthetica van het regime, toont dat die ontbinding ook kan gebeuren met zin voor het ongerijmde en, jawel, zin voor humor. Ceci n’est pas une pipe.

Een transcendente realiteit

Het mondmaskertekort, twee jaar geleden opgelost dankzij de overheidscampagne ‘Stik!’.

De webstek werkt dus niet, de enquête is een farce, zoals het land zelf. Maar hoe slechter alles werkt, hoe authentieker Belgisch. Er bestaan geen blunders, geen malfuncties in dit circus, dat is echt een misverstand. Rampenplannen zijn volkomen impertinent in een land dat zelf een catastrofe is.

Andermaal: ceci n’est pas une pipe. Toen minister Annelies Verlinden schitterde door afwezigheid op het moment dat burgers tot aan hun nek in het water van de Vesder stonden, en ze tegelijk snel de federale hulpfase afblies, heeft ze eigenlijk aangetoond dat België er niet is voor de Belgen, ook niet voor de Walen, laat staan voor de Vlamingen, maar enkel voor zijn eigen onbegrepen, onbegrijpelijke en ongrijpbare mystiek. De politiek is de rituele machinerie die deze transcendente realiteit celebreert.

Politici zijn er niet voor u, niet voor de gemeenschap, maar om te bewijzen hoe ingewikkeld dit land wel is, en hoe onmisbaar ze daarin zijn.

In die zin is de bevraging Demain-toekomst-zukunft.be een geniale reflectie van het Belgische labyrinth, zoals bijvoorbeeld ook het Staatsblad, of de Powerpoints van Sophie Wilmès. Wat moet u dan doen met de bevraging? Invullen. Echt. Met zo absurd mogelijke antwoorden, nonsensikale suggesties, komische invallen. Een beetje zoals de vrouwen massaal hun bh’s gingen doorknippen om er mondmaskers van te maken, toen Maggie De Block de voorraad had laten opstoken. Ceci n’est pas un soutien.

Politici zijn er niet voor u, niet voor de gemeenschap, maar om te bewijzen hoe ingewikkeld dit land wel is, en hoe onmisbaar ze daarin zijn. Het zal de fameuze kloof tussen burger en politiek met geen millimeter verkleinen, want we hebben nog maar net de vaudeville van Mechelen/Boortmeerbeek meegemaakt, waar Bart Somers dacht van achter ieders rug een fusie te forceren, tot een echte volkswoede de betrokken burgemeesters naar af stuurde. Ziedaar democratie, Annelies, meer moet dat niet zijn.

Twee dode mussen

Jules de Corte (1924-1996)

Maar ondertussen is er dus de uitnodiging tot Barticipatie. Uiteraard is deze bevraging ideaal voer voor anti-Belgicisten, separatisten, beeldenstormers en verraders des vaderlands. In 2024 volgt de echte enquête, de enige die ertoe doet. Waar de bedenkers van de bevraging de naam vandaan haalden, weet ik ondertussen ook: in 1974 bracht de Nederlandse, als kind blind geworden zanger Jules de Corte een liedje uit, met als titel: ‘Het land van de toekomst’. Jules was een notoir zwartkijker en ook dit chanson is van sarcasme doordrenkt. De eerste strofe laat nog enige hoop: 

Ik heb twee duiven opgelaten, hij en zij
Door simpelweg hun vleugels los te winden
Ze zouden vrijwel zeker, volgens mij
Moeiteloos de juiste richting vinden

De duiven blijven spoorloos, waarna hij in de tweede strofe een koppel raven uitstuurt, die al evenmin terugkeren van dat beloofde land. Tenslotte mogen twee mussen het proberen:  

De beide mussen kwamen weer, maar vraag niet hoe
Ze hebben in mijn hand de geest gegeven
Waar glijden we in ’s hemelsnaam naartoe
Als er zelfs geen vogel meer kan leven

Jules moet toen al geweten hebben wat er zou volgen. Annelies Verlinden, David Clarinval, Bart Somers, teveel om op te noemen, allen proberen ze ons blij te maken met een dode mus. Stuur ze terug naar afzender. Indien ernstig, zich onthouden.

 

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

 

Geplaatst in Geen categorie, Het politiek theater | 11 reacties

(Radicaal) rechts, quo vadis?

Tijd voor ideologische bezinning

Opluchting omwille van de (toch vrij ruime) zege van Macron overheerst in de media. En tegelijk bezorgdheid omwille van de 41,5% die Marine Le Pen haalde, het beste resultaat dat radicaal rechts in Frankrijk ooit neerzette.

De ironie is, eigen aan het Franse kiessysteem, dat de linkerzijde Macron heeft gered door met dicht geknepen neus op de zittende president te stemmen. Met haar sociaal-links programma kon Marine blijkbaar wel de gele hesjes maar niet de aanhangers van Jean-Luc Mélanchon verleiden. En dan was er nog de klucht, genaamd Eric Zemmour. Een jaar terug zei ik al dat intellectuelen zich niet in het politiek theater moeten mengen, maar er integendeel kritisch tegenover moeten staan. Helaas. Zijn aanhang volstond alleszins niet om het Rassemblement National aan een overwinning te helpen. In juni zijn er dan nog de parlementsverkiezingen waarvan helemaal niet zeker is dat Macrons gehorigen er een meerderheid halen.

Paradox

Vladimir Poetin, de man die de ‘droom’ van Filip De Winter vergalde

Het heet nu vooral dat Macron beter zijn best moet doen om het volk voor zich te winnen, minder arrogant, minder elitair. Voor rechts is de analyse ingewikkelder. Want waar staat het rechtse gedachtengoed vandaag voor? Met de inval in Oekraïne is het spagaat aan het licht gekomen tussen het verlichtingsideaal en een bepaalde vorm van autoritarisme, dat nodig zou zijn om de westerse beschaving te redden. Radicaal rechts lijkt het zelf niet goed te weten: men kan niet voor méér vrijheid zijn, en tegelijk met autoritaire regimes aanpappen.

Oekraïne is op dat vlak wel degelijk een keerpunt. Ook al waren figuren als Filip De Winter er snel bij om zich van de Russische invasie te distantiëren, de indruk blijft dat het zogenaamde ‘anti-establishment’-discours en de sterke nadruk op het belang van de vrije meningsuiting bij radicaal rechts maar alibi’s zijn om de democratische rechtsorde in vraag te stellen. En te vervangen door wat? Dat is de hamvraag. De strijd tegen de hoofddoek, onder het mom van een strijd voor vrouwenrechten, zou dan ook wel eens kunnen omslaan in iets heel anders, namelijk een pleidooi om opnieuw kruisbeelden in de scholen te laten hangen, ik zeg maar wat.

Radicaal rechts lijkt het zelf niet goed te weten: men kan niet voor méér vrijheid zijn, en tegelijk met autoritaire regimes aanpappen.

Deze paradox is vandaag zeer acuut. Het liberale verlichtingsdenken -waar rechts zich de laatste decennia sterk op beroept, vooral in de strijd tegen het islamofascisme-, komt met het identitaire discours in een vaarwater dat lieden als Vladimir Poetin zeer genegen is. De Republikeinse partij in Amerika zit in dezelfde klem geprangd: gaan we voor de vrijheid en democratie, of voor een autoritaire bevestiging van waarden gekoppeld aan een uitholling van de democratische rechtstaat? Accepteren we de media, als (uiteraard niet-onpartijdige) vijfde macht, of willen we ze aan banden leggen? Dat laatste geval heet censuur, en dan komen we op het einde uit in een samenleving die weinigen wensen, ook het gros van de rechtse kiezers niet.

Oude vriendschappen

Thierry Baudet: echt voor meer democratie?

Radicaal rechts zal deze ideologische vaagheid moeten uitklaren, en liever vandaag dan morgen. Welke lading dekt bijvoorbeeld een naam als Forum voor Democratie precies, de beweging van Thierry Baudet die tot op vandaag achter de dictator Poetin staat? Het verdedigen van de vrijheid en het bestrijden van censuur, of een nieuw autoriteitsdenken met plaats voor een repressie-apparaat? Moeten we een ‘anti-systeempartij’ in Vlaanderen zien als een partij die het Belgische regime en de politiek correcte pensée unique viseert, of een partij die de pluralistische samenleving viseert? De geschiedenis van de 20ste eeuw leert ons wel een en ander hierover. De manier waarop Viktor Orbán in Hongarije met de kritische media omgaat, ook.

