De achterkant van de maan is, van achter bekeken, de voorkant

changeOp 3 januari maakte een Chinese ruimtesonde, genaamd Chang’e 4, een zachte landing op de achterkant van de maan, om er wetenschappelijk onderzoek te doen en gegevens door te sturen. We kennen de maan, ondanks haar lyrische connotaties in mythologie en literatuur, ondertussen als een troosteloze steenklomp zonder atmosfeer, waarop de temperatuur varieert tussen 100 en -160°C. De Amerikanen zijn er in 1969 geland met veel poeha en groteske pioniersretoriek (Neil Armstrong: ‘It’s one small step for man, but a giant leap for mankind’), om zich nadien te richten op Mars en verderop. Niks interessants te beleven daar. De achterkant is altijd quantité negligable geweest.

Maar Peking is al jaren bezig met het voorbereiden van een bemande landing op die achterzijde die vanop aarde nooit te zien is. Waarom? Niemand weet het. Willen ze het gebied militair koloniseren? En waartoe? Internationale strategen staren zich blind op China als economische grootmacht, en uiteraard ook militair als een cruciale factor, maar cultureel blijft het een witte vlek: met alle Chinezen… Edoch: het feit dat Peking focust op iets wat internationaal door kosmologen als ‘restgebied’ wordt beschouwd, wijst op geduld en zin voor langetermijndenken, iets wat wij gewoon niet meer kennen. Meer nog: de ruimtesonde liet aardappelzaad en eitjes van de zijderups achter, om er een soort organische stolp te vormen waarvan niemand weet wat het zal opleveren. Ik hoor ze tot hier al grinniken bij de NASA.

Effectief, Amerikanen planten hun vlag in het maanstof, Chinezen zaaien aardappelen, het zegt iets over een fundamenteel cultuurverschil. Ik weet wel dat er een wetenschappelijk onderzoeksprogramma achter schuilt, de invloed van de zwaartekracht en zo, maar tegelijk zit er een vorm van poëzie in dat zaad en die eitjes, speciaal op de maan, die in de Chinese mythologie een sleutelrol speelt. Dat vraagt om verdere exploratie.

‘Zweven’

De naam van de sonde, Chang’e (taiyin xingjun/太阴星君), verwijst naar de taoïstische maangodin. Volgens de legende werd ze pas goddelijk nadat ze de onsterfelijkheidsmedicijnen van haar man had opgegeten. Die had ze boven een balk in hun huis had verstopt, maar Chang’e ontdekte de pillen tijdens de schoonmaak, dacht dat het snoepjes waren en at ze allemaal op. Door de werking van de pillen begon ze lichter te worden zweefde uiteindelijk tot de maan, om zich met dat hemellichaam te verenigen.

Een huisvrouw dus die per ongeluk een soort pil ontdekt waarmee ze naar de maan kan vliegen, hoeveel meeval kan je hebben. Wij noemen dat met een moeilijk woord serendipiteit: het talent om dingen te vinden die niet gezocht werden. Of zoals Picasso placht te zeggen: ‘Je ne cherche pas, je trouve’, toen ze hem een theorie van het kubisme probeerden in de strot te duwen.

Wat heeft dat nu met het Chinese maanexploot te maken? Alles: die landing op de achterkant staat ook voor een stukje filosofie, en duwt ons met de neus op een paar fundamentele gebreken in ons denken. Het evenwicht tussen ratio en intuïtie is bij ons zoek, de Cartesiaanse methodedrift verlamt onze verbeelding. Dat heeft ook te maken met resten van een monotheïstisch wereldbeeld, en het geobsedeerd zoeken naar die ene totaalformule. Ten tweede is ons dialectisch instinct afgebot door de alomtegenwoordige zichtbaarheidscultuur, waardoor we, bizar genoeg, zelfs geen olifant meer in de kamer zien. Het ‘zweven’ is iets dat we alleen voor kunstenaars reserveren, of voor junkies, terwijl je blijkbaar ook naar de maan kunt zweven, letterlijk.

Ik zeg ‘we’, en dat is op zich al fout, want het is net door te veralgemenen dat het bijzondere verloren gaat. Ook het vooruitzicht op een lunair patattenveld intrigeert. Waarom geen rijst? Die zijderups is wel Oosters, maar die aardappel, nota bene door Colombus uit Amerika meegenomen, is oer-westers voedsel, in de gedaante van gewone stoomaardappel, puree, kroketten en uiteraard onze friet. Ja, wij hebben onze Belgische frituren in Tokio, maar wat betekent dat tegenover een aardappelveld op de achterkant van de maan? En hoe subtiel zet Peking ons te kakken, door onze eigenste patat in een breed gebaar van culturele appropriatie zomaar op te nemen in een buitenaards zaaiprogramma?

