Beyoncé speelt de naakte Venus, maar dan mét bh: de renaissance is niet meer wat ze geweest is

In 1863 schilderde Édouard Manet zijn Olympia, het tafereel waarin een naakte courtisane languit op het divan ligt. Dit schilderij, dat toen schandaal verwekte, kwam niet uit de lucht gevallen. Manet haalde de mosterd bij Titiaan (de Venus van Urbino, 1538), die op zijn beurt verwijst naar Giorgione’s Slapende Venus (1510), typische werken uit de hoogrenaissance.
 
Giorgione: Slapende Venus (1510)
Het is opmerkelijk dat in die tijd een blote borst op een schilderij weinig deining veroorzaakte, hoewel beide schilders zich duidelijk uit de religieuze context hadden losgewrikt en hun werken als een lofzang op de sensualiteit en het vrouwelijk lichaam moeten gezien worden. Waarom Manets Olympia in de 19de eeuw dan wel als pornografisch werd beschouwd, ligt, paradoxaal genoeg, aan haar zelfverzekerde, koele blik en het feit dat de hoer, met haar attributen (muiltjes, negerin, zwarte kat) een feministisch statement avant-la-lettre maakt. Ze legt haar hand op haar vagina, niet uit pudeur maar om te benadrukken dat zij beslist met wie, waar, hoe. Emile Zola was er helemaal weg van, maar de conservatieve burgerlijke elite van hoerenlopers vond het vulgair en immoreel.

Titiaan: Venus van Urbino (1538)
Het is boeiend hoe zo’n beeld door kunstenaars wordt overgenomen en het vrouwelijk naakt zich doorheen verschillende contexten beweegt, maar eigenlijk altijd gelijk aan zichzelf blijft. De tepels van de 16de eeuwse Venus (waarvoor, het weze duidelijk, vooral prostituées model stonden) waren en zijn niet anders dan de tepels van uw vrouw of vriendin. Een borst is een borst, en net in het vrouwelijk naakt zet de natuur een neus naar de cultuur en de conventies. In die zin bestaat pornografie objectief niet. Het is een etiket dat gekleefd wordt vanuit een puriteins wereldbeeld, op een visuele voorstelling van een in se volstrekt natuurlijk gebeuren: het naakt, de coïtus in al zijn variaties, die uiteindelijk biologisch met de voortplanting zijn verbonden, ook al hebben we daartegen trucjes bedacht. De censuur is er niet om onschuldige kinderogen te beschermen (dat is maar een alibi), maar vooral om een moraal van de hypocrisie overeind te houden, die overigens veel rekkelijker staat tegenover extreem geweld.

