Cultuur en cultuurprogramma’s: zolang Chantal er maar plezier aan beleeft

Chantal.jpg

Laten we het even over cultuur hebben,- neen, niet wegklikken, ook al ademt het woord op zich zo’n stoffige geur uit van dode insecten op een maandenlang niet afgestoft raamtablet. Er is weer wat te doen over cultuurprogramma’s op onze openbare omroep. Op Radio 1 willen ze aan volksverheffing doen via programma’s als Bar du matin (sinds kort weer afgevoerd, onder protest van alle familieleden van de makers), op Canvas is er nu Culture Club (de naam alleen al) en uiteraard is er de Klara-radiozender voor meerwaardezoekers, met als baseline ‘Iedereen klassiek.’
Klara beluisteren is een beproeving, en ik zeg dat als muziekliefhebber, filosoof en euh… cultuurminnaar. De bekakte toon waarmee de zender zich als community wil profileren, de superlatieven waarmee Bach en Mozart ten hemel worden ingeprezen, alsof die dat nog nodig hadden (“wat een hemels mooie muziek” zucht de plaatjesdraaier van dienst), het bedekte maar toch nadrukkelijk aanwezige superioriteitscomplex van de kwaliteitszender in een zee van oppervlakkigheid (gelieve uw GSM af te zetten),… tegelijk het edelmoedig willen neerdalen tussen het plebs om te populariseren en cultuur te totaliseren (Iedereen klassiek!),- het is gewoon onuitstaanbaar als je erop begint te letten. Dan toch maar liever een cd’tje opzetten of gewoon door Youtube grasduinen.
Sinds de zomer van vorig jaar beschikt de VRT over een cultuurmanager, Chantal Pattyn, een oudgediende van het huis. Zij waakt met harde hand over de goede smaak en portretteert zichzelf liefst als een eenzame, strijdbare passionaria die compromisloos en quasi zonder nachtrust Vlaanderen wil bevrijden van de barbarij. Dag en nacht is ze in de weer, als alleenstaande moeder nog wel (Ik hoor u denken: “Welke man zou…”). In een openhartig interview zei ze ooit dat ze haar zoontje overal meenam, naar elke tentoonstelling, willen of niet (“Toch niet weer naar een tentoonstelling, mama!”), iets wat niet anders dan als een subtiele vorm van kindermishandeling kan omschreven worden. Maar Chantal heeft er een boekje over geschreven, “Zoonlief”, en waarom ik denk dat die jongen ooit zijn weg zal zoeken bij de Hell’s Angels om zijn goede opvoeding van zich af te vlammen. Wie zich verder mocht willen verdiepen in het fenomeen Pattyn en haar oppervlakkig-elitaire zelfrepresentatie, raad ik het essay “James Ensor, charmeur-misogyn van Johan Velter aan.

Een bizar tuinhuis

Maar terzake nu: lieden die “cultuur” willen vangen als vissen in een fuik, doen dat vooral omdat ze als cultuurmanager nu eenmaal tot een bureaucratie behoren die zich daarmee moet bezig houden. Ze zitten in het netwerk van de subsidiecommissies, de kunstenplatforms, de cultuurjournalistiek, de ministeries en kabinetten, kortom, alles wat niét tot de essentie van cultuur behoort, maar er wel van leeft. Het ding zelf is in feite ongrijpbaar, altijd elders. Moeilijk voor medialui die graag pronken met kwaliteit.
Het probleem is, dat van zodra je fenomenen en processen rond creativiteit, eigen-aardigheid, eigenzinnigheid, maar ook gewoon eten en drinken of vrijen, benoemt als “cultuur”, ze al die markante eigenschappen verliezen en geabsorbeerd worden door iets wat men eerder culturologie zou kunnen noemen, de vaardigheid om iets levends en organisch op sterk water te zetten. Of denk aan een verzameling dode vlinders, netjes opgeprikt en achter glas. Niet toevallig is een kunstenaar als Jan Fabre geobsedeerd door dode beesten: als bijdehandse professional anticipeert hij al op de formolisering. De Romeinen hebben het woord “cultuur” ook zo bedoeld, als een bewerking en cataloogactiviteit, terwijl de Grieken er niet eens een woord voor hadden.
Een week geleden schreef ik een stukje over Bert Vanwynsberghe huisschilder en amateurkunstenaar (hoewel ook dat woord belachelijk is), die in zijn achtertuin een hoogst bizar tuinhuis-met-hertgewei had neergeplant. Voor mij is dat echte kunst pur sang, maar voer die man op in een VRT-cultuurprogramma, en hij is zo dood als een pier. Ik hoop echt dat ze nooit op het idee komen. Hij had de pers gehaald omdat zijn stulpje was opgenomen in de lelijkheidscataloog “Ugly Belgian Houses”, uitgegeven door, hoe toevallig, een VRT-social media expert, maar bij Chantal Pattyn terecht komen ware nog tien keer erger.
Blijf dus uit de buurt van de luchtbel, genaamd Culture Club, Bert. Het grootste probleem aan cultuur is het woord cultuur zelf. De onbenoembaarheid en onaanwijsbaarheid ervan, maakt alle cultuurmedia in al hun ernst en goedbedoelde missionarismentaliteit tamelijk ridicuul en impertinent. Chantal en C° kunnen er net zo goed mee stoppen, maar dat kunnen we die sector uiteraard niet aandoen. Temeer omdat heel die Culture Club ook nog eens waakt over de politieke correctheid, en als fine fleur van de openbare omroep de verzuring in Vlaanderen wil tegengaan met veel Mattheuspassies en kleenex bij de hand, maar ook met ongeschreven weldenkendheidsregels die bij de roodgroene nomenclatura aanschurken.

Het hangt allemaal een beetje aan elkaar, maar alles samen geeft het een geeuwgevoel waardoor ik denk: zolang Chantal er zelf maar plezier aan beleeft. Zou ze echt geen tuin hebben, met plek voor een tuinhuis? Wie weet bloeit er nog iets moois.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

11 reacties op Cultuur en cultuurprogramma’s: zolang Chantal er maar plezier aan beleeft

  1. Fend zegt:

    Ik heb voordien al een citaat van Jean Clair genoteerd betreffende het fameuse begrip cultuur en ik herhaal het nog eens, “Van culte naar cultuur, van cultuur naar het culturele, van culturele naar cultus van het geld. We hebben gezien dat we vervallen zijn tot de het niveau van de latrine en dat dat gewoonlijk vergezeld is door zijn compagnon zonder geur, het goud, de speculaties, de beurzen, de dépots, de oude musea omgevormd tot klatergouden show-rooms”.
    .
    Het voorbeeld van Klara heeft heeft mijns inzien dezelfde functie als de oude musea omgevormd tot klatergouden show-rooms. Het doel daarvan is namelijk het volgende. Wat echt goed is, moet op lager niveau worden gebracht, dat kan gebeuren door er u een afkeer van te doen krijgen. Alle middelen die daarvoor ter beschikking staan zijn goed. Maar dat zijn er erg weinig. Daartegenover zijn die beperkte middelen wel erg doeltreffend: middelmatigheid, een middelmatige geest hebben is voldoende om in deze kwestie te bemiddelen, volstaat en is dus zeer belangrijk, is het sterkste punt ! Want het is een wapen dat zijn doeltreffend puurt uit zijn voornaamste eigenschap: zijn besmettelijkheid. Dat wapen van de middelmatigheid moet maar in aanraking komen met een Mozart of met een Bach en de gevolgen zijn niet te overzien. Ze blazen hun middelmatige besmettelijke geest over alles uit, zelfs over een genie. Muziek beoordeeld door mensen zoals Pattyn en vervolgens door de strot geduwd als ‘hemelse mooie muziek’ is voldoende een afkeer te krijgen van Bach en Mozart. Omdat ze er de kracht van wegnemen, verbloemen, verdoezelen, met andere woorden , besmetten met middelmatigheid.
    Ik kan er niet omheen maar al deze cultuur-ambtenaren schijnen uit middelklasse gezinnen te komen of iets wat daar dichtbij ligt. Wat ze aanprijzen om te verkopen moet haalbaar zijn voor hun middelmatige geesten en maakt u zich geen illusies, wanneer Chantal Pattyn een tuin heeft dan zal daar uitgerekend en tuinhuis genre G.Bijl inkomen, niet van een genie, en ook niet van een buitenbeentje.

  2. Hans Becu zegt:

    Het stomste wat ze bij de VRT ooit hebben gedaan is het segmenteren van de zenders ifv theoretische doelgroepen. Zoals de marketing in de autobranche. Radio 2 is onuitstaanbare bomma-radio, 1 geeft vervelend-gestroomlijnde en voorspelbare actualiteit, en je moet er de eindeloos moraliserende Vox populi van Jan-wat-denkt-de-burger-ervan- Houtekiet bijnemen, samen met een overdosis voetbal en koers. En Klara, ja, soms, maar overdosissen Bach en Beethoven , en de Koningin Elisabeth wedstrijd ad nauseam. Ondertussen weten Klara-luisteraars niet eens meer wie de Ronde van Vlaanderen gewonnen heeft, en hebben Radio 2 luisteraars geen idee wie Bach is. En bij 1ontbreekt een overzichtelijk en professioneel becommentarieerd cultuuraanbod. En mijn pubers luisteren naar NMN, niveau van de M&M chocolaatjes. Alleen muzak, geen nieuws. Ze weten niet eens meer wie eerste minster is. Men zou gigantische besparingen kunnen doen door al het VRT-toptalent bij 1 centrale zender te concentreren met elke dag een overzichtelijk gestructureerd en gevarieerd cultuur, actualiteits- en sportaanbod, doorspekt met echt goede muziek, heel gevarieerd, van Bach over Flat Earth society tot Will Tura. Het gigantische overtal aan mindere goden aan reporters en programmamakers gooi je samen met heel de management-overhead en studiediensten van Sporza, Klara, MNM, 1 en 2 aan de deur, en je investeert het geld in topprogramma’s. Die centrale zender wordt gekoppeld aan basic bemande bijzenders die met een druk op de knop voer aanleveren voor de fans en de freaks van wat dan ook, bv bij voetbal, of de kew wedstrijd. Wanneer en welk voer beschikbaar is wordt geregeld aangekondigd op de centrale zender. Nu moet je zitten puzzelen in de programmablaadjes tot je een punthoofd hebt. Wie doet dat nu nog ? Terwijl ik dit schrijf staat 1 op. Ik word nu al een uur geterroriseerd door een of andere opgefokte reporter die me met overslaande stem iets probeert te vertellen over Sagan en de Poggio. Ouwe Belg Philippe Gilbert -leeft die nog ? – is 21e geworden. En Tommeke zegt dat hij naar huis wil Dat we dat nog mogen meemaken.

    • Paul Vanhoovels zegt:

      Voor mij heeft die VRT al jaren afgedaan en VTM is niet beter.
      Mijn allergie dateert reeds van in de tijd toen de smurfen nog kwamen helpen in de tuin.
      Toen bleek op een nieuwsuitzending de avond voor de verkiezingen dat in Voeren twee onnozelaars van de VU een huis in de fik te hebben gestoken. Achteraf heeft niemand nog gehoord van die brandstichters. Polle Pijp maakte er ook een huismerk van om de burgers de stuipen op het lijf te jagen. En nu recent heeft Erdogan de Nederlanders ook geholpen om Europa te vrijwaren voor de levende doden; zijnde het Nazisme.
      Maar we hebben nu het Turkse gevaar. Heel democratisch dus. Minimum vijf eicellen moeten bevrucht worden om het hier op zo kort mogelijke tijd te kunnen overnemen.
      Dit is wel een democratische oorlogsverklaring. En ondertussen slaakt Europa een zucht van verlichting want Hitler is niet verrezen uit de doden.
      En ter afwisseling vult de VRT nu zijn nieuwsuitzendingen op met telkens een of ander orkest dat in of naar België komt om de “Last Post” te komen spelen.
      Voor mij hoeft het dus absoluut niet meer. Ze hoeven op die kanalen ook niet meer uit te pakken met het nieuws dat ze bezig zijn mijn keuken te produceren.
      Wij maken uw keuken.

  3. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Het zijn gelukkig niet altijd ‘elitaire’ poco-trutten die grote sier maken op Canvas : gisteren werd er een fraaie documentaire uitgezonden over de Frans-Marokkaanse journaliste, Zenib el Rhazoui, die samen met de vermoorde cartoonist Charb het boek ‘la vie de Mahomet’ had gerealiseerd en die sinds de aanslag op Charlie Hebdo 24 op 24 uur wordt bewaakt. Maar het houdt haar niet tegen om verder te leven en te strijden tegen de extreme islam. Een straffe dame!
    https://www.canvas.be/rien-n-est-pardonne

    • Greta Troubleyn zegt:

      Charlie Hebdo is evenzeer extremistisch en in die zin creëert het zelfs het extremisme.
      Heb me ook laten meetrekken op die emotionele kar van destijds en welgeteld 1 exemplaar gekocht. Toen ik het opensloeg wilde ik het onmiddellijk weggooien of verbranden.
      Er is een groot verschil om één spottende cartoon ergens tussen te plaatsen, te creëren of doelgericht niets anders, over hetzelfde thema. Zeker omdat het één grote leugen is als je maar durft beweren dit dan enkel gericht zou zijn naar de “extreme islam”.

      Je bestrijdt geen extremisme met extremisme, dan vergroot je het enkel aan beide zijden. Dit heeft de geschiedenis meer dan eens bewezen met het huidige resultaat als gevolg.

      Het extremisme dient dan enkel nog als doel, het eigen extremisme in stand te houden en de daden ervan te verontschuldigen.

      Heb de reportage gemist, maar met wat ik als voorstukjes in een ander programma gezien heb, meer als voldoende waarschijnlijk om overeind te blijven in het kleine grootse op deze wereld en geen mensenhater te worden.

      • Fend zegt:

        De Hara-kiri van Professor Chorron, voorloper van Charlie,Hebdo was tout court vunzig en zonder van die zich tot in de verveling toe herhalende ‘voorliefdes’, waar alle pret zoek is.. Ze willen té slim zijn bij Charlie Hebdo.
        Maar ik begrijp niet waarom de katholieken nooit, of althans weinig, reageren op blasfemische strips of kritiek. Ik ben absoluut geen katholiek, eerder het tegendeel. Maar dat ze zo zelden reageren, doet mij nog meer walgen van onze staatsgodsdienst. De islam is op dat vlak exemplarisch.

      • Hans Becu zegt:

        Greta
        Extreem denken en extreme standpunten verkondigen mag toch ? En wat is extreem ? Is de PVDA extreem ? De partij voor de dieren ? Wie zal de grens bepalen ? Extreem handelen is wat anders. Dat is geweld gebruiken of openlijk en onverbloemd aanzetten tot geweld. Daar ligt de grens. De Islam overschrijdt die constant, want alleislamitische regimes, zonder 1 uitzondering, plegen structureel en massaal geweld op andersdenkenden en andersgelovigen, of roepen er openlijk toe op, Van Marokko tot Indonesië. En dan stellen dat CH met een tekeningetje extremisme uitlokt ? Nou moe. Dan moet je Islamkritiek verbieden, omdat dat mensen tot geweld aanzet. Dus draai je de zaken om. Sommigen zijn daar overigens heel druk mee bezig, en niet alleen Erdogan. En bet werkt. Want herinner je het satirisch VRT-programma van Bart Peeters, “koken met Jezus”. Wanneer komt de sequel “koken met Mohammed” ? Die komt er gegarandeerd nooit, en dat is precies wat ik bedoel.

      • Fend zegt:

        ‘Koken met Jezus’, wat een lamentabel belachelijk idee. De stichter van onze sekte verdiende bewondering voor zijn ascetische houding ten voordele van spiritueel voedsel.
        Ongetwijfeld een flauw grapje bij gebrek aan inspiratie in het overaanbod van kookprogramma’s, of is het uit gebrek aan spiritualiteit? Het eerste woord is alvast ‘koken’, laat ons aannemen dat voorlopig nog het accent op koken ligt. Het kan verkeren. Vermoedelijk weten ze niet meer wat nog eens te koken. Zolang het niet “recepten voor kruisvlees’ in wijnsaus met een scheutje azijn is, kan het nog door de beugel, Maar anderzijds, zou het met zo’n titel meteen wat minder hypocriet zijn. In Gent werd onlangs een oude kerk omgebouwd (zie versplinterd) in een aantal culinaire hoekjes en waar enen traiteur gerechten bereidde geïnspireerd op de hostie. Ze vreten het, ze vreten alles.
        Ja, terwijl één deel van de wereld overgaat tot de cultus van het verachten, bespotten en profijt trekken uit het lijden van hun spirituele leider, gaat een ander deel over tot onverzoenlijke interpretaties en plooit zich terug op een verdwenen wereld.
        Welke groep het meest krankzinnig is zou ik zo niet kunnen zeggen.

  4. Marc Schoeters zegt:

    Als ik de Kultur van Klara hoor dan komt de Hermann Göring in mij boven en trek ik – bij gebrek aan een pistool – mijn piemel. Af. Paf.

    • Greta Troubleyn zegt:

      sublieme sublimering van sublimatie…voor de SSS ‘ers in ons, zowel met als zonder streep.

  5. Paul Vanhoovels zegt:

    Telkens als ik in Planckendael de zoo bezoek stel ik vast dat de meeste dieren soort per soort hokken. Wij, mensen, denken dat we slimmer zijn en we zetten onszelf ook soort per soort.
    De ene, om meer geldgewin of omdat ze het hoger in het kopke krijgen en dan hebben we nog de godsdiensten die ons opdelen onder de belofte dat nadien er ergens anders betere lucht zou voorradig zijn voor ons dierlijk lichaam. We verprutsen ondertussen zelf ons leven aan bijkomstige zaken.
    En zelfs binnen de eigen groep zijn we onuitstaanbare wezens geworden.
    Ik zeg het nogmaals opnieuw. Uit interesse bezocht ik nog andere forums.
    Zo onder andere het forum “politics.be forum”. Jaren en maanden zijn daar reeds Vlamingen bezig met mekaar af te bekken met woorden maar ze zijn in feite stuk voor stuk ordinaire hooligans die ooit een oorlog nodig zullen hebben om te beseffen dat ze deel uitmaken van dezelfde groep.
    Ik ben oud. Maar decennia lang heb ik de verkaveling van dit land meegemaakt en er voor gewaarschuwd dat we van kwaad naar erger gaan. Mogelijk zal er zelfs geen frisse oorlog meer nodig zijn om het menselijk ras van deze planeet te verwijderen.
    Onze politici maken zich druk om zoveel mogelijk geld te rapen en verkeren in de mening dat een kort verblijf in een atoomschuilkelder hen zal redden. Of dat ze op hun boot op een der wereldzeeën betere tijden kunnen afwachten. Maar als onze planeet zelf nukkig zal worden; en daar stevenen wij allen toch op af; zal er geen redden meer zijn. Voor niemand.
    Voorlopig gaat het feest nog door. Ik zie weinig nieuws dat beterschap laat verhopen.
    Zolang er centen zijn; voor ene wat meer als voor de andere; kan ons niks gebeuren.
    Laat ons nog maar een nieuwe auto bijkopen. Liefst een grotere dan de gebuur natuurlijk.
    En dit jaar vliegen we nog maar eens naar Tenerife of beter, naar de Seychellen. Schol!
    Zolang er zwartjes zijn die onze “Bokma” voor een appel en een ei opdienen zijn en blijven wij de koningen van ons heelal.
    Er zijn er zelfs onder ons die durven beweren dat God geschapen is naar het beeld en gelijkenis van de mens. Zot zijn doet geen zeer. Want anders had reeds het grootste gedeelte van de wereldbevolking zelfmoord gepleegd wegens ondraaglijke pijnen.

Reacties zijn gesloten.