Belangrijker is dat Marine Le Pen Frankrijk uit de commandostructuur van de NATO wilde losweken, iets wat Poetin toch als muziek in de oren moet hebben geklonken.

Om die reden was ik- ik beken het eerlijk- wel opgelucht dat Le Pen het niét haalde, ook al heb ik geen enkele sympathie voor de figuur Macron. Dat ze verkiezingsdrukwerk, waarop ze in grote vriendschap met Vladimir Poetin prijkt, snel in de vuilbak moest kieperen, is één zaak. Belangrijker is dat Marine Le Pen Frankrijk uit de commandostructuur van de NATO wilde losweken, iets wat Poetin toch als muziek in de oren moet hebben geklonken. Oude vriendschappen bekoelen niet zo snel. En het toont aan hoe de anti-democratische onderstroom bij radicaal rechts blijft doorlopen.

Populisme is het etiket dat op deze dubbelzinnigheid van toepassing is. Volks, ja, maar in welke richting van welk maatschappijmodel? Van Grieken en Baudet zijn twee frisse knapen strak in het pak, en Marine is als vrouw best charmant. Ze weet heel goed ‘zachte’ en ‘harde’ waarden te combineren. De essentie van haar electorale strategie berust op een soort nationaal-socialisme: economisch links, tegen het grootkapitaal en voor een sterk sociaal vangnet, en identitair rechts, tegen de multicultuur en voor een sterk natiegevoel. Daartoe wil ze vooral de verarmde middenklasse mobiliseren. Tot dusver een legitieme doelstelling. De vraag is alleen hoe sterk in deze aspiratie de behoefte aan een vrije maatschappij nog is, en of de democratie an sich niet langzamerhand zal weggezet worden als een irrelevant, frauduleus mechanisme waarin altijd dezelfde machten -het ‘establishment’ dus- hun slag thuis halen.

Blauwe maandag

De bestorming van het Capitool, 6 januari 2021

Donald Trump heeft school gemaakt in het niet-accepteren van een ongewenste stemuitslag, via de meest buitenissige complottheorieën. Dat ook na de nederlaag van Le Pen teleurgestelde aanhangers op Twitter en Instagram het woord ‘fraude’ lanceerden, waarbij Macronisten stembiljetten zouden ongeldig gemaakt hebben, bewijst hoe snel dit kan gaan.

Misschien is rechts genetisch dan wel eerder voorbestemd als een oppositionele sterkhouder, een ‘tegenstem’.

Terwijl vooral rechts zou moeten tonen dat het beschaafd en ‘sportief’ kan omgaan met een nederlaag. Macron heeft gewonnen, en er waren blijkbaar net niet genoeg anti-establishmentkiezers om het establishment omver te gooien. Punt. Als Marine Le Pen het echt meent met de democratie moet ze zich groot tonen op zo’n moment, Macron feliciteren, haar aanhangers bedanken, én hen duidelijk maken dat de spelregels niet in vraag worden gesteld. Temeer omdat er in Frankrijk geen cordon sanitaire of médiatique bestaat, en een Bouchez-rel zoals bij ons ondenkbaar zou zijn.

Tot zover de zogenaamde ‘tweedeling’ of ‘gepolariseerde samenleving’ waar alle journalisten het over hebben. Overal waar er echte meningsverschillen zijn, zien ze gespletenheid. Terwijl het poepsimpel is. Er moet vrijheid van mening zijn, leve de controverse, weg met de politiek correcte zelfcensuur, en de kiezer heeft altijd gelijk. Er zijn geen zwarte zondagen, alleen blauwe maandagen van slechte verliezers. Betogen tegen een verkiezingsuitslag is lachwekkend, van welke kant ook. Als we het daarover eens zijn, blijft er voor (radicaal) rechts een belangrijke rol voorbehouden als uitdager van de woke-ideologie en de multiculturele doctrine. Misschien is rechts genetisch dan wel eerder voorbestemd als een oppositionele sterkhouder, een ‘tegenstem’. Dwarsliggers, essentieel voor de kwaliteit van de democratie.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Politiek incorrect | 4 reacties

Joy Donné, of het imperium van de ‘fiksers’

Zopas is N-VA-Kamerlid Joy Donné benoemd tot CEO van het Vlaamse exportagentschap Flanders Investment & Trade (FIT). Een agentschap dat zich tot doel stelt de export van Vlaamse bedrijven te promoten en buitenlandse investeerders aan te trekken. Vlaanderen grossiert in dit soort agentschappen, dankzij een hele resem vet betaalde bestuursmandaten voor alle partijen een ideale plek om politiek personeel een waardig onderkomen te geven. Bij het FIT komen daar nog de talrijke trips naar het buitenland bij, vermoedelijk niet met overnachtingen in een jeugdherberg of budgethotel. De ‘selectieprocedure’ die met dit soort aanstellingen gepaard gaat is pure komedie: het is een schijnvertoning om platte politieke benoemingen te camoufleren.

Bij het grote publiek doet de naam Joy Donné een belletje rinkelen, omdat hij in 2014, na een nachtelijke onderhandeling op het MR-hoofdkwartier, Bart De Wever een lift gaf met zijn Porsche, en voor het oog van de camera een parkeerbekeuring op de grond smeet. Naderhand bleek die wagen ook met twee nummerplaten rond te rijden, waardoor een Limburgse dame zijn boetes in de bus kreeg. Maar er is wel wat meer aan de hand.

Rendez-vous bij Bruneau

Het moment waarop Joy Donné de nationale pers haalde

Het professioneel parcours van Leo Joy Donné oogt kleurrijk. Hij is advocaat, en zoon van een Hasseltse gerechtsdeurwaarder, behorend tot de kring van Patrick Dewael (Open VLD) op wiens kabinet hij een tijdje werkte. Na een tussenstop bij Annemie Turtelboom verkaste hij naar het kabinet van Didier Reynders (MR), waar hij een sleutelfiguur werd in de Regie der Gebouwen. Parallel was hij ook zaakvoerder van het immobedrijf Investo nv. Een ideale combinatie die veel mogelijkheden biedt: vastgoed is dé favoriete interesse van Joy Donné.

Het was al voorzien dat Zuhal Demir een ministerpost in de Vlaamse regering zou krijgen, en dat Donné dus dat parlementair zitje in de wacht kon slepen.

In 2014 dook hij op als kabinetschef van Jan Jambon, toenmalig vice-premier en federaal minister van binnenlandse zaken. Een switch die minder bizar is dan hij lijkt: tussen de N-VA en de MR -speciaal de clan Reynders- bestaan al decennia nauwe banden. In september 2010 gaven ze elkaar rendez-vous in het Brusselse Sterrenrestaurant Bruneau om een deal te bespreken rond het toenmalige hangijzer BHV. In januari 2018 zou datzelfde Brussels sterrenrestaurant de plek vormen waar de partijkopstukken van N-VA en MR in alle discretie de val van Michel-I bedisselden.

Voor wie zou denken dat dit over Marrakech en het VN-migratiepact ging: de N-VA zocht in 2014 een exit om nieuwe verkiezingen te forceren, de peilingcijfers stonden gunstig. Maar ondertussen liep er een hoop schoon volk, waaronder Joy Donné, zonder job rond. Hij werd dan maar gebombardeerd tot bestuurder van de Nationale Loterij, tot hij in 2019 een opvolgersplaats kreeg op de Limburgse kamerlijst van de N-VA. Een povere 7.098 stemmen kreeg hij achter zijn naam. Dat deed er helemaal niet toe: het was al voorzien dat Zuhal Demir een ministerpost in de Vlaamse regering zou krijgen, en dat Donné dus dat parlementair zitje in de wacht kon slepen.

