De universaliteit van het scheermesje: niet alleen in donker Afrika laat een mens zich verminken

scheermesje

Vandaag is het, even kijken, zes februari, Internationale Dag tegen Vrouwelijke Genitale Verminking. Dat is een verzamelnaam voor een reeks ingrepen, gaande van de beruchte clitorodectomie (het wegsnijden van de clitoris met een scheermesje, dikwijls bij kleine meisjes) tot het dichtnaaien van de vagina. Het fenomeen is cultureel-religieus ingeburgerd in Subsaharaans Afrika, vooral in moslimregio’s, maar het is van veel oudere oorsprong. Anderzijds werd tot in de jaren 1950 clitoridectomie in West-Europa en de VS toegepast voor het behandelen van wat men toen beschouwde als ‘vrouwenkwalen’, zoals hysterie, epilepsie, masturbatie, lesbische homoseksualiteit, melancholie, nymfomanie, enz.
Vandaag is de praktijk bij ons door de wet verboden, al wordt de vrouwenbesnijdenis clandestien toch uitgevoerd. Maar de feministische organisaties die ertegen actie voeren hebben in hun filantropische bemoeizucht een levensgroot probleem: het slachtoffer vindt zichzelf geen slachtoffer. Er zijn namelijk bijna geen meisjes of vrouwen die zich beklagen over die besnijdenis, laat staan dat ze zich burgerlijke partij zouden stellen tegen de mannen met de scheermesjes. In de regel vinden die vrouwen dat het zo hoort en nemen ze de ongemakken erbij. Evenmin als de mannelijke joden en moslims hun besnijdenis contesteren, stellen de “slachtoffers” die het ritueel ondergingen dat in vraag. Veeleer overheerst de toon: “Waar bemoeien de Verenigde Naties zich mee?”

L’enfer c’est les autres
En dat is nog niet alles. In onze weldenkende afkeer van vrouwelijke verminking, zijnde het verlengstuk van de patriarchale suprematie en de mannelijke genotslogica (de dichtgenaaide schaamlippen!), zijn we er ons niet van bewust dat moderne vrouwen niet anders doen dan zich vrijwillig bezeren en/of verminken in naam van het schoonheidsideaal. De bloeiende sector van de plastische chirurgie (borstverkleining/vergroting, allerhande correcties, liposuctie, maar dus ook schaamlippencorrectie en lifting van de venusheuvel) mag dan wel verdoving toepassen,- het blijven drastische ingrepen op het lichaam, enkel met het oogmerk om de man te behagen en de heersende mode te respecteren.
Ik spreek dan nog niet over het insnoerende korset van honderd jaar geleden, de actuele vermageringskuren, het zich ontzeggen van normaal voedsel om te kunnen uithongeren en aan het ideaalbeeld van de vrouw beantwoorden, en, uiteraard de piercings en tatoeages. Ook bij mannen zeer in trek. Tatoeëring is een bijzonder hachelijke, uren durende ingreep waarvan de pijn naar het schijnt te vergelijken is met het gevoel van iemand die levend gevild wordt. Edoch, ook hier wordt niet gemopperd: de tatoe is zodanig ingeburgerd dat iemand zonder, zoals ondergetekende, zich sociaal helemaal niet meer kan handhaven.
Tot over de vrouwenkwestie: (zelf)verminking is een universeel, niet-gendergebonden fenomeen. Op de vraag of wij het ritueel nu vrijwillig ondergaan, dan wel gedwongen, is het antwoord dan ook altijd relatief. Doen wij wel iets volkomen vrijwillig? Of “kiezen” we ervoor omdat het moet? Naar school gaan? Werken? In de file staan? Belastingen betalen? Het zich jogginggewijs afmatten tot men er haast bij bezwijkt? De vrouw ons laten bestijgen in Amazonehouding tot ze tegen het glazen plafond aan beukt?
U zegt terecht: dat soort (zelf)kwelling is niet te vergelijken met de pijn van een vijfjarig meisje, door mannen én haar eigen mama in de greep gehouden terwijl er tussen haar benen gekerfd wordt. Dat is zeker zo. Toch vraag ik net vandaag, 6 februari, aandacht voor de hel die de anderen uitmaken, met een vette knipoog naar Sartre, en het feit dat alles wat we als cultuur, beschaving plus heel dat verdomde pakket ‘normen en waarden’ zien, toch maar dient om de mens te doen lijden, op zo’n manier dat hij/zij het nog wil ook.
Het is de metafoor van de piercing: bestel uw eigen beul, de naald doorheen het vel, met plezier, omdat de anderen het ook doen. Het aangeboren collectief masochisme van de menselijke conditie slaat heel de bodem van het mensenrechtenverhaal onderuit: de beschaving maakt van ons vrijwillige offerdieren. Genitale verminking? En de rest dan. Ik wil dus een dag tegen de politiek, de religie, het humanisme, het feminisme, de fallocratie, de democratie, de dictatuur, de cultuur, de Verenigde Naties, en meteen zowaar ook de besnijdenis van allerlei aard. Misschien Rousseau eens herlezen, de filosoof die de mens voor het eerst beschreef als ontaarde diersoort die zichzelf geselt en zijn soortgenoten in brand steekt.
Voor de rest kan ik Ayaan Hirsi Ali best wel smaken, op vijfjarige leeftijd volgens een islamitische rite besneden in haar geboorteland Somalië, en geëvolueerd tot een rebel-zonder-zaak en cultureel dakloze atheïste. Het is best wel een levensproject, laveren tussen alle opgelegde pijndrempels door, en de wonde in de onderbuik proberen te helen. De barbarij zit in de beschaving zelf, en de universaliteit van het scheermesje moet ons scherp houden. Heilige Dorothea van Cappadocië, bid voor ons.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

