De Bende en de Helaasheid der Dingen: misschien wordt dat “groot complot” nooit onthuld omdat het er gewoon niet is.

Nijvel
Als een oude landmijn die diep onder de grond zat te roesten, ontploft nu opeens toch nog onverwacht het Bende-van-Nijvel-verhaal, mede omdat een mediageile advocaat op zijn eigen vierkante meter voor een groot publiek nog eens een nummer aan het opvoeren was. Dat op zich is natuurlijk al een coup de théâtre: de advocaat van een der nabestaanden, Mr. Vermassen, die al die tijd “meer wist” maar nu pas, aan de drempel van zijn pensioen, een boekje wil opendoen.
Nog net niet op zijn sterfbed: die scène was voorbehouden aan de beruchte “Reus”, alias Christaan B, alias Piet Piraat, carnavalist in Dendermonde, agent in Aalst, maar vooral ex-lid van het elite-rijkswachterkorps Diane waar hij werd doorgestuurd na wangedrag en een bijna fataal schietincident. Zijn naam plus foto lag al twintig jaar stof te vergaren in het dossier, ook al werd hij door verschillende personen herkend vanop een affiche. Op een andere foto is hij nota bene herkenbaar als… een rijkswachter die een Delhaizesupermarkt bewaakt. This must be Belgium.

Groeten uit la Flandre Profonde

Maar laten we vooreerst even focussen op dat personage Christiaan B.: een losgeslagen drinkebroer die zo weggelopen lijkt uit een roman van Dimitri Verhulst, wiens Helaasheid der Dingen” zich niet toevallig net in die streek afspeelt. De as Dendermonde-Aalst, van oudsher een van bier en kots doordrenkte nulmeridiaan van het carnavalesk schemeruniversum, is wel degelijk een biotoop voor existentiële marginaliteit. Onderzoeksrechter Freddy Troch had die helaasheidsfactor beslist al geroken, daarom moest het dossier ook weg uit Dendermonde.
De stinkende Dender en de hoogst hobbelige N-406 die beide Oostvlaamse tochtgaten verbindt, en die ons langs gehuchten als Reetveerdegem voert, het imaginaire dorp waar de Helaasheid zich afspeelt, geven misschien wel een beter inzicht in de psyche van de Bende dan duizend dossierpagina’s. Een cocktail van armoede, alcoholisme, kleine scheve huisjes met koterij, losbandigheid, destructie, zelfdestructie, maar ook uitbundigheid en een daadgericht hier-en-nu-gevoel maken deze streek tot een goudmijn voor romanschrijvers. En dus ook voor psycho-analisten in de criminologie, zeg maar de betere speurder.

De drie Dendermondse Reuzen, waarvan vooral de rechtse een opvallende gelijkenis met de Reus uit de Bende vertoont
Het vermakelijk detail dat er volgens bepaalde theses drie “reuzen” in de Bende rondliepen die elkaar afwisselden, en het feit dat de Reuzenommegang in Dendermonde er ook drie opvoert, namelijk Indiaan, Mars en Goliath (ondertussen UNESCO-werelderfgoed), kan nog wel als gefundenes fressen voor filmscenaristen worden afgedaan.
Maar dat de bendeleden met carnavalsmaskers rondliepen en zo graag schoten, zonder dat het voor een hold-up nodig was, doet vermoeden dat de overvallen kaderden in een cultus van dood en geweld met een zwartbruine rand.
De extreem-rechtse sympathieën van de carnavalist waren zelfs niet de essentiële drijfveer, mij lijkt het te gaan om een verlengstuk van wat in La Flandre Profonde leeft en gist aan onderbuikgevoelens tegen het establishment, de maatschappelijke orde, de bovenbouw, de staat. Of waarom Carnaval meer is dan zomaar een verkleedpartij,- het masker is een doodsmasker.
We moeten het Bendeverhaal ook in de tijdsgeest van midden de jaren ’80 plaatsen, een donker intermezzo tussen de golden sixties en de glorieuze jaren ’90, waar een onbehagen met nihilistische ondertonen het cultuurpatroon domineert. Denken we aan de agressief-zwarte New Wave waaronder Front 242, de Belgische band met paramilitaire (!) looks die het publiek placht te terroriseren door er brandblussers op leeg te spuiten, de Confetti’s, het escapistisch no-future-devies, het algemene opkomende gevoel dat de democratie een theater is en de politiek rot, zie ook de opkomst van het Vlaams Blok.


De doofpotoperatie

De Luikse procureur-generaal Christian De Valkeneer: “We vonden het geen geloofwaardige piste”…
Het is natuurlijk een paar bruggen te ver om de acties van de Bende van Nijvel onder de hoofding “Voil Janetten” te klasseren. Toch is de morbide carnavalsfactor én de eightiessfeer niet te onderschatten, als achtergrond voor een spontaneïstische opstoot van geweld, met een onduidelijk doel maar met drijfveren die diep vanuit de onderbuik komen.
Ondertussen hadden de complottheorieën rond dit onopgehelderd geval van extreem vandalisme een hoge vlucht genomen. Hoge rechtse kringen die chaos willen creëren en dan een autoritair regime willen vestigen, het Gladio-netwerk en de CIA, topgangster Patrick Haemers, Paul Vanden Boeynants, Gladio, Roze Balletten, Westland New Post, een poging om Delhaize commercieel te beschadigen, of net andersom, een reclamestunt van deze warenhuisketen,..- allemaal passeren ze de revue en zorgen ze voor veel commotie onder de noemer “doofpotoperatie”.
En inderdaad, wie er ook achter zit, de overdracht van heel het dossier van Dendermonde naar Charleroi lijkt te kaderen in een groots opgezet sabotageproject om sporen uit te wissen. De Cel Waals Brabant (CWB), een indrukwekkende task force die in 1996 speciaal voor het Bende-onderzoek werd opgericht, blonk uit in traagheid en bureaucratische inefficiëntie, lachte mensen in hun gezicht uit als ze rijkswachters op een robotfoto herkenden (vooral de francofone rijkswachtofficier Lionel Ruth was hierin zeer actief), met als ondenkbaar dieptepunt het verbranden van een hele hoop dossierstukken in het kader van een lenteschoonmaak. Andermaal: this must be Belgium.

Alleen: het verhaal van Christaan B. wijst meer op toendertijd broeiend radicalisme binnen het rijkswachtmilieu, dan op een echt complot dat bij manier van spreken tot in het Koningshuis zou leiden. Van een doofpotoperatie was en is er beslist wél sprake, en ook die komt vermoedelijk vanuit politie- en parketkringen zelf, waar men uit patriottisme en beroepseer de zaak in stilte wilde blussen.
Want jawel, terrorisme dat uitgaat van leden van de ordediensten zelf, met 28 doden als resultaat, daar wil het systeem zich niet mee verbinden, en dat is wel degelijk institutioneel dynamiet. En dus verhuisde het dossier van Dendermonde naar Charleroi, waar ze exact wisten wie de overvallers waren, maar waar het ordewoord was: “treuzelen tot aan de verjaring”. Vandaag moet vooral Christian De Valkeneer, procureur-generaal in Luik én hoofd van het onderzoek tegen de Bende van Nijvel, deze vertragingsoperatie toedekken. Gelukkig is de Reus ondertussen dood, dat is al een probleem minder.
En zo blijkt ook dit verhaal, hoe kan het anders, getekend te zijn door Belgische gespletenheid: de “onderbouw” rond het ontstaan en de uitvoering is vooral Vlaams, de bovenbouw rond de doofpot en het redden van de meubelen vooral francofoon. Prachtige samenwerking tussen beide, met dank aan de Rijkswacht. Jammer voor de complotdenkers die het groot zien, zoals de onvermijdelijke Jean Pierre Van Rossem (“Ons landje is een maffiastaat waar niemand nog te vertrouwen valt”), maar meer dan een uit de hand gelopen carnavalsgrap en aansluitend een brandblusoperatie is het misschien niet.

