De man en zijn speeltje: de ultieme uitvinding van Thomas Edison was de elektrische stoel

davinci
Waarom zijn mannen zo zot van machines, motoren, het betere werktuig? Omdat ze de perfecte vrouw voorstellen. En niet alleen voorstellen, bij wijze van symboliek: “het” werkt ook, ze doet wat gevraagd wordt, en vooral: bij disfunctioneren is meestal een snelle interventie voldoende. En indien niet meer te repareren: dumpen die handel. Dit technisch fetisjisme heeft al enorme uitvindingen opgeleverd waarvan we dachten dat ze echt bedoeld waren als comfort verhogende toestellen, terwijl het bij nader inzien vooral gaat om gynomorfe kunstwerken. De machina is nuttig, mooi, elegant én logisch. Wat wil een man meer?
We denken nu natuurlijk aan jongens die onder de motorkap kijken, de knopjes van een mengpaneel bedienen, of een raket ontwerpen waarmee zwarte gaten kunnen bezocht worden…: allemaal tamelijk duidelijke afspiegelingen van seksuele handelingen. Maar de perfecte machine is eigenlijk het muziekinstrument, met de piano als absolute top: een formidabel staaltje mechaniek waar zoetgevooisde klanken uitkomen als de juiste toetsen bediend worden. Waarbij componisten als John Cage toch vooral de stilte konden appreciëren (Tais-toi et soi belle, 4’33”).
De piano-vrouw dus: een man heeft er zijn handen aan vol, het zweten tijdens de Elisabethwedstrijd verschilt in niets van de inspanning tijdens het voorspel en de seksuele daad zelf. En er is behalve technisch vernuft wel degelijk Fingerspitzengefühl voor nodig, ze moet gelezen worden en er dienen codes ontraadseld. De technische mens is, zeer verschillend van de wetenschappelijke mens, een vingeroefenaar met zin voor precisie, timing en locatie (de G-spot).

De vrijgezellenmachine

De hoogbejaarde Thomas Edison poseert bij zijn ultieme uitvinding

Het zal u dan ook niet verbazen dat Thomas Alva Edison (1847 -1931) niet alleen een begenadigd uitvinder was, maar ook een uitstekend minnaar, huisman, vader van tweemaal drie kinderen, en telkens echtgenoot van een veel jongere vrouw. Thomas wist de witte en zwarte toetsen goed liggen, logisch als je het instrument zelf bouwt. Elk toestel was een gedicht, een replica van het onvoorstelbaar complexe vrouwenlichaam, wat zeg ik: een ode eraan. Honderden apparaten geeft Edison bedacht en ineen geknutseld, van de gloeilamp over de wasrol voor het vastleggen van muziekopnames tot de cementmachine. Zijn ultieme uitvinding nochtans, het zal u verbazen: de elektrische stoel. Neem plaats en probeer hem gerust uit, u zult verschieten.

En dat werpt dan weer een nieuw licht op de homo technicus, de knutselaar in zijn kelder die de vrouw uit-beeldt, perfectioneert en vervolgens bedient in de vorm van een machina. In zijn ultieme fase beseft de uitvinder dat hij zijn (echte) vrouw(en) bedroog door haar in zijn atelier te repliceren en er de liefde mee te bedrijven. Het gynomorfe apparaat wordt dan een zelfmoordmachine, de bruidsdans wordt een doodsdans, het licht gaat uit. Of waarom de ultieme machine bij Leonardo da Vinci, na honderden voorstudies,… een marteltuig was.

Interessant in dat opzicht zijn ook de vrijgezellenmachines die in het begin van de 20ste eeuw opduiken, bij kunstenaars als Marcel Duchamps (machine célibataire), mét gedetailleerde handleiding waar zelfs de grootste dommerik mee aan de slag kan. Tevergeefs: ze doet het niet. Foutcode nummer zoveel, raadpleeg handleiding (ja, die heb ik vast). En dan is er de schok.
Plots wordt ons ook duidelijk waarom er zoveel ongevallen gebeuren: niet uit onvoorzichtigheid maar juist door het inzicht dat men op de elektrische stoel plaats neemt,- dé metafoor voor de afwezige vrouw. De catastrofale machina treft de uitvinder-bediener-bedrieger in zijn kruis.

Vooral auto-ongevallen hebben een hoog zelfmoordgehalte, dat is nog steeds min of meer een taboe in de verkeerskunde. Mannen rijden zich te pletter, zonder remsporen, en dat wijst erop dat ze met hun machine célibataire zelfs niet meer tot bij het origineel wensen te geraken. Zij krijgt postuum een stofzuiger toebedeeld, met vibrator tijdens de pauze, en leeft lang en ongelukkig. Zo zit de wereld ongeveer in mekaar aan het begin van het derde millenium.

