Twee politicologen pleiten voor (nog) bravere journalistiek

Eén interview, twee proffen, drie denkfouten

Op maandag 24 januari zette De Morgen de week groots in met een tweegesprek tussen politicologen Carl Devos en Hendrik Vos, beiden verbonden aan de UGent. Ze tonen waar een politicoloog voor dient: om mensen te behoeden voor ‘extreme’ meningen. De algemene teneur van het interview is, dat de huidige Vivaldi-ploeg (en ook de Vlaamse regering) beter moet presteren en minder kibbelen. Een zeven op tien zeg maar, met de vermelding: ‘Ge kunt beter’.

Een zacht verdict, maar ze zeggen er ook bij waarom: er was het virus he, beste mensen, een onbekend gegeven. En opiniemakers moeten nu maar eens ophouden met negatief uit de hoek te komen, want dat speelt in de kaart van extreem rechts. Ik fileer de argumentatie even voor u.

‘Het is allemaal de schuld van het virus’

Prof. Carl Devos pleit voor mildheid  jegens onze bestuurders.

Deze generatie politici is bekwaam en heeft het beste met ons voor. Maar eind vorig jaar ging het coronabeleid de mist in. Dat geven ze zelf toe.’(…) ‘Als je het hele coronaplaatje bekijkt, mogen we blij zijn dat we in België wonen. Dat er af en toe een stommiteit in het beleid sluipt, is normaal.’

Professor Devos ontlast hierbij Wilmès, De Block en De Croo, maar ook Jambon en Beke, van tienduizend rusthuisdoden, zorgpersoneel met een schrijnend gebrek aan testmateriaal, verbrande en niet vervangen mondmaskers plus de leugens daar rond, een compleet falend systeem van contact tracing en de daarmee gepaard gaande geldverspilling, en last but not least een totaal gebrek aan coherent beleid waardoor expert Marc Van Ranst op een bepaald moment wel de feitelijke premier leek.

Het punt is eigenlijk dat de pandemie een gouden kans was voor bestuurlijk talent om zich te bewijzen. En dat Vlaanderen en België het omgekeerde deden.

Er is de chaos over de kernuitstap, er zijn de onbetaalbare energiefacturen, en in Wallonië leven mensen nog tussen beschimmelde muren na de waterramp. Er is het onwaarschijnlijk zwakke Vlaamse bestuur dat op geen enkel moment Vlaanderen in beeld bracht tenzij als Belgisch filiaal, er zijn de stilliggende werven van die Jambonregering, het PFOS-schandaal, Devos lijst ze zelf op. Onder welke steen zitten dan die bekwame politici verstopt?

Corona een excuus? Het punt is eigenlijk dat de pandemie een gouden kans was voor bestuurlijk talent om zich te bewijzen. En dat Vlaanderen en België het omgekeerde deden. Corona was en is een lakmoesproef voor de politiek wereldwijd. In kalme tijden kan iedereen op de winkel letten en als minister van posterijen filosoferen over de prijs van een postzegel. Kwaliteit komt naar boven als de nood aan de man en de vrouw is. Had Winston Churchill ‘pech’ toen de tweede wereldoorlog uitbrak? Neen, hij verving de zwakke Chamberlain als premier, loodste Engeland door helse tijden en bewees net in die periode een groot staatsman te zijn.

Voor Devos moet de politiek zich herpakken (Reset, hét modewoord), maar kan je dat verwachten van politieke dwergen? Wat zouden ze moeten doen, behalve een spin doctor in dienst te nemen die hen leert er zich uit te lullen? Heeft het volk niet het recht en zelfs de plicht om het malgoverno af te straffen? Wat ons tot de tweede redeneerfout brengt, eentje van zijn collega:

Zwarte zondag, het ultieme doemscenario

Prof. Hendrik Vos: ‘Er zijn goede redenen om het cordon in stand te houden’

Voor beide heren is een nieuwe overwinning van het Vlaams Belang, waarna een uitzinnige bende het parlement zal bestormen, het ultieme schrikbeeld.

Vos: ‘Dáárom is het zo belangrijk dat de verzamelde commentatoren niet vervallen in overdreven negativisme, want dat vergroot de kansen van de populisten. Als iedereen schrijft dat de politiek er niets van bakt, moet je niet schrikken dat de mensen dat ook vinden, en dat ze in 2024 massaal de middenvinger opsteken. Voor je het weet, staat er dan iemand verkleed als bizon in het parlement.’ (…) ‘Er zijn goede redenen om het cordon in stand te houden. Een regering met Vlaams Belang zou griezelig veel schade aanrichten, maar als land overleven we dat wel, net zoals elders in Europa.’