6 reacties op De universaliteit van het scheermesje: niet alleen in donker Afrika laat een mens zich verminken

  1. Fend zegt:

    Van primitieve tot hedendaagse mutilaties: hoe ervan verlost worden? Is het niet, zoals bijna alles, een economisch probleem geworden. Vrouwen komen, door het besnijden voor 5 à 6 € per clitoris, aan een maandloon van 500 € en ze willen er wel mee stoppen op voorwaarde dat ze een andere job vinden, maar die zijn er niet meteen, dus gaan ze met plezier door met hun scheermesjes. Idem voor de plastische chirurgie die de vrouwen hun ideale schoonheid met plezier willen terug/geven. Enzovoort, mode, piercing, tatoeëring, enzoverder. Ja, het uiterlijk, het lichaam is, o, zo belangrijk geworden en dat belang verschilt eigenlijk in niets van de primitieve mutilatie als genitale verminking van vrouwen die louter en alleen in dienst staat van een puur lichamelijk genot van de gebruiker en dus consumptie-seks is avant la lettre.
    Het verdomde pakket waarden en normen in vraag stellen ? Het pakket is gemaskeerd geworden door het economisch pakket , een onzichtbaar geworden spook dat allen nog als een laken kan staan zwaaien. Is onze maatschappij primitief geworden, dat is de vraag.

  2. Hans Becu zegt:

    De gek die tattoos laat zetten, en madam die haar borsten laat vergroten zijn in onze cultuur wel volwassenen. Vrouwenbesnijdenis wordt gedwongen toegepast op kleine kinderen, die niks in de pap te brokken hebben, en die zich daarover later zelfs op volwassen leeftijd niet vrij kunnen informeren in de gesloten dictatoriale samenleving waarin ze zijn opgegroeid, laat staan dat ze daartegen klacht zouden kunnen indienen. Dat JS-die wel schuimbekkend fulmineert tegen kindermisbuik bij ons- dat evidente fundamentele onderscheid niet maakt is onder alles en reduceert heel zijn betoog tot artificieel-tegendraads cultuurrelativistisch gezwets, dat aan dat van Groenlinkse wegkijkers doet denken. En dat hem vanwege Hirsi Ali een dikverdiende oorvijg zou opleveren, mocht ze dit lezen. En JS gaat hoe langer hoe meer het linkse pad op in zijn kritiek op onze samenleving, met haar “normen en waarden” waarover dan schamper gedaan wordt. Een van de zaken die me bij links het meest ergeren is de totale blindheid voor gradatieverschillen. Een korset, of zelfs het geaai van een pedofiel, zijn geen onomkeerbare zware fysieke verminkingen zoals vrouwenbesnijdenis. En bij de Vlaams pastoors waren de pedofielen de uitzondering, de vrouwenbesnijdenis is in de beschreven culturen de algemene regel.

    • Fend zegt:

      Hoe kunnen die onomkeerbare verminkingen worden gestopt ? Die primitieve clandestiene praktijken worden getolereerd door overheden en in een aantal landen zijn er geen wetten die daar tegenin gaan, hoe kan klacht worden ingediend. Misschien
      moet het eerder worden bekeken als een nog afschuwelijker vorm van slavernij. De vrijwillige verminking bij westerse volwassenen, die van een soort subcultuur in de jaren tachtig, negentig razendsnel is overgegaan naar een min of meer algemeen geaccepteerde cultuur, plaatst ondertussen vraagtekens bij de betekenis van het fenomeen en ondanks de gradatieverschillen gaat het in beide gevallen over mensen waarvan het lichaam wordt aangepast aan bepaalde verwachtingen van een samenleving. Hoe de mens het lichaam alsmaar wil vastpinnen.

  3. Marc Schoeters zegt:

    Wie alle niet-medisch noodzakelijke ingrepen die op het lichaam worden toegepast over dezelfde kam scheert – begeeft zich op een gevaarlijk hellend vlak. Het (cultuur)relativisme mag nooit zover worden doorgedreven dat men de fundamentele verschillen over het hoofd ziet.
    Wat is het verschil tussen genitale verminking en – pakweg – tatoeages, piercings en borstvergrotingen? Heel eenvoudig. In de laatste gevallen heeft de ingreep weinig of geen effect op het normale functioneren van het lichaam. Maar bij genitale verminking wordt de lustbeleving of zelfs elk seksueel contact onmogelijk of heel pijnlijk. Daar ligt de grens. Een piercing in de tong laat iemand probleemloos toe om voedsel te smaken of te tongzoenen. Het verwijderen van de tong maakt deze dingen onmogelijk. Een genitale piercing verhindert niet de lustbeleving – en verhoogt deze zelfs in vele gevallen. Het verwijderen van clitoris of schaamlippen doodt het genot.
    Vaak wordt beweerd dat genitale verminking bij vrouwen in islamitische landen niets met het mohammedanisme te maken heeft. Het klopt dat er in de koran geen voorschrift tot vrouwenbesnijdenis bestaat. Maar de mohammedaanse voorschriften – vastgelegd in de sharia – zijn duidelijk gericht tegen het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw. En zeker tegen haar seksuele autonomie.
    Deze vijandigheid tegen de vrouw – en tegen het lichaam en de lustbeleving in het algemeen – is trouwens niet exclusief mohammedaans. Ook het christendom is doordrongen van de zondigheid van de aardse liefde. De door Schopenhauer en Nietzsche beïnvloede Duitse godsdienstcriticus Karlheinz Deschner heeft in zijn fenomenale boek “De kerk en haar kruis: geschiedenis van de seksualiteit in het christendom” (1974) de bijna tweeduizend jaar oude haat van het christendom tegen de schuldeloze lustbeleving uitvoerig beschreven. Die haat is en was zo groot dat sommige christelijke sekten zelfs tot radicale genitale verminking overgingen. Zo verschenen in de 18de eeuw in Rusland de skoptsen (skopzi) – een godsdienstige sekte met ongeveer 100.000 volgelingen waarvan de mannen zich zonder verdoving lieten castreren. De vrouwen gingen over tot mastectomie – het amputeren van de borsten. Ze baseerden zich hiervoor op het Matteüs-evangelie (18:8-9): “Indien dan uw hand of uw voet u ergert, houw ze af en werp ze van u. Het is u beter tot het leven in te gaan, kreupel of verminkt zijnde, dan twee handen of twee voeten hebbende, in het eeuwige vuur geworpen te worden. En indien uw oog u ergert, trek het uit en werp het van u. Het is u beter, maar één oog hebbende, tot het leven in te gaan, dan twee ogen hebbende, in het helse vuur geworpen te worden.”
    Tatoeages en piercings kunnen worden beschouwd als een bevestiging van het aardse lichaam en de lustbeleving. Iemand maakt zijn of haar lichaam “mooier” – over schoonheid valt niet te twisten! – om zichzelf en de anderen te behagen. Godsdienstig “geïnspireerde” verminkingen vinden plaats vanuit de tegenovergestelde drijfveer – men wil het lichaam vernederen en de lust onderdrukken. De drie woestijngodsdiensten – judaïsme, christendom en mohammedanisme – hebben een nauwelijks te overschatten negatieve invloed uitgeoefend op het seksuele geluk van miljarden mensen. Hun afkeer van het lichaam heeft zich als een gruwelijke ziekte over de planeet verspreid. Niemand heeft dit beter verwoord dan de Amerikaanse schrijver Gore Vidal: “I regard monotheism as the greatest disaster ever to befall the human race. I see no good in Judaism, Christianity, or Islam — good people, yes, but any religion based on a single… frenzied and virulent god, is not as useful to the human race as, say, Confucianism, which is not a religion but an ethical and educational system that has worked pretty well for twenty-five hundred years.” (At Home, 1988)

