De nationale (k)loterij: waarom de politiek u graag een gokje gunt

Ooit, toen de dieren nog spraken, had de Nationale Loterij het monopolie op de kansspelen. Samen met een vijftal casino’s (dit voor de upperclass, het klootjesvolk kon een lotje kopen) was het de plek waar de Belg zijn geluk kon beproeven en het lot laten beslissen over zijn fortuin of pech.
Dat op zich is uiteraard een discutabel gegeven: mensen leren dat ze niét voor zichzelf moeten opkomen, maar dat ze moeten wachten tot de hemel hen gunstig gezind is. Loterijen floreren van oudsher dan ook in dictaturen en in miseriegebieden, en nog beter in een mix van beide. De loterij is ten gronde onliberaal, fatalistisch, en afstompend. De enige die altijd wint is de loterij zelf, globaal verarmt het deelnemersveld door de tijd. Daarom wordt ze ook wel belasting op de domheid genoemd.

Als overheidsbedrijf was (en is) de Nationale Loterij een fantastische plek om politieke B-figuren in een pluchen zetel te droppen, zoals gedelegeerd bestuurder en ex-spoorbaas Jannie Haek, van socialistische huize. Een echte winner, die Haek. Ook de Raad van Bestuur en het Directiecomité bevatten zitjes waar u alleen maar van kan dromen, gouden jobs om niets te doen behalve brainstormen over de wet van het toeval, uitgebreid tafelen, en de meisjes neuken die de lottoballen oppoetsen.
Wat niet wil zeggen dat dit huis niet met zijn tijd meegaat. In de jaren ’90 werd de loterij tot een heel gamma van producten uitgebreid, zoals Lotto, Joker+, Pick 3, Keno en EuroMillions, naast de zgn. krasspelen (nog infantieler) genre Poker, Presto, Subito, Win for Life. Die diversificatie was een noodzakelijke stap om op de door Europa opgelegde vrijmaking van de markt te anticiperen.

Kermit de Kikker
Die is ondertussen al lang een feit. Er is een enorme private gokmarkt ontstaan, met spelers als Napoleon Games, Eurautomat, Versailles Palace, Ladbrokes, Unibet, Eurotiercé, waar o.m. op voetbaluitslagen kan gewed worden. In elke negorij hebben ze ondertussen een kantoor. Naar verluidt zijn het uitstekende plekken om misdaadgeld wit te wassen. Zelf afficheren de bookmakers zich graag als een “behendigheidsspel” en kopen ze veelvuldig reclametijd om en rond TV-uitzendingen van sportwedstrijden. In werkelijkheid zijn het natuurlijk kansspelen zoals een ander, met dat verschil dat er ook nog eens mogelijkheden zijn om wedstrijden te vervalsen, waarbij zelfs betrokken sportlui, waarvan je zou denken dat ze goed rondkomen, zich in de grijze zone begeven (zie de zaak Deschacht).

Een officiële Kansspelcommissie moet op een en ander toezien en deelt vergunningen uit. Want, typisch Belgisch, kansspelen zijn bij de wet nog steeds verboden behalve voor wie ze mag uitbaten. De verwevenheid van die commissie met de sector is bedenkelijk. Een zekere Marc Callu was tot februari 2015 strategisch expert in de Kansspelcommissie, maar verkaste na zijn pensionering naar de lobbyvereniging van de grote gokbedrijven, de European Gaming Compliancy Institute (EGCI) die hij nota bene mee uit de grond stampte. Callu weet perfect hoe de goksector zich kan ontwikkelen en het openbaar domein inpalmen, inclusief de media en het internet, zonder verontrust te worden.

Afgezien van dat boswachter-stroper-verhaal (denk ook aan gewezen EC-voorzitter José Manuel Barroso die naast zijn pensioen nu lobbyt voor Goldman Sachs, de bank die mee aan de basis lag van de Europese staatsschuldencrisis in 2009), is de uitwoekering van de goksector in België en over heel Europa een voorbeeld van hoe de liberaal denkende machtstructuren bedrijven en producten in stand houden die aan regelrechte psychologische afbraak doen, wellicht minstens even erg als de drugproblematiek. De belasting op de domheid is een business in de verdwazing geworden.
Want gokken is een verslaving die mensen en gezinnen financieel wel degelijk ruïneert. Vooral via het internet is de drempel quasi nul en kan iedereen (ook minderjarigen) naar hartenlust geld inzetten. Er zijn voorbeelden van minderjarigen die zich probleemloos als Kermit De Kikker lieten registreren. België wordt algemeen beschouwd als “de Far West van het online gokken”, waar zelfs hogervermelde Jannie Haek met lede ogen tegenaan kijkt: de Nationale Loterij ziet jaar na jaar marktaandeel opgeslorpt worden door de snel groeiende gokbusiness.

Iemand moet hier eens wat vervelende principiële vragen stellen. Maar welke politicus zou zich aan zo’n kamikaze-oefening wagen? Gokken is populair, en maakt zichzelf nog populairder, zoals dat met elke verslaving het geval is. Iets zegt me overigens dat het politieke bedrijf onder de hoofding “brood en spelen” mensen liever ziet wedden op een voetbaluitslag dan zich afvragen wat het parlement zoal uitricht. Zoals gezegd: het leven is een loterij, en de staat verkoopt de biljetten. Democratie op zijn best.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

6 reacties op De nationale (k)loterij: waarom de politiek u graag een gokje gunt

  1. Yvo Gijsbers zegt:

    De fools taxes zijn in zich ook een slimme belasting op een menselijke psychologische rechthouder waarvan je het niet zou verwachten: De hoop.

  2. Hans Becu zegt:

    De in intellectuele kringen zo verguisde Dalrymple krijgt weer eens gelijk : loterijen zijn een belasting op domheid. Volkomen juist, want wie de statistische kans op lottowinst kent spendeert er geen Euro aan. En die kans is genoegzaam bekend : Zero komma zero. Waarom moeten we ons dan al die morele bedenkingen maken. Teveel zuipen, smoren en drugs nemen is dramatisch voor onze gezondheid. Ook dat weet iedereen. So what ?

  3. walter maes zegt:

    Gokken is een menselijke aandrift. Staat moet zich daar niet mee bemoeien maar moet zelf geen goktent organiseren (National loterij).

  4. aghasee zegt:

    JS: “Iets zegt me overigens dat het politieke bedrijf onder de hoofding “brood en spelen” mensen liever ziet wedden op een voetbaluitslag dan zich afvragen wat het parlement zoal uitricht.”

    Er is daar een uitdrukking voor, iets met spijkers en koppen.

  5. Marc Schoeters zegt:

    De uitvinder van de eerste nationale loterij was niemand minder dan Giacomo Casanova. Hij kwam op het lumineuze idee door zijn chronisch geldgebrek – vaak de directe oorzaak van briljante ideeën. Hij bracht het toenmalige Franse ancien régime heel wat geld in het laatje en werd door overheid dan ook met eretitels en -functies overladen.
    Van het beruchte drietal Geloof, Hoop en Liefde verspreidde Casanova de laatste twee met kwistige hand. De vrouwen kregen van hem liefde à volonté. Het domme volk werd warm gehouden met hoop op winst. Het geloof had hij na zijn jaren als jonge predikant in Venetië gelukkig samen met zijn kap over de haag gesmeten.
    Misschien is tegendraads denken wel een soort loterij – en schuilt In elke vrijmoedige filosoof een Casanova…

  6. Jean le Chapeateur zegt:

    Et alors, is het onliberaal om liberaal te zijn? Dan zou het tevens onliberaal zijn om voor de Open Vld of de Open Vlaamse Liberalen en Dieven te zijn. In het leven moet je goed kunnen pikken. De slimme dief weet : “Pas op je buit, want de dieven liggen op de loer” En democratie, qu’est-ce que c’est? Fa fa fa fa fa fa fa fa fa… Het is gelijk bij het vissen : een bliek uitgooien om een snoek te vangen. De kaarten zijn al lang geschud en liggen zelfs op de grond. Politiek is gelijk carnaval. Het enige verschil is dat men er het hele jaar door mekaar belachelijk maakt.

Reacties zijn gesloten.