Patriarch Kirill, door God gezonden man

President Poetin en de Hongaarse premier Orban: geheime rode lijn?

Afgelopen week kwamen de EU-regeringsleiders tot een overeenkomst om de invoer van Russische olie vanaf eind dit jaar te stoppen. Eeuwige dwarsligger Hongarije eiste én kreeg een uitzondering, omdat het geen zeehavens heeft en op pijpleidingen is aangewezen.

Moeilijker te verklaren is, dat premier Victor Orban te elfder ure met een bijkomende eis afkwam, en ook daar voldoening kreeg: Kirill, patriarch van de Russisch-Orthodoxe kerk en vertrouweling van Poetin, moest van de sanctielijst af, met de vage reden dat kerkleiders nu eenmaal niet mogen gesanctioneerd worden, en het nog vagere argument dat dit ‘een inbreuk op de vrijheid van godsdienst’ zou zijn.

Orban zelf behoort tot de gereformeerde kerk, zijn vrouw is katholiek, en orthodoxen zijn er nauwelijks in Hongarije. Maar bovendien: zo’n geestelijk leider, die toch vooral met geestelijke zaken bezig is en zich zelden of nooit buiten Rusland begeeft, hoe kan die zich druk maken over wereldlijke sancties zoals het bevriezen van buitenlandse tegoeden?

Gouden uurwerk

Grigori Jefimovitsj Raspoetin, charismatisch raadsman van de laatste Russische tsaar

Mijn gedacht: Poetin en Orban telefoneren met elkaar. Niet sporadisch, neen, ze hebben een vaste lijn. Dat is niet verboden, maar in oorlogstijd is het interessant om te weten hoe de kampen verdeeld zijn. En hoe de communicatielijnen lopen.

Tweede vermoeden: Patriarch Kirill, alias Vladimir Goendjajev, zit op een of andere manier toch verveeld met die sancties en liet het dringend verzoek overbrengen ze niét toe te passen. Hij behoort gewoon tot de kliek van kleptocraten rondom de president, en profiteert mee van de rijkdom die binnen de Poetin-hofhouding wordt verdeeld om loyauteit af te kopen. In zoverre die fortuinen aan het buitenland gelinkt zijn, is er een probleem. Kremlinwatchers ontdekten dat op een foto een horloge rond zijn pols was weggegomd, maar men was het beeld in de spiegel vergeten, waardoor de geestelijke mentor van president Poetin over een gouden uurwerk van het Zwitserse merk Breguet bleek te bezitten, ter waarde van 28.000 euro. Een bagatel, maar toch, niet echt conform spirituele waarden van onthechting.

Patriarch Kirill is wellicht Poetins enige echte vertrouweling, omdat hij geen bedreiging voor diens macht vormt, maar de religieuze spreekbuis ervan is.

Niet dat men deze kerkleider als een ordinaire oligarch moet beschouwen. Patriarch Kirill is wellicht Poetins enige echte vertrouweling, omdat hij geen bedreiging voor diens macht vormt, maar de religieuze spreekbuis ervan is. Hij prijst de president als ‘een wonder van God’, kwalificeert de Oekraïne-invasie als een heilige oorlog, en zegent de troepen. Daar mag iets tegenover staan. In november van vorig jaar kreeg Kirill de Orde van Sint-Andreas de Eerstgeroepene opgespeld, de hoogste onderscheiding in Rusland, die uit de tsarentijd stamt.

Dat laatste brengt ons bij de figuur waaraan de geestelijke mentor van Vladimir Poetin zich zonder twijfel spiegelt. Patriarch Kirill ‘de misdienaar van het Kremlin’ noemen, zoals Paus Franciscus deed, is een understatement. Hij lijkt me eerder een heruitgave van Grigori Jefimovitsj Raspoetin, de charismatische raadsman van tsaar Nicolaas II op wie hij een enorme impact had, maar ook op de tsarina en haar kinderen, wiens slaapkamer hij regelmatig opzocht, en niet om uit de bijbel voor te lezen. Raspoetin combineerde een statuut van mentor, visionaire wonderdokter en heilige man, met een uitzonderlijk talent tot intrige en manipulatie, én met een onstilbaar libido. Dat laatste wil ik niet gezegd hebben van Kirill, al gaan ook hierover speculaties de ronde.

Opium voor het volk

Kirill en Poetin feliciteren elkaar na de Paasmis

Wat wel zeker is, is de betekenis van de patriarch voor de propaganda van het Poetin-regime, het rechtvaardigen van de ‘militaire operatie’, en het voorbereiden op een leven van schaarste bij de Russen die toch al een en ander gewoon zijn op dat vlak. Armoede is de kortste weg naar de hemel, en kerkelijke leiders verzorgen de rechtstreekse verbinding tussen de wereldlijke machthebber en God himself.

De complete desinformatie die in Rusland heerst over het Oekraïne-conflict, gecombineerd met het fatalisme van de Slavische ziel, verklaart het succes van deze ronduit middeleeuwse doctrine. De Russisch-orthodoxe kerk is, als staatsgodsdienst, Poetins hefboom om de Russen dom, passief en sentimenteel te houden, helemaal overeenkomstig het motto van Karl Marx: ‘Religie is opium van het volk’, later door Lenin vervormd tot ‘opium voor het volk’. Kirill, hoe bombast en archaïsch hij ons ook overkomt, is de man die deze spirituele lijn moet bewaken, tegen de ‘duivelse’ moderniteit, waaraan Oekraïne zich dreigt uit te leveren.

De Russisch-orthodoxe kerk is, als staatsgodsdienst, Poetins hefboom om de Russen dom, passief en sentimenteel te houden

Dat het hedendaagse Rusland op die manier het tsarenrijk kopieert, als een model van beschaving en een dam tegen de moderniteit, kan verklaren waarom er militair-strategisch zo’n blunders worden gemaakt: intellectueel is dit land een ruïne. De door Poetin herontdekte orthodoxe cultus is het religieuze equivalent van de militaire commandostructuur: verticaal en absolutistisch. Zelfstandig nadenken en beslissen is uit den boze, alles komt van bovenaf.

Helaas, in een moderne oorlogsvoering is deze lange, verticale commandolijn niet meer efficiënt. De tapijtbombardementen en het kapot schieten van complete steden moeten het gebrek aan strategisch en tactisch intellect compenseren. Vandaar ook de duiveluitdrijvingstaal van de patriarch. Het zou me niet verbazen dat Kirill hier hoogst persoonlijk het ‘wonder van God’ inspireert en manipuleert.

Persvrijheid

Orban voert campagne vanop de preekstoel

Terug naar Viktor Orban en de mysterieuze genade die patriarch Kirill moest worden toebedeeld. Zij die hier te lande voorheen het Poetinregime openlijk toejuichten -en dat nu in het geniep doen-, zijn ook hevige fans van Victor Orban omdat hij het christendom als ‘het fundament van de Europese cultuur’ propageert.

Helaas nemen ze alle autoritaire en anti-democratische trekjes van Orban er graag bij. In Vlaanderen foetert rechts graag op de ‘regimepers’ en de ‘staatszender’ VRT, terwijl men de andere kant uitkijkt als Orban de persvrijheid afschaft en alleen nog regimezenders duldt. Onafhankelijke media wordt zoveel mogelijk het leven zuur gemaakt, licenties geweigerd, de toegang tot informatie afgesloten, enzovoort. In de coronacrisis zag de Hongaarse premier zijn kans schoon om een noodwet te installeren die de persvrijheid drastisch terugschroefde door het verspreiden van ‘nepnieuws’ strafbaar te maken. Doet het een belletje rinkelen?

