Vrouwen en satire: een ‘tegennatuurlijke’ combinatie?

Met deze suggestieve, vrouwonvriendelijk klinkende titel smijt ik maar meteen de knuppel in het hoenderhok: Ella Leyers, die de nieuwe editie van De Ideale Wereld aaneenpraat, heeft een leuk ogend snoetje, babbelt vlot, kan al eens een kwinkslag verzinnen en knippert dan ondeugend met haar ogen, maar ze bewijst wat ik al in mijn boekje ‘Terug naar Malpertus’ poneerde: humor is universeel, maar satire is een door en door mannelijke uitvinding. En ook nog eens zo wit-Europees als maar zijn kan: de wortels liggen in de antiek-Griekse komedie en het cynisme van de Atheense straatfilosoof Diogenes.

Satire op de openbare omroep? Het klinkt als een seksbom in het bed van de paus, maar naar VRT-normen is De Ideale Wereld behoorlijk stout (het was trouwens oorspronkelijk een format van de commerciële zender VIER), wat af en toe zelfs reprimandes en verplichte excuses opleverde, zoals bij de Holocaustgrap in april van dit jaar. Om maar te zeggen: ik was fan van het eerste uur. Was? Welja, zo’n programma valt of staat natuurlijk met de presentator. De bakens die het oertalent Otto-Jan Ham uitzette, bleken al moeilijk haalbaar voor zijn al te Hollands snabbelende opvolger Jan Jaap van der Wal. Maar nu Ella Leyers op die stoel zit, begrijpen we weer waarom er vrijwel geen vrouwelijke stand-up comedians noch cartoonisten rondlopen.

De ‘clou’ en de climax

Urbanus: ‘in mijn humor moet je het sperma zien vliegen’

Ik waag me aan een biologische verklaring. Vrouwelijke humor zit gewoon anders in mekaar dan mannelijke. Deze laatste werkt met een opbouw en een pointe, die een ontlading moet teweeg brengen. Boem, paukenslag. Er is een clou en een climax, timing is cruciaal. Terwijl vrouwen meer keuvelen zoals kippen, op een ‘plateau’ drijven en situaties komisch vinden: de humor van de kerstfilm. Een klassieke mop vertellen is voor vrouwen een probleem, omdat ze al beginnen te lachen op voorhand, te veel uitweiden en onderweg dikwijls de clou vergeten. Dat is niet erg, ze komen trager op temperatuur en gaan vooral voor de beleving, meer dan voor het hoogtepunt.

U begrijpt dat ik het hier over een seksuele tegenstelling, of beter complementariteit heb. Urbanus was daar ooit zeer expliciet in, toen hij zei dat zijn humor leek op het orgasme van de man: ‘je moet het sperma zien vliegen’. Mannen en vrouwen kunnen beiden een zakdoek gebruiken, zij het niet voor hetzelfde. Elk lachsalvo is een ejaculatie. Vrouwen krijgen eerder de ‘slappe lach’ en dat kan een hele tijd doorgaan. Mannen staan er beteuterd-onwennig op te kijken, of gaan dan boeken lezen.

Een klassieke mop vertellen is voor vrouwen een probleem, omdat ze al beginnen te lachen op voorhand, te veel uitweiden en onderweg dikwijls de clou vergeten.

Mannen zijn bovendien scherper en verbinden humor met een zeker mate van agressiviteit, tot en met het cynische uiterste. Het moet steken, de grap moet een angel bevatten. Wat ons bij het genre van de satire brengt, de spottende humor die altijd op zere tenen trapt, en daar nog genoegen in schept ook.

Van Urbanus tot John Cleese wordt er gespeeld met taboes en is de lach een uiting van plezier die volgt op een vloek, iets wat Freud al betoogde in ‘Der Witz und seine Beziehung zum Unbewußten’ (1905). Satire is verbaal geweld van het mannetjesdier dat met hekelen de groep meekrijgt. Men zoekt de grenzen op en kwetst, met humor als alibi. Het was maar om te lachen! Niemand is veilig of immuun. Moslims moeten niet afkomen met hun gevoeligheden, maar Joden of negers of homo’s ook niet. De politieke macht beteugelt dat spotplezier, wat de goesting om de grenzen op te zoeken nog vergroot. Niets zo goed voor satire als een beetje censuur.