Verwacht wordt nu wel dat de lijken uit de kast zullen vallen. Zonder verder gevolg. Eens de andere overvallers, kompanen van de Reus, gevonden, kan dit Bendeverhaal geklasseerd worden onder de hoofding “Mythologie der Lage Landen”, of, om het nog oneerbiediger voor de slachtoffers te zeggen: onder Bourgondische folklore. Dat België als staat vierkant draait weet iedereen; dat slordigheid, nonchalance en politiebureaucratie het Bendedossier hopeloos onder het stof deden belanden en dat het door de verhuis zuidwaarts over de taalgrens in een quasi vergeetput terecht kwam, betwijfelt ook niemand meer. Dat er een bewuste doofpotoperatie en omerta vanuit het milieu was, evenmin.

Alleen: het groot complot waar we allemaal van dromen dat het ooit uitkomt en heel het systeem zal doen ontploffen, de grootse samenzwering van de elites tegen het volk, zal nooit aan het licht komen, doodeenvoudig omdat het niet bestaat. Omdat die elites ook niet meer dan belachelijke serviceclubs zijn. Corrupt, maar niet tot een stoutmoedig geplande, gewelddadige staatsgreep bekwaam. Sorry voor deze Ockhamiaanse simplicitas, en zeker mogen de beheerders van de complotsites en dito facebookpagina’s nog jarenlang hun fantasie botvieren, maar de eenvoudigste uitleg is dikwijls de ware. Noem het de ultieme Helaasheid der Dingen.

Vindt u deze column interessant, leerrijk, controversieel, of hebt u tenminste eens goed kunnen lachen? Dan is een donatie, hoe bescheiden ook, misschien een goed idee.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

20 reacties op De Bende en de Helaasheid der Dingen: misschien wordt dat “groot complot” nooit onthuld omdat het er gewoon niet is.

  1. Eric zegt:

    Een ander complot: het ontstaan van het huidige Molenbeek en de organisatie van het radicaal islamisme in België dat o.m. leidde tot de terreuraanslagen in het Brusselse op 22 maart 2016: 31 doden en ongeveer 340 gewonden. Wanneer gaat deze zaak eens uitgespit worden en verantwoordelijken als Verhofstadt, Moureaux, Onkelinx etc op het matje geroepen worden? Lullen over iets uit de jaren ’80 is natuurlijk bladvullend, maar het probleem van de rijkswacht is definitief opgekuist. Wanneer gaat het probleem van de islam opgekuist worden? Dat, vrees ik, zal een hardere dobber blijken.

  2. Ines zegt:

    Wat een rommelig stukjes zeg. Achter dr. Bea van Ketnet schuilt een heus complot maar Rijkswachters die burgers executeren in commandostijl op parkings van supermarkten voor een schamele buit is een uit de hand gelopen carnavalsgrap?? Wat een belediging voor de Aalsterse carnavaslwereld. Zou het niet kunnen dat de man zich door zijn activiteiten in het carnavalmilieu zich juist een normaler en braver profiel probeerde aan te meten. U doet net wat u anderen verwijt als het over maghrabijnse terroristen gaat. Hun slechte omgeving, diep ongenoegen gevoed door structureel racisme enz. Chaotisch Molenbeek wordt hier vervangen door mistroostig marginaal Aalst. Ja, sorry de andere bij haren getrokken complotten kunnen ontkracht worden omdat er eentje wel begint bewezen te worden: extreemrechts krapuul met voorliefde voor wapens dat zich boven wet en staat verheven voelde en dacht dat ze door de terreur de macht kon grijpen. Alleen nog uitvissen in wiens opdracht.En de uithaal naar Vermassen=schieten op de boodschapper.

    • Hans Becu zegt:

      Deels mee eens. De professioneel georganiseerde moord in koelen bloede op 28 onschuldigen wordt hier op dezelfde manier gebagatelliseerd als de Moslimterreur door de apologeten van de Islam. Moslimcanavalszotten dus. De beschamende laksheid en onnozelheid, en de manifeste onwil om bendedossier op te lossen is van dezelfde orde als de aanpak van ( vnl. linkse politici ) in het integratie-en migratiedossier. Leidende en invloedrijke politici uit die jaren zoals Fluppe Moureaux, Onckelincx , VDB, André Cools, Marc Eyskens : totaal incompetent.
      In die zin heeft JS gelijk : het is incompetentie, en geen complot. Die politieke oenen van toen waren nog niet eens in staat om de rijkswacht onder controle te houden, net zoals zij tot op vandaag niet inzien dat ze zelf het succes georganiseerd hebben van het door hen zo verfoeide “extreem rechts”. Justitie heeft in het bendedossier gewoon haar politieke bazen gedekt. Door de systematische juridisering van de samenleving, zeker ook in kwesties rond migratie, asiel, racisme doen ze in dat dossier net hetzelfde. Gelukkig staat rechts, ook in Europa, steviger in zijn schoenen dan in de jaren 80. Alleen vrees ik dat de migratieproblematiek van een totaal andere orde is en maatschappelijk oneindig veel zwaarder doorweegt dan een stel ontspoorde rijkswachters. Ik hou dus mijn hart vast voor al dat carnavalesk amateurisme, dat overigens allang geen Belgisch monopolie meer is. Cfr. Catalonië, Rajoy en de houding van de EU. Veel beangstigender dan de Reus…