Yin/Yang

Chinese wijsheid dus, en waarom een filosofische kolonisatie voor de deur staat van het westen door het oosten, wat we ook weer niet zien door onze fascinatie voor de islam en zijn destructieve aspecten. Wel is er een door het FBI gevoede achterdocht tegen Chinese GSM’s (Huawei en ZTE) omdat daar spionagetechnologie zou inzitten. Dat kan theoretisch, maar de FBI doet het zelf ook, het is een kwestie van de pot en de ketel. En het wijst vooral op een totaal gebrek aan intellectuele finesse om de Chinese geest te lezen, terwijl zij dat omgekeerd wél met ons kunnen. Vandaar het westerse complotdenken en de sinofobe paranoia.

Dus twee inzichten, twee vormen van zweefvlucht die in het westerse denken ‘incorrect’ zijn geworden, en die we misschien toch eens moeten herop nemen, naar aanleiding van de landing van Chang’e: de waarde van toeval en onzekerheid, het intuïtieve dat ons al vanop de schoolbanken wordt ontraden. En anderzijds de ambiguïteit, het Yin/Yang-principe dat Johan Cruijff nochtans schitterend verwoordde met het motto ‘Elk nadeel heb zijn voordeel’. Dat de achterkant van de maan voor de achterkant de voorkant is, komt bij ons eenvoudigweg niet op, door het antropocentrische denken waarmee we onszelf hebben opgezadeld, met de mens als maatstaf van alle dingen. Het onvermogen om echt vanuit een ander perspectief te kijken, vanuit dat wat we niét zijn, zie ik als hét groot manco dat ons vandaag politiek, cultureel én wetenschappelijk de das om doet.

Nog even terug naar de en stoemelings ingenomen onsterfelijkheidspillen van Chang’e. Heel het maoïsme en zijn desastreuze maakbaarheidsideologie lijken achteraf maar een kleine voetnoot in de Chinese geschiedenis te zullen worden. De echte blijvers zijn Confucius en Lao Tse, de filosofen die al meer dan tweeduizend jaar meegaan. Meteen zijn ze ook de reële ‘infiltranten’ waar het FBI voorlopig euh… geen enkel zicht op heeft omdat ze die GSM’s nog aan het besnuffelen zijn.

OK, wij hebben Plato en Cruijff. En verder Einstein, Hawking, en de nazi-wetenschapper Werner von Braun die het Amerikaanse ruimteprogramma op poten zette. Maar de volgende grote doorbraak in het kosmologisch avontuur zal uit een ander vaatje tappen, denk ik zo. Het Boek der Veranderingen (Yijing), meesterwerk uit de klassieke Chinese literatuur, kan ons wijzer maken. Misschien krijgt Houellebecq dan toch nog ongelijk met zijn pessimisme en is dat ondergangsdenken vooral een onvermogen om de verandering te omarmen.

Chang’e, jawel, niet slecht gevonden toch, een hint ook voor wie geen Chinees kent.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

17 reacties op De achterkant van de maan is, van achter bekeken, de voorkant

  1. Peter Braet zegt:

    Zeggen en schrijven dat Werner von Braun een “nazi-wetenschapper” was, is hetzelfde als beweren dat alle Duitsers nazi’s waren. Wanneer een artikel over Hans en Sophie Scholl?
    Nu alleen nog waaibomen, dan wordt het daar een echte maanpolder. De Chinezen zullen wel voor water zorgen, om de nieuw patatjes op te kweken.

  2. Ines zegt:

    Ik zou het fijn vinden mochten ze de maan, met wie alle vrouwen op Aarde een speciale connectie hebben, gerust laten met hun maanlanders en aardappelzaden van den AliExpress. Dit is al godin Chang’e nr.4 overigens. De NASA heeft al in 2013 een ‘kaske’ met planten op de maan gedropt. De Chinezen zijn goed in spioneren, kopiëren en veel technologie is ontfutseld aan de Russen toen ze teveel wodka ophadden. Niks te langetermijndenken, kunnen gewoon beter pikken. De Indiërs en Emiraten hebben blijkbaar ook grootse plannen om de maan te gebruiken als prestigeproject. Net als op Aarde willen ze het femiene veroveren en als trofee uitstallen. Mocht de landing mislukt zijn, zoals met huisdier ‘het jaden konijn’ van Chang’e nr.2 enkele jaren geleden, dan was het internet in heel China afgekoppeld en had geen enkele westerse journalist iets geweten van de landing.

