Russische kunst in Gent: steek die collectie in uw …, Igor en Olga

Toporevski

Er is grote beroering ontstaan in de wereld van de schilderkunst. Het Gentse Museum voor Schone Kunsten had een indrukwekkende collectie schilderijen te bruikleen gekregen van het Russische echtpaar Igor en Olga Toporovski, dat in Jette woont en sinds 2016 de Belgische nationaliteit bezit.
Het gaat om kunst uit de zogenaamde suprematistische periode (de Russische variant op het kubisme) van rond 1920, met kleppers als Kandinsky, El Lissitzky, Malevich, Rozanova, Exter, Larionov en Popova. Namen die u misschien niet zoveel zeggen maar die op de kunstmarkt astronomische bedragen halen, vergelijkbaar met Picasso. Het gaat om een modernistische stijl die in het zog van de Russische Revolutie ontstond, maar die vanaf 1924 door Stalin als “decadent” werd verketterd en vervolgens verboden.

Allen daarheen, maar wacht. Een groep experten heeft zijn twijfels geuit over de authenticiteit van de werken, die in het kunsthistorische circuit onbekend zijn. Ze komen als het ware uit het niets, worden in geen enkele catalogus vermeld. Het steenrijke echtpaar Toporovski, dat in Jette een kasteel heeft gekocht om er een eigen museum te huisvesten, heeft ook een tamelijk warrig curriculum dat o.m. loopt via Mikhail Gorbatsjov en Boris Jeltsin, het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de zwarte markt in museumstukken die daarbij ontstond. Grote vraag: hangen daar in Gent nu vervalsingen of niet?

Veel gezaag om niets
Minister van Cultuur Sven Gatz is er zich nu mee gaan bemoeien en heeft een expertise bevolen, op kosten van de gemeenschap uiteraard. Museumdirectrice Catherine de Zegher wil de werken niet laten weghalen en beweert in de authenticiteit te geloven. Voor alle duidelijkheid: hier staan fortuinen op het spel. Als de Toporovski’s een echtheidscertificaat binnenhalen zijn ze met de slag nog veel rijker dan ze al waren, en ontploft de markt. U begrijpt de nervositeit. De vraag is alleen of een gewone burger daar van wakker ligt en of die ervoor moet opdraaien. Bovendien: die Russische suprematisten zelf schilderden hun werken op alles wat ze konden vinden, tot en met houten kastrekken, ze wilden gewoon hun ding doen en gaven geen moer om het grote geld, dat was er toen gewoon niet.

Er is dus iets grondig fout gelopen. Het schilderij “De houtzagers” van Malevich uit 1912 (foto), behorend tot de collectie, drukt uit waar dit in essentie over gaat: gezaag. Ik ben het doek in Gent gaan bekijken en eerlijk, het kan me zelfs niet schelen of Malevich dit echt heeft geschilderd, het staat me aan en ik wil het graag in mijn living, het mag ook als reproductie aan 5 euro. Ik hoop dat de Toporevski-verzameling in zijn totaliteit als vals en waardeloos wordt verklaard en dat de werken aan de achterdeur van het museum worden gedumpt zoals een oude kinderfiets “gratis mee te nemen”. Tenzij Catherine de Zegher echt haar op haar tanden heeft en dan zegt: ik laat dit hangen want ik vind het mooi, om het even wie dit geschilderd heeft of waar het vandaan komt.
Jamaar zult u zeggen: waarom is het dan effectief met “Malevich” gesigneerd, dat is toch fraude? Ach, herinner u Hans Van Meegeren, de geniale Vermeer-vervalser. Hij deed het niet eens voor het geld maar voor de passie, uit bewondering, en ook wel om de markt een hak te zetten. De vervalsing als grap, oplichterij en statement. Omdat het toch maar gewoon gaat om kijken, aanvoelen, beleven, hallo? De rest is kwatsj, voer voor kunsthistorische punthoofden en, uiteraard, beleggers. Kunst als belegging is iets ziekelijks, iets voor Japanners en Russische miljardairs, en de tekening die uw zoontje van zes maakt is wezenlijk essentiëler voor uw bestaan dan, met alle respect, de Zonnebloemen van Van Gogh. Een visie waar Malevich en kunstbroeders het vermoedelijk mee eens zouden geweest zijn.

Voor de rest, steek die collectie in uw…, Igor, en gij, Sven, laat u wat minder opjagen door geroezemoes van speculanten, of ga terug bier brouwen. Ieder zijn museum en elk zijn curator, de beste waarborg voor geestelijke gezondheid, meer cultuur en minder gesubsidieerde onzin. Even hout gaan zagen nu, dat doek werkt waarlijk inspirerend.

 

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, trollig, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

18 reacties op Russische kunst in Gent: steek die collectie in uw …, Igor en Olga

  1. walter maes zegt:

    Ook gaan kijken, en voor de camera van La Une. Artistiek ramptoerisme brengt euroots in de kassa van la Zegher haar tent. Igor was er ook en zag dat het goed was.

  2. Danny De Walt zegt:

    Een restant van de Berlijnse Muur vol graffiti, dát is kunst : 0 euro, gratis voor iedereen te bezichtigen op Google Maps! De kunst bestaat erin langs beide kanten van de muur te navigeren. Zo kan je er het graffitiwerk van de hand van ene kunstenares met de naam Elisa Budzinski aantreffen. Het dateert van vlak na de val van de Muur. De tand des tijds heeft ondertussen het opschrift schier onleesbaar gemaakt. Het werk is er dus de emanatie van, want er stond te lezen : “Wer will, daß die Welt so bleibt, wie sie ist, der will nicht, daß sie bleibt”. De tekst dateert nog uit de anti-Vietnamtijd, afkomstig van Erich Fried, een politiek dichter uit Duitsland die in Londen ging wonen, maar er verder in het Duits bleef schrijven. Op deze plek bevindt men zich op de grens (met de rivier de Spree) tussen het trendy Friedrichshain (tijdens de nazitijd Horst-Wessel-Stadt geheten) en het politiek linkse Kreuzberg, twee wijken die in 2001 werden samengevoegd tot een ‘Bezirk’ (als kleinste stadsdeel van Berlijn, grenzend ten zuiden aan Neukölln), een heel aparte combinatie van veel buitenlanders en ex-DDR-burgers. De bekende wijk Kreuzberg (ook met bijnaam Klein-Istanbul) werd nog bijna geheel platgebombardeerd eind W.O. II. Voordien een statige wijk kreeg het plots de status van achterbuurt, opgedeeld volgens een vroeger postcodesysteem tussen het grotere, als burgerlijk omschreven “SW 61” (Südwest 61) en het kleinere “SO 36” (Südost 36), dat als armer en meer multicultureel wordt beschouwd, vandaar het gezegde : “36 brennt, 61 pennt”.
    https://www.google.be/maps/place/Mühlenstraße,+10243+Berlin,+Duitsland/@52.505741,13.4384385,3a,25.6y,215.49h,83.98t/data=!3m6!1e1!3m4!1sWY0144xogNBO09eBokXAvQ!2e0!7i13312!8i6656!4m8!1m2!2m1!1sMühlenstraße,+Berlijn,+Duitsland!3m4!1s0x47a84e4f701d7919:0x1ea59263c0669b93!8m2!3d52.505037!4d13.4402559

  3. Danny De Walt zegt:

    Elisa Budzinski is ook Russische, of beter was, gezien de kunstenares dood is.
    De naam van de andere (en nog levende) graffitikunstenaars (of -collectief)/street artists, van verschillende nationaliteiten (Iran, Duitsland, Oostenrijk, Spanje/Catalonië, Zwitserland, Cuba, Hongarije, Kroatië, Rusland, USA, Duitsland/Frankrijk, Denemarken, …), een afbeelding van de muurschildering of kopie ervan met of zonder titel, en ev. een foto van de kunstena(a)r(es) aan het werk, vind je hier : http://www.eastsidegallery-berlin.com/ > Künstler A-Z

  4. Fend zegt:

    Tom Hoving, oud-directeur van het MOMA, schat dat het aan de top van de kunstmarkt in 40 procent van de gevallen om vervalsingen gaat …”Wat weinig vakgenoten willen toegeven is dat in de kunstwereld waarin we tegenwoordig leven, zeer actief en zonder scrupules wordt vervalst”.

    Van de 26 kunstwerken zullen er 5 worden onderzocht, kostprijs 50.000 €. In het geval die vijf kunstwerken authentiek zouden blijken te zijn dan is daarmee de twijfel rond de 21 overige werken niet weggenomen…

    • Danny De Walt zegt:

      In sommige gevallen zijn de kopies misschien wel beter dan de originele?

      • Fend zegt:

        Een kopie heeft nooit de glans, de intentie, de uitvinding noch het persoonlijke van een origineel. Vaak zijn ze té schitterend.

      • Danny De Walt zegt:

        Eerst even een taalfoutje corrigeren : het origineel, de originelen. Maar ik blijf er wel bij dat het moet mogelijk zijn dat een kunstenaar de waarden van een ander kunstenaar assimileert en van een bepaald werk van hem of haar een betere kopie of variant maakt. Kunstenaars doen dat bij zichzelf ook. Het afgeleverde werk is wel uniek, maar kunst is ook herhaling.

      • Fend zegt:

        De drie Russische broers Posin bijvoorbeeld houden zijn alleen bezig met het maken van kopieën en gebruiken telkens de originele techniek van het oeuvre in kwestie. Zo hebben ze onder andere al vijf keer La Joconde geschilderd. Het resultaat is niet mis. Maar uniek is nog wat anders. Tenslotte is het mysterie van La Joconde de uitvinding en het werk van Leonard en van niemand anders. Ze zouden er nooit in zijn geslaagd de hele compositie te bedenken. En moesten ze dat wel kunnen, dan zouden ze een Posin hebben gemaakt.

      • Fend zegt:

        …houden zich alleen bezig met …

      • Danny De Walt zegt:

        Oefening baart kunst!

      • Fend zegt:

        Jawel, maar Leonard kan men nooit worden.

  5. Greta Troubleyn zegt:

    Zal me worst wezen of ze al dan niet echt zijn en weinig waarschijnlijk deze heisa me richting Gent zal laten reizen. Brueghel en Magritte nog steeds op to do list. Als je dan toch de zonnebloemen van Van Gogh noemt,
    hebben deze nog steeds een grotere globale waarde en aanzet om te denken en handelen volgens Biomimicry . Als je de zonnebloemen mooi vindt, zal je ook meer geneigd zijn om de echte natuurlijke zonnebloemen in stand te houden.
    Verder heb ik dan toch een aantal bedenkingen ivm politieke spelletjes om de kosten simplistisch voor te stellen als allemaal en alleen op kap van belastingbetaler? Als ze echt blijken te zijn, zal dat koppel, de kosten toch kunnen betalen en overeenkomsten daaromtrent gemaakt worden?

    • Fend zegt:

      Het zal u worst wezen of ze al dan niet echt zijn maar het de kosten van het hele plaatje storen u wel ? De oorzaak interesseert u niet, die is dan ook erg gecompliceerd, de gevolgen doen u wel vragen stellen omdat de belastingbetaler er wordt in meegesleurd…

      • Greta Troubleyn zegt:

        Correctie :de kosten storen me niet de aversie gaat naar het misbruik van de voorstelling. Als je een expertise en onderzoek laat verrichten bezorg je een aantal mensen werk die anders mss ook van een uitkering zouden leven. Slechts ėėn simplistische denkpiste van de vele.
        Weet JIJ , wat ze uiteindelijk bedoelen? Wat die zogenaamde 50000 euro omvatten en rekening kan houden met alle neveneffecten? Zoals meer bezoekers e.d. in Gent?