Stoelengeschuifel

Jean-Claude Fontinoy, troebele MR-apparatsjik en peetvader van Donné

Allemaal netjes geregeld dus. Maar het parlement is het biotoop niet van Joy Donné. Dus zocht men voor hem een mooi plekje achter de schermen, en dat werd dus die CEO-functie van Flanders Investment & Trade. De echte reden waarom de N-VA deze Hasseltse deurwaarderszoon zo goed soigneert, is zijn status van verbindingsfiguur met de MR en Reynders. Donné is de fikser die ook het etentje bij Bruneau regelde.

De echte reden waarom de N-VA deze Hasseltse deurwaarderszoon zo goed soigneert, is zijn status van verbindingsfiguur met de MR en de Reynders.

Op dat etentje waren onder meer Bart De Wever, Jan Jambon, en MR-kopstukken Didier Reynders en Jean-Claude Fontinoy aanwezig. Rond deze laatste hangt een sterke, bijna maffieuze geur van belangenvermenging, zelfverrijking en corruptie, waarover Philippe Engels vorig jaar een boek publiceerde. Het beheer van bouwdossiers en connecties met de immowereld lopen als een rode draad door zijn carrière van cabinetard. Joy Donné was jarenlang dé poulain van Jean-Claude Fontinoy, die hem ‘mijn politieke zoon’ noemde. Van een referentie gesproken.

Beiden behoren tot de Reynders-clan, die binnen de MR op voet van oorlog leeft met de clan Michel. Alle benoemingen en stoelengeschuifel, met de daaraan verbonden intriges, staan in functie van die permanente machtsstrijd. Fontinoy was voorzitter van de Raad van Bestuur van de NMBS tussen 2013 en 2021. Van hem heeft Donné het fiksen geleerd: het arrangeren van contacten, connecties, deals, tussen partijen en topfiguren, die buiten het oog van de parlementaire controle en liefst ook van de media vallen. Altijd uiteraard met een gezonde zin voor eigengewin.

Een droomscenario

De goede banden met de MR en Reynders dateren al van toen Bart De Wever nog een deftig dessert durfde te bestellen (2011)

Dit alles is geen anekdotiek, het behoort tot het systeem. België wordt, als staat met veel malfuncties en een zwaar democratisch deficit, grotendeels overeind gehouden dankzij het werk van fiksers, schaduwfiguren die dingen doen bewegen en zaken ‘regelen’. Het zijn de Donnés en de Fontinoys in dit universum die, in opdracht van de top, onder de waterlijn de parallelle diplomatie bedrijven en daarvoor beloond worden met lucratieve mandaten of bestuursfuncties.

De netwerking en de fameuze ‘adressenboekjes’ vormen de essentie, de democratie zelf is maar een façade, een toneel. Ook geaccrediteerde journalisten kunnen in die ons-kent-ons-cultuur een plaats krijgen en van inside-info worden voorzien, op voorwaarde uiteraard dat ze op het juiste moment hun mond kunnen houden.

De twee partijen hebben een eigen gedeelde agenda, namelijk de installatie van een soort federale noodregering met een rechts-economisch programma, onder goedkeuring van het Hof

Het Vlaamse beleidsniveau is in hetzelfde bedje ziek. Het is een schoolvoorbeeld van slecht bestuur dat verkiest om in de coulissen te opereren en zo min mogelijk deining te verwekken. Tot er nog eens een zweer openspat. Zie het PFOS-schandaal, of de recente fusieplannen van Bart Somers rond Mechelen.

Dat de N-VA en de MR in 2018 bakkeleiden over de val van Michel-I, is maar één van de combines die toevallig het daglicht zien omdat een kelner zijn mond voorbij praat. De twee partijen hebben een eigen gedeelde agenda, namelijk de installatie van een soort federale noodregering met een rechts-economisch programma, onder goedkeuring van het Hof, binnen het kader van een gereformeerde Belgische staat. Georges-Louis Bouchez is de coming man om hier op de voorgrond te treden. Het opslorpen door de N-VA van een zieltogende Cd&V en van de politiek steriele Open VLD behoort eveneens tot dit scenario. De bedoeling is om in Wallonië ‘chaos’ te vermijden door links buitenspel te zetten, en aan Vlaamse kant de ‘racisten’ van het VB te neutraliseren. Twee vliegen in één klap.

Bart De Wever maakt daar niet eens een geheim van, het is de eigenlijke finaliteit van zijn gedroomde centrumrechtse as. Voor Vlaamse onafhankelijkheid is in dit scenario uiteraard geen plaats. Het zal bovendien zo ‘gefikst’ worden dat uw stem er in feite nog nauwelijks toe doet. Het idee om boetes te verscheuren en met een valse nummerplaat rond te rijden lijkt dan toch verreikender dan men zou denken. Powerplay dus. Wen maar aan het nieuwe vocabularium.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Het politiek theater | 12 reacties

Boortmeerbeek moet en zal Mechels/Antwerps worden

Een geval van gedwongen annexatie?

De stad Mechelen gaat fuseren met de veel kleinere plattelandsgemeente Boortmeerbeek. Met veel poeha werd het project, voorzien voor 2025, voorgesteld door Bart Somers, titelvoerend burgemeester van Mechelen, en zijn collega Karin Derua van Boortmeerbeek. Beiden niet toevallig (zie verder) behorend tot Open-VLD.

In die persconferentie valt ook de aanwezigheid op van Kristof Calvo (Groen), waarvan sommigen denken dat hij naar Nederland is uitgeweken. Maar neen: Kristof is eerste schepen en fractieleider in de stad van de maneblussers, en een van de stuwende krachten achter de fusie. Het blauwgroene stadsbestuur heeft zich evenwel wat mispakt aangaande de bereidwilligheid van de bewoners zelf: de reacties in het landelijke Boormeerbeek variëren van hilariteit, scepticisme, tot ronduit verbijstering.

Demografische shift

Bewonersprotest tegen fusie

‘We willen geen stadsparking’ worden, is de teneur. Dat is de reden waarom andere buurgemeenten zoals Sint-Katelijne-Waver, Bonheiden en Zemst eerder al hadden bedankt voor de eer. Vlaanderen wordt nog altijd geteisterd door lintbebouwing, waardoor kernen verwateren en het landelijk karakter teloor gaat. Het inlijven door een centrumstad van dit soort gemeenten is urbanistisch een hellend vlak, en leidt tot mega-agglomeraties waar dan ook de bouwpromotoren beter van worden.

Het oogmerk is een verstedelijking en multiculturalisatie, die de landelijke gemeente binnen één grote cluster onder de hoede moet brengen van een ‘progressief’ bestuur, waar vooral de Open-VLD de plak zal zwaaien.

Zelfs in Mechelen fronsen politici de wenkbrauwen, behalve natuurlijk in de door Bart Somers gecontroleerde cenakels. Qua openbare diensten (o.a. politie- en brandweerzone, afvalophaling) is er tussen beide geen enkele link, ze behoren zelfs tot een verschillende provincie (Mechelen behoort tot Antwerpen, Boortmeerbeek ligt in Vlaams-Brabant), en vooral: dit gaat om zeer verschillende sociale weefsels. Namelijk een stedelijk weefsel met veel allochtone bewoners, en een ruraal met sterk autochtone inslag.

Gezien de blauwgroene signatuur van de operatie mag men veronderstellen dat dit motief van een demografische shift heeft meegespeeld: het oogmerk is een verstedelijking en multiculturalisatie, die de landelijke gemeente binnen één grote cluster onder de hoede moet brengen van een ‘progressief’ bestuur, waar vooral de Open-VLD de plak zal zwaaien. Fusies zijn altijd politieke operaties geweest (de oude CVP begon er ooit mee), om de kieskaarten te hertekenen in het voordeel van de regerende partijen.

Zelfbediening

Daarbij zullen ook een districtraad en een districtcollege, troostprijs voor het verdwijnen van een echt gemeentebestuur, vele postjes opleveren, allemaal door de gemeenschap te betalen.