    • Greta zegt:

      “Alle vrouwen?,,!!!” Spreek voor jezelf.

      Al ooit gehoord van een vrouw die met volle maan in een weerwolf verandert?

      Het psychiatrisch centrum waar Vincent Van Gogh verbleef er zijn mede lotgenoten observeerde hun tijdelijke extreme gedragingen tijdens maancyclussen waren alleszins ook mannen.

      Tenzij natuurlijk die dansende maanvrouwen hen betoverden?

      Of we beginnen een oorlog zoals beide wereldoorlogen om de helft van de mensheid uit te roeien om planeet aarde terug leefbaar te maken, of we slagen erin onze horizon te verruimen en de kosmos is één van die mogelijkheden…

  3. Eric zegt:

    De Chinezen liggen mijlenver voor op West-Europa. Dat zie je ook in hun aanpak van het moslimprobleem. Ze hebben geen last van empathie met de doodsvijand. Hun kinderen zijn hen immers meer waard.

    • Johan Verleye zegt:

      Daar zit iets in … Dat weerhield mijn aandacht.

    • Greta zegt:

      Waar slaat dit nu weer op?
      Jarenlang is het verboden geweest meer dan één kind te hebben in China…(enigszins gelukkig maar). De abortussen en kindermoorden à la kindermoord Betlehem van Rubens ( te zien in Rubenshuis), zullen er wel hoogdagen beleefd hebben.

      Tenzij dit ook zo ironisch bedoelt was?

  4. Eric-B.L. zegt:

    De achterkant van de meeste ‘wetenschappers’ is veel meer waarheidsgetrouw dan hun voorkant.
    Maan en Zon bevinden zich op minder dan vijfduizend kilometer boven het plat aardoppervlak en zouden een doormeter hebben van zowat honderd kilometer. Blijkt moeilijk te meten. In verband met de Maan doen zich verschijnselen voor die nog steeds niet kunnen begrepen worden, net zoals op het centrum van de Noordpool die inderdaad een pool is. De Zuidpool daarentegen is nog steeds zoek. Er bestaan nog geen bewijzen voor de juiste plek waar zich de Zuidpool zou bevinden. Volgens mysticus Jakob lorber zou de Aarde een veel grotere bol zijn dan men ons heden wijsmaakt, opgedeeld in brede gordels met elk hun eigen zon en maan, een bol dus van zodanige afmetingen dat de Noorpoolzijde waarop wij leven plat is.
    Weg met NASA-leugens en ‘wetenschappelijke’ hypocrisie!
    Raketten hebben slechts militaire betekenis, geen andere!
    De Amerikanen wisten goed wat Hitler deed, o.a. op Antarctica, de zogenaamde Zuidpool. Uiteindelijk besloten zij West Europa eens te meer grondig uit te buiten en gingen aan de haal met Europese rakettechnologie incluis de wetenschappers. NASA is dus een vervolg op het Hitler-Nazisme inbegrepen de goddeloze leugens. Ga eens te rade bij Amerikaanse vrije journalisten, die weten wel beter! U wil toch geen volgeling zijn van de schijn-democratische Bush-Clinton-Obama-kliek?
    Doordat men het Eerste Gebod van God niet respecteert komt men in een eindeloze geestdodende hypocrisie terecht.

    • Greta zegt:

      “Raketten hebben slechts militaire betekenis ”

      Wat een onzin kraam je nu weer uit. 😞
      Alle hedendaagse toepassingen van laptop tot smartphone , nanotechnologie, robotica en nog veel meer zijn een onrechtstreeks gevolg van de ruimtevaart.
      Wij zouden zonder ruimtevaart hier niet zoveel onzin op deze blog kunnen neerpennen.😚

    • Eric-B.L. zegt:

      Waar dient het internet toe als de uil niet zien en wil?

      De computer ontstond allereerst uit de grote vraag naar betrouwbare tabellen.
      Toen dat lukte werd de computer het grote doel van de militairen.
      Dat is meestal zo met grote ontwikkelingen.

      Iemand ontdekt een mogelijkheid om atomen te ‘splitsen’ en vervolgens werpen alle groten der aarde zich op die ‘wetenschap’ ten dienste van hun militairen.

      In plaats van misleidende wetenschappers te aanbidden kunt gij zoveel beter God verheerlijken!