      • Fend zegt:

        De gemoederen moeten worden bedaard.

        1. Commissie zal bepalen welke 5 werken worden onderzocht. Momenteel wordt expertengroep samengesteld.
        2. Labo-onderzoek, 1 werk neemt 1 week werk in beslag. Kostprijs: 700 € per dag.
        3. Onderzoek naar documentatie, archiefstukken en certificaten.

        2. Zijn het kopieën à l’identique, d.w.z. digitale kopieën, zijn het ‘echte’ vervalsingen waarbij techniek van origineel wordt gevolgd, is het materiaal (verf, dragers) nog beschikbaar in Rusland (zoals bijvoorbeeld de verf van Polllock nog steeds beschikbaar is op de Amerikaanse markt ), wat is de ouderdom van het werk ? Zal er publiek verslag worden gegeven van het onderzoek ?

        3. Archiefstukken en certificaten kunnen ook vervalst zijn.

        Het zal waarschijnlijk allemaal wazig blijven. Er is veel, heel veel geld mee gemoeid. Die 50.000 € is maar een détail.

  6. Greta Troubleyn zegt:

    Kan je alvast de tentoonstelling “Romantiek uit het noorden” in Gronings museum aanbevelen. Adembenemend mooi en ga zelf zeker nog eens terug voor 10 mei. Doorgaans minder gekende namen maar ze mogen gezien worden. Persoonlijke blikvanger Joseph Wright Derby absolute top en speciaal qua lichteffecten ,gevolgd door Alexander Wűst en Knud Baade. Er hangt zelfs een Louis Gűrlitt bij die mag gezien worden, telg van de dubieuze kunst minnende familie Gűrlitt bezitters van heel wat roofkunst uit de nazi periode, waarvan momenteel in Bonn in de Bundeshalle nog een tentoonstelling loopt.

  7. Greta Troubleyn zegt:

    En da’s dan weer typisch Belgisch zeker?? Dit artikel me zover gebracht om eens te surfen naar website Msk Gent !!! Nergens een tentoonstelling Russische kunst met data te vinden Nu noch in de toekomst????
    Zijn ze er nu te zien of niet.

    Niet moeilijk dat ge zo’n heisa moet maken om volk te trekken 😂 hou liever de website up to date bij😂
    Onze noorderburen 1 app museumjaarkaart waar je alle musea vindt, geklasseerd volgens provincie met alle praktische info & info tentoonstellingen. Ra ra, hoe zou het dan toch komen, we dan liever naar dat noorden trekken Kubisme als orde, reflectie en constructie troef.

    • Fend zegt:

      Het fenomeen van vervalsingen kan niet typisch Belgisch worden genoemd. Dat de overheid er zich mee bemoeid, dat is dan misschien wel typisch Belgisch … het gaat dan ook om 26 (zesentwintig) oeuvres van vermaarde artiesten, zoveel ‘onbekende’ kunstwerken die nooit eerder werden tentoongesteld, nooit beschreven werden in catalogi, zonder info van afkomst …dat moet wel vragen oproepen. En dat zo’n zet in een land als België zou kunnen plaatsvinden zal niet verbazen.

      Om het een beetje in dezelfde artistieke sfeer te houden. In 1998 was er de controverse rond de galerie Museum Sprengel waarbij een expertise een aantal kunstwerken, o.a. een Lisitski, een Popova en een Tsjasnik, als niet-authentiek bestempelde. Gevolg was dat de galerie een grote slag kreeg te incasseren. Zo’n slag kan Gent zich niet permitteren…

      Maar er zijn zoveel vervalsingen in omloop … lucratieve vervalsingen… zonder de diefstallen van authentieke oeuvres te vergeten die ‘discreet’ werden vervangen door vervalsingen …

Reacties zijn gesloten.