Bart Somers, titelvoerend burgemeester van Mechelen én Vlaams minister van binnenlands bestuur, stelt het voor als een win-win-situatie. Dat zal wel. Financieel is het vooral een fusie tussen de Vlaamse stad met de grootste schuld en een kleine gemeente die bijna schuldenvrij is. Het woord melkkoe is al gevallen. 

Mechelen is effectief Vlaams koploper inzake schuld per inwoner (3.017,61 euro). In totaal gaat het om zo’n 300 miljoen. Daarna volgen nog drie centrumsteden, Oostende, Gent en Kortrijk, ook alle met een blauwe burgemeester. De tijd dat liberalen voor goed rentmeesterschap stonden, is al lang voorbij. Op de poef leven is de boodschap, om prestigieuze projecten te realiseren die de ogen uitsteken. Waarna de Vlaamse overheid de schulden mag overnemen.

Financieel is het vooral een fusie tussen de Vlaamse stad met de grootste schuld en een kleine gemeente die bijna schuldenvrij is. Het woord ‘melkkoe’ is al gevallen.

Het gemak waarmee beleidsniveaus, dankzij de cumul, door elkaar gehaspeld worden, staat op het randje van de corruptie. Onlangs besliste Bart Somers, in zijn hoedanigheid van Vlaams minister van binnenlands bestuur, om steden die door fusie meer dan 100.000 inwoners tellen, te belonen met 50 miljoen euro schuldvermindering. Voorheen waren dat er maar 20 miljoen. Een frappant geval van zelfbediening en belangenvermenging: de minister strooit met geld voor de burgemeester. De hogere wedde, verbonden aan een groter inwonersaantal, is ook mooi meegenomen.

Tel daarbij jaarlijks 10 miljoen euro meer vanuit het Gemeentefonds, en u begrijpt dat vooral de belastingbetaler zal opdraaien voor de expansie van Groot-Mechelen. Eerder paste Antwerps burgemeester Bart De Wever de truc ook al toe door de gemeente Borsbeek in te lijven.

Paternalisme

Karin Derua (Open VLD), huidig burgemeester van Boortmeerbeek: ‘de mensen zullen er beter van worden’

Ondertussen heeft het gemeentepersoneel van Boortmeerbeek een absolute zwijgplicht opgelegd gekregen aangaande de fusie. Er is blijkbaar recent ook een aanbod van buurgemeente Zemst geweest om samen te gaan, eveneens gelegen in Vlaams-Brabant, doch halt, daar zitten geen liberalen in het bestuur…

De clou, is, hoe dan ook, dat bij dit soort operaties op geen enkel moment de mening van de inwoners wordt gevraagd. Voor iemand als Bart Somers, die voortdurend toetert over democratie en inspraak, is dat opmerkelijk. De fusie werd in de coulissen bedisseld, onder de waterlijn, tussen twee blauwe burgemeesters, allicht in de betere eetgelegenheden. In Mechelen zijn ook de Groenen daarbij betrokken, in Boortmeerbeek regeert de N-VA mee. Vooral van deze laatste partij zou men meer lokaal engagement mogen verwachten en verzet tegen Somers’ megalomane plannen.

Dit democratisch deficit komt zelfs binnen diens eigen partij aan de oppervlakte. ‘Ik ben al meer dan 40 jaar bestuurslid van de Open VLD in Boortmeerbeek en ik wist nergens van, ik ben echt kwaad!’ foetert een blauwe dame, die haar lidkaart in twee knipt.

Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat zo’n ingrijpende beslissing, over de annexatie van een plattelandsgemeente door een stad, zou uitgevoerd worden zonder volksraadpleging.

Ondertussen viert het politieke paternalisme hoogtij, en houdt men het bij de laconieke mededeling dat ‘de mensen er beter van zullen worden’. Ook al zal de personenbelasting voor de inwoners van Boortmeerbeek flink stijgen. Op VRT NWS herleidt Ivan De Vadder heel de zaak tot een conflict tussen ‘ratio versus emotie’, alsof politici de ratio in pacht hebben en de burgers door emotie worden verteerd. Lees: de gewone man en vrouw snappen er niet veel van, en hebben nu eenmaal altijd schrik voor verandering. Ze zullen wel bijdraaien als ‘de ratio’ de overhand neemt, en ze ontwaken in een nieuw-stedelijk paradijs. Dat is bijna een cultuurmarxistische lezing: de overheid weet wat goed is voor u. ‘Analist’ De Vadder wil goede maatjes blijven met bestuurspolitici, en vertolkt een soort regimeversie.

Maar de ‘emoties’ van de inwoners zijn terecht, men voelt zich gepasseerd, genaaid, en dat is niet zomaar een opwelling van bekrompen conservatisme, zoals het gesuggereerd wordt. Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat een ingrijpende beslissing, over de annexatie van een plattelandsgemeente door een stad, zou uitgevoerd worden zonder volksraadpleging. Dit is niet zomaar een administratieve formaliteit maar iets met een ruimtelijke, demografische en mentale impact. De eis voor een bindend referendum is helemaal gewettigd. Maar dat zal Somers niet laten gebeuren: zijn ‘ratio’ is wet.

Het geheel ruikt naar centralistisch dirigisme en méér beslag op overheidsmiddelen, alles waar liberalen niét voor horen te staan. Als dit het soort bestuur is dat de Vlaamse overheid wil uitdragen, moet men niet verbaasd zijn dat het door weinigen nog ernstig genomen wordt. Afwachten hoe sterk het protest van de inwoners zich doorzet. Dit verhaal overtreft de lokale draagwijdte en is wel degelijk een testcase voor de burgerdemocratie.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Geen categorie | 8 reacties

Redt Elon Musk de democratie?

Of wordt het de gifpil

De rijkste man op deze planeet, Elon Musk, heeft zijn oog laten vallen op Twitter, het sociale medium met wereldwijd zo’n 250 miljoen dagelijkse gebruikers. En zoals alles bij de hyperkinetische Musk, gaat dat gepaard met veel show, grote retoriek, stunts en mediaballonnen. Zoals het plan om van het Twitterhoofdkwartier in San Francisco een opvangcentrum voor daklozen te maken. Of de belofte om een ‘Edit’-knop te installeren, waarmee men nadien nog een post kan corrigeren, al was het maar op spellingsfouten.

Toen ze bij Twitter zagen dat Elon Musk op een diefje al 9% van de aandelen had weten te verwerven, schoten ze wakker en boden hem een zitje in de Raad van Bestuur aan. Niet uit goedhartigheid. Op die manier zou hij volgens de statuten nooit meer dan 15% mogen verwerven, een valstrik waar Musk uiteraard niet intrapte. Dus geen zitje, dank u, maar wel ineens een zogenaamd vijandelijk bod op alle aandelen, heel het bedrijf dus.

De bedoeling is om het dan van de beurs te halen en als een echt privé-bedrijf te runnen, zonder bemoeienis van een beurswaakhond of aandeelhouders. 43 miljard dollar mag dat kosten, hetzij 54,20 dollar per aandeel. Op het ogenblik van dit schrijven noteren we een beurswaarde van 48,45 dollar.

Het bestuur liet het daar niet bij, en introduceerde een zgn. ‘gifpil’ tegen vijandige overnames: een uitgifte van nieuwe aandelen aan een lagere prijs, enkel voor bestaande aandeelhouders, wat de globale waarde van het bedrijf doet zakken.

Een filantropisch jasje

Voor sommige sneltweeters zou zo’n edit-knop zeker een meerwaarde betekenen.

Tot zover de boekhoudkundige finesses. Maar waarom de Tesla-CEO ’s werelds langste toog zo graag in zijn portefeuille wil? Hij zegt het zelf: “Ik investeer in Twitter omdat ik geloof in het potentieel om een platform te zijn voor het vrije woord over de hele wereld, en ik vind dat vrije meningsuiting een maatschappelijke noodzaak is voor een goed werkende democratie”.