Van renaissanceVenus tot lingeriemodel
Om haar zwangerschap aan te kondigen heeft de popster Beyoncé Knowles een reeks foto’s rondgetweet, waarin ze die klassieke naaktvoorstellingen herneemt, letterlijk, als een kunsthistorisch citaat. Dat is op zich een mooi idee, dat al negen miljoen keer gedeeld werd. Het is goed dat vedetten communiceren via een verzorgde en iconisch veelzinnige fotografie, ik heb het ook al gedaan met een pastavergiet. Verbazingwekkend genoeg echter –en het schijnt niemand op te vallen- is er geen enkele tepel op de beelden te zien, ook niet bijvoorbeeld op de replica van Manet’s Olympia en de renaissance-Venus, die nu zedig van een bh wordt voorzien.
beyonceNeen, ik heb geen moeite met het kitserige bloemenbed noch met de andere decoratieve zetstukken, maar wel met de manier hoe Beyoncé zichzelf censureert en het schilderij, waarnaar gerefereerd wordt, censureert met lingerie én een schaamdoek, waardoor heel de scène ronduit belachelijk, hypocriet en zelfs vervalsend overkomt. Bij mij toch, niet bij de fans.
Mijn oordeel: Beyoncé is een trut die haar imago van vrijgevochten, linkshangend-liberale, multiculturele en soft-feministische dollarMadonna helemaal niet waar maakt. Als je Manet en heel de Italiaanse renaissance wil copiëren, kom dan niet af met ondergoed. Geef mij dan maar de Italiaanse pornoster-politica La Cicciolina, alias Ilona Staller, die de Mona Lisa van Da Vinci topless parodieert.
De bh-zedigheid, overeenkomstig de Facebooknorm, toont hoe onecht en fake heel dat Beyoncé-spektakel in elkaar zit. Geen millimeter beweegt ze zich buiten de politieke correctheid. Alle statements zijn Clinton-proof en gecheckt op hun marketingwaarde. Is kunst in se altijd op een markt gericht, dan is de Beyoncé-iconografie, waaraan talloze kleinere vedetjes zich spiegelen, alléén maar gericht op het verkopen van cd’s. Met Twitter en Facebook als reclamepanelen.
Het feit tenslotte dat ze de facto de klassieke schilderkunst censureert, Facebook achterna, zou ook wel eens te maken kunnen hebben met religieuze marktsegmenten, het conservatieve christendom en de islam om ze maar te noemen, die zouden kunnen opspelen bij een blote tepel, wat ook weer niet goed is voor de verkoop. De gefatsoeneerde Olympia/Venus is politiek-hypercorrect, commercieel-preuts én bestudeerd-verhullend, overeenkomstig Beyoncé’s semi-goddelijke sterrenstatus. Want pas als ze die tepel zou tonen, zou blijken dat ze ook “maar” een gewone vrouw is, en dat alle vrouwen bij uitbreiding Venussen zijn. Dat was de boodschap van Giorgione en Titiaan, maar niet meer die van 2017. Renaissance dus, en waarom dat fenomeen ook omgekeerd bestaat. Ondanks die bolle buik.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

42 reacties op Beyoncé speelt de naakte Venus, maar dan mét bh: de renaissance is niet meer wat ze geweest is

  1. Fend zegt:

    Bij Giorgione, Titiaan en Manet zijn het niet de borsten maar wel de hand die de hoofdrol spelen en Beyoncé heeft dat zeer goed gezien want in haar conditie hoeft zij dat niet meer te accentueren.

  2. Fend zegt:

    Het is meer dan scherpzinnig van Beyoncé. Zelfs het zware gordijn bij Titiaan (verwijzing naar de enscenering in een Renaissance Paleis ) en de latere interpretatie daarvan van Manet liet ze weg. Zij baadt in een gouden licht en werd het doel zelf van de drie inspirerende oeuvres.

    De tekst zit er kunsthistorisch compleet naast en er is geen beginnen aan om dat recht te zetten. Laat ik me beperken met de opmerking dat de attributen van de Olympia geenszins een feministisch standpunt avant la lettre zijn en dat de boodschap van Giorgione, Titiaan en van Manet niet was dat alle vrouwen Venussen zouden zijn (of hoeren zoals u suggereert) !

  3. Fend zegt:

    En ze ligt letterlijk op rozen !

  4. Fend zegt:

    Echt waar, een eerstejaars student kunstgeschiedenis zou dergelijke fouten niet maken. Waar haalt u het vandaan ? Hoe durft u het aan om drie zo grote meesterwerken te bekladden ? Beyoncé had tenminste nog de tact om het juist in te schatten.

