Terroristen genieten van aandacht, en wij geven hen dat volop: de keerzijde van kaarsjes, herdenkingen en paniekcommunicatie

trauma
Mijn facebookbericht van gisteren, waarin ik me als “veilig” had gemarkeerd na de #Londonattack, werd niet door iedereen geapprecieerd en leverde een paar mails op van mensen die me een gebrek aan respect voor de slachtoffers verweten. Want uiteraard was ik helemaal niet in Londen maar veilig in Overijse achter mijn PC, maar dat wisten ongeruste lezers misschien niet, vandaar. En hoewel niets zo onnozel is als een grap uitleggen of je ervoor verrechtvaardigen, wil ik toch een paar kanttekeningen kwijt rond de herdenking van gisteren en het Londense incident dat –vermoedelijk niet toevallig- dezelfde dag plaats greep.

Er worden voortdurend mensen vermoord om allerlei redenen. Dat is tragisch, maar het is zo oud als het mensdom zelf. Conflicten, stammentwisten, wereldoorlogen, complete genocides, afrekeningen allerhande, naast familiedrama’s en passiemoorden, dodelijke raids van losgeslagen eenzaten en lustmoorden van serial killers. De industriële aanslagen op het leven vanwege McDonalds, de sigarettenfabrikanten en de dieselsjoemelaars laat ik dan nog even buiten beschouwing. De hongerdood van duizenden kinderen in Oost-Afrika, door de droogte maar vooral ook omdat een moslimmilitie de hulpverlening blokkeert, eveneens. Het is opvallend hoe verschillend de perceptie en de media-aandacht zich ontwikkelen rond al deze gevallen van doodslag. Een huisvader die zijn vrouw en zes kinderen ombrengt uit jaloezie, een alleenstaande moeder die haar kroost en zichzelf uit wanhoop het leven beneemt: dat is gewoon geen nieuws meer, het zijn banale anekdotes die enkel nog HLN halen.

Maar de man die gisteren met zijn terreinwagen aan de Theemsbrug op voetgangers inreed, is wereldnieuws. Waarom? Door de context en de locatie. Vier slachtoffers telt men tot dusver, vermoedelijk het aantal dat in groot Londen dagelijks door het verkeer om het leven komt. Dit echter wordt als een terreuraanslag beschouwd (hoewel op dit moment nog niet opgeëist) vlakbij het Heilige der Heiligen, namelijk het Engelse parlementsgebouw, en het speelde zich af krek op de herdenkingsdag in ons land van de terreuraanslag van 22 maart. “London versterkt het trauma”, bloklettert De Standaard. Haal de zakdoeken maar boven, en bibberen maar.


Crimiclowns
FilipWant het is net dat wat terroristen willen: meer nog dan de doden en de puinhopen zelf, interesseert hen de sensatie, de media-aandacht en de golven van publieke emo die erop volgen. Ik stelde vroeger al de vraag, wat het terrorisme nog zou voorstellen zonder pers en sociale media. Niets dus, het zou als een zeepbel uiteenspatten. Natuurlijk is een wereld zonder kranten en TV-nieuws ondenkbaar. Maar de gretigheid waarmee grote verklaringen worden afgelegd, de paniekcommunicatie (“Dit is oorlog!”), de instantberichtgeving van de grote persbureau’s die wereldwijd het grote nieuws van een nieuwe IS-aanslag rondsturen, koning Filip die nog eens door het beeld loopt om zijn eigen PR te verzorgen,…. het speelt gewoon in de kaart van wie zo’n aanslag bedenkt.
Daarbij komen dan nog de copycat-fenomenen: gestoorde types die zich laten inspireren door de krantenkoppen, en ook eens een dag wereldnieuws willen worden. Zij krijgen de welwillende goedkeuring van het IS-hoofdkwartier en worden fluks ingelijfd in de Jihad. De vraag stelt zich: wie veroorzaakt wat? Waarom krijg ik het gevoel dat de media heimelijk smullen van die terreurverhalen en zo medeplichtig worden aan de terreurstrategie? En waarom komen communicatiediensten van de overheid niet op het idee om te downsizen in de berichtgeving, in plaats van het nog op te kloppen?Onderkoeld communiceren en ondertussen natuurlijk wel ijverig speurwerk verrichten, het web rond terreurcellen sluiten, losgeslagen eenzaten in het vizier houden,- het lijkt maar niet te lukken.