Nu ben ik een van de grootste voorstanders van vrije meningsuiting die er op deze aardkloot rondlopen, en vind dus dat zelfs Dries Van Langenhove het mag voorstellen alsof ‘de Oekraïense oorlogsmisdadigers Rusland willen vernietigen’. Ook ranzige, van de pot gerukte, of gewoon oerdomme meningen hebben bestaansrecht en moeten kunnen geuit worden. Al was het maar omwille van hun amusementswaarde. En om de politieke correctheid wat jeuk te bezorgen.

Ook ranzige, van de pot gerukte, of gewoon oerdomme meningen hebben bestaansrecht en moeten kunnen geuit worden. Al was het maar omwille van hun amusementswaarde.

Er is effectief van alles mis met Twitter. Het censureert en blokkeert accounts naar eigen goeddunken. Donald Trump werd er het meest notoire slachtoffer van. En ook hier laat ik het foutief aan Voltaire toegeschreven motto spreken: ‘ik haat uw mening, maar zou mijn leven geven voor het recht om hem te verkondigen’. Tot zover klinkt het motief van Musk om orde op zaken te zetten aanlokkelijk en zelfs idealistisch.

Echter, als de rijkste man ter wereld een bod doet op het grootste meningenplatform, zouden toch wat alarmbellen moeten afgaan. Ook al wordt ons het volledige, onverkorte Rijk der Vrijheid beloofd. Elon Musk is een hele slimme kerel, voor wiens grensverleggend technisch vernuft ik een groot respect heb. Maar hij is ook een gehaaid zakenman die zijn plannen voortreffelijk weet te verpakken in een filantropisch jasje.

Musk for president

Want laten we wel wezen, achter Twitter zit een zakenmodel, of dacht u dat dit sociaal medium echt was opgericht als vrije meningplatform. Zoals Facebook is het een digitale reclamegazet, die data genereert uit wat gebruikers posten: foto’s, filmpjes en tekst, waarmee dan weer gericht kan geadverteerd worden.

Dat is de reden waarom momenteel zelfs Saoedische prinsen een belangrijk aandelenpakket bezitten: Twitter blijft een goudhaantje. Voor 2021 noteerde het bedrijf een omzet van iets meer dan 5 miljard dollar. Voor 2023 wordt gemikt op minstens 7,5 miljard dollar of meer. De pandemie gaf het de sociale netwerksite een enorme boost.

Maar Elon Musk vond de zwakke plek, en buit die handig uit in een overnamestrijd die voorlopig onbeslecht is. Door zich op te werpen als verdediger van de democratie en het absolute vrije meningrecht, wil de nieuwe Twitterbaas-in-spe een morele bonus creëren die nieuwe gebruikers zal aanlokken, nog meer adverteerders, en – daar gaat het om- omzet en winst de hemel in zal katapulteren. The sky is the limit.

Twitter promoveert dan van langste toog ter wereld tot virtueel parlement, dat de klassieke representatieve democratie naar de prehistorie zal verwijzen.

Soit, ik heb via mijn account zelf een kleine poll georganiseerd. 63,8 %, dus twee derden van de deelnemers, vindt het een goede zaak als Elon Musk eigenaar wordt. Mocht de netwerksite een referendum onder zijn gebruikers houden, de uitslag zou allicht aan duidelijkheid niets te wensen overlaten.

Dat weet de flamboyante Musk zonder twijfel ook, en het zal zijn ambitie sterken om het sociale medium te promoten als dé plek waar de democratie van dit millennium haar beslag zal krijgen. Een vorm van directe democratie waar iedereen zijn zeg mag doen en er over alles gestemd kan worden. Dat alles natuurlijk met veel reclame tussendoor. Twitter promoveert dan van langste toog ter wereld tot virtueel parlement, dat de klassieke representatieve democratie naar de prehistorie zal verwijzen. Daarmee bedoel ik het gedoe met stembussen, hokjes, gordijntjes, afgevaardigden, partijen, palavers die een regering op de been moeten krijgen, etc. Rara wie van dat nieuwe digitale supercontinent de president-fondateur wordt.

Iets als een cryptomunt?

Met de SpaceX wil Musk o.a. mega-reclamepanelen de ruimte in schieten

U vindt dat misschien ver gezocht, maar we spreken hier wel over Elon Musk, de visionaire entrepreneur die het klimaat wil redden met elektrische auto’s, de democratie door Twitter over te nemen, en de wereldvrede door Rusland op te kopen. Het laatste voor een prikje, nu ze quasi failliet zijn door de Oekraïne-sancties. Mislukken al deze filantropische projecten en gaat de planeet toch naar de haaien, dan is er nog SpaceX, het bedrijf dat raketten ontwerpt om naar Mars te reizen, althans voor wie zo’n ticket tijdig reserveert én kan betalen.

Elon Musk ziet elk project als een raket, zo zit zijn brein in mekaar. Helaas heb ik niet voldoende blind geloof in het kapitalisme om te denken dat Musk Twitter wil kopen om de democratie te redden. Hij kan het medium overmorgen weer in de etalage zetten als de waarde is opgekrikt, om het wie-weet aan de Chinezen te verpatsen.

De echte webdemocratie is niet monolithisch maar multidimensioneel, bestaat uit kleine vrijplekken, enclaves, een blog hier, een site daar, in een los verband.  

Niemand zegt overigens dat er maar plaats is voor één sociaal netwerk, er mogen er voor mijn part tien of honderd naast mekaar bestaan, al komt dat het zakenmodel slechter uit want dan versnipper je de adverteerdersmarkt. De echte webdemocratie is niet monolithisch maar multidimensioneel, bestaat uit kleine vrijplekken, enclaves, een blog hier, een site daar, in een los verband.  Daarbij is er nog een leven zonder Twitter of Facebook, een goed leven zelfs, en is de constante oververhitting van de meningenmachine helemaal geen goede zaak voor het Bruto Planetair Geluk, als ik deze term eens mag gebruiken.

Dé oplossing om Twitter -en andere giganten als Google en Youtube- te democratiseren is wellicht elke controle loslaten, en de site laten functioneren als een cryptomunt, een volautomatisch, gedecentraliseerd webplatform zonder eigenaars en zelfs zonder administrators. Enigszins vergelijkbaar met Wikipedia ook. Als dat het einddoel zou zijn van Musks overname, dan zou ik dat waarachtig filantropisch vinden. Maar voor 43 miljard dollar een raket blindweg de ruimte inschieten, zonder te weten waar hij gaat landen, neen, dat zie ik zelfs Elon Musk niet doen.

Wordt vervolgd.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Geen categorie, Internet en eksternet | 11 reacties

Een groot Russisch Paasfeest

Bij het ontdekken van Auschwitz en andere concentratiekampen, aan het einde van de 2de wereldoorlog, vroeg de wereld zich verbijsterd af hoe het Duitsland van Bach, Goethe en Beethoven zoiets had kunnen voortbrengen. Dezelfde vraag rijst weerom op: hoe kan het dat het land van Tolstoj, Dostojewski, Tsaikowski en Prokofiev zo’n barbarij ten toon spreidt?

Ook tijdens de ‘bevrijding’ van Europa in 1945 trokken bezopen Russische horden door Oost-Pruisen en lieten daar een bloedspoor achter van moorden onder de burgerbevolking, plunderingen, verkrachtingen, massa-executies, kortom alles wat men vandaag als ‘oorlogsmisdaden’ kwalificeert. Ze werden daartoe aangemoedigd door hun oversten, die dezelfde instructies van hogerhand kregen. Heel die hiërarchische ketting creëert wat filosofe Hannah Arendt (1906-1975) ‘de banaliteit van het kwaad’ noemde. De soldaten die huizen plunderen en burgers, die ze op de weg tegenkomen, gewoon neerschieten, zijn brave huisvaders die thuis een traan wegpinken bij de kerstboom, een streepje romantische muziek of een TV-soap.

Kanonnenvlees

Jonge Russische dienstplichtigen: is dit hun oorlog?

Die militairen doen hun plicht, ze hebben ook niet gevraagd om die oorlog die in het vaderland niet eens een oorlog mag genoemd worden, ze willen vooral niet in zo’n zak thuis komen. Heel gewone mensen dus. De militaire logica vraagt gehoorzaamheid, en op insubordinatie staat de kogel. De propaganda doet haar werk, de ontmenselijking van de vijand is een absolute must in de oorlogsvoering. De leugenmachine, met behulp van gezagstrouwe media, zorgt voor een totale zombificatie van de bevolking. Het kan dus echt: 140 miljoen Russen in het gareel laten lopen. Tolstoi of niet.

Hoe dichter we in de machtscenakels terecht komen, hoe groter de verantwoordelijkheid wordt, zou men zeggen. Dat klopt, maar hier hebben we te maken met een tunnelvisie en het motto dat verliezen geen optie is. Dus neemt de ideologie het helemaal over van de rede, en is zelfs elke nederlaag een aansporing om nog meer kanonnenvlees en middelen in te zetten, nog minder waarde aan een mensenleven te hechten. De oorlogspsychologie wil dat de realiteit van het front steeds minder doordringt bij diegenen die aan de knoppen zitten, de strategen en hoge piefen.

De leugenmachine, met behulp van gezagstrouwe media, zorgt voor een totale zombificatie van de bevolking. Het kan dus echt: 140 miljoen Russen in het gareel laten lopen. Tolstoi of niet.

Helemaal bovenaan staat een dictator, gevangen in zijn eigen logica, die muren van het grote gelijk rond zich heeft opgetrokken waardoor niemand hem zelfs maar durft tegen te spreken. De grootste zielenpoot in het verhaal heet Vladimir Poetin. Ooit, ooit, wordt dit nog wel het onderwerp van een komische film of een soap, maar in afwachting sterven er jonge mannen in de fleur van hun bestaan, vrouwen, ouderen en kinderen, worden er complete steden tot puin gereduceerd.

We hebben dus met een zelfrollende machine te maken, een oorlogsmachine, waarin mensen verbeesten en Tolstoj even moet wachten tot na de vijandelijkheden. Overdrijf ook de eruditie van de gemiddelde Rus niet: cultureel erfgoed wil niet zeggen dat iedereen deze cultuur tot zich neemt. Erger nog: al deze schrijvers en componisten uit het verleden kunnen heel gemakkelijk ingezet worden in een nationalistische parade en uiteindelijk zelfs in de oorlogspropaganda.

De Gouden Haan

Concert in Palmyra, Syrië,  2015

Dat brengt ons naadloos bij het tweede aspect van de vraag aan het begin van deze column. Nadat de Russische luchtmacht in 2015 een aantal Syrische steden waaronder Aleppo met de grond had gelijk gemaakt, inclusief scholen en ziekenhuizen, liet Vladimir Poetin een concert uitvoeren op de heroverde ruïnes van Palmyra. Dirigent was de trouwste Poetin-lakei, Valery Gergiev, die vandaag in Europa nergens meer welkom is.

Men moet zich realiseren met welk cynisme zo’n cultureel evenement, genaamd ‘Gebed voor Palmyra’ wordt opgezet, in een land dat door een jarenlange burgeroorlog uiteen gereten is. Maar Vladimir Poetin portretteert zichzelf als de redder van de Christelijke beschaving -hierin nog steeds gesteund door een aantal malloten in onze contreien- en gebruikt cultuur als een soort scherm dat hem volledig dekt en carte blanche geeft, om het even hoeveel vrouwen en kinderen er vallen. Met de orthodoxe kerk als dubbelzinnige bondgenoot.

Vladimir Poetin portretteert zichzelf als de redder van de Christelijke beschaving -hierin nog steeds gesteund door een aantal malloten in onze contreien- en gebruikt cultuur als een soort scherm dat hem volledig dekt en carte blanche geeft

Dat is niet meer de banaliteit van het kwaad, maar de subtiliteit ervan. Op het programma stond muziek van J.S. Bach (jawel, dezelfde), Sergei Prokofiev, en een Poetin-beschermeling van het eerste uur, componist Rodion Shchedrin. Op Bach heb ik zelfs geen commentaar. Maar Sergei Prokofiev behoort tot de generatie van Russische componisten die op eieren moesten lopen om Stalin niet te bruuskeren en in Siberië te eindigen. Aanvankelijk heel gematigd en voorzichtig, viel hij toch ten prooi aan de tweede grote zuivering, met als gevolg een beroepsverbod en quasi-hongerdood.

De Russische kunstenaars hebben een grote traditie inzake het omgaan met dictators. Ook voor collega’s van Prokofiev, zoals Dimitri Sjostakovitsj, was het dansen op een slappe koord. Laatstgenoemde kreeg het van de censuur zwaar te verduren, zeker bij de creatie van zijn opera ‘Lady Macbeth uit het district Mtsensk’ die zich deels in een soort goelag afspeelt. Stalin was not amused.

Dissidentie

Muzikante Alexandra Skochilenko riskeert tien jaar cel voor het verspreiden van anti-oorlogsboodschappen in een supermarkt

De Sovjetcensuur was gewoon een voortzetting van de censuur in de tsarentijd, waarin bijvoorbeeld componist Nikolaj Rimski-Korsakov allerlei toeren moest uithalen en af en toe wel de grenzen opzocht. Zo mocht zijn satirische opera ‘De Gouden Haan’ (1908), waarin de tsaar himself te kakken werd gezet, niet opgevoerd worden, ook al liet hij in een epiloog een astroloog aan het publiek meedelen dat ‘elke overeenkomst met de realiteit toevallig is’. Zijn orkestouverture ‘Een groot Russisch Paasfeest’ (1888) was, zoals hij nadien in zijn autobiografie bevestigde, een ode aan het heidens lenteritueel (dat later door Stravinski in diens Sacre zou hernomen worden), maar hij lardeerde het met thema’s uit de orthodoxe Paasliturgie, om het voor de tsaar en zijn gevolg verteerbaar te maken. Censuur leidt tot een apart soort creativiteit.

Heel deze geschiedenis van spanning tussen kunst en politieke macht verhindert een bloeddorstige tiran als Vladimir Poetin dus niet om zich als minnaar van de schone kunsten te doen gelden en deze artiesten allemaal te recupereren tot iconen van de nationale trots. Pas in de jaren ’70 van vorige eeuw worden de maskers afgegooid en ontstaat zoiets als een dissidente kunstenaar/intellectueel die uitdrukkelijk de dictatuur op de korrel neemt. Schrijver Aleksandr Solzjenitsyn werd voor zijn fameuze Goelag Archipel gearresteerd, maar verkreeg de genade om zijn biezen te mogen pakken naar het westen.

Af en toe vangen we eens een geluid op van eenzame dwarsliggers, bizar genoeg dikwijls vrouwen, waarvan het lot bezegeld is: hebben de mannen het opgegeven? 

Deze genade van de verbanning is de tegenstanders van Poetin niet meer gegund. Men ‘verdwijnt’ gewoon, of wordt naar een werkkamp in Siberië gestuurd. Het leger dat vandaag Oekraïne terroriseert, is het instrument van een repressie die deze van Stalin evenaart. Arm Rusland.

Af en toe vangen we eens een geluid op van eenzame dwarsliggers, bizar genoeg dikwijls vrouwen, waarvan het lot bezegeld is: hebben de mannen het opgegeven? Een journaliste die tijdens een nieuwsuitzending opeens door het beeld loopt met een bord ‘Stop de oorlog, geloof de propaganda niet!’, of een kunstenares die in de supermarkt de prijskaartjes vervangt door anti-oorlogsboodschappen. Kamikaze-oefeningen zijn het, chapeau. Wij als gemakkelijke critici van ons regime en onze media worden er stil van.