  5. Christel VdM zegt:

    Zo’n tien jaar geleden was er een prachtige tentoonstelling in het provinciehuis van Antwerpen met oude kunstobjecten uit de Tang-periode (600 – 900) van China: ‘het omhelzen van de maan’. De Chinezen geloofden in het hiernamaals. Daarom werd aan de overledenen voorwerpen uit hun vertrouwde omgeving meegegeven : beelden van aardewerk, vrouwenbeelden.
    De maan zien de Chinezen als spiegel van de zon, als droom tegenover werkelijkheid, de schaduw van het verleden en het hiernamaals tegenover de realiteit van het heden, een ongrijpbaar illusie dus maar dan wel heel erg aanwezig.
    De Chinese dichter Li Bai schreef meerdere gedichten over de maan : http://www.annemiebonneux.be/LiBai.html

    De gids vertelde ook over de legende van de Maangodin: Er was een hemelse keizer, die tien zonen had. Hij wilde dat zijn zonen zonnen werden en elk om hun beurt rond de aarde draaiden. De zonen gehoorzaamden niet, ze draaiden allen tegelijk rond de aardbol. De wereld ging gebukt onder de immense hitte. De keizer stuurde een man (Hou Yi) naar de aarde, om het probleem op te lossen. De man schoot met zijn magische pijlen negen zonnen dood. De tiende zon smeekte voor zijn leven en bleef over. De boogschutter kreeg een onsterfelijkheidspil van de Hemelse keizer. De man had echter een vrouw, die met hem meeging naar de aarde. Chang’e heette ze. Ze vond de pil en slikte het in. Als straf moest ze op de maan gaan wonen, moederziel alleen en voor eeuwig.

    • Greta zegt:

      Mooi verhaal en wel frappant dat hier niet zal op gereageerd worden, dat ze de verlichting gemist hebben of nog in de middeleeuwen leven.

      Blijkbaar enkel een privilege voor diegenen die hun geloof bij de Joodse geschiedenis vinden liggen, met alle verschillende afsplitsingen en onderlinge oorlogen als gevolg?
      Zijn vele goden vreedzamer dan één God?

    • Eric-B.L. zegt:

      Greta, Jezus is niet in de eerste plaats de wereldse vrede komen brengen omdat wereldse vrede niet zomaar uit zichzelf kan ontstaan of uit de goodwill van mensen kan ontstaan.
      Daarom staat er geschreven: (Matteüs 10:34) dat Jezus het geestelijk zwaard bracht om de leugens en misleidingen van de (geestelijke) duivel ter verslaan.
      Zonder innerlijke strijd geen Waar Leven en geen vrede!
      Slechts zodra, en indien, gij bereid zult zijn met de kracht van de Heilige Geest mede te strijden tegen onrecht en leugens zult gij innerlijk tot vrede komen. Daarna pas kan er sprake zijn van twijfelachtige wereldse vrede omdat de leugens en de misleidingen steeds weer de kop opsteken want geen enkele duivel zal ons ooit gerust laten.

  6. Greta zegt:

    Die olifant dient dat niet de neushoorn van Wittgenstein te zijn in discussie met Russell.
    Tja waarom verkoos hij een neushoorn i.p.v. olifant?

  7. pief-paf-poef! zegt:

    De lancering van zo’n ruimtesonde zou men ook kunnen zien als een ontsporing van het menselijk denken. Even beide voetjes op de grond houden! Werd voldoende gerecycled materiaal gebruikt? Hoe zit het met het energiegebruik? En met de emissies? Emissies moeten gemeten worden! Werden geen milieuwetten en -voorschriften overtreden? Men moet zorgen voor zo klein mogelijke transportafstanden, waarom trekt men dan naar de maan? Allemaal vragen die men zich zou kunnen stellen… Grenzen aan de groei van weten en kunnen!

    • Eric-B.L. zegt:

      Waarom liegt men dat men naar de achterkant van de Maan wil reizen?
      Omdat het al lang duidelijk werd dat men op de voorkant geen spoor kan vinden van overblijfselen van eerdere leugens heeft men nu behoefte naar meer vrijheid in liegen.
      Bovendien is er nog steeds de flagrante leugen dat men met de toenmalige technologie laserspiegels op de Maan installeerde waarmede men vanop de Aarde afstandsmetingen zou kunnen doen. Technisch totaal onmogelijke waanzin. Het is overduidelijk dat men zomaar eender wat uit de nek te voorschijn spuwt.

      • Vanhoovels Paul zegt:

        Als het over niet waarneembare feiten gaat ben jij de eerste van een peloton halve zolen.
        En……bovendien heeft Sanctorum u niet nodig om zijn dagboek te komen vol zeveren.
        Bol het af en neem desnoods uw paus en alle spoken en verzinsels mee.
        Ik zit nu al met een pijnlijke rechterschouder want daar mijn goede engelbewaarder zitten. Is me dat een “Lamme Goedzak” want ik heb evenmin enige activiteit van dat spook waargenomen. Die aan de linkerkant is wel veel actiever. Hij fluistert mij zelfs mooie parabels in het oor. En bijzonder die appel van Eva lijkt mij appetijtelijk.
        Bij nader inzien staat er zelfs schimmel op die appel.
        Dus aan de linkerkant zit er ook al een leugenaar en veelbelover.
        En natuurlijk is uw aarde plat. Mocht het anders zijn dan viel ik alle nachten uit mijn bed.
        Vele mensen kijken bewust niet naar waarheden.
        En die ga jij ons brengen zeker?

    • Hans Schanzenbach zegt:

      Wat eigenlijk ontbreekt is de morele noodrem (Du. die moralische Notbremse), want waarom kunnen we niet ophouden? “Warum geht das so schief wie es schief geht? Warum klappt es zwar sozusagen vordergründig, gleichzeitig aber bewegen wir uns auf einer schiefen Ebene, sozial, ökonomisch und ökologisch, immer weiter abwärts? Also an welchem schwachen Punkt unseres Selbstverständnisses greift sozusagen wie das ganze Ding an?” Vragen die niemand beter kan beantwoorden dan Dr. Andreas Siemoneit.

      These 1 : Effizienzkonsum
      “…Wachstum ist auch eher ein großer Irrtum als tatsächlich eine vorangetriebene Geschichte… Effizienz ist ein Angebot was man buchstäblich nicht ablehnen kann…”
      These 2 : “Wettbewerbsvorteile” aus fremder Hand.
      In Materialien (Energierohstoffe, Metalle, Halbleiter, Glas, Kunststoffe, …) steckt ein eigenständiger “objektiver Wert”, den man in Marktleistung umsetzen kann, ohne einen entsprechenden Preis zu bezahlen.
      … Nicht wer mehr leistet, bekommt mehr Einkommen, sondern wer Rohstoffe intelligenter verbraucht. Das meritokratische Prinzip oder Leistungsprinzip wird durch Technologie systematisch untergraben.
      These 3 : Akkumulation verzerrt den Wettbewerb. Konzentration von Vermögen erzeugt eine positive Freedback-Schleife eigener Art. Akkumulation fördert die Effizienz, gibt aber zu viele Mittel an die Hand, den Leistungswettbewerb zu verzerren (Macht, Lobbyismus, Subventionen, Korruption, …). Und diese Mittel werden genutzt.
      … der Teufel scheißt immer auf den größten Haufen!
      Besluit : Markteconomie i.p.v. kapitalisme voor een rechtvaardige duurzame samenleving!

      Was bedeutet eigentlich Marktwirtschaft?
      – echte Leistung : Leistungslose Einkommen begrenzen
      – echter Wettbebewerb : Ökonomische Macht begrenzen
      – echte Verantwortung : Risikofreudigheid begrenzen
      Aber sind Grenzen nicht das Gegenteil von Freiheit?
      Nein, sind sie nicht. Grenzen schaffen Freiheiten, nämlich neue und bessere Handlungsalternativen (Karl Homann).
      Die Wirtschaftsordnung stellt das alles entscheidende Gleichgewicht zwischen Freiheit und Ordnung her (Walter Eucken).

      Normativ sparsam statt überbordende Regulierung.
      Eine kluge Grenze trifft den ökonomischen Kern des Problems, normativ sparsam, auf der Ebene der Verfassheit.
      Ein (ordo)liberales System bedeutet wenige kluge Grenze.
      Das Leistungsprinzip ist ein exzellenter normativer Ausgangspunkt für die Identifizierung dieser Grenzen.

      (“Wo werden leisungslose Leistungen generiert? Beispielsweise Immobiliën. Der Wert einer Immobilie, die Lage, das ist ein gesellschaftlicher Zeug der Wert der auf private Rechnung verkauft wird, markwirtschaftlich gesehen völlig unhaltbar, geht gar nicht, wird aber akzeptiert! Marktwirtschaft ist eigentlich eine so geniale Sache, sie ist einfach robust und nicht ungerecht…”)

Reacties zijn gesloten.