De journalisten en opiniemakers weten dus wat hen te doen staat: positief berichten over het beleid en zich van al te kritische commentaren onthouden, teneinde geen ‘verzuring’ teweeg te brengen en de traditionele beleidspartijen te verontrusten. Zoiets heeft een naam: regimepers. Dat iemand als Hendrik Vos dat zomaar meegeeft, bewijst hoezeer zogenaamd kritische academici aan de macht gehecht zijn, en als elite waken over het status-quo. Ironie: het is net deze mentaliteit die het zogenaamde populisme voedsel geeft en extreem-rechts winst oplevert.

De oproep aan journalisten om zich gedeisd te houden, is zonder meer een oproep tot (zelf)censuur en een ordewoord voor de regimepers

Zwarte zondag: de term schijnt ooit gelanceerd te zijn door Louis Tobback (SP), dé verliezer op die verkiezingsdag van 24 november 1991, en toenmalig minister van Binnenlandse Zaken. Sindsdien hebben alle media en politieke commentatoren de uitdrukking overgenomen, als een doembeeld en een waarschuwing. In werkelijkheid was er niks zwarts aan die zondag, toch niet voor iemand die gewoon naar de lucht keek.

De oproep aan journalisten om zich gedeisd te houden, is zonder meer een oproep tot (zelf)censuur en een ordewoord voor de regimepers, die veel dichter aansluit bij wat zich in  Duitsland anno 1936 afspeelde, om nog eens de retoriek van Tobback te gebruiken. Een pleidooi van politicologen vandaag voor het cordon, een alliantie dus van alle partijen tegen de machtsdeelname van het VB, getuigt van een ivoren-toren mentaliteit binnen een academische bubbel die weinig voeling heeft met de sociologische realiteit anno 2022.

‘Alles behalve polariseren’

Unisono: ‘Leve het Belgische compromis’

Over één ding zijn beide heren het gloeiend eens: polarisering is een slechte zaak. Dus: leve het geschipper, de koehandels in de coulissen en het compromis, dat is wat onze democratie kenmerkt.

Het klassieke Belgische compromis, – dat zouden Vos én Devos toch moeten weten,- heeft een onbestuurbaar land opgeleverd dat gedoemd is om water in de wijn te doen en zere tenen te ontwijken. Hadden de Vlamingen in 1970 niet gecapituleerd met de grendelgrondwet in ruil voor wat symbolische toegevingen, dan was België al lang een confederatie, tenzij het gewoon was uiteengevallen. Alle staatshervormingen -we hebben er nu al zeven gehad- dragen de vingerafdruk van een regime en een politiek establishment dat via diplomatiek-ondoorzichtige abrakadabra vooral het status-quo nastreeft, met dien verstande wel dat de Vlamingen de rekening betalen.

België hangt aaneen van de compromissen, en laat nu net dàt de wortel zijn van de onbestuurbaarheid. Heel de uitwas van de multiculturele staat is een vernuftige poging om dat Belgisch compromis om te zetten in een demografisch moeras dat als ‘diversiteit’ wordt verkocht. Al wie mort, en vindt dat er zoiets als een Europese identiteit bestaat die wringt met de islam, is een extremist die ‘polariseert’, geen nuances ziet, scheldt, ruzie zoekt (professor Vos gebruikt deze kwalificaties door elkaar).

Zijn politici en opiniemakers die ‘polariseren’ , niet gewoonweg mensen die de dingen benoemen en het debat zin geven?

Ach, dat gevloek op het polariseren, letterlijk het ontstaan van tegenpolen. Als polariseren betekent dat mensen stelling nemen, kleur bekennen en het open debat opzoeken, hebben we het dan niet gewoonweg over een degelijk functionerende democratie? En zijn politici en opiniemakers die ‘polariseren’, niet gewoonweg mensen die de dingen benoemen en het debat zin geven?

Filip Dewinter -waarvan ik geen fan ben- wordt wel beschouwd als de meest invloedrijke politicus sinds de tweede wereldoorlog in Vlaanderen en wellicht zelfs België. Waarom? Omdat hij een duidelijk punt maakt, en voor- en tegenstanders dwong tot kleur bekennen rond het migratiethema en de positie van de islam in onze samenleving. Dat is onmiskenbaar positief voor het debat, het échte debat dan. Er is niet te veel, maar eerder te weinig polarisering. Er is vooral te veel wolligheid, ontkenningsgedrag en ontwijkend taalgebruik waardoor mensen pas echt nerveus worden.