In Vlaanderen foetert rechts graag op de ‘regimepers’ en de ‘staatszender’ VRT, terwijl men de andere kant uitkijkt als Orban de persvrijheid afschaft en alleen nog regimezenders duldt.

Anders gezegd: de recepten van Orban en diens Fidesz-partij ruiken naar dezelfde strategie om wereldlijk gezag te funderen op religie, een vermenging van kerk en staat, met dezelfde kruisvaardersretoriek. Dat is een doodlopend straatje. De christelijke banier is zo roestig als deze van de islam, elke macht die zich op geloof fundeert (waartoe ik ook de Amerikaanse reken: ‘In God we trust’) past onbewust Marx’ gezegde toe. Noteer dat moderne westerse religiën zoals het voetbal of Hollywood of de verzamelde influencers dezelfde opiumfunctie hebben.

Noteer ook dat het woord ‘sanctie’ zelf een religieuze achtergrond heeft (Latijn sanctio, heilige verordening), en aldus zelfs verwant is met Sanctorum. Alleen hoge geestelijken kunnen een sanctie uitspreken, niet Ursula of Charles of andere lekenbroeders of zusters op zoek naar een stoel. In die zin heeft Orban zeker wel een punt. Voor de rest mag het devies gelden: ni dieu, ni maître, de Kirills en hun broodheren, en alle mogelijke theocratieën, horen thuis in het museum.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 
Advertentie
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie, Het politiek theater, Religieuze vapeurs. Bookmark de permalink .

9 reacties op Patriarch Kirill, door God gezonden man

  1. Peter H. zegt:

    ’t Is eens een andere kijk op de zaak.
    Het verheldert meteen een paar zaken die me wat betreft de motieven inzake deze oorlog niet echt duidelijk waren.
    Hoewel… dat het om ‘de centen’ ging, dat kan je (zoals voor elke oorlog) al aannemen vooraleer het eerste schot gelost werd.
    It’s always the economy, stupids!!!

  2. Jan Humblé zegt:

    Bam! Raak. Sanctorum is de belichaming van ‘onze’ vrije pers.

  3. Johannes zegt:

    Over telefoneren gesproken, de katholiek heeft via de autoriteit van de paus een lijn met god, de protestant heeft een lijn open via de predikant, waar hij desnoods op in kan breken als hij het niet vertrouwd, de democratische mens heeft een lijn open met de massa, of beter gezegd, een implantaat, met als bijbel, de volksideologie. Alles min of meer gebaseerd op hersenspinsels en vermeende autoriteit, dan wel van een vermeende god, of gebaseerd op de kwantiteit van een (demagogisch gestuurde) massa.

    “elke macht die zich op geloof fundeert ” ahum…

    Wat de Verenigde Staten betreft, de meest belangrijke en invloedrijke founding fathers van de Verenigde Staten waren ‘Masons’. Veel eminente personen waren in die tijd lid van kleinschalig en min of meer verborgen opererende groeperingen om zich zo organiserend aan de terreur van de Christelijkheid te onttrekken. De Masons gebruikten Christelijke termen, vanwege de bekendheid van die termen, terwijl hun filosofie geijkt was op de spiritualiteit van Platonisme en Neoplatonisme, of in kort Westerse esoterie en het Humanisme van de voor-christelijke ‘paganistische’ filosofen (niet te verwarren met vage mystiek en seculier modern humanisme). Men heeft eigenlijk de Christelijkheid een beetje empathisch voor de gek gehouden door tolerant Christelijk monotheïstische ideeën te gebruiken. Ofwel, men was gesofisticeerd genoeg om niet overal puberaal tegen aan te schoppen, zoals de democratische mens gewend is, maar om de ander strategisch mee te voeren.
    Als het woord god, wat begrijpelijkerwijs autoriteit suggereert, dan een probleem wordt, is dat door het Christendom zelf veroorzaakt. Maar autoriteit was hier zeker niet bedoeld door de Masons (waaronder Rosecrucians), slecht een hogere werkelijkheid en intelligentie die volgens hun de grondslag is van alles. Ik snap wel dat elke referentie naar een hogere werkelijkheid problematisch is voor een atheïst, maar ja ‘in the mass we trust’ is dan weer ridicuul en lachwekkend, en eigenlijk hypocriet voor een ieder die ogen in zijn hoofd heeft.

