Het hondje van Rik Daems

Met zo’n verkiezingsshows hebben we geen verkiezingen meer nodig.

PHILIPPINES-QUEZON CITY-PET PARADEIn de laatste rechte lijn naar de gemeenteraadsverkiezingen worden bij de VRT alle zeilen bij gezet om er iets boeiends, leuks, en af en toe grappigs van te maken. Twee keer de zondagse elfurenmis De Zevende Dag eraan gewijd (30 september en 7 oktober); van 1 tot 11 oktober elke dag in de week een talkshow met Phara de Aguirre; daags voordien, 13 oktober, nog eens het grote debat met de partijvoorzitters, en dan natuurlijk de apotheose, de show op de verkiezingsdag zelf waar Martine Tanghe en Ivan De Vadder met het nodige aplomb een regen van resultaten laten neerdalen in de Vlaamse huiskamers.

Politiek als TV-entertainment

Phara

Phara doet haar best om te blijven lachen

En ja, Phara doet echt haar best, al de genodigden ook. Af en toe kijk ik eens hoe Louis Tobback (die niet meer opkomt) haar onderbreekt en zendtijd opeist,- iets wat weinigen kunnen,- hoe Lorin Parys zegt dat Leuven goed bestuurd werd door de socialisten maar dat het tijd is voor verandering (gegrinnik van Louis), en hoe –echt waar- Rik Daems in een Leuvens park zijn hond uitlaat en het nut van een poepzakje demonstreert (*). Als uitsmijter komt ene Steven Van Herreweghe nog een dijenkletser weggeven over vergane dorpsfolklore. Maar achter en onder dit gezellig politiek kabaret overvallen ons andere bedenkingen.

Ten eerste dat nationale televisie past op gemeenteraadsverkiezingen als een tang op een varken. Wat maakt een voorzittersdebat ons wijzer over de burgemeestersstrijd in Bekkevoort? Lokale verkiezingen horen thuis op lokale media, waarom eist de openbare omroep dit domein eigenlijk op? Bart De Wever kon zijn verveling en zelfs afkeer dan ook met moeite verbergen: men is eigenlijk uitgedebatteerd, dit is show om de show, gelukkig is er het hondje van Rik Daems.

Dat brengt ons tot een tweede vaststelling, nog ernstiger eigenlijk: verkiezingen zijn er niet voor de burger, de democratie, de medezeggenschap van die burger aan het beleid, maar in de eerste plaats voor de media zelf. Je kan er weken televisie mee vullen en kranten mee volschrijven, en in die journalistieke maalstroom laten politici zich, soms vrolijk, soms duidelijk tegen hun zin, meedrijven. Een uitnodiging om naar de studio te komen is het equivalent van een tsaristische oekaze: er niet op ingaan is gewoonweg geen optie.

Het zijn dus de nieuwsredacties die bepalen wie, wat, hoe en waar: zonder zelfs maar het woord objectiviteit te laten vallen, of die in twijfel te trekken, mogen we stellen dat compleet gemediatiseerde politiek gewoon niet goed is voor de democratie. De zogenaamde Vierde Macht eigent zich in de politieke arena een absolute regisseursrol toe, in naam van het entertainment en de strijd om de kijkcijfers. De verkleutering slaat daarbij onvermijdelijk toe. De VRT maakt een politieke show, maar herleidt zo ook de politiek tot spektakel, erger nog, tot onbenullig gezever. Jinnih Beels noemde hem een softie, het misprijzend bekkentrekken van Bart De Wever deed de rest. Kleutertuintoestanden voorwaar. Is het partijvoorzitterschap, gecombineerd met burgemeester van de grootste stad van Vlaanderen, toch niet wat veel?

Ondertussen in het cordon

IvoDat brengt ons op de andere euvels die de kwaliteit van de democratie aantasten: bijvoorbeeld de dominantie van de partijhoofdkwartieren, ook wel particratie genoemd. Door systematisch de grote tenoren in beeld te brengen, ook als het over lokale verkiezingen gaat, versterkt de openbare omroep nog het idee dat de partij van bovenuit regeert en haar wil oplegt. Het is bijvoorbeeld algemeen bekend dat de N-VA allianties met het VB op lokaal vlak sterk ‘afraadt’, terwijl dat bijvoorbeeld in Ninove een reële optie is, gezien de sleutelpositie van het VB, aldaar Forza Ninove genoemd. Kandidaat-burgemeester Guy D’haeseleer is een perfecte dorpspoliticus, jammer alleen dat hij ook nog in de Kamer zetelt zonder dat iemand hem ooit op enig parlementair werk heeft kunnen betrappen. Een absoluut cumuulverbod is de logica zelve: geen ministers of parlementairen meer op de lokale lijsten, ook niet om te ‘duwen’.

Verder dromend willen we natuurlijk ook bindende referenda over materies die ons allen beroeren, én de nationale kiesdrempel zien verdwijnen, een maatregel die gewoonweg uitgevonden is voor en door de grote partijen, evenals het dotatiesysteem overigens dat ons handen vol geld kost en waarmee vooral reclamebureaus goede sier maken. Schimmige instellingen als de provincieraad: gewoon afschaffen, wegens enkel een (dure) parkeerplaats voor B- en C-politici. Ook daar wordt al decennia over gebakkeleid zonder dat de daad bij het woord wordt gevoegd, en altijd om dezelfde redenen: het komt de partijen gewoon beter uit om zoveel mogelijk raden en besturen in stand te houden, allemaal zogezegd in naam van meer inspraak en democratie.

Ja aan de neen-stem

Andermaal neem ik het op voor de verzuurde burger die de weg kwijt is tussen de geteleviseerde drollen en overweegt om zondag gewoon thuis te blijven. Een allerlaatste vertwijfelde poging dan om nieuw leven te blazen in het democratisch systeem, alvorens we toch op zoek gaan naar de grote leider zoals de jeugd het wenst: het introduceren van een neen-stem, de mogelijkheid om TEGEN iemand te stemmen. Een rood bolletje dus (ja), naast een kruis (neen). Equivalent van de neerwaartse duim.

Dat lijkt me een reële opwaardering van het kiessysteem en een cruciale maatregel tegen de verzuring of de zogenaamde proteststemmen: zeggen aan wie je vooral NIET de besteding van ons belastinggeld wil overlaten en die je karakterieel of intellectueel of wat dan ook ongeschikt acht om je te vertegenwoordigen. Te gek? Jamaar, wat is dan een verkiezingsprogramma met een hondendrol in de hoofdrol?

Met zo’n electoraal bonus-malussysteem kan men ook onder de nul stemmen uitkomen, zoals al wie goed was in wiskunde kan opmerken. Die ‘negatieve’ verkozenen zou men dan eventueel in een schaduwkabinet kunnen laten zetelen, een raad zonder de minste bevoegdheid maar wel met overvloedig spreekrecht en ideaal om televisietijd te vullen. Als dat geen mooie slang is die in haar eigen staart bijt tot er niets van overblijft. Het komt echt nog wel goed met die democratie, alleen nog een paar losse eindjes wegwerken.

(*) Omwille van portretrechten konden we het hondje van Rik Daems niet afbeelden. Zijn vriendinnetje was wel nog beschikbaar.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .