Papieren zuilen in Kassel, echte tanks in Marawi: qua “performance” doet IS het toch beter

Kassel_Marawi

Twee fenomenen uit de actualiteit die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, krijgen, als je ze tegenover elkaar plaatst, een bizarre, bijna absurde verbondenheid. Zoals een reportage over een driesterrenrestaurant en zijn “in een bedje van”-menu, weergaloos contrasteert met het beeld van een Soedanees kind dat sterft aan ondervoeding.

De voorbije week werd onze aandacht gevestigd op Documenta, de vijfjaarlijkse kunsthoogmis in het Duitse Kassel, nu ook met een filiaal in Athene waar de onvermijdelijke Jan Fabre zijn werken uitstalt. Documenta is hét typevoorbeeld van een groots-megalomaan kunstenfestival waar de mondiale artistieke jetset (kunstenaars, pers, museumdirecteurs, galerijhouders, cultuurmanagers, curatoren) neerstrijkt om zichzelf te vieren en Kunst met een hoofdletter te etaleren, vol grote statements en gewaagde installaties. Wie in Kassel niet geweest is, moet de volgende vijf jaar niet mee discussiëren over beeldende kunst, u bent verwittigd. En dan is er ook nog de Biënnale van Venetië, Avignon, de Wiener Festwochen en last but not least het Brusselse KunstenFestivaldesArts. Allemaal plekken waar dezelfde interrrrrressante mensen zich bezig houden met de prangende vraag: what ’s new?

Merkeliaans

Actuele kunst moet geëngageerd zijn, dat spreekt vanzelf, weg met de tuinkabouters. De oorlog in Syrië, de vluchtelingencrisis, het klimaat, etcetera,…: ja, de kunstenbond wil uit haar ivoren toren treden. Elk werk, installatie of performance ademt Humanistische Weldenkendheid (met hoofdletter) uit, zoals die set op elkaar gestapelde buizen die de tijdelijke woonst van een vluchteling moet voorstellen. Knutselwerk van de bovenste plank. En dan dé blikvanger, het Parthenon met zuilen die uit verboden boeken bestaan, dat we daar nooit zijn opgekomen. Euh… neen, niet de vrouwen die door asielzoekers verkracht werden of de slachting in de Bataclan: daarover geen beelden, de Kasselse canon houdt het graag Merkeliaans correct.
Het goede, het schone en het ware, voor de prijs van één.
Anders gezegd: Documenta is een reusachtige stulp waaronder gesubsidieerde of door de kunstmarkt opgetilde super-ego’s hun soortelijk gewicht tomeloos opdrijven. Net door de schijn van betrokkenheid bij het wereldgebeuren –altijd vanuit een politiek-correct perspectief- krijg je nog meer het gevoel van speeltuin en intellectueel pretpark, een establishmentgebeuren dat in de lucht zweeft en vooral met zichzelf bezig is.

Deze groteske bubbel van zelfoverschatting, op een eiland waar alles mag en niets moet, staat in schril contrast – en dat is mijn tweede beeld van de voorbije week- met iets wat men ook een eiland-performance zou kunnen noemen, maar dan hallucinant reëel: de Filipijnse stad Marawi, gelegen op het eiland Mindanao, 800 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Manila, is al wekenlang in handen van een door IS gesteunde extremistische moslimgroepering. Het gaat niet om een dorp, maar een stad zo groot als Antwerpen, waar het wettelijk gezag gewoon is weggeblazen en een kalifaat is uitgeroepen, midden een land dat officieel met niemand in oorlog is. Dat is een nieuwe veroveringsstrategie, na het terrorisme of parallel ermee: ergens een stad overnemen en tot autonome islamitische enclave uitroepen.

Het zou eigenlijk overal kunnen gebeuren, maar geef toe, als performance kan het tellen, daarbij vergeleken is heel het Kasselse evenement van een ondraaglijke lichtheid. De spiegeling tussen artistiek pretpark en bezette stad, esthetische luchtigheid (ook al wordt ze verkocht als “geëngageerd”) en sharia-dictatuur, dwingt ons te kiezen tussen schijn en realiteit, en in die zin vind ik vertoningen als Documenta best OK: om te tonen dat de beeldenstormers nu meer om onze aandacht vragen dan de beelden, en dat de opmars van de islam doorgaat, hoeveel performances ze in Kassel ook bedenken.

Documenta en IS bezetten elk hun stad, maar het is duidelijk waar de verschillen liggen. In Kassel kuiert de achterhoede van het modernisme, in Marawi patrouilleert de avant-garde van de nieuwe middeleeuwen. In Kassel mag alles en moet niks, in Marawi moet alles en mag niks. In Europa de vrolijke Gutmenschen, ginds de aanhangers van de profeet. Het uur van de waarheid komt pas als Kassel, en zeker Athene, in een verdere (?) toekomst het lot van Marawi ondergaan, en dan is een groots vuurwerk verzekerd. We kunnen dat ook kunst noemen, natuurlijk, alles is kunst, ook een dynamietperformance. Palmyra revisited. Andermaal verdenk ik de IS-strategen ervan, onze westerse cultuur beter te begrijpen dan wij veronderstellen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

2 reacties op Papieren zuilen in Kassel, echte tanks in Marawi: qua “performance” doet IS het toch beter

  1. Fend zegt:

    De Is-strategen zullen naderhand wel weten dat eigenlijk, feitelijk, in Kassel ook “alles moet en niets kan”.

  2. Kronkelman zegt:

    Wat weet je over de polemiek in Marawi City in de Filipijnen?
    Wat is IS en zijn aanverwante groeperingen? Deze misdadigers zijn eigenlijk criminele bandieten- en drugsbendes, die de islam misbruiken.
    Zij horen allemaal in de gevangenis te zitten.
    De echte gelovige moslims zouden deze bendeleden onmiddellijk liquideren.
    Ik ben trouwens een gnostisch christen.
    Deze gelovige moslims (zie bijvoorbeeld Marokko) zijn dus veel strenger dan onze regering.
    Je mag dan ook niet schrikken als er aanslagen gebeuren.
    Stel dat deze teruggekeerde strijders in Europa hun krachten bundelen en zoals in de Filipijnen een stad als bijvoorbeeld Leuven zouden binnenvallen en een aantal burgers en studenten zouden vermoorden. Je bent dan totaal verrast maar eigenlijk kon Europa zulk feit voorkomen.
    Mijn echtgenote is afkomstig van Cagayan de Oro City, 100 km verwijderd van Marawi City.
    CDO ligt in het christelijke deel van Mindanao, waar christenen en moslims vredig naast mekaar leven.
    Marawi City was een vredig stadje en is momenteel bijna gezuiverd van leden van Abbu Sayyaf, destijds in het leven geroepen door de USA (zie ook Osama Bin Laden), en de Maute Group (drugdealers). Het leger vond zelfs een fabriek waar drugs aangemaakt werden.
    De politieke strijd is ook aanwezig. De Liberale Partij, die de steun van de USA geniet, verloor bij de recente verkiezingen. Enkele van de boegbeelden van deze partij moeten zich verantwoorden wegens corruptie (o.a. drughandel).
    President Duterte verklaarde de oorlog aan de drugwereld.
    Er zijn grote vermoedens wie achter deze poging tot destabilisatie zit. Als je tussen de regels leest, weet je tot je eigen grote verwondering ook wie.
    Hoe geraken deze bendes anders aan de nodige wapens en het geld om hun strijders in te lijven. Deze strijders ontvangen een 50000 pesos (1000 euro), een groot bedrag in de ogen van een Filippino.
    Het zuiden van Mindanao is namelijk de armste streek in de Filipijnen.
    Abbu Sayyaf is m.i. reeds meer dan 20 jaar actief (ontvoeringen, mensen letterlijk een kopje kleiner maken) in het zuiden van de Filipijnen en was tot nu steeds randnieuws voor de media. Persoonlijk ben ik teleurgesteld in deze destijds povere berichtgeving. Enkel nu men met een slogan zoals “De Filipijnen wordt het Syrië in Azië (hln)” kan uitpakken is de media daar.
    Persoonlijk kan ik, samen met vele Filippino, president Duterte wel smaken. Hij tracht ten minste “het onkruid”, dat vele voorgangers lieten betijen, te verdelgen.

Reacties zijn gesloten.