Castratiemes

Tour de France voor vrouwen, 2022

Anders gezegd: satire is de hoogmis van de vrije meningsuiting, maar al dat mannenplezier houdt vandaag risico’s in. Het zou maar eens kunnen dat vanuit MeToo-kant satire en spotprenten ineens gelabeld worden als uitvloeisels van ‘toxische mannelijkheid’, waardoor men het genre zou kunnen afschaffen of sociaal onmogelijk maken. Moeten mannen niet stoppen met gif te spuiten? Vinden we spotprenten straks alleen nog in het dark web, tussen de kinderporno?

Ook dat heeft de profetische Urbanus, gelukkig bijna op pensioen, zien aankomen: zijn spermahumor is uit de mode, en meteen ook het biologisch origineel. Zoals een man nu maar eens moet stoppen met klaarkomen -er zijn echt feministen die daarvoor pleiten-, is het gedaan met penetrerende steken en spermatische stand-ups. Humor moet goed gevoel opwekken, ‘verbinden’ en hooguit ondeugend knipogen in vijftig tinten grijs. Urbanus kreeg in dat opzicht trouwens al een veeg uit de koekenpan, en moet zich als oudere, witte mannelijke hetero gedeisd houden.

Het zou maar eens kunnen dat vanuit MeToo-kant satire en spotprenten ineens gelabeld worden als uitvloeisels van ‘toxische mannelijkheid’, waardoor men het genre zou kunnen afschaffen of sociaal onmogelijk maken.

In dat opzicht vind ik de positionering van Ella Leyers als ankervrouw van een satirisch programma tactisch wel slim bekeken. De tekstschrijvers van de Ideale Wereld zijn beslist nog altijd in hoofdzaak heren, gelukkig, maar het schermgezicht zorgt voor een buffer. De meisjes mogen meedoen. We kunnen zo de woke-waanzin en de totale ban op spothumor vermijden, door ons strategische euh… terug te trekken en te doen alsof vrouwen dat genre ook beheersen. Zie ook het verhaal van de urinoirs en de plastuiten: seksuele gelijkheidssymbolen geven ons soelaas, tot de storm overwaait.

Om dezelfde reden wordt het vrouwenvoetbal nu enorm gepromoot: de Bond wil vermijden dat de feministen zich met een castratiemes op de Rode Duivels storten, en laat de Red Flames rondjes draven met hun paardenstaartjes en iets te mollige kontjes, in het kader van de gelijke rechten.  Goaaal! Idem dito voor het vrouwenwielrennen, dat regelmatig moet onderbroken  worden omdat alle deelneemsters in elkaar zijn gehaakt tot één kluwen, maar ondertussen hebben we hilarische televisie, een mooi politiek alibi, en kunnen de echte coureurs hun ding nog doen.

Ik weet het, het klinkt enorm seksistisch, en dat is het ook. Laten we ons tactisch opstellen, mee voor signaalgever spelen, ons onder de goeden mengen, en niet vergeten dat ironie de ‘fond’ is van alle satire. Bij deze.

Dit bericht werd geplaatst in Inleiding tot de humorologie. Bookmark de permalink .

13 reacties op Vrouwen en satire: een ‘tegennatuurlijke’ combinatie?

  1. Johannes zegt:

    Die foto van die vrouwenkluwen is hilarisch, maar zo en zo is wielrennen een belachelijke volkshobby van lui die zich zo snel mogelijk horizontaal van a naar b bewegen, en er een kick van krijgen om in een groepsverbandkluwen elkaar af te troeven. Een typisch democratische sport, sinds verticaal bewegen terwijl je stil zit, d.w.z. geestelijk bewegen, verboden is vanwege de afgunst die dat opwekt in het democratische volk en hun representatieven.
    Satire is trouwens de laagste vorm van kunst, en de hoogste vorm van kunst mogelijk gedurende de volksdictatuur. Satire gedurende de democratie is eigenlijk het volk overstijgen, het volk heeft namelijk geen enkel gevoel voor humor, anders dan een slecht gevoel voor humor, en er valt niets anders te overstijgen in democratische tijden.