Neen, dit is geen struisvogelstrategie. Niemand kan zeggen dat ik het moslimterrorisme niet serieus neem, wie twijfelt leze mijn Doorbraak-artikel van gisteren. Maar grote oorlogsverklaringen aan IS zijn gewoon contraproductief, de strijd moet aangegaan worden met veel tactisch vernuft, zin voor psychologie en feeling voor communicatie.
“Als Europa zijn houding tegenover Turkije niet wijzigt, dan zal geen enkele Europeaan veilig over straat kunnen lopen”, zei Erdogan op een evenement voor plaatselijke journalisten in Ankara. Dat weten we dan ook weer. Er lopen nogal wat sujetten op deze wereld rond die zelf geen messen trekken of met bommen gooien, maar er wel voordeel uit halen.
Angst is een zelfvoedend fenomeen, terreur ook. Een tijd geleden begonnen als clowns uitgedoste carnavalszotten met messen, bijlen en zelfs kettingzagen van achter de haag op te duiken en de goegemeente de daver op het lijf te jagen. Het leek een echte epidemie, iets dat viraal ging via de media en daardoor ook steeds weer nieuwe crimiclowns uit het niets opriep. Tot het fenomeen weer verdween zoals het gekomen was, vermoedelijk omdat de media het verticaal begonnen te klasseren. Misschien is een cordon médiatique, een omerta, voor één keer wel eens nuttig, daar hebben ze in België toch ervaring mee.
Voor de rest: de kaarsjes, de toespraken, de grootse herdenkingen, de speciale nieuwsuitzendingen, we hebben het nu wel gehad. De nabestaanden hebben er niets aan -wél aan een degelijke financiële en morele bijstand,- terwijl IS de foto’s in zijn plakboek plakt. En zie ik daar op die foto van de kransen en de kaarsjes nu ook niet allerlei godvruchtige mannen in djellaba op de eerste rij? Neen, nu geen grapjes over pyromanen die naar de brand komen kijken. “We moeten zoeken naar wat ons verenigt”, sprak de koning. Bij deze.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

2 reacties op Terroristen genieten van aandacht, en wij geven hen dat volop: de keerzijde van kaarsjes, herdenkingen en paniekcommunicatie

  1. hans becu zegt:

    Zeer wijze woorden. Kijk maar hoe de Nederlandse verkiezingen door de pers compleet werden verengd tot wordt Wilders de grootste of niet. Wereldnieuws. Dat zelfs met 30 zetels voor Wilders er nog 120 andere overblijven was nooit aan de orde. Ik erger me dood aan de pers. 2 keer na elkaar : de Panama papers, en dan de Bahama papers. De gazetten vol, de koene onderzoeksjournalisten gloriërend in Terzake, met Kathleen. Yes, we got them. Daarna werd het stil. Sanctorum zou weer méér aan mediakritiek moeten doen. En ze zouden dat in het NVA-hoofkwartier ongetwijfeld appreciëren, want die partij krijgt geen meter krediet in de pers, wees eerlijk. Als ze kunnen, pakken ze. Verder lees ik alleen nog Elsevier en ’t Pallieterke, en natuurlijk de blogs van JS. Dan kan ik mij tenminste ook nog een keer ergeren, maar dan wel op gedoseerde wijze. Van de rest krijg ik maagzuur.

  2. François Reuter zegt:

    Een van de oorzaken dat het leven geen zin meer heeft (en waarbij men ook anderen de dood injaagt), is het denkbeeld van ‘Ehrverlust’ (verlies van eer). Eer zou van oudsher vooral met mannelijkheid en fysieke moed te maken hebben gehad. Doden was eervol! In de tijd van het Duitse nationaalsocialisme kende men de eer van het bloed, de soldateneer, de familie-eer en de eer van de vrouw… Bij de slag om Berlijn, eind W.O.II, werden door de Sovjets zeker wel 10.000 vrouwen verkracht. Een groot deel van hen die stierven pleegde zelfmoord! In de Duitse hoofdstad heerste een zelfmoordgolf! In veel families was de eer belangrijker dan de naaste verwanten en bij velen zat het pistool gereed in hun vestzak. Er zijn zelfmoordverhalen bekend van echtparen die zich tussen de puinhopen hadden doodgeschoten, e.d. Naast de cultuur van eer zoals bv. in islamitische families kent men ook de groepseer : “Eer is overdraagbaar op een groep op een glijdende schaal, van echte groepseer tot een verzameling van individuele eer,” zo leest men op Wikipedia.
    Bij de oude Grieken hadden de mensen nog de mythes waaruit ze konden opmaken hoe de wereld in elkaar zat. Veelal ging het over de strijd tussen goed en kwaad, waaraan ze dan deel hadden door het brengen van offers aan de goden. Vandaag zijn er geen mythes, maar er is pers en sociale media en de offers, die brengt men op ’t altaar van de moderniteit!

Reacties zijn gesloten.