Charisma en politieke magie: Macron verzinnebeeldt als geen ander de holheid van de woorden “verandering” en vernieuwing”

MacronWaarom stemmen mensen voor een kandidaat van de “verandering”, wiens achtergrond alles behalve “verandering” doet vermoeden? Anders gezegd, in het politicologisch jargon: hoe reproduceert de elite zichzelf via een reformistisch credo?
Het is een vraag die ons weer bezig houdt, nu Emmanuel Macron door alle media tot kroonprins wordt uitgeroepen, klaar om binnen twee weken de nieuwe Franse president te worden. Zijn doopceel is al lang gelicht, en iedereen weet dat Macron een product is van de Ecole Nationale d’Administration,- de vaste kweekschool voor de politieke elite,- het bankiersvak leerde bij de Rothschildbank, rijk werd aan deals binnen het internationale grootkapitaal – o.m. de verkoop van Pfizer aan Nestlé- en… houdt van dure kostuums. Een must om politiek serieus genomen te worden, en a fortiori in Frankrijk, stamland van de wellevendheid en de goede manieren.

Macron lijkt dan ook wel in een maatpak geboren. Niets in hem wijst op onvrede of hoekigheid. Hoe kan dat nu, in een land dat vergaat van de politieke onvrede? Deze afgeborstelde ideale schoonzoon was, vergeten we het niet, economieminister onder François Hollande, maar haakte zich op het juiste moment van het socialistische zinkende schip los om als partijloze vernieuwer het klimaat van de antipolitiek te recupereren.

En dat schijnt dus te lukken: een figuur uit de elites die het volk met een anti-elitaire retoriek charmeert. De verklaring van deze schijnbare paradox is simpel: mensen die sociaal succes uitstralen, wordt de magie toegedicht om het succes van de omgeving mee op te fleuren. Charisma heet dat. Het straalt af op de naaste medewerkers, de militanten, de aanhangers, en tenslotte op al wie het bolletje achter zijn naam inkleurt.
Dat bijgeloof is zeer oud, zo oud als de democratie zelf, en verenigt moderne monarchen als Poetin, Trump, Erdogan met modale verkozenen en staatslieden: geef hen macht en deel in hun glorie. Kies voor het succes en verwerf een aandeel, geen enkele loterij biedt zoveel winstkansen. In een modale democratie leidt dat tot de bestendiging van het status quo en de centrumgedachte: laten we de kerk in het midden houden en gaan voor cohesie. Optimisme en positivisme zullen ons uit het slop halen, politiek avonturisme is uit den boze. Blijven lachen is het motto. Ooit verkondigde ene Guy Verhofstadt dezelfde heilsboodschap.

Graaicultuur
De charismatische stropdas blijft dus de norm, met al wat daaraan vast hangt: achtergrond, opleiding, familiefortuin, netwerken. Iemand die schoonheid en rijkdom uitstraalt wekt doorgaans afgunst op, behalve als we hem kiezen: dan wordt er een informeel contract afgesloten dat de immer glimlachende verkozene zijn aureool over het electoraat zal laten schijnen en zijn rijkdom zal delen. Een religieus ritueel met de betekenis van een sacrament: het democratisch kiessysteem is psychologisch gezien pure magie.

Ergo: de kleren maken de man. Waarmee ook het vrouwelijk kiespubliek kan aansluiten op dezelfde charismatische antenne: Emmanuel Macron straalt viriele klasse uit, en dat hij getrouwd is met zijn 24 jaar oudere ex-lerares uit de middelbare school verwekt zelfs extra tinteling bij rijpere dames.

Bedelaars worden alleen op de troon gehesen bij wijze van grap, en soberheid is, ook in onze politieke cultuur, als levensstijl niet aan te bevelen voor wie naar de gunst van de kiezer hengelt. Daarom wordt de fameuze graaicultuur ook nooit echt afgestraft: het liefst zouden we zelf ook graaien, en wie het goed doet, dus ongemerkt, bewijst de knepen van het staatsmanschap onder knie te hebben. Niet François Fillon dus, ook liefhebber van dure kostuums maar uitermate slecht als beheerder van zijn eigen verrijkingssysteem.
Vooruit dus, “En marche”: het klinkt als een Gallische doorslag van de N-VA baseline “Denken-durven-doen” en het door die partij gemonopoliseerde woord “verandering”, gecombineerd met de al even holle Obama-stoplap “Yes, we can”. Liefst ook nog met enige non-verbale ondersteuning, de duim omhoog, of twee vingers die het V-teken maken. Het Dewever-charisma van de marathonloper die Latijn spreekt, en de veranderingsretoriek van zijn partij, teren op dezelfde magie van het succes dat zich laat delen als je voor de drager(s) ervan stemt. ‘Nil volentibus arduum’, toevallig (?) op dezelfde dag dat Macron de voorverkiezingen wint.
Dat ook de voormannen van de zelfverklaarde veranderingspartij postjespakkers en poenscheppers zijn, is dus niet onrustwekkend: het bewijst hun economisch doorzicht, én ja, ooit, ooit wordt hun rijkdom de onze. Het is de achterkant van de zogenaamde meritocratie, die macht wil reserveren voor de meest verdienstelijke, bekwaamste en euh… leepste individuen uit de samenleving. Wie wil nu sterven in armoe, uit principe? Niemand toch?
De holheid van de woorden “verandering” en “vernieuwing”, vooral juist bij partijen en politici die voor het status quo gaan, bewijst tenslotte de ondraaglijke lichtheid van alles wat zich als anti-establishment aandient. Wantrouw het establishment, maar wantrouw nog meer de politici die ertegen schoppen: ze kunnen hun belofte nooit waarmaken en teren op een geloof in besmettelijk succes en charmismatische panspermie. Amai zeg, gewellll-dig. Zoals Eddy Wally de democratie bezong: “In het heelal is ’t alle dagen carnaval, en het heelal is overal.“ Zelfs blanco of niet gaan stemmen is een vorm van vernieuwing die bijdraagt tot het status quo.
Vive la république!
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

12 reacties op Charisma en politieke magie: Macron verzinnebeeldt als geen ander de holheid van de woorden “verandering” en vernieuwing”

  1. hans becu zegt:

    Dat is allemaal juist, maar wat moest de Franse kiezer doen ? Op onnozelaars als Mélenchon of Le Pen stemmen ? Die haalden samen al meer dan 40%, ook niet echt geruststellend. En Fillon heeft het grandioos verknoeid. Misschien vinden veel gewone lui wel dat dat establishment weliswaar op de zenuwen werkt, maar alles bij elkaar : we leven niet slecht….houden zo. En dat diepgaand ongenoegen, die enorme maatschappelijke kloven, dat gigantische discriminatieprobleem enz. enz. dat is een groot probleem omdat journalisten en commentatoren daar een groot probleem van maken. Maar hun reputatie en geloofwaardigheid is ook allang naar de botten. Zolang het establishment de sociale zekerheid min of meer overeind houdt, en dat kan je alleen als de economie draait en er jobcreatie is, en eindelijk de migratie gaat beperken zit ze gebeiteld. De rest kan Jan Modaal niet bommen. Dat heeft o.m. de nva zeer goed begrepen. Al schrijven Vlaamse voormannen 1000 traktaten dat via België de Vlamingen bestolen worden. Geen hond die wakker ligt van een staatshervorming, behalve Hendrik Vuye en Johan Sanctorum. Maar de dag dat het écht scheefloopt en de pensioenen niet meer betaald worden omdat uiteindelijk blijkt dat de Walen effectief met alles weg zijn : de Vlaamse republiek is morgen een feit. Het belangrijkste in de politiek is timing. Dat heeft Dewever in de vingers, Macron ook. Een van de kenmerken van écht top establishment is hersens.

  2. filips bossuyt zegt:

    Beste Hans, daar kan ik je volledig in volgen.

  3. Hans Becu zegt:

    Nog iets : de foto van Nva’er Koen Kennis net onder de titel “graaicultuur” vind ik misplaatst. Dat soort platte framing verlaagt het niveau van deze blog tot dat van een pulpkrantje als De Morgen.

      • Hans Becu zegt:

        Christel
        is Kennis de enige? Waarom geen foto van Een andere politicus ? Het valt niet op.
        En in algemene zin : waar halen we in godsnaam die hysterische ziekte om systematisch de rekening te maken van iedereen die een publiek mandaat bekleedt en daarvoor vergoed wordt in functie van disponibiliteit, vakkennis en ervaring, en die mensen daarenboven systematisch te kapittelen als graaiers. Daarenboven voorziet de wet in vertegenwoordiging van de democratisch gemandateerde overheid in talloze openbare en semi-openbare instellingen. En iedereen zou moeten werken voor een facteursloon zeker ? If you pay peanuts, you get monkeys. 7000 € voor Kennis ? Weet U eigenlijk wel wat een topkaderlid, een universiteitsprof of een chirurg of een zelfs een slager verdienen ? En hoeveel uren werkt Kennis? Hoeveel is die thuis ? Work life balance, werkbaar werk : alleen voor de kaviaarsocialisten, syndicalisten en ideologische fanatici en griezelige principeruiters met inquisitietrekjes a la Calvo van GroenLinks , die heel onze samenleving verzieken en verzuren met hun afgunstcollectivisme, hun gelijkheidsobsessie en hun nivelleringsdrang. Als U kan en bereid bent om te doen wat Kennis, en talloze andere politici kennen, kunnen en doen, en je pakt er je dagelijkse emmer stront over je kop bij : wat houdt U tegen op de politiek in te stappen ? En heb dan tenminste de intellectuele eerlijkheid om Uw uurloon en dat van Kennis te vergelijken. Mensen als Kennis werken makkelijk 80 uur per week. 7000€ netto/maand = 3500 netto maandloon voor een normale 40 uren week van een goed gesitueerde werknemer-middenkader met een zekere verantwoordelijkheid. 3500€ is netto iets meer dan het dubbel van het maandloon van een poetshulp. In-druk-wekkend. Schand-a-lig. Dat verdient Kompany per uur. En hou op te doen alsof we in 2 werelden leven : die van de vieze corrupte graaipolitici, en de andere wereld, die van de gewone mensen. Daar sjoemelt en profiteert men nooit, uiteraard.

      • Christel Van den Maegdenbergh zegt:

        Tja, als er een foto van een kaviaarsocialist onder ‘graaicultuur’ stond, zou u dus goedkeurend instemmen met het bovenstaande artikel? Dat was te denken, bij u kunnen de N-VA’ers kennelijk niks misdoen en dragen ze allemaal een gouden aureool boven hun hoofd. JS had nochtans onlangs nog een blogtekst aan die kaviaarsocialisten besteed, ook hij spaart hen niet, hoor.
        Trouwens, iedereen kan de politiek instappen, zelfs een ex-miss België, een gewezen cafébaas of een Schauvliege. Maar om een chirurg te worden, moet je minstens twaalf jaar een universitaire opleiding volgen, risico’s durven nemen bij de ingrepen en dat is niet iedereen gegeven, hé.
        Geen idee hoeveel uren Mr. Kennis klopt, maar hoe kan je als schepen met verschillende bevoegdheden zoals financiën ( van een stad met half miljoen inwoners), mobiliteit ( zeker met het complexe Oosterweeldossier), toerisme (mode, diamant, haven, Rubens,…), middenstand, binnengemeentelijke decentralisatie zorgvuldig de dossiers bijhouden als je ook nog 40-tal mandaten erbij doet? Zetelen in het bestuur van intercommunales zoals Telenet en Eandis brengt natuurlijk goed op.
        Als ziekenhuisapotheker heb ik zeker ook mijn verantwoordelijkheid, een fout kan ernstige gevolgen hebben voor de patiënt. Maar zo’n loon zoals u hierboven noemde, heb ik bijlange niet. En de grote meerderheid van de bevolking ook niet.
        Daarom vind ik het niet fair dat de gewone werknemers alsmaar meer moeten opdraaien voor hogere energiefacturen, terwijl de CEO’s en de mandatarissen riante vergoedingen ontvangen en de multinationals de dans ontspringen.

  4. filips bossuyt zegt:

    Beste Hans, terug akkoord. Voor johan is NVA een aartsvijand. Spijtig want het ondermijnt zijn artikels.

  5. François Reuter zegt:

    Dubbel gelijk of driedubbel ongelijk? Ach, die twistzieke westerse wereld! Wat mij betreft daagt het ‘inden oosten’… Duidt het begrip ‘oriënt’ (uit het Latijn, oriri = opgaan) niet op het oosten?
    http://filosofie.be/blog/kweetal/3470/oosters-denken/

  6. Hans Becu zegt:

    Christel
    Wat ik schreef geldt voor alle politici. Verder moet U niet met uw persoonlijk salaris als argument komen aandraven als U niet concreet wordt. In “Klasse” staat een interview met Peter, directeur technisch atheneum. Loon : Bruto 5680, netto 3116€ per maand. Aardig in de buurt van mijn inschatting dus. Als Kennis een graaier is, is directeur Peter dat dus ook. Kennis heeft overigens maar 17 mandaten, en hij werkt dubbele shifts. En gooi niet verder niet alles op een hoopje : electriciteitsfacturen, de fiscale behandeling van multinationals, lonen van Ceo’s enz. hebben niks met elkaar te maken, en die problematiek staat daarenboven totaal los van de vergoedingen van politici. En intercommunales zijn op zich niet onzinnig, en het is doodnormaal dat de verkozen politici erin zetelen, want ze vertegenwoordigen hun gemeente in de RvB, en het is normaal dat ze als bestuurders daarvoor vergoed worden. Wat U doet is blinde anti-politiek verkopen, niet doordacht en niet onderbouwd, vol veralgemeningen en niet gehinderd door enige kennis van zaken. Vroeger deden ze dat aan de cafetoog, nu op internetfora.

  7. Johan Sanctorum zegt:

    … aldus nog het N-VA-partijbureau.

Reacties zijn gesloten.