    Zo noemde ik de COVID psychose al ‘de soap-opera van het bijgeloof van het luxe-proletariaat en hun priester-orakels, op de 1.5 meter choreografie van de slechte smaak van de volksvertegenwoordigers, gecomplementeerd met een bizar gemaskerd bal. Alles representatief voor de ultieme slechte smaak en onnozelheid van het democratische volk. Maar niemand vond dat grappig.

    Stelt u zich voor dat de historische componisten, die graag volkscultuur bestudeerden, de democratische ‘cultuur’ als inspiratie zouden hebben. Voor het componeren van De Democratische Belgische Dansen bijvoorbeeld, geïnspireerd door de cultuur van de democratisch massa.., die dan uniform is, dan wansmakelijk. Wat zou een Franz Liszt moeten maken van al die muilmaskers, 1.5 meter afstand, smartphone zombies, kluwens wielrenners op een rij, obsessief heen en weer rijdende overgereguleerde consument-werkslaven, en etc.

    Er valt eigenlijk geen eer aan te behalen, zelfs niet in de vorm van satire, dus voor wie lust heeft in een wat meer verfijnde pre-democratische vorm van satire:

    Misanthrope

  2. madyvermeulen zegt:

    Zucht…..

  3. Johannes zegt:

    “ironie de ‘fond’ is van alle satire”

    Ironie houdt in dat je een zekere afstand neemt, maar niet alleen dat, dat je je ergens boven stelt, god verhoedde dat dat in een democratie gebeurt… dan heb je de poppen aan het dansen, of de kippen aan het kakelen.

    Er zit zeker wel waarheid in het betoog van meneer Sanctorum, dat satire en vrouwen niet goed samengaan. Zo probeerde een vrouwelijke Amerikaanse vriendin, die ernaar streeft om een doctoraat te halen, en altijd maar praat over ‘kritisch denken’, mijn sneer dat men daar hoofdpijn van krijgt te pareren met een of andere vergezochte theorie.. Een andere keer, toen ik bijtend satirisch reageerde op haar trotse dissertatie met de titel ‘Democracy is the Hope of the People’, schudde ze een of andere psychologische theorie uit de mouw over mijn vermeende gebrek aan empathie voor het volk.
    Hoedt u trouwens voor vrouwen die interesse hebben voor psychologie, erger nog, vrouwen die psychologie studeren, zij gebruiken dat dan ook om mannen te manipuleren, of erger nog, om via psychologie de overhand te krijgen in het algemeen. De in psychologie geïnteresseerde vrouw zal satire en cynisme compleet neutraliseren door middel van haar theorieën (mijn beide zussen zijn er ook mee besmet).
    De vrouw lijkt me vanwege evolutionaire redenen een meesteres in de kunst van manipulatie, maar als dat gebeurt middels moderne tendentieuze theorieën, zoals de psychologie, dan zijn alle charmes er wel af, en zullen we ons moeten verweren middels satire.

    Ik heb bovenstaande video van de Misantroop aan mijn vriendin laten zien die toevallig langs liep, ze vond de kostuums leuk, maar verder snapte ze er niks van.
    Dat lijkt het verhaal van meneer Sanctorum te bevestigen, maar ik weet zeker dat de buurman links en rechts er ook hun schouders bij op zouden halen..

    Eigenlijk zijn er dus twee manieren om intelligente humor te neutraliseren, middels democratische politiek en cultuur, en middels vrouwen.

    We moesten het tot nu toe maar met Urbanus doen. Het probleem met de democratische satiricus is dat die ofwel, om de eetlust niet te bederven, wat halfzacht is, of wel de eetlust bederft.

    Probeert meneer Sanctorum zichzelf politiek correct te redden door te wijzen op ironie, en zou dat werken in een cultuur die doordrenkt is van primitieve letterlijkheid? In ieder geval vond hij het noodzakelijk om een bijsluiter te leveren.
    Een satiricus die een neutraliserende bijsluiter levert.

  4. boy in a bubble zegt:

    De psychologie heeft zijn ontstaan te danken aan de opkomst van de introspectie en de ontwikkeling van het ik-bewustzijn, dat nodig was voor de verdere ontwikkeling van het Westerse christendom in de vroege Middeleeuwen. De 12de eeuw heeft het individu ontdekt. De eenling ging op in de gemeenschap, het collectief. Door economische ontwikkelingen werd de homogene samenleving van dorp, familie en stam opengebroken en ontstond er een sociaal diversificatieproces dat mensen voor het eerst in staat stelde eigen keuzes te maken en een duidelijker bewustzijn van een ik tegenover de samenleving te ontwikkelen. De term religie bestond niet. Het begrip dateert uit de Verlichting. Ook het voetbal vindt mogelijk een oorsprong in de Middeleeuwen. Voor de aristocratie, die militairen leverde en opleidde, was oefening van het lichaam belangrijk. Ook de boeren oefenden zich in manieren om zich doelmatiger te verdedigen. In getuigenissen worden allerlei spelen vermeld, waaronder balspelen.

    • Johannes zegt:

      U leest teveel zouteloze schoolboeken, en andere zouteloze kost, waarin u verhalen voorgekauwd krijgt door zouteloze autoriteiten die de zaak versimpelen voor de kinderlijke geest.

    • Johannes zegt:

      Wat dan weer jammer is dat de democratie, het ik-bewustzijn en de ontwikkeling van het individu, nodig voor de verdere ontwikkeling van de samenleving, ten grave heeft gebracht, ten bate van het massa-bewustzijn.

    • boy in a bubble zegt:

      @Johannes
      Heilung für dich!

  5. Eric zegt:

    Vrouwen hebben geen humor nodig omdat alles aan hen lachwekkend is.
    Dat wist ook de beruchtste man van de twintigste eeuw:

    “In de ogen van vrouwen verliest de mooiste japon zijn charme als ze een andere vrouw ziet die er één draagt die er op lijkt.
    Ik heb een vrouw de opera zien verlaten bij het zien van een rivale die een tegenoverliggende loge betrad en dezelfde japon als zijzelf droeg. “Wat een brutaliteit!” zei ze. “Ik ga weg!”
    In het plezier dat een vrouw heeft in het zichzelf mooi maken zit altijd iets wat te maken heeft met onrustzaaien, iets verraderlijks, om de jaloezie van een andere vrouw op te wekken door iets tentoon te spreiden wat die ander niet heeft…. De wens de vrouwen in dit opzicht te veranderen zou onmogelijk zijn: vrouwen zijn zoals ze zijn…. Ik geef er de voorkeur aan ze zo bezig te zien dan dat ze zich gaan wijden aan metafysica. Er is geen grotere ramp dan ze te zien worstelen met ideeën. ‘

    “Het universum van de man is reusachtig vergeleken met dat van een vrouw. De man wordt in beslag genomen door zijn ideeën, zijn bezigheden. Alleen incidenteel wijdt hij al zijn gedachten aan een vrouw. Het universum van de vrouw, daarentegen, bestaat uit de man. Ze ziet niets anders en daarom is ze in staat zo diep lief te hebben.”
    (Dat laatste geldt overigens niet meer voor moderne, economisch onafhankelijke vrouwen.)

    Over de man die bovenstaande zaken tijdens de oorlogsjaren zei beweerde Dalí dat hij vaak van hem droomde als van een vrouw. “His flesh, which I had imagined whiter than white, ravished me…”

    In tegenstelling tot de fervente misogynist William Burroughs (‘I think they were a basic mistake…’) denk ik dat God schuldig verzuim verweten kon worden zo hij ze niet had uitgevonden. Het zijn gewoon de grappigste wezens op aard…. Ze moeten, in tegenstelling tot mannen, geen grappen vertellen om grappig te zijn. Sauf Liz Truss, naturellement.

    • Johannes zegt:

      Vlees, witter dan wit, vrouwelijke sensualiteit, wreedheid, vrouwen die zich ‘wijden’ aan de metafysica, met rampzalige gevolgen? maar wel goed voor de kunst, Salomé?

  6. Ines zegt:

    Een bij uitstek mannelijke hobby, 2022.

    • dzjakke Dzjakke zegt:

      Aandeelhouders in de VS van het militair-industrieel complex, waarheen de enorme sommen steun aan Oekraïne gaan, bestaan ook uit vrouwen, om maar direct naar de oorzaak te gaan.

  7. Eric 2 zegt:

    Er zijn uitzonderingen bv. Jasmijnwalldorf.be, en spijtig genoeg, ook mijn vrouw.

  8. Helaas, ik moet u teleurstellen, Jasmijn Walldorf is het pseudoniem van een mannelijke satirist.

Reacties zijn gesloten.