Johnny Depp, of de zoete wraak van de piraat

Mannelijke slachtoffers van partnergeweld, bestaan ze? Ja, ongetwijfeld. Al dertig jaar ben ik de onvrijwillige getuige van de manier waarop mijn buurman door zijn echtgenote geterroriseerd wordt. Ze kleineert hem, scheldt, jaagt hem in weer en wind op als tuinman-slaaf, en wat er zich binnenshuis afspeelt kan men alleen maar gissen.

Heel de buurt vindt dat grappig, maar de essentie is wellicht dit: we hebben hier te maken met mensen die perfect bij elkaar passen. Een bazige bitch en wat men in het Vlaams een ‘sloef’ noemt. Dit soort relaties komt meer voor dan men denkt, zowel met de M als de V in de dominante rol. Psychologen zijn vertrouwd met dit fenomeen, maar ideologisch ligt het natuurlijk moeilijk, in een tijd dat het slachtofferdiscours alomtegenwoordig is.

De ene oorveeg is dus de andere niet. Er kan sprake zijn van echt geweld en echte slachtoffers -bijvoorbeeld kindermishandeling, verkrachting…-, maar er bestaat ook zoiets als ‘geweld met onderlinge toestemming’, een ietwat bizarre term die men meestal voorbehoudt voor het SM-milieu, maar die de onderstroom vormt in tal van relaties. Net nu de regels voor seksuele toestemming worden verstrengd (op elk moment, ook in volle actie, kan een vrouw haar toestemming intrekken), wacht de rechtbanken drukke tijden.

Vluchten in de badkamer

U voelt me komen, ik heb het over het celebrity proces van de eeuw dat net achter de rug is, tussen acteur Johnny Depp en zijn ex Amber Heard. Aanleiding: Amber had zich anno 2018 in The Washington Post laten ontvallen dat ze slachtoffer is geweest van huiselijk geweld, waarop Johnny haar aanklaagde wegens smaad en 50 miljoen dollar schadegeld eiste. Waarna Amber maar meteen 100 miljoen eiste voor dit affront: in Hollywood wordt niet voor kleingeld gespeeld.

Dit vechtkoppel (het is al de tweede keer dat ze tegenover elkaar staan sinds hun scheiding in 2016) is zonder meer het bewijs dat liefde oorlog kan zijn, en omgekeerd.

Tijdens het proces draaide Depp het klassieke rolpatroon van de mannelijke bruut en het tere vrouwtje om, en beschreef hoe hij zelf mishandeld werd, een pot terpentijn naar zijn neus kreeg, een vinger verloor in volle actie, en soms in de badkamer moest vluchten voor zijn razende echtgenote. Einde van het verhaal: de jury (jawel, in Amerika komt dit soort ruzies voor een heuse jury) stelt de heer Depp in het gelijk en kent hem 10 miljoen dollar schadevergoeding toe, terwijl zijn ex recht heeft op 2 miljoen dollar. Netto moet Amber dus acht miljoen dollar aan den Johnny, dat gaat zeer doen.

De MeToo-activisten zijn in alle staten. Een vrouw veroordeeld wegens partnergeweld?? Terecht, naar mijn aanvoelen. Maar ook Depp heeft losse handjes. Dit vechtkoppel (het is al de tweede keer dat ze tegenover elkaar staan sinds hun scheiding in 2016) is zonder meer het bewijs dat liefde oorlog kan zijn, en omgekeerd. Dat was zelfs het oordeel van hun voormalige huwelijkstherapeut die kwam getuigen op het proces: ‘Deze mensen hielden van mekaar. Er was in mijn ogen sprake van wederzijdse mishandeling.’

Stockholm syndroom

Op het einde van ‘Pirates of the Caribbean’ krijgt Johnny een paar stevige vrouwelijke meppen

Wederzijdse mishandeling: zou dat de essentie van liefde kunnen zijn? Elkaar kwellen, opjagen, afmaken in een wederzijds gijzelingsdrama, dat zich soms tot een dubbel Stockholmsyndroom ontwikkelt? De mythe van de sterke man en de zwakke vrouw, waarop het feminisme zich baseert om zijn discriminatietheorie uit te werken, is perfect omkeerbaar. Niet alleen Jezus bood de andere wang aan na een oorvijg. Het is een verborgen kant die in mannen zit: de komische acceptatie van de vernedering.