  5. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    De Venus van Urbino was altijd mijn favoriete Titiaan geweest. Ik heb het in levende lijve mogen bewonderen in Uffizi te Florence, samen met mijn toenmalige vriend. De warme kleuren, de sensualiteit die de vrouw uitstraalde in een huiselijk, intiem interieur. En hoe ze naar de toeschouwer kijkt. Venus was dan wel de godin van Liefde, maar hier wordt ze bewust als een gewone vrouw afgebeeld. Titiaan schilderde het in opdracht voor de hertog van Urbino, waarschijnlijk bedoeld als een huwelijksgeschenk voor het bruidje van de hertog. Titiaan was natuurlijk een man als andere mannen, die de schoonheid van het vrouwelijk lichaam koesterden. Ik was dan ook aangenaam verrast toen ik vorig jaar in Venetië nog een verborgen schilderij van Titiaan ontdekte, achteraan de sacristie van Santa Maria della Salute : een erotisch portret van Sint-Sebastiaan. Ook hij werd aards afgebeeld met lange wapperende haren én blote torso. Maar hij droeg wel een lendendoek met een gigantische knoop. Heel suggestief.
    Ook Olympia van Manet heb ik in het echt mogen beschouwen in het prachtige Musée d’Orsay te Parijs. De vranke, uitdagende blik van de courtisane was in schril contrast met die van Venus van Urbino. En ja, zelfs de manier waarop ze hun hand legden, was anders. Olympia liet de mannen verstaan dat alleen zij bepaalde met wie ze naar bed ging, terwijl de Venetiaanse schone met goudkleurige haren er eerder timide maar tegelijk heel verleidelijk bij lag, klaar om haar echtgenoot in volle glorie te ontvangen.
    Het klopt dat Titiaan als een rasechte Renaissanceschilder de vrouw centraal plaatste en het bewust uit het keurslijf van de katholieke kerk bevrijdde. En Manet lapte ook de academische regels aan zijn laars. Provocerend. Een Sanctorum -avant-la-lettre 😉 .
    Ik ben het volkomen eens met Johan Sanctorum dat Beyoncé totaal geen flauw benul heeft van de klassieke schilderkunst en ze gekunsteld poseerde om de goed geoliede marketingmachine op volle toeren te laten draaien en miljoenen cd’s als zoete broodjes over de toogbank te doen vliegen. Ik vind die foto’s zelfs ronduit afzichtelijk. Een belediging voor alle Venussen op aarde.

  6. Fend zegt:

    De getroonde St.-Marc omgeven met heiligen in de Baseliek Santa Maria della Salute is een nog vroeg werk van Titiaan, nog onder de invloed van Bellini. Dat de heilige St.-Sebastiaan aards en sensueel werd afgebeeld is nogal wiedes, dat behoorde tot het programma van de Renaissance. Alles wat Titiaan aanraakte was sensueel en de plooien drapeerde hij altijd intens. Maar het oeuvre “een erotisch portret van Sint Sebastiaan” noemen, dat moet je toch maar durven ! Sint Sebastiaan als beschermheilige tegen de pest, daar lachte men in die tijd niet om, daaraan werd niet getornd, daaraan gaf men geen dubbelzinnige betekenis, sla maar wat lectuur open betreffende het onderwerp .
    Net als uw alter-ego die u bijna letterlijk citeert, heeft ook u lessen kunstgeschiedenis nodig.

  7. Marjorie Hoefmans zegt:

    Tja, borsten en tepels… Mannen vinden dat leuk en vrouwen vinden het leuk dat mannen het leuk vinden. Maar Giorgione overdrijft (hij mag natuurlijk): de rechterborst van zijn Venus staat echt wel stijfjes omhoog. Moet toch wat stress opleveren voor zijn Venus om hem daar te houden.

  8. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Het zal u verbazen maar ik heb drie jaar avondlessen kunstgeschiedenis in het museum voor Schone kunsten gevolgd. De religieuze context van dat schilderij interesseerde me geen bal – ondanks mijn katholieke opvoeding. Ik wist goed wat ik zag. In het groot gedrukte postkaarten van het portret van Sint – Sebastiaan (met Sint- Rochus op de achtergrond) vlogen over de toog. Zelfs mijn gezelschap kocht er ook een voor zijn vriend, die op mannen valt…Titiaan wist tenminste wat aardse genot was, u daarentegen zit te mierenneuken. Nog een prettige avond!

  9. Fend zegt:

    “De religieuze context van dat schilderij interesseerde me geen bal”. Goed zo. Wat bent u vooruitstrevend en open minded zeg ! De kunstgeschiedenis kan men namelijk niet loskoppelen van religie en als je dat niet wil inzien dan zijn die drie jaar avondlessen aan u verspild geworden. U kan dan misschien wel “zien” of zien wat u graag wilt zien, maar het kunstwerk begrijpen doet u niet. Zoveel is duidelijk.

    Om u maar te zeggen dat ik de religieuze context van het oeuvre niet eens had vermeld , maar wel de sociale context, namelijk de dreiging van pest in die tijd. Maar zelfs dat had u niet begrepen .U dacht dat de pest iets religieus was.