Ondertussen gaat de oorlog door en overspoelt het leed dagelijks het TV-scherm. De paasklokken zijn bommenwerpers geworden, de eieren -symbool van vruchtbaarheid, nieuw leven, creativiteit, geluk- vacuümbommen, vooral bedoeld om te doden. Vergevingsgezind als ik ben, wens ik Vladimir Poetin een écht paasei toe, een Ferrero-ei made in Belgium dat hem zoveel buikloop bezorgt dat heel het Kremlin door een fatale stank overwalmd wordt. Van een ouverture gesproken, waarin een klein land groot kan zijn. Op naar de feesttafel.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Geen categorie | 16 reacties

Qatar 2022: ‘anti-racist’ Filip Joos heeft zijn koffers al gepakt

Na de mensenrechten, tijd voor voetbal 

Dit jaar wordt van 21 november tot en met 18 december het WK voetbal georganiseerd in de golfstaat Qatar. Een land onder een islamitisch regime, waar persvrijheid onbestaande is, homoseksualiteit strafbaar, en de koninklijke familie heel het bestuursapparaat controleert. Over de miserabele omstandigheden waarin tienduizenden arbeidsmigranten, in feite semi-slaven zonder rechten, de stadions bouwden en bij bosjes in de gloeiende hitte omkwamen, is ondertussen al heel wat inkt gevloeid.

Maar de wereldvoetbalbond FIFA, die het tornooi via steekpenningen aan Qatar toewees, is volop bezig de plooien glad te strijken. Business as usual, het gaat over sport hé, beste mensen, we doen niet aan politiek. Ook bij de topvoetballers, die wel een kniebuiging maken als statement tegen het racisme, voelt niemand zich geroepen om een kritisch geluid te laten horen over de shariastaat waarin ze komend najaar hun voetbalkunsten mogen vertonen. Het gaat namelijk om poen en het verhogen van hun marktwaarde, televisierechten en zo, en dan moeten die principes even wijken.

Een ‘mentaliteitswijziging’

Een knietje voor de duizenden omgekomen migratieslaven die de stadions bouwden: het zit er vermoedelijk niet in

Vreemd genoeg hebben bepaalde commerciële sponsors wél voorbehoud gemaakt: ING, de hoofdsponsor van de nationale ploeg van Nederland, heeft verklaard afzijdig te blijven van het Qatar-gebeuren. Ook andere belangrijke Oranje-sponsoren, zoals Albert Heijn, KPN, de Nederlandse Loterij en Bitvavo, blijven thuis. In België hebben Koerierbedrijf GLS, warenhuisketen Carrefour en chocoladefabrikant Côte d’Or dezelfde beslissing genomen. Anderen kijken nog even de kat uit de boom.

Maar in het sportwereldje zelf blijft het opvallend stil. Oorverdovende stilte bij de Lukaku’s van deze wereld, maar zeker ook bij de voetbaljournalisten: zij lijken vooral het feestje niet te willen missen, inclusief het verblijf in de riante hotels en alle bijbehorende ceremoniën. Hoe zou je zelf zijn.

Zo valt het op hoe VRT-sportverslaggever Filip Joos zich met het uur inschikkelijker opstelt tegenover Qatar en het mensenrechtenprobleem ginds. Dat deed hij vorig jaar al in een opiniestuk voor Sport Voetbalmagazine. In recente afleveringen van Extra Time kwam dat opnieuw naar boven: Joos klasseert het vernietigend rapport van Amnesty International verticaal. Bizar voor een journalist die voor de rest te koop loopt met zijn politieke correctheid.

Oorverdovende stilte bij de Lukaku’s van deze wereld, maar zeker ook bij de voetbaljournalisten: zij lijken vooral het feestje niet te willen missen.

Het luidt dat het voetbaltornooi een ‘positieve rol’ kan spelen en een ‘mentaliteitswijziging’ kan teweeg brengen in dat land (laat ons niet lachen, voor Qatar is dit pure P.R.); dat we nu eenmaal in een maatschappij van het geld leven (klopt, al snap ik dat excuus niet van een ‘progressief’ journalist); dat die onderbetaalde sukkels die de stadions bouwden en bij bosjes sneuvelden, die jobs toch ‘vrijwillig’ aannamen (‘Ook al zijn er 6500 doden gevallen, toch staan er nog honderdduizenden te trappelen om daar aan de slag te gaan’); en dat er bij ons ook migranten op de Noordzee omkomen, dat we dus geen recht van spreken hebben.

Vooral het laatste slaat werkelijk nergens op. België is een van de meest open asiellanden (volgens rechts veel te open), en de gelukszoekers die in gammele bootjes Engeland proberen te bereiken willen hier niet eens zijn. Daarenboven hebben wij een strenge arbeidswetgeving en is uitbuiting strafbaar. Last but not least valt het op dat de steenrijke Arabische oliestaten helemaal géén asielzoekers, ook geen moslims, opnemen. Tenzij dan als lijfeigenen in de bouwsector.

De banaan op het voetbalveld

Filip Joos ergert zich liever aan de ‘racistische spreekkoren’  in Zulte.

Niettemin heeft Filip Joos een boontje voor Qatar en ziet hij vooral bij ons grote problemen. Hij is dé sportjournalist die het ferventst sakkert op het ‘racisme’ op en rond de voetbalvelden. Heeft er een supporter een banaan op het grasveld gekeild, Joos is in alle staten. Klinken er in een stadion ergens oerwoudgeluiden, onze analist klimt in zijn pen om dit ‘extreem pestgedrag’ aan te klagen. Ik heb daar een ietwat andere mening over, die ook iedereen kent: voetballers die meer verdienen op een dag dan de doorsnee supporter op een heel jaar, moeten niet kleinzerig doen. En voetbal is theater, weliswaar theater dat helemaal rond geld draait. Net daarom.

Joos’ groeiend enthousiasme voor het WK in Qatar heeft dan ook een hele banale reden: een boycot zou betekenen dat hij moet thuisblijven. Maar vermoedelijk speelt er bij deze moreel hoogstaande sportjournalist tevens een behoefte om het eigen geweten te sussen, door het Vlaamse en Belgische ‘racisme’ tot dé grote mensenrechtenkwesties te promoveren, waarbij vergeleken de vervolging van homo’s in de Golfstaten maar klein bier is. Zoals in de meeste VRT-talkshows komt hierover nooit een echt debat op gang.

Vermoedelijk speelt er bij deze moreel hoogstaande sportjournalist een behoefte om het eigen geweten te sussen, door het Vlaamse en Belgische ‘racisme’ tot dé grote mensenrechtenkwesties te promoveren

Tenslotte speelt bij zo’n journalist met een uitgesproken links profiel -zoals de rest van de VRT-redactie- ook het idee dat moslims vooral niet mogen beledigd worden, en dat eventuele boycot-acties, zelfs tegen een steenrijke oliestaat, zouden kunnen ruiken naar islamofobie. Twee maten en twee gewichten: als het over een land gaat waar de sharia geldt, komt er rek op de principes van democratie en vrije meningsuiting. Het zegt iets over de hypocrisie van verslaggevers die graag hun morele weldenkendheid etaleren.

Ik had het gewaardeerd mochten de VRT-journalisten inzake het WK in Qatar toch iets principiëler voor de dag zijn gekomen. Om van de knieënknikkende Rode Duivels nog maar te zwijgen. Ex-voetbalster en ‘analiste’ Imke Courtois vindt zelfs dat ‘de cultuur van het land in kwestie moet gerespecteerd worden’. Het zal wel zijn. Zou ze dat ook vinden van moslims die naar Europa migreren en onze democratische grondbeginselen aan hun laars lappen? En waarom stelt niemand haar eens die vraag aan de ronde tafel? Omdat… juist.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Geplaatst in Geen categorie | 12 reacties

De magie van de microgolf: PoeTinnepatat voor Oekraïne

Het ergste van de coronacrisis lijkt achter de rug, het fameuze GEMS-expertencenakel is opgedoekt, de virologen mogen terug naar hun leslokalen en laboratoria. Marc Van Ranst, tot voor kort een even vaste TV-waarde als het testbeeld, het is een vervlogen nachtmerrie, weg met deze man. Dat had u gedacht. De Morgen heeft hem opgevist om tweewekelijks, afwisselend met privé-bejaardenhelpster Els Van Doesburg (N-VA), een column te verzorgen. Ik heb hem voor u gelezen: er staat niets in, u hoeft er dus ook uw pc niet voor aan te zetten, want dat speelt alleen Vladimir Poetin in de kaart. Zo weten we nu dankzij de overheidscampagne ‘Ik heb impact’. Een formidabel actieplan rond energiebezuiniging waarmee het over & out is voor Rusland, als olie- en gasleverancier.