  3. Jan Kniesoor zegt:

    NO FUTURE…
    In de periode na de aanslag van de CCC in Brussel op 1 mei 1985, waar 2 brandwierlieden het leven lieten, werden nadien mogelijke verdachten door de rijkswacht aangehouden voor ondervraging over hun politieke ideeën en dit gebeurde door rijkswachtofficieren in de toenmalige rijkswachtkazerne van de Ridderstraat te Gent, waarbij ook foto’s met een Polaroid werden gemaakt. Er was indertijd een anarchistische broeihaard in Gent en omstreken ontstaan en er werden dag en nacht identiteitscontroles op straat uitgevoerd, door rijkswachtpatrouilles met als dienstwagen veelal de bekende Ford Taunus met oranje streep. Werklozen moesten zich toen dagelijks op een vooraf bepaald tijdstip aanbieden aan het doplokaal voor controle, waar ze dan een stempel op hun roze stempelkaart ontvingen. Sommigen zagen dit als een sleur, maar er waren vele sociale contacten, waardoor ook hechte vriendschapsbanden werden gesmeed! In het centrum van de stad stonden buiten tot op de straat wel soms lange wachtrijen met opvallend veel jonge Turkse mannelijke immigranten (mogelijks als gevolg van een deal met de NAVO voor stationering van raketten op Turks grondgebied?).
    Bij de noorderburen waren er rellen tussen de krakers en de M.E. (mobiele eenheid), d.i. de Nederlandse oproerpolitie, die het soms hard te verduren kreeg. Zo was er een groot kraakpand in de Spuistraat te Amsterdam, waar beneden een café was en een garageruimte waar concerten doorgingen van Amerikaans hardcore punkbands uit Californië, uit de entourage van de Dead Kennedy’s. Op een van de verdiepingen van het gebouw kon men er na een nachtje te midden van een filmset belanden…
    Bij de zuiderburen was er Action Directe, die banden had met de krakers en autonomen uit Parijs (Quartier Latin), waar na een punkconcert wel eens een geweer tevoorschijn kwam als gevolg van een racistisch incident of zo. Daarnaast werden acties georganiseerd tegen de kerncentrale van Chooz, gelegen net voorbij de Franse grens, waar in het dorp een winkel het moest ontgelden als gevolg van de confrontaties met de CRS (Police Nationale), die er voordien in de omgeving boven de velden met helikopters had gepatrouilleerd…
    Verder was er het fenomeen van de dienstweigeraars, die moesten onderduiken om te kunnen ontsnappen aan hun verplichte legerdienst, die later dan werd afgeschaft. In navolging van een autonoom jongerencentrum in Zürich werden ook in Gent kraakacties op touw gezet en werden kraakcafés geopend. De renovatie van het kunstencentrum Vooruit is ten dele een overblijfsel daarvan, gezien het gebouw van de werkliedenpartij van weleer stond te verkommeren, vervolgens met de zwartarbeid van jonge werklozen werd opgekalefaterd en men er dus een goede neus voor zaken had…
    In Gent en Antwerpen waren er wel eens opstootjes of schermutselingen tussen punks en extreemrechts (Voorpost en VMO). In Antwerpen ging het er in de punkscene ietwat heftiger aan toe en waren er ook meer drugsproblemen, o.m. op de Stadswaag.
    M.a.w. er waren in deze sterk politiek georiënteerde tijden wel redenen genoeg waarom de autoriteiten die verantwoordelijk waren voor de openbare orde en de veiligheid, zich zorgen moesten maken. Op Wikipedia staat iets vermeld over complottheorieën en wordt geopperd dat “er aanwijzingen zijn dat de CCC gemanipuleerd werden door de Belgische veiligheidsdiensten.” Het klopt dat “bijna gelijktijdig met de ontmanteling van de CCC er ook een einde kwam aan de terreur van de Bende van Nijvel.”
    Wat een samenloop van omstandigheden : een Gents criminoloog, binnen de blauwe familie omhoog geklommen als adviseur veiligheid en binnenlandse zaken en mee aan de basis liggende van de politiehervorming, komt onverwachts te overlijden (62-jarige leeftijd, doodsoorzaak werd niet meegedeeld) en de poppen gaan aan het dansen in een gerechtelijk dossier met de naam van de Bende van Nijvel! Vreemd toch?https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5a/Communist_Combatant_Cells_Logo.png