Conclusie: Zwarte Zondag zal alleen kunnen vermeden worden als men de verkiezingen op een zaterdag organiseert. Het is ontnuchterend hoe politicologen, die vrijwel dagelijks als media-orakels te lezen of te zien zijn, over democratie denken: als het beheren van de consensus. Waarmee ze zichzelf op langere termijn eigenlijk overbodig maken. De politicologie neemt hier het statuut aan van pseudowetenschap, die niet observeert en analyseert, maar boordevol aannames en semi-geheime agenda’s zit.

Sorry Vos en Devos, kom maar eens terug in september.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

3 reacties op Twee politicologen pleiten voor (nog) bravere journalistiek

  1. Genoeg Kontdraaierij v1.02 zegt:

    Je moet dat misschien ook eens taoïstisch bekijken hé. Ik respecteer je als stuk politiek marginaliet, maar is het niet wat al te naïef om een recht te eisen om marginaal te zijn in het centrum? Er wordt heel wat schijnbare marginaliteit getolereerd en zelfs een podium gegeven in het Westen post 1991, maar dat is omdat onze bestuurders regeren via het politiek en economisch uitbuiten van atomisering en de resulterende anomie.

    Als je kijkt naar het VRT-nieuws (of “VRT NWS”, want ze zijn jong, hip en snappen de cybertoestanden van dat joenk volk van tegenwoordig die kweetnie hoe snel tik tik tik doen op al die schermkes en al, amaai menne frak) hoor je ondertussen al op voorhand te weten wat voor soort meningen en moralistische affectaties je als feiten gepresenteerd gaat krijgen. Alle religies draaien om de private consumptie van religieus-identaire betekenaars, en zijn bijgevolg onderling verwisselbaar qua implicaties voor de openbare veiligheid en sociale stabiliteit. Alle etnische groepen zijn gelijk qua intelligentie, capaciteit voor interne monoloog en impulscontrole. Waneer onafhankelijk-nationalistische regimes zoals Wit-Rusland, Syrië, Iran, Venezuela of Cuba iets mispeuteren, is het 1000x erger dan wanneer Saudi-Arabië of Israël hetzelfde doen. Israël = Beste Lief Ooit overigens, Enige Democratie In Het Midden-Oosten en al weetuwel. Het gender-dadaïsme van de laatste halve eeuw is het product van individuen die, na diepe, zelfgestuurde introspectie, plots tot inzicht gekomen zijn omtrent hun seksuele essentie. Het is absoluut niet mogelijk dat het samenhangt met een marketing- en onderscheidingslogica. Etc…

    Goed hoe JS het hier weer eens fileert, maar ach, uiteindelijk is het toch ook weer een illusie van de oudere generatie om te denken dat je iets gaat veranderen door frontaal in te gaan tegen T.V.-, gazetten- en universiteitsintellectuelen. Dat is allemaal schimmel op een publieke cultuur die al lang dood is en enkel nog maar dient om de acteurs te doen geloven, via de publieke performance van de procedurele aspecten van democratie, dat ze regeren met instemming van de massa.

    Hangt uiteraard ook samen met de opkomst van “fact-checking” als professionele sinecure en doorstroombaan voor jongeren met te veel intellectueel zelfvertrouwen in verhouding tot de diepte van hun kennis. In een netwerksamenleving is alles relationeel en gelaagd, fungeert alles als codes die mensen q.q. consumptieknooppunten naar de extremen of naar het centrum moeten sturen, het doorklikken moeten versnellen of vertragen. Alle politieke ideologieën zijn nu m.a.w. epifenomenen van de tegenstelling tussen escalatie en moderatie (kontdraaierij).

    De fact-checking-industrie fungeert in die semionucleaire reactor als moderator om de massa te overtuigen dat alles fundamenteel OK is, dat ze hun kak dus maar beter inhouden en dwangmatig hun dagschotels blijven consumeren, en dat de trollen die het tegendeel beweren buitenlandse agenten zijn. Fact-checking legitimeert zichzelf als neutraal en defensief, maar het is in de praktijk partijdig en agressief, een spel van opportunistische politieke tackles eerder dan politiek-medische ingrepen. En als binnen de VRT plaats is voor linkse trollen zoals Jihad Van Puymbroeck, dan weet je dat “fact-checking” een voorwendsel is om een uitlaatklep te bieden voor de nihilistische agressie van dat soort onvolwassen intellectuele nulliteiten.

    Alle écht interessante intellectuele innovatie speelt zich al jaren af in constant migrerende en transmuterende online ruimten waar de studioschimmel van VRT geen vat op heeft. In dergelijke ruimten ontstaan organisch rechtse counter-imaginaires, geheimtalen en sjibbolets die mensen toestemming geven om het officiële moderationismediscours met zijn goedkope anti-escalationistische stemmingmakerij te negeren. Links probeert dit nieuwe cool te imiteren, maar hoewel het de uitwendige vormen zoals memes wel kan nabootsen, is linkse trolling noodzakeljik inauthentiek. Omdat linkse boosheid t.a.v. de autoriteiten in het algemeen noodzakelijk inauthentiek is. Links is veel te intellectueel, emotioneel en professioneel geïnvesteerd in het legitimeren en bestendigen van de culturele aspecten van de neoliberale atomisering en anomie om echt boos te zijn op het samenlevingsmodel dat hun maatschappelijke positie mogelijk maakt.