    Met ieder woord dat u erover schrijft, zakt u dieper weg in een nattig, sponzig moeras. Enfin, u slaagt er toch in om de Sint Sebastiaan van Titiaan over de toog te laten vliegen als was het een pornografische prent . Bravo ! U schijnt zelfs nog het onderscheid niet te kunnen maken tussen vulgariteit en sensualiteit. Titiaan zou u ongetwijfeld geen woord waardig hebben geacht. Kletst u maar lekker verder, ik heb nog iets passioneel te doen.

  10. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Tjonge tjonge, wat een furie. Alsof tien weesgegroetjes en tien onzevaders tegenover de heiligenbeelden je zouden behoeden voor de Zwarte Dood. Ik heb de bijbel nooit gelezen en heb daar ook geen behoefte aan. Als men in die tijd de rattenvlooien en de pestbacteriën had onderzocht en antibiotica ontwikkeld, waren er wellicht geen miljoenen doden gevallen. Maar soit, als ik in die tijd troost zou moeten zoeken, dan las ik duizend keer liever de Decamerone van Boccaccio.
    Zijn de Venus van Urbino en Olympia van Manet niet los te koppelen van religie? Juist ja…en Titiaan zou me wel ontvangen hebben, nadat hij in mijn blauwe ogen had gekeken. Ongetwijfeld.

  11. Marc Schoeters zegt:

    Dames en heren! Wat een gekrakeel over een paar afgebeelde blote lijven! Tieten, tepels en dijen blijven voor beroering zorgen! Maar alle gekheid op een paaltje: Titiaan, Giorgione en Manet schilderden hun naakten niet met de bedoeling om in een handboek over kunstgeschiedenis terecht te komen. De kunst is om te kijken – niet om te “kennen”. En goede kunst zet niet aan tot denken maar tot genieten. Wie zo’n naakte vrouw van Titiaan ziet, voelt genot – of is van marmer. That’s it. De huisbaas van mijn boekhandelaar – landbouwer van beroep – zat eens in een kunstboek te bladeren en zei vergenoegd: “Ek zien gere blute waive en blute waive zijn gere bluut.” Ziedaar de oerharmonie in een notendop. Kunst is niet voor kenners maar voor liefhebbers. De meeste naakten in de kunstgeschiedenis zijn echter vrouwelijk. En alhoewel de meeste vrouwen net als mannen graag een mooi vrouwenlichaam zien – toch is het tekort aan afgebeeld mannelijk naakt niet echt eerlijk. Gelukkig is er Sint-Sebastiaan! Niet alleen een van de pestheiligen – maar bovenal een lustobject voor dames. En sinds anderhalve eeuw ook voor mannen van homoseksuele persuasie. Oscar Wilde noemde zich in zijn ballingschap “Sebastian Melmoth”. Thomas Mann vernoemde hem in zijn Nobelprijsrede. En de Japanse schrijver Mishima kreeg er zijn eerste zaadlozing van. De heilige martelaar is een welgevormde jongeling die vastgebonden zijn lot ondergaat. Maar de met pijlen doorboorde Sebastiaan wordt zelden lijdend afgebeeld. Meestal toont zijn gelaat een zalige uitdrukking van genot. De San Sebastiano van Tiziano in de Venetiaanse Chiesa di Santa Maria della Salute is een prachtvoorbeeld. Wie hem ziet, denkt niet aan de pest – maar aan pure seks. Titiaan lijkt hem speciaal te hebben geschilderd voor de al dan niet blauwe ogen van al die vrouwen die al vier eeuwen van zijn aanblik mogen genieten. En daarboven troont San Marco – die heel die opwindende peepshow welwillend aanschouwt. Nee – die Beyoncé heeft er duidelijk niets van begrepen. Je moffelt geen tepels en venushaar weg. Dan ben je een kunstvervalser. Een poseur die aan preutse pronkzucht lijdt. Dan lijd je aan de fraude van Facebook. En dan is het geen wonder dat je ook optreedt voor een presidentskandidate die de broek draagt…

  12. Fend zegt:

    “Als men in die tijd de rattenvlooien en de pestbacteriën had onderzocht en antibiotica ontwikkeld, waren er wellicht geen miljoenen doden gevallen”. Prachtig anachronisme dat getuigt van groot geschiedkundig inlevingsvermogen. Dat had je Titiaan moeten zeggen die vermoedelijk bezweken is aan de pest tijdens een epidemie.