    • hans becu zegt:

      Mag ik er U op wijzen dat in de bedding van het Christendom in Europa, de renaissance, de verlichting, de scheiding tussen kerk en staat, de democratie, de vrouwenemancipatie annex sexuele bevrijding, de aanvaarding van homofilie enz. concreet gestalte hebben gekregen. In het jodendom veel minder, en in de Islam al helemaal niet. Ik kan niet begrijpen dat U nog altijd de de fout maakt de drie monotheistische godsdiensten wat dat betreft op één lijn te zetten. Cultuurrelativisme, inderdaad.

  4. Fend zegt:

    Het onderscheid tussen 1. afkeuring ( monotheïsme ) en 2. bevestiging ( u bedoel hier atheïsme, polytheïsme, Confucianisme ? ) van het lichaam en de lustbeleving is perfect !
    Maar ook theoretisch. In de praktijk ziet het er anders uit met de lustbeleving en lopen de twee categorieën dooreen.
    1. bijvoorbeeld: het grootste gedeelte van de bevolking luisterde wel naar kerkelijke voorschriften, maar deed, eens onder de lakens, lekker waarin ze zin hadden. Mijn grootvader heeft dat gezegd. Het waren echt niet allemaal waanzinnige sekshaters.
    2. tatoeëringen, piercings, borstvergrotingen, enzovoort, kunnen bevestiging zijn in bekoren maar evengoed afkeuring en zelfverminking en kunnen dus behoren tot algemene vijandigheid tegen vrouw , lichaam en lustbeleving zoals het resultaat van botox en plastische chirurgie na verloop van tijd redelijk afstotelijk wordt, hangende lippen, bobbels op de wangen, een mond die altijd glimlacht.

    Gore Vidal is ooit mijn meest geliefde schrijver geweest, las hem in de jaren tachtig. Zelf zou ik liever terug gaan naar de Griekse Goden. Als je niet werd verhoord door Apollo kon je nog aankloppen bij Athena enzovoort.

Reacties zijn gesloten.