Dat de techniek de mens ten gronde richt, hét motto van de romantici, is dus waar en niet waar. Zeer zeker verschaft de machina geluk, opwinding, bevrediging, maar aan het einde van de rit blijkt ze maar wat draden, vijzen en halfgeleiders, en wenkt de liefdesdood op 1000 Volt gelijkstroom. Ja, Edison had het voor gelijkstroom, haatte de wisselstromen, en leefde daarbij zelfs op voet van oorlog met zijn concurrent George Westinghouse. De moderne elektrische stoelen werken overigens op wisselstroom, zo kan u deze ook thuis gemakkelijk in het stopcontact steken. Bedrieglijk comfort, een valstrik die de homo universalis zichzelf heeft gespannen. In die zin wordt het gemakkelijke, hedendaagse leven ook alsmaar gevaarlijker: de machine is alomtegenwoordig en nodigt uit tot ongevallen. Zie ook de nieuwste hype, de zelfrijdende auto met zetelverwarming.

Ziezo, nu moet ik echt weer terug naar mijn eigen machine célibataire, de zelfmoordmachine waaraan zéér traag gewerkt wordt, minutieus en liefdevol, zoals een vrouw verdient behandeld te worden. Naar het schijnt ontspannen alle sluitspieren op het moment dat de stoel zijn volle stroomstoot krijgt. Ik laat het u weten. Over minstens dertig jaar.

 

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Kunst en anti-kunst. Bookmark de permalink .

4 reacties op De man en zijn speeltje: de ultieme uitvinding van Thomas Edison was de elektrische stoel

  1. Wim zegt:

    Gezien het toenemend gehalte aan ” vrij associeren ” in uw teksten ( verbanden leggen die er mogelijks niet zijn ) denk ik dat het stilaan tijd wordt voor een ELEKTRO shock kuur.

  2. Ines zegt:

    Leuk geassocieerd allemaal, en blijkbaar heeft het kind ook een naam: ASMR, de volledige uitleg is op google te vinden. Ik heb er het eerste van gelezen in een artikel van De Morgen enkele maanden geleden. Een fenomeem met een heuse online gemeenschap die blijkbaar groeiende is en met de piano ASMR als klassieker. “Het ivoor kietelen” heet het dan bij de ASMR’ers. De bijhorende filmpjes op YT krijgen miljoenen views.

  3. Tonton d'Amérique zegt:

    Het is naar André-Marie Ampère (1775-1836), de Franse wis- en natuurkundige uit Lyon, dat de eenheid van elektrische stroom (symbool A) werd vernoemd (ook filosoof, zijn vader was koningsgezind, betrokken bij de Franse Revolutie en op beschuldiging van verraad in het openbaar terechtgesteld). Verder is er de Lombardische edelman Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta (1745-1827), naar wie de eenheid van elektrische spanning (symbool V) werd vernoemd, de uitvinder van ‘la pila’, d.i. de eerste elektrische batterij. Maar wie heeft ooit gehoord van de Amerikaanse natuurkundige uit Albany (New York) Joseph Henry (1797-1878), die geldt als uitvinder van het relais en ervoor zorgde dat men zonder al te grote vonken machines kon in- en uitschakelen? In het begin zocht deze geleerde naar een manier om koperen draden van elkaar te isoleren en vond er niks beter op dan als isolatiestof de onderrokken van zijn vrouw te gebruiken! What’s on a man’s mind, zou Freud gedacht hebben. Door elektrische geleiders van elkaar goed te isoleren, kon dan een krachtige elektromagneet gebouwd worden waarmee een massa van zo’n 680 kg kon worden opgetild! Nu, zijn voornaamste interesse was het weer. Hij wierf vrijwilligers aan voor de waarnemingen van het weer en organiseerde een telegrafisch netwerk voor de toezending van de weersgegevens. Hij tekende de eerste weerskaart in de geschiedenis van de meteorologie en legde de wetenschappelijke basis voor het systeem van dagelijkse weerprognoses. Het bulletin werd verzonden naar de Washington Evening Post. Namens de Amerikaanse regering construeerde hij lichttorens en mishoorns met groter bereik en verbeterde de navigatie-instrumenten om de kustscheepvaart veiliger te maken. Henry (symbool H) werd dan ook de elektrische eenheid van zelfinductie, d.w.z. 1 volt bij een verandering van 1 ampère in 1 seconde (omwille van zelfinductie bv. is het aan te raden je volumeknop eerst naar 0 te draaien alvorens je hifi-installatie af te zetten). In Washington D.C. werd voor de Smithsonian Institution, een Amerikaans onderwijs- en onderzoeksinstituut met bijbehorend museumcomplex waar hij de eerste secretaris was, te zijner ere een monument opgericht en ook de maankrater Henry en de Henry bergen in Zuidoost-Utah kregen zijn naam. (bron : Wikipedia)
    https://www.si.edu/object/siris_sic_13481

  4. Tonton d'Amérique zegt:

    correctie van mijn reactie : weerkaart, weergegevens zonder tussen-s

Reacties zijn gesloten.