Kinderkanker lage prioriteit: de farma-industrie kent geen warme weken

kind kanker2De Warmste Week/Music for Life, hét jaarlijkse promo-event van Studio Brussel, is weer voorbij, afgeklopt met een recordbedrag van 10.846.566 euro. Alle BV’s hebben zich voor het goede doel wat extra visibility gezongen, gedanst, gewuifd, de Vlaming kan zich weer innerlijk voldaan aan de feestdis begeven, en mensen die met kanker te maken hebben lopen over van dankbaarheid.
Neen, er is echt geen enkele schaduwkant aan deze goed-gevoel-campagne. Of toch? Is het cynisch om zich vragen te stellen bij het contrast tussen de euforie en de realiteit? Toen mijn zoon een paar maanden geleden voor een infectie op de kinderafdeling van het UZ Leuven werd behandeld, kwam ik ook in contact met ouders van jonge kankerpatiënten. Vaders en moeders met wallen onder hun ogen, levend tussen hoop en vertwijfeling, in het besef dat de wetenschap voor hen misschien niet snel genoeg zal gaan. Loop daar eens rond, en besef de futiliteit van je dagdagelijkse besognes.

Profijt eerst
Het ergerlijke aan die Warmste Week is niet alleen het melige BV-vertoon, het gejoel van Kerstmutsen en de geforceerde toon van verbondenheid (een woord dat ook Koning Filip tot zeven keer toe gebruikte in zijn Kerstspeech), die overloopt in een constant orgasme rond bedragen die op grote schermen verschijnen. Storend is vooral het achterliggende idee dat de strijd tegen kanker, waar het evenement zich op concentreert, een kwestie is van liefdadigheid en niet van maatschappelijke keuzes.
De manier hoe wij de farma-industrie laten begaan in haar hypercommerciële logica bijvoorbeeld, en hoe de ontwikkeling van geneesmiddelen puur op basis van rendement geschiedt en niet naargelang het algemeen nut.

Dus ja, in de erectieproblemen van onze senioren zal een pak meer onderzoek geïnvesteerd worden dan in pakweg kinderkanker. Met dat laatste valt gewoon minder te verdienen. Een aantal verenigingen van ouders van kankerpatiëntjes heeft deze week de alarmklok geluid: door de vergrijzing focust de farma-industrie steeds meer op volwassenen en ouderen, kinderen zijn gewoon geen interessante doelgroep.
Uit cijfers van het European Consortium for Innovative Therapies for Children with Cancer blijkt dat er sinds 2007 in Europa 28 nieuwe kankermedicijnen voor volwassenen op de markt kwamen. Daarvan zouden er 26 ook voor kinderen werken. Maar in veertien gevallen konden de producenten onder de EU-regel uitkomen om ook de bruikbaarheid voor kinderen te testen. Dus gebruiken sommige oncologen die middelen illegaal en kunnen ze zelfs vervolgd worden. Of denk aan kankerspecialist Stefaan Van Gool die door De Standaard kaltgestellt werd omdat hij het niet nauw nam met de bureaucratie en het welzijn van patiënten belangrijker vond. Een koud stortbad na de Warmste Week.

Marketing vóór innovatie
De farma-industrie is, samen met de wapenindustrie (!), de sector met veruit de grootste winstmarges. België heeft in beide sectoren een eer hoog te houden. Medicijnen zijn duur en dat zal onze sociale zekerheid, waaraan we allemaal mee betalen, geweten hebben. Duur, niet zozeer omwille van de ontwikkelings- en productiekost, maar omdat de overheid monopolies uitdeelt via de zogenaamde patentrechten. Deze gelden wettelijk tien jaar,- waarna het geneesmiddel “generisch” op de markt mag gebracht worden,- maar door allerlei juridische spitstechnologie en kleine-lettertjes-wetenschap kunnen de firma’s die duurtijd opdrijven tot 15 jaar en meer.

