In memoriam Stephen Hawking

Hawking

Een mens, iets slimmer dan de rest. Zo zou men Stephen Hawking kunnen karakteriseren.
Ik heb het voor slimme mensen, niet alleen omdat ik er zelf een ben, maar omdat ze op een tragische manier grappig zijn. Het ding is namelijk dat, hoe meer je weet, hoe meer je beseft dat je niets weet. En dat zelfs het grootste menselijk genie niet slimmer kan zijn dan zijn eigen brein. Dus is elke intellectuele inspanning bij voorbaat onderhevig aan de neuronendans in ons lichaam, en is elke gedachte “maar” een weerschijn van wat zich in die kronkels afspeelt.
Die wetenschap heeft Hawking voor zich gehouden, maar ik weet dat hij het wist en er binnenpretjes om had: ook dat wat zo’n genie uit zijn hoed haalt, is maar een goochelaarskonijn dat er al in zat. Een goedgevonden, goed getimede expositie, maar toch veel mooier en impressionanter dan een kakmachine of een mosselpot met lege mosselschelpen.

Hawking had een probleem met dat lichaam, het stierf langzaam af, en als atheïst wist hij dat samen met de dood ook alle geest in hem zou ophouden te bestaan, afgezien natuurlijk van die boeken waarin zijn hersenspinsels verduizendvoudigd de wereld zijn rondgegaan.
Het gevecht tussen de briljante geest en zijn wegterend lijf, vastgebonden op een rolstoel met spraakcomputer, werd op de duur een mediashow op zich. Ook daar mogen we het komische van inzien: de orakelstijl, de status van intellectuele halfgod, aanbeden door minder begaafde soortgenoten, elke scheet die opgeblazen werd tot een hemelbestormend inzicht,- het is weer eens wat anders dan de kookpraatjes van Jeroen Meus.
Het bezoek aan de deeltjesversneller in Genève, waar hij een vreselijke verkoudheid opliep die zijn stem aantastte, ook daar moet Stephen Hawking beseft hebben dat het grootste zwart gat in ons hoofd zit, ook al straalt het ene al wat meer licht uit dan het ander.

Zwarte gaten dus. Van de relativiteitstheorie tot de kwantummechanica, en alle duistere passerellen daartussen waar Hawking zo graag in vertoefde,- het zijn formidabele constructies van een doorgeëvolueerd zoogdier waarvan de rol op deze planeet is uitgespeeld, en dat wist het genie beter dan wie ook. We zijn maar rondspringende vlooien op een olifant. De wetenschap kan ons niet redden, we zijn te klein, en het staat mathematisch vast dat veel grotere wezens, superintellecten, ons observeren en zich af en toe ook een breuk lachen. The human comedy, 3rd Rock from the Sun.

Ik zou liegen mocht ik zeggen dat zijn dood me veel doet, zoiets behoud je voor je naasten. Ook de kosmos ligt er niet wakker van, en de aliens al evenmin. Toch is het goed dat zo iemand een legende wordt, want in een wereld zonder god mag er nog wat meer zijn dan smartphones (de naam alleen al) en halfdebiele rappers. Heel misschien wordt intelligentie dan toch een beetje aanstekelijk en dat is, voorwaar, een lichtpunt.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

8 reacties op In memoriam Stephen Hawking

  1. aghasee zegt:

    RIP Stephen Hawking dus…

    Briljant wiskundige en theoreticus. (net) Niet op het niveau van ene A.E., maar toch. Doe het maar na.
    Als je mag plaats nemen op een van de meest tot de verbeelding sprekende leerstoelen; Professor of Mathematics aan de Cambridge Universiteit, een stoel die ooit voorbehouden was voor een zekere Isaac Newton, heb je toch wel één en ander op je CV staan.
    Bovendien heeft de man ook dozijnen andere briljante wetenschappers gemotiveerd en/of op weg gezet. Stephen Hawking heeft bovendien de Medische Wetenschap met verstomming geslagen door zijn ziekte zo lang te kunnen/willen dragen.

    Rust in vrede, Stephen Hawking CH FRS FRSA CBE, talloze van uw lezingen heb ik met absolute verstomming bekeken. Hulde.

  2. bertie zegt:

    In Memoriam twee vroegere bijdragen waarin ik Zijn Naam niet ijdel gebruikte:

    “De theorie stelt als premisse dat buitenaards leven intelligent moet zijn, en per definitie intelligenter zal zijn dan wij. Ook professor Hawking meent dat gevaarlijke ruimtewezens de domme mensheid zullen beschouwen als voedzame bron van proteïnen, en ze binnen kortere of langere tijd gaan komen opeten. Dat is in de sciencefiction al in het lang en het breed beschreven en zelfs verfilmd, met de populaire televisiereeks “V” in de jaren tachtig als verzinselend hoogtepunt.
    Nochtans hoeven levensbedreigende organismen helemaal niet intelligent te zijn. Niemand heeft ooit enige hersenactiviteit waargenomen in bacteriën en virussen. Er bestaan nuttige en ziekmakende bacteriën. Voor de ziekmakende bestaan gelukkig geneesmiddelen : antibiotica doden bacteriën. Tot hiertoe is er nog geen enkel nuttig virus ontdekt en er bestaat ook geen enkel geneesmiddel dat een virus kapotmaakt, er zijn enkel wat chemische moleculen bekend die de werking belemmeren of de reproductie verhinderen.
    Het bestaan van virussen kan enerzijds beschouwd worden als een mislukking van de schepping zoals beschreven in het Oude Testament en andere goddelijke boeken, tenzij we geloven dat God na zijn rustdag op de achtste dag uit verveling nog wat schiep om de mens letterlijk te pesten – en overtuigd bleef zien dat het allemaal goed was?
    Maar uitbraken van virale ziekten die de aarde in de loop van de geschiedenis al getroffen hebben, en dikwijls miljoenen mensenlevens eisten, worden soms ook toegeschreven aan kosmische bombardementen van meteorieten die met buitenaardse virussen besmet waren.
    Mogen we anderzijds blasfemisch veronderstellen dat virussen op een andere aarde in het heelal door een andere godheid zijn geschapen en dat precies die aliens, waarvoor professor Hawking zo’n schrik heeft, af en toe en volledig willekeurig ook naar hier afdwalen?
    In elk geval helpt de aarde onzichtbaar maken niet tegen onintelligente buitenaardse bedreigingen.
    De energie zou beter besteed worden om bijvoorbeeld een geneesmiddel te ontwikkelen tegen virussen, ongeacht waar die nu vandaan komen.”

    “Sinds professor Stephen Hawking de leerstoel in Cambridge verliet die ooit Isaac Newton bekleedde (en in moderne tijden alleen aan Paul Dirac bijna een eeuw geleden de Nobelprijs bezorgde), kraamt hij wel wat onzin uit, die we van niemand zouden aannemen als hij niet Stephen Hawking zou heten, maar pakweg Johan Sanctorum.
    De vergeten Nobelprijswinnaar heeft het nadeel dat zijn oorspronkelijke theorieën nog niet proefondervindelijk aangetoond zijn en het wellicht nooit zullen worden. Bij Einstein duurde het ook een tijdje, maar intuïtief voelde iedereen aan dat een simpele fomule als E=mc² wel moest kloppen. Dankzij het militair nut van atoomkracht is heel de relativiteitstheorie ondertussen al decennialang bewezen gemeengoed (en trouwens de enige oplossing voor het energieprobleem van de mensheid). Zwarte gatenstraling heeft jammer genoeg geen direct militair nut in de eerstkomende jaren en daardoor zal het nog wel een eeuwigheid duren vooraleer deze iconische figuur ultiem bekroond wordt voor zijn briljante ideeën.
    In mijn persoonlijke appreciatie heb ik oneindig veel meer achting voor een emeritus als de geniale Stephen Hawking dan voor bijvoorbeeld een Etienne Vermeersch, wiens eigenwijze leerstellingen niet met formules van de wiskunde te vatten zijn, de enige exacte wetenschap die ertoe doet. Al het overige wat aan een universiteit onderwezen wordt, tot zelfs geneeskunde toe, is een spielerei, waar geleerde mensen een voortdurend evoluerende bezigheidstherapie beoefenen vanuit een verheven en vaak zeer nuttige soort bekommernis, ten dienste van andere mensen. In het universum zoals wij het kennen en ervaren, is wiskunde ook van algemene toepassing op niet-mensen, om het filosofisch uit te drukken..
    Maar een geniaal wiskundige die doodernstig een grappige stelling poneert als de wereld vergaat over 600, over 6.000 of over 6 miljard jaar, maakt zichzelf onnodig tot de nieuwe messias in een blind geloof dat elke exacte wetenschapper vandaag de dag zou moeten verafschuwen. Naar het zich laat aanzien gaat geen enkele actuele kat, die over 9 levens beschikt, deze onafwendbare waarzeggerij nog meemaken. Een postume erkenning voor een uitgekomen voorspelling kan Madame Blanche ook krijgen, al zal dat evenmin de pijnlijk en onrechtmatig gemiste Nobelprijs zijn.
    (…)”

    • aghasee zegt:

      “Maar een geniaal wiskundige die doodernstig een grappige stelling poneert als de wereld vergaat over 600, over 6.000 of over 6 miljard jaar, maakt zichzelf onnodig tot de nieuwe messias in een blind geloof dat elke exacte wetenschapper vandaag de dag zou moeten verafschuwen.”

      Wel, onze zon is wel degelijk aan het zwellen en de buitenschil zal de Aarde binnenkort* opslorpen. M.a.w. we’re toast. Dat is wetenschappelijk aangetoond.
      En Paul Dirac is inderdaad een vergeten genie. Haast niet verwonderlijk want quantummecanica is zo mogelijk nog moeilijker te bevatten dan relativiteit of het werk van Hawking, dus gaat het quasi volledig voorbij aan het (grote) publiek.

      *Je mag er een miljard jaar naast zitten in je schatting; voorlopig maak ik mij meer zorgen over het 1984-gehalte dat dit land -en bij uitbreiding de EU- verwerft. Dat en de islam.

    • aghasee zegt:

      Mijn 1984-opmerking is nog niet koud of ik kom op dit:
      https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20180315_03410550

      De boekverbranding is aangevangen. Nog even en wetenschappelijke ontdekkingen zullen als ‘kwetsend’ ervaren worden.
      l’ Histoire se répète. De inquisitie is terug van weggeweest.

  3. Marc Schoeters zegt:

    Jammer dat Stephen Hawking met zo’n stem en zo’n naam nooit een muzieknummer heeft opgenomen. “Black Holes Matter” van “Hawking” had moeiteloos aan de top van de heavy metal gestaan.

    • aghasee zegt:

      Probeer eens met Sound Garden. Ook ‘Black Hole’ in de titel én groenen, hippies of religieuzen(?) in het filmpje die een bord ophouden ‘The End is Nigh’.

  4. Eric zegt:

    ‘Black holes matter, they don’t stop getting fatter …’

Reacties zijn gesloten.