    • Hans Becu zegt:

      Zo kan je wel aan de gang blijven en in alles een complot zoeken. Het overlijden van Cyriel Fijnhout is puur toeval. En als morgen een paar anonieme gekken terreur willen gaan zaaien, out the blue, dan is dat in een vrije samenleving in de aanvangsfaze niet zo moeilijk. Anticiperen hierop is zo goed als onmogelijk. Het probleem is als de autoriteiten het niet onder controle krijgen, zoals de bende van Nijvel.

      • Eric zegt:

        Cyriel Fijnaut overleden? En ik zag hem nog eergisteren in Terzake, waar hij Jef Vermassen koel en terecht met de grond gelijk maakte? Ik denk dat u Brice de Ruyver bedoelde. Wat Vermassen betreft: dat is een door de mainstreammedia gefabriceerd en omhoog gekatapulteerd stuk onbenul (en ik weeg mijn woorden). Tussen de media en Jef is het steeds grote liefde geweest: in een eindeloze reeks één-tweetjes houden ze mekaar groot: de media hebben Jef naam gegeven, Jef werpt de media lekkere brokken toe, zoals nu in het geval van de Bende. Ik raad elkeen aan volgend interview te bekijken (vanaf 22:12)

        https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/terzake/2017/terzake-d20171023.ch.c2a6a512-b104-4f3a-ac76-5bc0d838f9ae/

      • Jan Kniesoor zegt:

        De Nederlandse criminoloog zal hier niet blij mee zijn, mocht hij dit lezen. Ik bedoel niet de hoogleraar van de KUL maar zijn collega Brice De Ruyver van de UGent. Beide hoogleraren werden buiten gepoederd uit de onderzoekscommissie n.a.v. de voorbije terreuraanslagen. Mogelijks was men toen op zoek naar een terrorisme-expert van het kaliber van de Amerikaanse em. prof in de politieke wetenschappen David Rapoport, bekend van zijn golftheorie over terreur. De veiligheidsadviseur van ex-premier Verhofstadt, een maatje te licht bevonden voor de onderzoekscommissie, overleed aan een acuut hartfalen…

  4. Jan Kniesoor zegt:

    Nog iets vergeten : aids, waar bij het afsluiten van de periode van de CCC en de Bende van Nijvel, hier bij ons o.m. onder de mensen van de actiegroep Rooie Vlinder, de eerste slachtoffers vallen, mogelijks ontwikkeld in het kader van biologische oorlogsvoering (de Franse filosoof Michel Foucault is eraan gestorven in 1984)…

    • Hans Becu zegt:

      Ja, en de Moslimterroristen worden aangedreven door een Halal Tse Tse vlieg, gekweekt in de labo’s van de CIA. En ik weet niet waaraan Foucault gestorven is. Teveel gevogeld zonder condoom ?

  5. aghasee zegt:

    “Alleen: het groot complot waar we allemaal van dromen dat het ooit uitkomt en heel het systeem zal doen ontploffen, de grootse samenzwering van de elites tegen het volk, zal nooit aan het licht komen, doodeenvoudig omdat het niet bestaat. Omdat die elites ook niet meer dan belachelijke serviceclubs zijn. Corrupt, maar niet tot een stoutmoedig geplande, gewelddadige staatsgreep bekwaam.”