Innovatie zei u? Nieuwe medicijnen zijn meestal een variant van bestaande. Het zijn vooral de budgetten voor marketing (o.m. de wijnkistjes of snoepreizen voor dokters en specialisten) en lobbying die de pan uit rijzen, veel minder deze voor onderzoek en innovatie. Officiële cijfers van de Europese Commissie spreken van 15,6 miljard euro marketingbudget in de farmasector tegenover 2,3 miljard voor onderzoek. De lobbyisten lopen de deuren plat in het Brusselse EU-hoofdkwartier. De gemeenschap subsidieert heel deze vrolijke winkel, en krijgt er relatief weinig voor terug.
Het verhaal van het ondermaatse kinderkankeronderzoek is slechts het meest schrijnende in dit kluwen van private belangen. Groots opgezette, “warme” bedelacties tijdens het jaareinde kunnen daar weinig aan veranderen. In tegendeel: het publiek krijgt de valse indruk dat het de medische wetenschap een zetje geeft, terwijl de productie van geneesmiddelen toch grotendeels op de topverdieping van Bayer, Merck, Roche, GlaxoSmithKline en tutti quanti wordt bedisseld.

Overheid weinig ambitieus
Helemaal pervers wordt het, als je bedenkt dat een wereldspeler in de farmasector als Bayer onkruidverdelgers met het kankerverwekkende glyfosaat op de markt brengt (ook bekend van het beruchte Roundup van Monsanto), en dan tegelijkertijd goed geld verdient aan kankermedicatie.
Neen, we durven er niet aan denken dat ergens in een strategische nota het een aan het ander gekoppeld zou worden, maar toch. Volksgezondheid en vrije markt, het lijkt niet echt goed samen te gaan. Kan je als overheid van volksgezondheid een hoofddoel maken, en tegelijk de ontwikkeling/verspreiding van geneesmiddelen overlaten aan de private sector die zich rijkelijk laaft aan het sociale zekerheidssysteem? Of waarom er in deze weinig innoverend initiatief van minister Maggie De Block (Open VLD) te verwachten valt.
De conclusie lijkt nochtans evident: de overheid (wij dus) moet, via de gesubsidieerde universiteiten, ziekenhuizen en hun onderzoeksafdelingen, veel meer de innovatie van geneesmiddelen aansturen, en ook de productie controleren in plaats van commerciële monopolies uit te reiken. Dat zal voor liefhebbers van het neoliberale gedachtegoed als een vloek klinken, maar in de VS, een land dat we toch moeilijk kunnen verdenken van collectivistische verstaatsing, is het publiek gefinancierd farma-onderzoek veel beduidender dan in Europa (0,45 procent van het Bruto Binnenlands Product, tegenover 0,14 procent in de EU).

De Belgische lobbyvereniging Pharma.be zwijgt ondertussen wijselijk en vindt het zelfs prima dat campagnes als Music for Life mensen onderdompelen in de grote emoshow van domein Puyenbroeck. Een kritisch geluid daar rond mis ik in de marge van de grote goede-doelen-acties. Pretzender Studio Brussel (een stukje openbare omroep) is sowieso niet de plek waar dwarsliggend gedacht wordt, maar bij grote broer VRT, met zijn claim op kritische journalistiek, had het wel wat meer mogen zijn. Of mocht de éénstemmigheid vooral niet verstoord worden? Pensée unique, het blijft een dame met vele gezichten.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

 

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

3 reacties op Kinderkanker lage prioriteit: de farma-industrie kent geen warme weken

  1. eddy zegt:

    Artikel is nogal kort door de bocht, om kort te zijn : quote “die zich rijkelijk laaft aan het sociale zekerheidssysteem”, ik zal dan maar niet over dokters en specialisten spreken en hun bvba’s en de fortuinen die ze verdienen op kap van de patiënten, geld betaald door de gemeenschap via de ziekteverzekering, maar door dokters uit het zicht van de reguliere belastingen gehouden worden door de (e)bvba constructies. Belastingen waaraan iedereen onderworpen is, behalve de medische sector, die blijft buiten schot. Het is echt kort door de bocht. Ik ken de bedragen die de medici verdienen, wel – eerlijk waar – ik heb medelijden met echte bedrijfsleiders. We spreken dan bijvoorbeeld ook nog niet over kinesisten die aan patiënten telkenmale 2 beurten aanrekenen i.p.v. één. Oudere mensen durven hierover niks zeggen, maar de Porsche staat wel voor de deur. En apothekers, en we kunnen blijven doorgaan… Een kleine apotheek in een dorp haalt makkelijk zo’n 300.000 euro winst (dus na aftrek van alle kosten), in de bvba uiteraard, het is immers een “ondernemersrisico” niet ? Cijfers nodig, ik kan ze geven. Als je een advies over medicijngebruik krijgt, strijken zij daar via de mutualiteit ook al 10 euro voor op. Dokters krijgen ook een vergoeding van RIZIV die zij kunnen aanwenden voor de VAPZ… Waarom krijgt een andere zelfstandige dit niet, want bij dokters wordt dit toch betaald met overheidsgeld, dus belastingen. Patiëntendossier (minimum 30 euro per patiënt), nog zo’n lucratieve bezigheid, elk jaar hun geld (eigenlijk het uwe door de belastingen) van de mutualiteit, gewoon om de gegevens van de patiënt bij te houden. Zogezegd in uw belang, maar in feite om medicijnkosten uit te sparen en dit geld te kunnen spenderen aan de nieuwkomers…. Een garage of loodgieter doet dit bijhouden van gegevens voor niks, nada…
    Dat firma’s hun onderzoek richten op hetgeen best rendeert, wel lees dan de bovenstaande paragraaf nog eens, heel de medische sector doet het ook. Maar de medici doen het wel op ons kosten. Pharma betaalt zelf zijn onderzoek, het zijn ondernemingen die winst moeten maken (dixit de overheid, belastingen, “zonder winst doek je maar beter uw firma op”).
    Glyfosaat zomaar aanduiden als schadelijk, dit kan niet door de beugel. Schadelijkheid ervan is nog niet echt bewezen. Onderzoeken zijn “groen” gestuurd, maar… Bij groenen moet je opletten. Wat ik veel erger vind : boeren mogen glyfosaat dan nog wel altijd gebruiken voor het ‘afdoden’ van aardappelloof. Maar dit glyfosaat en het schadelijk afbraakprodukt komen wel in de knol (de aardappel) terecht die wij opeten. Hypocrisie tot en met, als je glyfosaat verantwoord gebruikt voor onkruidverdelging is er geen enkel risico. Als het schadelijk zou zijn, verbiedt het dan in de aardappelteelt.
    En we kunnen andere zaken aanhalen, gebruik van hormonen in vetmesterij van dieren in de jaren 1980 werd streng afgestraft, terecht. Wat blijkt nu : door o.a. de ‘inspanningen’ (met financiële beloning voor hem nadien) van kareltje de gucht komt er straks hormonenvlees over uit de USA, weg risico.
    Voor alles : follow the money.

    • Hans Becu zegt:

      Willen we eens ophouden met die bvba belastingsmythe ? Het belastingtarief bedraagt 33%. Wil de zaakvoerder zich uit de bvba een persoonlijk loon uitbetalen, betaalt hij 22% rsz op de eerste schijf. Een bediende betaalt 13.7% persoonlijke Rsz, een ambtenaar 0%. Na aftrek van de RSZ wordt het loon van die zaakvoerder belast in de personenbelasting, net zoals dat van iedereen. En die Porsche…daarop betaalt de zaakvoerder een serieuze pak blastingen, op de zgn. Voordelen Alle Aard, net zoals op zijn laptop, gsm, gebruik van privé woning etc…. Het heeft met de kern van de zaak niks te maken.

  2. marc de backer zegt:

    De strijd tegen kanker,een ziekte waartegen men niet kan opkomen,doch echter kan ondergaan,is inderdaad geen kwestie van liefdadigheid maar wel degelijk een maatschappelijke keuze.

    Al het emo-gedoe daarrond is dan ook misplaatst en leidt de aandacht af van de realiteit.
    Indien de overheid,als goede huisvader,zijn beperkte middelen moest efficiënter beheren was al dit fake gedoe daarrond overbodig.

    Ter illustratie,mijn echtgenote is na jarenlange(7 jaar) behandeling en verschillende studies in het KUL overleden aan kanker.
    De ervaring die ik hierbij heb is dat alle studies,dikwijls in aanwezigheid van een anesthesist,dokters en verpleegsters,labo-onderzoeken,etc..volledig worden gefactureerd aan de farmaceutische firma’s die de ontwikkeling van het nieuwe medicament beheren.
    Bovendien is het alleen dankzij een goede hospitalisatieverzekering en terugbetaling door de ziekenfondsen(overheid)dat de kosten voor de partner(in mijn geval)beheersbaar blijven.
    Waartoe al het opgehaalde geld moet dienen is dan ook duidelijk,dit heeft hoegenaamd niets te maken met het onderzoek binnen de universiteit.

    Al de rest is flauwekul en dient alleen om de aandacht af te leiden.

Reacties zijn gesloten.