Niemand minder dan Jack Sparrow, het personage uit ‘Pirates of the Caribbean’ waarmee Depp legendarisch werd, toont tussen twee piratengevechten door die trekjes. Hij kan klappen uitdelen maar krijgt er ook. Hij is half held, half anti-held, heeft een spraakgebrek en lijkt altijd beschonken, is vooral aan zijn hoed gehecht en krijgt soms slaag van een vrouw die hij probeert te versieren. Hij lijkt enigszins op onze Piet Piraat: een sympathieke hansworst die tegen wil en dank in een schurkenverhaal terecht komt. Is het dat wat de jury uiteindelijk heeft overtuigd? Wie zal het zeggen, in Hollywood lopen fictie en realiteit sowieso door elkaar, dat was ook zo in hét MeToo-proces van een paar jaar geleden, de zaak Weinstein.

Niet alleen Jezus bood de andere wang aan na een oorvijg. Het is een verborgen kant die in mannen zit: de komische acceptatie van de vernedering.

Voorafgaand aan de bittere rechtszaak wegens smaad is er dus de stormachtige vechtrelatie. Het huwelijk is op zich een instituut van haat-liefde, omdat de formele bezegeling (‘tot de dood ons scheidt’) het geweld als het ware oproept, ook al zijn scheidingen vandaag de normaalste zaak van de wereld. Je hebt koppels van de mannelijke dominus en de vrouwelijke slavin, en omgekeerd, deze van de feeks en de mannelijke slaaf, of soms ook wel de twee afwisselend of tegelijk: de badkamer op slot is soms wel een noodzaak om even op adem te komen.

De piraat-paljas

Tristan en Isolde op het schip, Act 1 (New York 1917): subtiel partnergeweld ook hier?

De (auto)destructieve kracht van de liefde is in se een romantisch thema. De opera ‘Tristan en Isolde’ van Wagner gaat over de onmogelijke, absolute liefde, maar bevat ook elementen van verbaal-psychisch geweld tussen de twee hoofdfiguren, die net door deze onmogelijkheid zichzelf en elkaar martelen. Heel het eerste bedrijf jennen ze elkaar, dagen elkaar uit en spelen gemene woordspelletjes op een boot, in het tweede bedrijf is het boemboem tot aan de betrapping, en in het derde bedrijf gaan ze dood. Wat anders.

Vandaag zouden ze eindigen voor de rechter, elk met een batterij advocaten. Wagnerianen zullen me vervloeken voor deze artistieke vrijheid, maar ik schrijf eerstdaags wel eens een deftig operastukje om het goed te maken. Punt is dat Tristan alias Jack Sparrow -niet toevallig twee heren die aan het roer van een boot staan- eigenlijk anti-helden zijn zoals mijn buurman, en het met hun mannelijkheid veel moeilijker hebben omdat een zwakke man nu eenmaal wordt gezien als een sul. Vliegen ze toch eens uit hun krammen, dan krijgen ze heel de MeToo-beweging achter zich aan. Dat is gewoon niet eerlijk. De witte mannelijke cisgender krijgt ofwel thuis een fles terpentijn naar zijn hoofd, ofwel is hij de pineut in de rechtbank. Het lijkt erop dat de grote mediashow Depp/Heard hier toch iets heeft rechtgezet. En geloof me: in grote getale staan de vrouwen op deze planeet achter Johnny.

Filmtip: eindscène van de trilogie Pirates of the Caribbean (2007), waarin Johnny Depp twee bloedmooie vrouwen een plekje op zijn boot belooft, die echter al zee gekozen heeft. Er ligt alleen een onooglijk sloepje aan de kaai, waarna de twee dames hem op een oorvijg trakteren. Jack/Johnny retourneert ze niet, maar geeft in de plaats zijn achtergebleven scheepsmaat een pak rammel. Hoe galant is dat.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

9 reacties op Johnny Depp, of de zoete wraak van de piraat

  1. boy in a bubble zegt:

    Mom taught me a strong man is a feminist!

  2. Johannes zegt:

    Hoe democratisch om de banale wetenswaardigheden van private ruzies van geliefden in de publieke ruimte te gooien, en er dan nog over te schrijven ook. ‘De mensen hielden van elkaar’, de heer Sanctorum gaat bijna nog snotteren ook. En ‘in grote getale staan de vrouwen op deze planeet achter Johnny’, ‘Johnny’, oh wat een schattige naam, en hoe democratisch door het vrouwenvolk beslist, kwantiteit heeft altijd gelijk, het credo van het infantilisme. Is het wachten op een wereld-democratische psychose en volks-lynchpartij a la Metoo? Dat zal wel niet, maar hoe de democratie en het feminisme van mannen roddelnichten maakt.
    De decadente historische aristocraten zouden er hun vingers bij aflikken, als men een blik in de toekomst had kunnen nemen, en zien waar het volk aan de macht zich mee bezig houdt.
    Alhoewel, dat was al duidelijk.