  13. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Titiaan is oud geworden. Hij heeft tenminste een goed leven gehad en heel wat kunstenaars geïnspireerd, waaronder mijn stadsgenoten Pieter Paul Rubens en Antoon van Dyck. Kijk maar eens wat deze laatste heeft gemaakt ter ere van de grote schilder :-).https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/RP-P-BI-7437

  14. Fend zegt:

    Wat geeft dat daarmee te maken ?

  15. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Alles, beste Fend. Leven en dood. Wij zijn maar tijdelijk op aarde. We gaan allemaal dood, vroeg of laat. Van ouderdom, aan een vreselijke ziekte, door een ongeluk of oorlog. Het enige wat je kan doen, is er het beste van te maken. Genieten van wat het leven te bieden heeft: de schoonheid van de natuur en wat de mens heeft gecreëerd : kunst, literatuur en muziek. Er is al zoveel ellende op de wereld: oorlogen, natuurrampen, pandemies, milieuvervuiling, totalitaire regimes,…de mens ontkomt daar niet aan. Ook Titiaan heeft woelige tijden meegemaakt maar hij wist ook volop te genieten en tegelijkertijd de ander genot te verschaffen. Visueel, tactiel en artistiek. Bij de vrouwen en in de kunst. Hij hield van het leven. Daarom beschouw ik hem wel als een groot kunstenaar.

  16. Fend zegt:

    Dat u een hedonist bent had ik al lang begrepen hoor maar wanneer de kwestie brandend is, dan haakt u af en spreekt u een beetje algemeenheden uit over genot die ieder klein kind weet. Van het leven houden is niet echt een criterium om een groot kunstenaar te zijn.

  17. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Brandende kwestie? Er valt gewoon niet met u te discussiëren, omdat u alles veel te letterlijk opvat. Erg vermoeiend. Natuurlijk waren de artistieke kwaliteiten van Titiaan doorslaggevend maar het feit dat hij eerder zijn natuurlijke instinct en de humanistische geest volgde en niet zozeer het enge denkkader van de katholieke kerk. Natuurlijk betreur ik dat de oorzaken van de pestepidemies, die eeuwen Europa teisterden, niet eerder werden aangepakt, zeker als je weet dat er in de Renaissanceperiode de wetenschappen bloeiden. Dürer schreef al over een camera obscura… Leonardo da Vinci ontleedde de lijken, om de menselijke anatomie te bestuderen. Hij bestudeerde de natuur om het te begrijpen. En de kerk verbood hen om de doden te ontleden. Tja, zo geraakte men niet verder. Da Vinci had gelukkig de moed om het wel te doen en zijn bevindingen te verwerken in zijn schetsboeken. Bon, ik stop ermee.

  18. Fend zegt:

    Cliché’s, algemeenheden, schoolboekjes- wijsheden, keuken en tuin-filosofie, voorgekauwde opvattingen tot in den treuren.

  19. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Nee, ik ben geen filosofe en ja, ik haalde mijn kennis voornamelijk uit boeken – want ik ben doof sinds geboorte. Clichés en voorgekauwde opvattingen? Dat zal wel zijn. U bent kennelijk een groot ‘kunstkenner’ die de mediageile, preutse popster Beyoncé op een sokkel plaatste en mensen die de erotische, geseculariseerde portretten van Sint-Sebastiaan en Venus van de grote Titiaan (die nochtans de dove Juan Fernandez de Navarette opleidde tot de meesterschilder. De Navarette werd de eerste hofschilder van de Spaanse koning Filips II) appreciëren, uitschelden voor vulgaire bekladders. U kan niet eens ontvankelijk naar een mooi kunstwerk kijken. Echt triest.