    Al eens goed naar de Europese elites gekeken?
    Je kan redetwisten over ‘gewelddadig’, de staatsgreep echter is reeds gepleegd. In de EU-landen is de democratie de facto verdwenen; sla er de diverse referenda van de laatste jaren maar op na.
    De elites maken hun handen niet vuil aan geweld, inderdaad. Daarvoor hebben ze voldoende nuttige idioten rondlopen, die naar hartelust gewelddaden plegen.

    • Hans Becu zegt:

      Het probleem is vnl. dat de rechterlijke macht voortdurend inbreekt in de wetgevende en uitvoerende macht, en niet omgekeerd zoals voortdurend gesuggereeerd wordt. Dat leidt tot juridisering, en politieke rechtspraak die beleid wordt. Migratie is een typisch voorbeeld. Het EHRM heeft veel meer invloed op de migratie en asielwetgeving dan de wetgever zelf. Dat veroorzaakt een democratisch deficiet van jewelste. Het is niet normaal dat burgers in dit land naar de Raad van State kunnen stappen als hun kind op school een B-attest haalt. Daar dient die instelling niet voor. Constant worden beleidsmaatregelen tegengehouden of bijgestuurd door het grondwettelijk hof en talloze andere juridische instanties. Wie dat perfect doorheeft is Orban, die weggezet wordt als een dictator en door het Europees sanhedrin voortdurend op de huid gezeten wordt. Datzelfde Sanhedrin zwijgt als vermoord in de Catalaanse kwestie, waar Rajoy met puur legalistisch formalisme de democratie aan banden legt. Ik betreur de Brexit, maar als je vergelijking maakt tussen de aanpak van Cameron van de Schotse devolution en die van Rajoy….

      • aghasee zegt:

        Hmm… De rechterlijke macht -ook een elite- zit z’n ivoren toren bij gratie van de politiek, mij maak je niks wijs.

        En Brexit? Welke Brexit? Daar komt he-le-maal niks van in huis. May -en/of haar opvolger (m/v/x/lhgtbquerty) zal van de ene commissie naar de andere gesleurd worden, volgeduwd worden met kaviaar en foie gras op de bijhorende diners, tot hij/zij (m/v/x/querty) het kotsbeu is. En het plebs is het tegen die tijd allang vergeten want ManUnited kampioen… Farage zei u? Die heeft zichzelf en zijn partij uitgerangeerd, geen bestaansreden meer, precies door dat bewuste referendum te ‘winnen’.

    • Fend zegt:

      Zoals Monsanto die naar alle waarschijnlijkheid nog tot minstens 2022 kanker mag rondzaaien omdat de EU niet kan beslissen dat glyfosaat te verbieden en zo de zaak maar blijft voor zich uitduwen.

      • aghasee zegt:

        De islamterreur komt langs ramen en deuren plus elke haven binnen en Fend + de rest van de EU-ambtenarij maakt zich zorgen over glyfosaat. Glyfosaat alstublieft. Kankerverwekkend zeker? Komen daarbij nog de twee rijdende Peugeot 504’s, twaalf Mercedessen bar8, de zes tweedeurs Range Rover met een V8 als krachtbron (SUV-alert) die het milieu, klimaat en DE HELE WERELD totaal naar de vaantjes helpen. Onderzoek -dankzij EU-subsidies- is aan de gang welke invloed glyfosaat heeft op de atmosfeer van de maan… Terwijl de eerste beste windmolen zijn eigen energiekost netto niet kan opwekken. Arm kortzichtig volk.

      • Fend zegt:

        Ha ! Kijk eens naar “Le Roundup face à ses juges” van Marie-Monique Robin.

      • Jan Kniesoor zegt:

        Dat ze hun glyfosaat – hoe heet dat ding? – zelf binnenspelen!

  6. hans becu zegt:

    ja kniesoor, heb me van prof vergist. Gelukkig voor Cyriel. Voor de rest : de essentie telt. Die arme Brice overleed plots aan een hartstilstand. Niet aan een komplot.

  7. Jan Kniesoor zegt:

    nu zien ‘k de kluts kwiet !

Reacties zijn gesloten.