    Om dan maar Lord Henry Wotton te citeren:

    ” I quite sympathize with the rage of the English democracy against what they call the vices of the upper orders. The masses feel that drunkenness, stupidity, and immorality should be their own special property, and that if any one of us makes an ass of himself, he is poaching on their preserves.”

  3. Johannes zegt:

    “U voelt me komen”
    Natuurlijk voelden we het komen, elke democratische koning-burger zou zijn kleine problemen ooit eens tot wereldproblemen willen verheffen, dat men eens een keer meer dan gelijkwaardig en overgereguleerd stem en vaccinatievee kan zijn. Dus de strategie is om eerst democratisch herkenbaar met de wereld van de herkenbare kleine mens te beginnen, die van om de hoek of aan de overkant van de straat, en dan vandaar de sfeer van de idolen van de democratie, de celebritycultuur als meer aantrekkelijk sensationele achtergrond op te roepen. Alles, klein en banaal, en het kleine leed, wordt wel dagelijks en overal gelijkwaardig breeduit uitgemeten door en voor het volk, en een ieder die er goed aan verdient, maar de setting van twee rijke individuen, omhooggevallen uit het volk, geeft het volksmediatheater toch op zijn zachts gezegd een stuk meer cachet, en een deel van het volk leent zo een heimelijk begeerde verheffende glamour. Een hele rits babbelzieke en ondergewaardeerde vrouwen kan zo meekijken in de zo begeerde keuken van de glamour, in plaats van dom getal en letter te zijn in de statistieken, papierwinkels en quotums van beleidsmakers en de socialistische bureaucratie. En zie, men gooit daar boven in private kring in celebrity sfeer gewoon ook met flessen uit de keuken, en dat zijn geen champagneflessen, maar heel gewoon, terpentine uit de megamarkt. Dus dan is de volkse afgunst ook meteen bevredigd, mocht die zich laten roeren, gezien alles wat zich boven het volk verheft, alleen wordt getolereerd als het af en toe empathisch de knieën buigt.
    Een briljant stuk democratisch volkstheater, in die zin, met een identificatie voor ieder wat wils.

  4. dzjakke Dzjakke zegt:

    Tristan en Isolde in de opera, Who’s Afraid of Virginia Woolf? (1966) in de cinema, allebei de moeite waard. Geen Depp (?) of Amber (?) voor nodig. Ik heb me moeten informeren om dit stukje te kunnen volgen. Maar hoe kan het ook anders, niet elk schot is in de roos.

  5. Christel zegt:

    Johnny Depp. De wereld kent hem vooral van zijn piratenfilms. Eigenlijk best jammer, want ik vond hem veel beter in de jaren negentig van de vorige eeuw. Als een bohémien, een gothic figuur in macabere films, een excentriekeling, een briljante maar ook verslaafde speurder en inderdaad af en toe een anti-held. Zijn knappe verschijning deed ook heel wat meisjesharten sneller kloppen.
    Vooral zijn samenwerking met de regisseur Tim Burton is vermaard: Edward Scissorhands. Ed Wood. Sleepy Hollow. Alice in Wonderland… en nog heel wat andere films – the Ninth gate ( van Polanski), From the hell, Who’s eating Gilbert Grape. Don Juan deMarco (gebaseerd op het verhaal van Lord Byron met Marlon Brando als uitgebluste psychiater). En vooral zijn beruchte monoloog in the Libertine :

    De films van de laatste jaren vond ik heel wat minder. Teveel commercie, te weinig inhoud.
    Blij voor hem dat hij het sterk gemediatiseerde proces won.

    • Johannes zegt:

      Ik snap uw betoog heel goed, maar uw taalgebruik is, zonder dat u er erg in heeft, ook onderhevig aan de gladde eufemismen van de hedendaagse geestloosheid. Kwestie van onbewuste imitatie neem ik aan.

      ‘Heel wat minder’? infantiele trash?, ‘gemediatiseerde proces’ of ‘volkse soapopera, om de sensatiehonger van het volk te stillen’?

      De bohémien, de excentriekeling, die in de vorige eeuw nog bestond, overigens als late en al decadente imitatie van de revolutionaire genieën van de negentiende eeuw…, gaat uiteindelijk ten onder in de alles gelijkmakende volksklucht, de democratie. Een nieuwe held-knuffelbeer voor de gemiddelde democratische gepolitiseerde volksvrouw is opgestaan, , beter gezegd: ‘gemaakt’, een ‘Johnny’ (de voornaam voorspelde het al).

      Houdt uw zakdoek bij de hand.

      “Deze mensen hielden van mekaar.” zegt de commentator.

      Buiten dat wat gepolitiseerd is of kan worden, waar dus massaal over gestemd kan worden, is er niks meer mogelijk, behalve dan wat gecommercialiseerd als massaproduct verkocht kan worden. Alleen wat massaal publiciteit krijgt heeft waarde. Alles voor, en door, de massa’s, de ultieme droom van de democratie. Alhoewel de ondergang van de bohémien dan ook wel onvermijdelijk was, al in het begin van de twintigste eeuw zat er een geurtje van oppervlakkige volksnabootsing en teveel fragiele subjectiviteit dan wel geestesziekte aan, oftewel degenaraties later was de geest er al uit.

      • Christel zegt:

        Zoek er niet teveel achter. Ik had over de rollen die Depp in de jaren negentig speelde. In de meeste films was hij steeds een outsider. En dat beviel me. Zoals ik ook graag gedichten van poètes maudits las. Charles Baudelaire. Arthur Rimbaud. Paul Verlaine. Oscar Wilde. En recent nog de schitterende vertalingen van Baudelaire door Hafid Bouazza – ‘Parijse walging’.
        Decadentie bestaat al eeuwen – al sinds het Romeinse rijk. Ook ( eerder door u geciteerde) Wilde ontsnapte er niet aan. Zei hij niet : ‘all art is useless’ en ‘life imitates art far more than art imitates life.’
        Stephen Fry repliceerde nog schitterend over ‘nutteloze kunst’: Oscar Wilde quite rightly said, ‘All art is useless’. And that may sound as if that means it’s something not worth supporting. But if you actually think about it, the things that matter in life are useless. Love is useless. Wine is useless. Art is the love and wine of life. It is the extra, without which life is not worth living.
        Dit is volgens mij de essentie.

      • Ines zegt:

        Over geurtjes gesproken.Toen Disney (van de piratenfilms) JD cancelde na het opiniestuk van AH, bleef het merk Dior, dat JP net het aangetrokken als het gezicht voor zijn nieuwe herenparfum ‘Sauvage” pal achter hem staan. En met succes, door de controverse is ‘Sauvage’ wereldwijd het best verkopende herenparfum. Mannen, vrouwen, en mensen die zelfs nooit parfum gebruiken, plaatsen filmpjes van hun aankoop van het parfum op sociale media als steunbetuiging aan JD. Oppervlakkig kapitalisme kan ook ontroerend zijn, nietwaar? Het reclamefilmpje voor het parfum is alles wat het beeld een van bohémiem moet evoceren. Woestijn, wolven, gitaar, noem
        maar op. Blijkbaar is JD geknipt voor deze rol. Nog beter dan zijn rol van piraat. Dat JD minder gehavend uit de rechtbank is gekomen dan AH, heeft hij voor een deel zeker te danken aan Dior.

      • christel zegt:

        Haha, Ines. Goed gezien. En heel slim en tactisch gespeeld van Dior :-).
        Toeval of niet, mijn favoriete parfumgeur is ook van Dior. Al heel lang voordat Depp de geurige wildeman speelt.

        Parfum exotique

        Quand, les deux yeux fermés, en un soir chaud d’automne,
        Je respire l’odeur de ton sein chaleureux,
        Je vois se dérouler des rivages heureux
        Qu’éblouissent les feux d’un soleil monotone;

        Une île paresseuse où la nature donne
        Des arbres singuliers et des fruits savoureux;
        Des hommes dont le corps est mince et vigoureux,
        Et des femmes dont l’oeil par sa franchise étonne.

        Guidé par ton odeur vers de charmants climats,
        Je vois un port rempli de voiles et de mâts
        Encor tout fatigués par la vague marine,

        Pendant que le parfum des verts tamariniers,
        Qui circule dans l’air et m’enfle la narine,
        Se mêle dans mon âme au chant des mariniers.

        — Charles Baudelaire

Reacties zijn gesloten.