Wanbestuur

Zuinigheid, het werd ons thuis van jongs af ingeprent. De frigo niet gans de dag laten openstaan, daar is niets mis mee. Ons moeder deed de TV uit van zodra het elektriciteitsverbruik onverantwoord werd geacht, zoals bij regeringsmededelingen en de shows van Jan Theys. Maar nu wordt dat gezond huismoederverstand een staatszaak, en dat heeft alles te maken met de drift van de overheid om zich met ons privé leven te bemoeien via, jawel, campagnes. Wetten en regels volstaan niet, het gedrag van de burger moet gestuurd en bijgestuurd worden, met morele argumenten, gedrenkt in een bad van culpabilisering.

Dat doen ook de woke-ideologen, er is een opvallende gelijkenis. Meestal wordt er geknepen in onze burgerzin, verantwoordelijkheidsgevoel, sociaal besef, weldenkendheid, maar snel verandert dit in het opzadelen van schuldgevoelens. We doen niet genoeg, we moeten een tandje bij steken, het juiste doen en het foute laten. Politieke correctheid in woord en daad. Het is niet echt van moeten, maar wie niet meedoet zou in China alvast slechte punten krijgen op zijn burgerrapport.

Wetten en regels volstaan niet, het gedrag van de burger moet gestuurd en bijgestuurd worden, met morele argumenten, gedrenkt in een bad van culpabilisering.

De goede doelenshows zoals de Warmste Week behoren daar toe, maar veel sterker en dwingender zijn de thematische, gedragsbepalende campagnes die als het engeltje op de rechterschouder meekijken en ingrijpen in de meest banale onderdelen van het dagelijks leven. Het gras niet meer maaien voor de biodiversiteit. Vegetarisch barbecuen voor het klimaat. Vooral geen vuurtjes stoken in de tuin. En dus nu de campagne ‘Ik heb impact’, met als ondertitel: ‘Ga slim om met energie, zo helpen we Oekraïne’.

Huh? Impact zei u? Slim? De bedenker van die ezelsbrug weet waar de lamp brandt. De Belgische overheid kreeg werkelijk niks meer voor mekaar op vlak van energievoorziening, sinds Verhofstadt onze elektriciteitsproductie inclusief kernpark verpatste aan de Fransen. Elke herfst duiken de afschakelingsplannen weer op, elk jaar staat de kernuitstap weer op het menu zonder dat dit degelijk becijferd is, en met de groene inbreng is het alleen maar erger geworden.

Voodoo

Dansen in de heksenkring: magische rituelen zijn van alle tijden

Dus wordt er naar het plan B gegrepen: alles draait in de soep, maak de mensen wijs dat het probleem aan hen ligt, dat zij het dus moeten oplossen, en fabriceer daartoe een soort catechismus, vol tips voor handelingen en rituelen waarmee het kwaad bezworen wordt.

U begrijpt: dit gaat over toverkunst en zwarte magie, we zitten weer in de middeleeuwen, zo niet bij de Kelten. Het monster Poetin valt niet te temmen, het licht zal uitgaan, tenzij met hulp van bovenaf, en die hulp kunnen we afsmeken via werken en gebeden, simpele handelingen die iedereen kan uitvoeren, en die de samenhorigheid bevorderen. Helaas, beste mensen, energie-expert Ronnie Belmans van EnergyVille becijferde al dat het voor Vladimir Poetin en zijn olie geen moer uitmaakt of u de microgolfoven dan wel het fornuis gebruikt. Noteer tevens dat aardappelen in de microgolf alleen puree opleveren, nooit gebakken patatjes.

Alles draait in de soep. Maak de mensen wijs dat het probleem aan hen ligt, dat zij het dus moeten oplossen, en fabriceer daartoe een soort catechismus, vol tips voor handelingen en rituelen waarmee het kwaad bezworen wordt.

Het gaat echter over de perceptie en het idee. Magie duikt op waar de onkunde zich verbergt. De overheid verblijft in een wachtkamer van lopende zaken tot aan de volgende verkiezingen. Er moet gewoon tijd gewonnen worden. Naast brood en spelen, voetbal en Big Brother, moet het volk ook zinnige bezigheden aangepraat krijgen, hartverwarmende opdrachten die de illusie geven dat we euh… impact hebben. Een groot deel van het groene discours draait rond deze gedragssturing, die varieert van verkeersdrempels, over de maai-mei-niet-actie, tot zich niet meer wassen en in bamboeschoeisel rondlopen. Het echte effect zit tussen de twee oren.

Vandaag maken we een nieuwe opstoot mee van dat officiëel exorcisme. Door het voor te stellen alsof u via de aangeraden rituelen energie bespaart én Oekraïne helpt, doet men vergeten dat wij door een cacistocratie geregeerd worden, een regime van corrupten en onbekwamen die er niet voor kunnen zorgen dat het licht aanblijft. De strijd tegen Satan wordt in de keuken beslecht, via een Voodoo-ritueel dat bovendien goed is voor uw portemonnee, hoe wonderlijk is dat.

Het Belgische naai-atelier

Die truc om rituele handelingen aan te bevelen of op te leggen die geknoei moeten verdoezelen, is vaste kost in de nv België. Heel de covid-strategie was erop gebaseerd. Terwijl hoger vernoemde opperviroloog de dagelijkse televisiemis opdroeg, moest de gewone man/vrouw het kwaad bezweren door ’s avonds binnen te blijven, op de trein naar Oostende aan het raam te gaan zitten (heen maar niet terug), de toegang tot het toilet bij privé-feestjes te verbieden, niet op een bank plaatsnemen in het park,… het zijn maar een paar voorbeelden van magisch handelen in tijden van onheil.

En dan waren er uiteraard de attributen die in geen enkel bezweringsritueel mogen ontbreken: de maskers. Toen in het begin van de coronacrisis bleek dat minister van ongezondheid Maggie De Block de mondmaskervoorraad had laten verbranden, gebeurden er twee dingen. Eerst hielden de virologische hogepriesters vol dat die maskers helemaal niet nodig waren. In een volgende fase, toen de leugen niet vol te houden was, ging men over tot de daad, en werd elke vrouwelijke burger aangeraden om haar bh in twee te knippen en er mondmaskers van te maken. Dat was april 2020, nu net twee jaar geleden.

Het Belgische naai-atelier werd een voorbeeld voor Europa, en een perfecte oefening voor de huidige surrealistische ‘Ik heb impact’-campagne.

Zo gezegd zo gedaan: de naaimachines ratelden dag en nacht, de tips voor het betere stikwerk gingen van Twitter over Instagram tot de Boerinnenbond en de vrouwenbladen rond. Het is eigenlijk onvoorstelbaar hoe rekkelijk en volgzaam de doorsnee burger is, en wat men van ons allemaal gedaan krijgt. Het Belgische naai-atelier werd een voorbeeld voor Europa, en een perfecte oefening voor de huidige surrealistische ‘Ik heb impact’-campagne. Momenteel worden alle bij elkaar passende bh-helften opgezocht en terug aan mekaar genaaid, een ont-maskering die bij de juiste temperatuur Erika Vlieghe tot een ware sexbom opwerkt waar zelfs Vladimir Poetin zich aan zou kunnen verbranden.

Niemand minder dan de ex-komiek Vladimir Zelinski lacht zich vast een breuk met de micro-oorlogjes in de keukens van de Lage Landen, terwijl Tsjechië tanks aan Oekraïne levert. Ironisch genoeg van Russische makelij. Zoals ik al eerder zei: we hoeven geen grappen te verzinnen, humor is overal en de realiteit zelf is een karikatuur. Gewoon de muis zoeken en even opwarmen in de microgolf, meer moet dat niet zijn.

Terug naar Malpertus – Over humor en satire in woketijden’ is herdrukt en terug beschikbaar. Neem voor het boeken van een lezing hierover contact op met de auteur.

Geplaatst in Geen categorie | 12 reacties