    Sommigen van die rechtse counter-imaginaires zoals QAnon en al de anti-vaxx shit zijn nog veel dommer dan de mainstream consensus, maar de truc is om op de juiste afstand te staan. Observeren en theoretiseren hoe anderen zichzelf en elkaar “opdraaien” zodat ze de late demotocratie aanvallen (“stochastisch terrorisme”), terwijl ze op een dieper niveau eveneens de Verlichtingswaarden waarop ze zich beroepen delegitimeren via de idiote concrete uitdrukking van hun Verlichtingssymptoon. Zichzelf bv. zwaar ziek maken door schapenontwormer in te nemen tegen COVID-19 nadat ze “hun eigen onderzoek deden als kritische denkers”, maar in feite enkel en alleen omdat hun oranje Mobutu hen voorgehouden had dat ze daarmee de linkiewinkies weer eens goed zouden treiteren. Dat is dan ook de reden waarom intellectualiseerders het enkel via abstracties nog opnemen voor de procedurele waarden van de late demotocratie wanneer de verdediging ervan deel uitmaakt van hun intellectuele merken. Als gekeken zou worden naar wat er in de praktijk zowel links als rechts gefaciliteerd wordt met die fameuze waarden, en erkend zou worden dat het niet zal beteren, zou iedereen fascist worden.

    Een dergelijke taoïstische 無為-houding (wúwéi, “actieloze actie”) is de meest effectieve manier om de politieke moderniteit tout court af te schaffen, er voor te zorgen dat de links-liberale morocratie niet gewoon plaats maakt voor een rechts-conspirationele morocratie. Kwaad worden omdat je van vaste, autonome betekenis een fetisj hebt gemaakt, en je sloef naar de TV smijten, heeft dus geen zin. Surfen op de golven van Saṃsāra terwijl de gekkies alles platbranden is het beste wat je kan doen.

  2. dzjakke Dzjakke zegt:

    Het is inderdaad tenenkrullend hoe mak, tam en volgzaam de regimepers is. Ik ben blij dat ik tenminste hier nog een filosofisch overschouwende blog vind, die nog niet (feesboekpravda natuurlijk uitgezonderd) is weg-gecensureerd. En die bij elke benoeming van een doorschijnende olifant, een collectief gehuil veroorzaakt, het zijn hoogtepunten die helaas te weinig voorkomen. Ik vermoed dat dit zo is omdat Sanctorum enkel nog onder curatele van pater Bouwens kan publiceren.
    Het spreekwoord “wiens brood men eet, diens woord men spreekt” is nooit zo actueel geweest als vandaag.

    • Genoeg Kontdraaierij v1.02 zegt:

      Ik heb op “Doorbraak” (quod non) eens gekeken naar de regels omtrent reacties en commentaren. Heel gedetailleerd, maar uiteraard ook steeds met een paar containerbegrippen die op bijna alles kunnen slaan.

      Dat is niets om meewarig over te doen. Niemand is voor in “vrijheid van meningsuiting” in abstracto. Vrijheid van meningsuiting is een activistische zaak die rechts de laatste jaren ontdekt heeft omdat het meteen een beschuldiging impliceert t.a.v. links, nl. dat links tegen iets is waar elke liberaal-democraat voor hoort te zijn. Het is een truc om de politiek-memetische receptoren van centristische kuddedieren te hacken en naar rechts te trekken.

      De realiteit is dat serieuze intellectuele merken allemaal safe spaces eisen. Daar krijgen ze dan een mengeling van 80% pure adoratie en 20% simulacrum van kritisch engagement, dat laatste in de vorm van commentaren die zich binnen een zeer beperkte range van legitieme filosofische paradigma’s houden. Doe je dat niet, dan bannen ze je omdat je reactie zogezegd onder een van de vage en hoogst selectief toegepaste containerbegrippen valt. Op linkse media als DeWereldMorgen of Reddit is het uiteraard net hetzelfde. Helemaal geen erg, maar ik ga geen account maken om te reacties te plaatsen op “Doorbraak”. Als je niet onmiddellijk geband wordt uit zo’n safe van een inktkoelie heb je niks te zeggen dat in gaat tegen de zwermdebiliteit van online ruimten.

Reacties zijn gesloten.