Het huppelende meisje en de valstrik van de emo-journalistiek

Een kandidaat voor de foto-van-het-jaar, dat wel

Er is niets fout met emotioneel worden, we zijn geen reptielen. Ergerlijk is pas, als die emoties worden geregisseerd en uitgelokt met een bepaald doel. Ik heb op uitvaartdiensten mensen in stilte zien treuren om een afgestorven geliefde, maar toen de begrafenisondernemer het nodig vond om met misplaatst poëtisch gefrazel de sfeer wat aan te dikken, begonnen vrouwen luid te snotteren. Dat vind ik degoutant. Van die in het zwart geklede emo-dirigent dan.

Feel-good-moment

Dat is ook wat me dwarszit omtrent de fameuze foto van het huppelende meisje op de tarmac in Melsbroek. Ook te zien op een filmpje dat blijkbaar synchroon werd gemaakt. Het beeld gaat de wereld rond als een ‘hartverwarmende’ opsteker voor de evacuatiecampagne, maar breder ook voor een open en ‘humaan’ asielbeleid.

De maakster van de foto, Johanna Geron van persagentschap Reuters, is meteen kandidate voor de World Press Photo, zijnde de gegeerde foto-van-het-jaar. Dat speelt mee in de virale circulatie van de foto: het prestige en de publiciteit, verbonden aan zo’n kiekje, mits er een politiek correcte boodschap aan vast hangt. Ook zogenaamd ‘spontane’ foto’s durven deze persfotografen wel eens in scène zetten.

Er wordt via de media een standaardlezing opgedrongen met geregisseerde emoties, ook wel sentiment genoemd

Onze eigen staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) pakte er in een persconferentie ook al mee uit. Het staat goed, het levert een feel good moment op, je moet van graniet zijn om zo’n kind van een jaar of acht in gele pantalon de fun te misgunnen. Helaas, is het bredere verhaal niet zo roos-, pardon geelkleurig: er is bijvoorbeeld geen gehuppel voor de vrouwen en kinderen die achterblijven. Ten tweede importeren we met de asielzoekers mensen waarvan de cultuur maar heel moeilijk met de onze te rijmen valt, en die aan die cultuur ook vasthouden. Derde, nog onaangenamere waarheid: de vluchtelingenstroom uit Afghanistan zal ook het risico op terreuraanslagen in Europa aanzienlijk doen toenemen.

Dat weten we allemaal wel. De sentimentele dimensie van de bewuste foto maakt nu echter dat soort bedenkingen impertinent en zelfs immoreel. Er wordt via de media een standaardlezing opgedrongen met geregisseerde emoties, ook wel sentiment genoemd. Sorry, dan krijg ik weer die benauwelijke oprisping als bij de begrafenisman.

Desinformatie

De gefotoshopte versie die algemene verontwaardiging opwekte

Misschien is het dan wel goed dat er als tegengewicht andere, dissidente lezingen opduiken die het probleem wél benoemen. De Russische staatszender RT fotoshopte het beeld en voegde wapens toe aan de bagage van de gelande Afghanen. Een grap, want niemand gelooft toch echt dat er granaatlanceerders uit de rugzakken van die geëvacueerden puilden? Bijschrift van de meme: ‘Are some terrorists getting a free ride out of Afghanistan?’ Het antwoord is helaas: ja. Niet dat meisje, nee, dat gelooft niemand. Maar dat de chaotische evacuatie ons nog parten zal spelen, staat vast en beseft zelfs Sammy Mahdi.

Misschien is het dan wel goed dat er als tegengewicht andere, dissidente lezingen opduiken die het probleem wél benoemen.

Schande wordt er niettemin gesproken over dat Russisch geval van pretbederf. Echter, ook zonder fotoshop is het beeld bijzonder manipulatief en voorzien van een politieke framing waar men zich vragen bij kan en moet stellen. Simpel gezegd: als de originele foto de wereld mag rondgaan met een impliciete of expliciete boodschap, dan mag er ook een repliek op volgen met een tegenboodschap.

Er zijn de beelden, en er is de realiteit. De beelden zijn gericht op onmiddellijke consumptie en de emotionele voorgrond. Daardoor verhullen ze soms meer dan ze onthullen. De realiteit ontdekken we maar door de puzzel te leggen, te interpreteren en kritisch te analyseren. Dat is dan het werk van de pretbedervers, het zij zo. Wie beeld en realiteit met elkaar verwisselt, doet misschien de fotograaf een plezier maar begeeft zich op het pad van de desinformatie.

Ja, meisjes mogen huppelen, hoe meer hoe liever, overal ter wereld. Maar dat niet één persorgaan een kritische bemerking bij de foto en de boodschap durft te maken, is op zich ook bijzonder informatief.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee. 

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .