“Berg dat speelgoed nu maar op schat, dat deugt echt nergens voor”: over wetenschap, artificiële intelligentie en God 3.0

cyborg

Terwijl de planetaire problemen steeds maar minder beheersbaar lijken, en de menselijke domheid zege na zege behaalt, getuigen ook de slimsten onder ons van een speciaal soort domheid die eruit ziet als intelligentie. Hoe ik daar toe kom? Het zit zo.
Dé wetenschap in opmars is de bionica, zijnde de versmelting van biologie en technologie. Concreet wil men de mens zodanig koppelen aan de machine/computer, dat een nieuwe soort zou ontstaan, die de naam cyborg (“Cybernetic organism”) mee kreeg: de via chips en allerlei kabeltjes aan externe intelligentie én robots geconnecteerde mens. Ons brein is dé plek om die verbinding tot stand te brengen, zonder nodeloze tussenstations. Het is inderdaad al mogelijk om elektroden in te planten bij verlamden, zodat ze vanuit hun hersenactiviteit een robot kunnen besturen.
Maar eigenlijk is een hoop elektronica die we dagelijks bezigen, al een voorbereiding op dat bionisch tijdperk. De smartphone bijvoorbeeld, dient al lang niet alleen meer om te bellen of te mailen, maar ook om te rekenen, recepten op te zoeken, de verjaardag van de partner te ‘reminden’. Het is een stuk extern geheugen/brein geworden dat tal van taken overneemt. Het vooruitzicht is, dat we ons steeds meer zullen omringen met electronisch/digitale snufjes, die van gadgets evolueren tot echte verlengstukken van ons psychosomatisch systeem, dat via het Internet of things met alle mogelijke nutsvoorzieningen is verbonden.

cyborg2Een enthousiaste pionier op dat vlak is ongetwijfeld de Amerikaanse Neuroloog Phil Kennedy. Bij gebrek aan onderzoeksfondsen en proefkonijnen liet hij onder zijn hersenpan zelf een stel elektroden inplanten waarmee hij bijvoorbeeld een automatische deur kon openen gewoon door eraan te denken. Zelfs geen stem of handgeklap nodig dus, maar gewoon denken: ‘Sesam open u’.
Het liep evenwel niet helemaal zoals gewenst. Superknutselaar Kennedy ontwaakte verlamd uit de operatie, kon niet meer spreken en kreeg epileptische aanvallen. Oeps. Gelukkig recupereerde zijn brein de maanden nadien, ondanks die rommel erin, en leidt de wetenschapper weer een normaal bestaan, maar zijn vrouw was razend en deed hem beloven om zo’n stommiteiten achterwege te laten. Doe zelf uw garagedeur open! Veel zal het niet helpen: de wetenschap is niet meer te stoppen. Tijd om het ietwat filosofisch te bekijken: waar gaat dit heen?
Wel, in de eerste fase zullen er alleen maar voordelen zijn aan het huwelijk tussen mens en machine, zoals bij elk huwelijk. Computers zijn best wel handig, waarom ze niet in ons bestaan incorporeren? Denk bijvoorbeeld: “Ik wil een quiche Lorraine maken”, de elektroden in je brein registreren dat, sturen het signaal door naar een computer, en in geen tijd “weten” uw hersenen hoe eraan te beginnen. De computer als ideale huisvrouw: dat is de encyclopedisch-logistieke functie die eigenlijk nog altijd conform de Verlichtingsidealen is, zeg maar Diderot 3.0 (na de papieren encyclopedie en het internet).
Natuurlijk maakt ons dat ook wat dommer, want hersenen die niet werken of niets meer opslaan, verkommeren. Tegelijk wordt de machine gestaag slimmer en neemt steeds meer taken over. De slaaf wordt partner, de huisvrouw emancipeert. Dat is de tweede bionische fase: de machine waar men al eens een klapke mee kan doen. We kunnen dan ook al eens vragen wat we vandaag gaan eten (de computer berekent alles, gaat de voorraad na, let op uw gezondheid, en geeft een geadviseerd menu), maar ook waar we op vakantie mogen gaan, voor welke job we zouden solliciteren, welke vrienden we zouden kiezen, of net niet. Een echte vriend is het geworden, die ons leven verlicht, taken overneemt en voor ons denkt.

Religieus déjà-vu

UnknownGeleidelijk aan worden de vragen, gesteld aan de slimme computer, serieuzer: moeten voetballers zoveel verdienen? Is dat Gents circulatieplan ernstig te nemen? Hoeven wij moskeeën verder subsidiëren? Hoe de planetaire opwarming stoppen? Of is dat een vals probleem?
Deze politiek-maatschappelijke kwesties kunnen heel rationeel geanalyseerd worden door een machine, veel beter dan ons armzalig brein het zou kunnen, of de democratische verzameling der zwakzinnigen, zijnde het parlement of de regering. Uiteraard verschuift de macht dan nog meer naar de artifiële intelligentie van het snel-lerende Brein (dat ik vanaf nu met hoofdletter schrijf), dat zijn status van partner-voor-de-mens opwaardeert tot meester. Alle wereldproblemen kunnen nu opgelost worden dankzij het inpluggen van zes miljard cyborgs op het Brein dat rekent, verdeelt, herschikt, oplost, en dit volgens een logica die deze van onze hersenen ver overtreft. Met dien verstande dat het Wereldbrein altijd zijn eigen voortbestaan als absolute prioriteit zal stellen
Wie hier een religieus déjà-vu bespeurt, zit er niet ver naast: het Brein valt samen met God, de almacht die ons raad geeft, stuurt, voor ons zorgt en ons zo nodig ook een pandoering geeft, of gewoonweg elimineert. God 3.0 (na de natuurgod en het monotheïstische opperwezen) is een supermachine, parallel geschakeld op het wereldwijd web. Het weet alles, kent alles, doet alles. Gelukkige slaven worden wij, geconnecteerde planten in de gaard van de Oppertuinier. Hallelujah.
Een kosmische grap is het, dat is zeker. Na 3000 jaar wetenschap zijn we terug waar het begon, aan de piramiden en Stonehenge, is dat geen subtiele ironie? De vraag blijft dan, of dat gekke genie Phil Kennedy nu een staaltje van haast bovenmenselijke slimheid etaleerde met zijn bionisch experiment, dan wel van menselijke domheid. We zullen het nooit weten, en het heeft ook geen belang, want de (weder)geboorte van God ontlast ons van alle existentieel of filosofisch gezwam. Spijtig voor Nietzsche. Waarbij ik toch wil besluiten met de rol die de vrouw van wetenschapper Phil heel even in dit verhaal speelt: “Etenstijd,- berg dat speelgoed nu maar op, schatteke, dat deugt echt nergens voor”. Had hij maar geluisterd. Onderschatten we de intelligentie van vrouwen? Laten we hen daarom op mannen lijken? Ik weet het niet, mijn brein is al te ver heen, over naar het Web.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Een reactie op “Berg dat speelgoed nu maar op schat, dat deugt echt nergens voor”: over wetenschap, artificiële intelligentie en God 3.0

  1. François Reuter zegt:

    Vergeet ‘Democracy 3.0’ niet, de plug-in die hogervernoemde host-applicatie ongetwijfeld nodig zal hebben om goed te kunnen draaien! Noteer dat omwille van beveiligingsredenen de software best up-to-date gehouden wordt! Sorry voor de Engelse termen, maar de taal van de informatica is nu eenmaal het Engels, en niet ‘het Antwaarps’, of andere wereldtaal. De ethische discussie die deze innovatie met zich meebrengt laten we fijntjes achterwege, want wollig! Stel u voor dat we rond de tafel moeten met lui die in hun thuisland de vrouwen hun genitaliën verminken en bij ons hier het land vol nieuwe moskeeën komen bouwen, no way! Laat dat maar aan de groenen over, nog liever beginnen we W.O. I van vooraf aan opnieuw!

    Hoe zit het trouwens met het ‘jonge Europa’, hebben ze nog vertrouwen in media en politiek (zie studie ‘Generation what’)? Indien dit niet zo is, kan menig journalist of politicus i.p.v. alles door de vleesmolen te halen wat met religie te maken heeft (of ook wel bepaalde religieuzen in steeds hetzelfde slechte daglicht te stellen), binnenkort patatten gaan schillen, of andere absurde activiteit, als dagelijkse bezigheid?

    Dat men zijn pijlen richt op religie is OK, maar dan wel in eerste instantie op de religie van de markt, waar in vergelijking hiermee concurrerende religies bij velen vandaag maar het laagje vernis vormen! Hoewel het tij aan het keren is en wel onder invloed van enkele factoren… Meer debat tussen filosofen, theologen en sociale wetenschappers – van welke strekking of traditie ook – is misschien nodig en enig denken over religie (bv. in antropologische zin) als aanloop daartoe geen overbodige luxe?

    Voor de studie ‘Generation what’, zie : https://www.heise.de/tp/features/Generation-what-Das-misstrauische-junge-Europa-3676106.html. Vervolgens op ‘Abschlussbericht’ klikken en dan op ‘Herunterladen’. Veelbeduidende resultaten voor Griekenland, waar onze democratie oorspronkelijk toch vandaan komt?!

    PS : Foto bovenaan artikel, ‘j’ ai déja vu ça’ in ‘A Clockwork Orange’ van Stanley Kubrick (met filmmuziek de negende van Beethoven )!

Reacties zijn gesloten.