    Zo kwam Churchill tot de onvermijdelijke realisering:

    “The best argument against democracy is a five minute conversation with the average voter.”

    Ik zou wel een deal willen doen, als de democraat nu zijn ‘de stemmer heeft altijd gelijk’ (ik citeer Sanctorum hier), en zijn tirannieke systeem van de autoriteit van de meerderheid, en de tirannieke gelijkheid, en alles wat er tiranniek is aan de massa democratie wil afleggen, of met wat meer dan halfzachte satire wil bekritiseren, omwille van vrijheid en echte diversiteit, dan wil ik wel meedenken om die vermeende hogere macht, die allesbehalve tirannie impliceert, voor de atheïst te schrappen op al te publieke plaatsen waar die aanstoot zou kunnen geven, als is het dan aan zijn onwetendheid. Tot dan is het op dit moment, in tegenstelling tot historische tijden, allemaal om het even.

  4. Johannes zegt:

    Noteer dat moderne westerse religiën zoals Marxisme, communisme, socialisme, en democratie, en volks-hobbies zoals voetbal en volks-glamour-idolen, dezelfde opiumfunctie hebben.

    Genoteerd, dank u.

  5. Ines zegt:

    Knap artikel! En eindelijk iemand die het luidop durft zeggen: dit conflict is in se een godsdienstoorlog tussen het “decadente” Westen en het christelijk-orthodoxe Rusland. Daarom ook een minuut stilte gevraagd voor de westerse poetinisten die actief aanstuurden op een andere godsdienstoorlog met Vladi en Orban in een ridderlijke glansrol.

    • Johannes zegt:

      Een halve eeuw westers ideologisch imperialisme, onder leiding van de Amerikanen, het Westen mag in de naam van de democratie overal moorden, bommen gooien, regeringen omverwerpen en westerse trekpoppen installeren. Nog geen haar op mijn hoofd is versprongen m.b.t. wat Rusland in Oekraïne doet, mijn maag is nog niet helemaal hersteld van hoe beestachtig men in Irak heeft huisgehouden (met applaus vanuit Europa). En dan moet ik nog beginnen aan de rest van de oorlogen en interventies, lees ‘moordpartijen’, die men op andere plekken in de naam van democratie heeft uitgevoerd, waarschijnlijk zal dat er niet van komen, een mens kan maar zoveel aan. Rusland voert geen oorlog tegen het Westen, maar andersom, men werd gedwongen om uiteindelijk eens te reageren. Het westerse publiek is vanuit ideologische blindheid, arrogantie en een primitief goed-kwaad gevoel bijna totaal verblind door hun demagogische elites. Dus, het westen heeft erop aangestuurd. Al sinds men in de gaten had dat Poetin zich niet laat groomen.

      • Ines zegt:

        Dit is de eerste keer dat ik een bijdrage van u relatief snel kon ontcijferen. Waarvoor dank!
        PS Haren verspringen niet maar veranderen.

  6. s. verbeke zegt:

    Sanctorum neemt deel aan de antirussische kruisvaart. Iedere dag een portie desinformatie en anderzijds het internetkanaal “Russia Today” censureren. En dan maar lullen over de onderdrukking van de vrije meningsuiting.
    Kan Sanctorum ons iets meer vertellen over de relaties tussen Zelenski en de Oekraiense
    Oligarchen?

  7. Ines zegt:

    Dit is de eerste keer dat ik een bijdrage van u relatief snel kon ontcijferen. Waarvoor dank!
    PS Haren verspringen niet maar veranderen.

Reacties zijn gesloten.