Sorry, mijnheer Loobuyck, tolerantie maakt het leven aangenaam, maar je kan wel dood gaan aan een overdosis

islam-will-dominate-world

Door een samenloop van omstandigheden –lang weekendje weg, lekker offline uitwaaieren-, prijkte die foto van de onthoofde IS-gijzelaar drie dagen prominent bovenaan mijn facebookpagina, tot gruwel van sommige lezers. Terwijl het artikel zelf tamelijk genuanceerd inzoomde op de relatie tussen beul en slechtoffer, en de problematiek van schuld en vergeving, wou ik toch met een “hard” beeld de onmenselijkheid van de ideologie aangeven die zoiets als goed en billijk beschouwt. Er bestaan harde beelden van concentratiekampen, genocides, hedendaagse foltercentra. We kunnen ze niet elke dag gebruiken,- dat zou tot gewenning leiden,- maar af en toe moeten ze boven komen, om te weten wat er op het spel staat en waarom de samenleving zo extreem reageert op een ogenschijnlijk bagatel als een boerkini.

Vandaag laat moraalfilosoof Patrick Loobuyck zich nog eens interviewen in De Standaard over boerkini’s, halalmaaltijden en toestanden. Moraalfilosofen heb ik altijd al een rare soort gevonden. Ofwel ben je filosoof en probeer je de dingen wat scherper te zien dan de rest en dat in een discours te gieten, ofwel ben je moralist/ethicus en verdedig je een bepaald mensbeeld en de waarden die daaraan vasthangen. Maar moraalfilosoferen? Dat soort cumul vraagt om glijpartijen en ongelukken. Loobuyck gaat dan even ook plat op zijn buik, net in de kern van zijn vertoog. Hoezo?

De paradox van de weldenkendheid

Enerzijds is er voor hem geen twijfel: onze liberale democratie, erfstuk van de Franse Revolutie en de Verlichtingsfilosofie, is nog altijd superieur. We zijn vrijheidsgezind, verdraagzaam, pluralistisch. Het verbieden van ideeën zit echt niet in onze cultuurgenen. Dus predikt Loobuyck: leven en laten leven. Zij de halal, wij onze varkenshaas; zij de thee, wij de alcohol; zij de boerkini, wij de bikini. We moeten vooral polarisering vermijden en de redelijkheid zoeken, aldus nog onze brave borst, komaan zeg, wat betekent nu een vierkante cm textiel min of meer? Laat die vrouwen toch pootjebaden in hun smurfenpak!
Maar kijk, daar doemt de paradox van de weldenkendheid en de political correctness op: immers, als we onze verdraagzame samenleving superieur vinden, dan moeten we die ook met hand en tand verdedigen tegen onverdraagzaamheid. Dat is dus exact wat we wél moeten doen: polariseren. Duikt er een ideologie of religie op die korte metten wil maken met de vrije samenleving, en die democratie zelfs als een duivelse uitvinding beschouwt, dan moeten we net niét verdraagzaam zijn. Als zij radicaliseren, wij dan ook. De vergelijking met het fascisme is voldoende gemaakt: als we geen fascistische ideologie dulden, dan hoeven we ook geen religie te dulden die zichzelf uitroept tot de enige ware en ook alle middelen wil inzetten om de wereld van het heidendom te verlossen.
Het is met tolerantie zoals met elk genotsmiddel: aangenaam, maar je moet niet overdrijven, je kan er zelfs dood aan gaan. Af en toe neen zeggen dus. Elke samenleving die op zo’n moment op haar strepen staat, polariseert, beste mijnheer Loobuyck, dat is toch niet moeilijk? Aan ons dus om grenzen te bepalen en, jawel, ook symbolen te contesteren als die uitdrukkelijk verwijzen naar een theokratisch-autoritair samenlevingsmodel dat we ten gronde verwerpen.


Symbolen doen er wél toe

Dus ja, ik begrijp perfect waarom mensen vandaag een probleem hebben met dat moslimabadpak. De publieke afkeer van de boerkini gaat helemaal niet over een kledingstuk, vrouwenmode, en zelfs niet over een religie op zich. Mocht een ontwerper terugkeren naar de badmode van de jaren ’30 van vorige eeuw, wie zou er zich druk over maken? Mochten boeddhistische baadsters (bestaat dat…) op het strand flaneren of het schuimend nat opzoeken in fluo-oranje gewaden die over de grond slepen, wat kan het ons schelen? Neen, de boerkini is het symbool geworden van de onredelijkheid, en sorry, daar hebben de moslims wel zelf voor gezorgd. Deze perceptie koppel ik gewoonweg terug aan die gruwelijke foto van de onthoofde IS-gijzelaar en stel vast: we hebben redenen om ons zorgen te maken. Geen paniek, geen hysterie, geen angst, wel op zijn minst gezonde argwaan tegen sluipende tendensen rond misplaatste “verdraagzaamheid”. Moraalfilosofieën zoals deze van Patrick Loobuyck dus.
Symbolen hebben nu eenmaal een eigen realiteitswaarde, ze verwijzen wel degelijk naar een context. Want effectief: niets belet een academische refter om naast de obligate vol-au-vent met frieten, spaghetti bolognaise, varkenshaas met puree en de vegetarische schotel, ook een halalschotel te voorzien. Die halal is niet bepaald diervriendelijk bereid, maar de gruwelbeelden van onze slachthuizen zijn ook niet echt opmonterend. Wat is dan het verschil? Halal is een symbool geworden van een religie die geen enkele van de liberaal-democratische waarden deelt waar mijnheer Loobuyk zo vol van is. Ik verwijs nogmaals naar het verbod op nazisymbolen zoals het hakenkruis, vervelend voor hindoes die toevallig ook die zonnewende gebruiken, maar soit.

Misschien dat die boerkini binnen dertig jaar wél sociaal aanvaardbaar wordt, maar dan zal het zijn omdat de islam zich gedraagt zoals elke andere godsdienst: één merk in het gamma. Tot zolang horen wij kritisch te zijn voor sluipende vormen van intolerantie, die via een claim op de tolerantie hun bestaan afdwingen. Idem voor gescheiden zwemmen, Ramadanfaciliteiten, enzomeer: het gaat om waar ze voor staan. Mensen zijn (vooralsnog) geen computers en leven in een betekenende wereld. En wie redelijkheid etaleert tegenover het onredelijke, waagt zich op een roetsjbaan richting afgrond. Af en toe mag een horrorbeeld ons daar wel aan herinneren.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Sorry, mijnheer Loobuyck, tolerantie maakt het leven aangenaam, maar je kan wel dood gaan aan een overdosis

  1. Miel zegt:

    Heel waar.
    In dit boek staat eigenlijk alles opgeschreven: “Der islamische Faschismus: Eine Analyse”, van Hamed Abdel-Samad .
    Voor wie het Duits machtig is: een aanrader. Vooralsnog is het niet in het Nederlands vertaald.

    En over de opmerking van JS dat een boerkini, en bij uitbreiding, een hoofddoek helemaal geen neutraal kledingstuk is: ook correct. De moslim(a)s denken er zélf zo over. Zie de lezersbrief van maandag in het Nederlands Algemeen Dagblad waarin Sarah Alsalhawi een medemoslima (Hanina Ajarai) bekritiseert omdat deze laatste niet alleen zichzelf heeft belachelijk gemaakt met een niet-politiek correcte uitlating, maar de hele islam ten schande heeft gemaakt omdat ze die uitspraken deed met een hoofddoek op!
    Kijk, als moslim(b)s zelf vinden dat een gedraging van iemand met een hoofddoek op afstraalt op de hele islam, waarom mogen wij dat dan niet? Racisme? Kafirofobie?

Reacties zijn gesloten.