  20. Fend zegt:

    Ik geloof dat ik oorspronkelijk opmerkte dat Beyoncé beter de boodschap van Titiaan begreep dan wat naar voor komt in de tekst. En daar sta ik nog steeds achter. Ik heb geen enkele uitspraak gedaan over de esthetiek of de ethiek van haar ingreep. Maar u
    brabbelt maar door als een doorgeslagen windmolen.
    Ik heb gezegd dat je moeilijk een St. Sebastiaan als een erotisch personage kan bekijken en dat men het in die tijd alvast niet deed. Dat geloof ik nog steeds.
    Het probleem is dat u alles dooreen haalt en niet zwicht voor cliché’s en u zichzelf verdedigt met allerlei bijkomende nutteloze informatie om uzelf een air te geven.
    Ik denk dat ik beter dan wie ook ontvankelijk naar een kunstwerk kan kijken. Maar uit uw spectaculaire maar lege woordenstroom komt één ding naar voor: u kan niets aanvoelen, laat staan kunst.

  21. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Om aan de doorborende pijlen en de knuppels van de muggenziftende prediker te ontsnappen, schuil ik me even onder de beschermende troon van San Marco. Ik was zo vrij geweest om de foto van het portret van San Sebastiano, in gezelschap van San Rocco op facebook te plaatsen en vroeg om reacties van ‘kunstleken’ – dus mensen die ontvankelijk naar deze foto keken. Bijna allemaal linkten ze het portret aan de verboden homoseksuele liefde (!). Dan sloegen Marco S. en ik de bal niet mis. San Sebastiano van Titiaan is zo sensueel afgebeeld, dat men gewoon niet anders dan de liefde erin zag. De pijlen van Eros of de pijlen van de pest? En dat bedoel ik helemaal niet vulgair of om te lachen! De beeldtaal van Titiaan is degelijk wel dubbelzinnig. De ‘prediker’ zag het liever in de rooms-katholieke context, de niet -gelovigen zagen er iets anders in.
    Ik ben ook niet onder de indruk van de ‘prediker’ zijn uitleg hierboven. Wat leuteren over de hand, het weglaten van de gordijnen en op rozen zitten. En de anderen maar de les lezen, omdat hij hun woorden te letterlijk interpreteerde en hun meningen niet deelt. Op de andere foto’s is Beyoncé te zien met een sluier over zich heen, ik zou haar eerder als de kitscherige Madonna met zo’n zogenaamde gouden aureool in het besloten hofje beschouwen. Wees gegroet Maria! ‘gij zijt de gezegende onder de vrouwen, en gezegend is Jezus, de Vrucht van uw schoot’.
    Bid voor ons, zondaars, nu en in het uur van onze dood. Amen.

  22. Fend zegt:

    Wat ben u een zaag zeg.

  23. Marc Schoeters zegt:

    Fend. Wie brabbelt hier? Wie kan niets aanvoelen? Is het uw gewoonte om zo met de denkbeelden van anderen om te gaan? Als “weldenkende” ook even een “Trumpje” doen? Shame on you.

  24. Fend zegt:

    Welke denkbeelden ?

  25. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Correctie : ‘wat bent u’
    Wat humor en verbeelding zouden u niet misstaan. Of op zijn Trumpiaans : Wat bent u een humorloze kwal, zeg.

  26. Fend zegt:

    Begin misschien met het ophouden van anderen citeren, een Trumpje, Trumpiaans, Jesus Christ, wat bent u vervelend ! Ik zal al uw schrijffouten verzamelen als ik eens een keer zeer veel tijd heb alhoewel ik niet zo van controle hou. Goed zo? We zullen zien. Wie lacht hier het meest, dat is de vraag.

  27. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    U zit anders wel continu op deze blog op elke post en elke reactie te reageren en iedereen te ambeteren, alsof u niks anders te doen hebt en uw vingers haast vastgelijmd zijn aan de klavier. Een alter ego van Jan Braeken! Heeft u wel een leven?

  28. Fend zegt:

    Mevrouw, dat zijn u zaken niet dat ik bij tijden op deze blog zit, er zijn ook tijden dat u mij lang zult moeten missen. En ook mijn leven gaat u niet aan mevrouw. Ik lees dat u absoluut ook een “alter ego” heeft moet vinden, u heeft echt wel een klein, nijdig karaktertje, toch.

  29. Greta zegt:

    De rozen in de hand van de Venus van Titiaan verwijzen subtiel naar de overgang van maagd (?) voorhuwelijkse staat in die tijd, ontmaagd (de gevallen roos op het bed) na de huwelijksdaad. De Venus van Titiaan was namelijk een huwelijksgeschenk, hertog van Urbino aan zijn jonge vrouw. Ook de ring aan de pink verwijst naar enerzijds Mercurius (handel, reizigers en winst of rijkdom), ongehuwde of maagdelijkheid van de Venus? Rijkdom is inderdaad aan allerhande details op dat schilderij te zien, niet verwonderlijk in het milieu van hertogen uit die tijd.

    Het bolle buikje bij de Giorgione en de Titiaan is geen teken van zwangerschap, maar was een schoonheidsideaal in die tijd blijkbaar? Het kan dus enerzijds overdreven weergegeven zijn door de schilders uit die tijd, of als de wens naar zwangerschap volgend uit de huwelijkse staat en niet realistisch, of weer wel? Maar geen teken van zwangerschap lijkt daaruit volgend?

    De Venus van Titiaan was oorspronkelijk bedoeld als decoratie voor een interieurkist en bedenk dan net of er geen herhalingseffecten inzitten typisch voor die tijd? Je weer terug dient te denken in de geest oorspronkelijke bestemming? De kist op de achtergrond met de knielende figuur voor de geopende kist? Ook kleding werd in die tijd opgeborgen in kisten – kleden en uitkleden? Erotiek alleszins aanwezig.

    Ook de sfumato, het silhouet volgend langs het lichaam van deze Venus, wondermooi uitgevoerd van de Titiaan.

    Mijn eerste keuze ging naar de Giorgione (Manet & Beyoncé niet mee in vergelijkingen genomen). Focus toegespitst op die twee. Maar dat was blijkbaar zeer persoonlijk om verschillende redenen eerste blik, zonder verdere bestudering en vergelijking.

    Nu blinkt de Venus van Titiaan er ver boven uit, als je alle details vergeleken hebt en alle persoonlijke eerste keuzes en waarom je die keuze hebt gemaakt, hebt kunnen filteren en echt kunt vergelijken en terug kijken.

    Meeste info wel via wikipedia, maar ook eigen denkpistes, vraagstellingen verschillende kanalen.

  30. Greta zegt:

    Als je vergelijkt is de foto van Beyoncé inderdaad wansmakelijk maar als ik dan even aan de formule uitleg, gisteren op TV, door Tom Waes in een klas denk en vergelijk.Kloof rijkdom versus armoede. België in die onderverdeling vrij goed zit en je dat dan naar die tijd overbrengt lijkt me toch (?), destijds heel de wereld in de grote kloof van Zuid-Afrika zat en erger?

    Zie net dat hier ook vergelijkbare tekst staat van mezelf :-). Je hebt me wel geïnspireerd om het boek van die Venus alvast eens te lezen. Onthouden is een ander paar mouwen.

  31. Greta zegt:

    En om dan Wittgenstein te citeren is het belangrijkste net nog wat er niet staat :-), 🙂

  32. Greta zegt:

    Om even naar je Bonom terug te schakelen, (ook maar dank zij de nieuwe tijd en verschillende andere kanalen). Via een Chagall en een zoektocht om dit te vergelijken, vond ik de “de os” van Chagall die me deed denken aan een werk van Bonom ( waar je me naar verwezen had) Dat bepaalde muurwerk is wel degelijk anders dan de Chagall. Maar heb nu pas wel de geslachtsdelen ontdekt in dat streetart werk met monsterlijke kop?,Zag er iets helemaal anders in, maar zeker geen penis met balzakken – geeft dan weer.een nieuwe en andere kijk op het werk van Bonom en nieuwe vraagstellingen.

    In ieder geval of het nu een mens of dier dient voor te stellen zo symmetrisch recht hangt dit bij geen enkel hangend lijk. Maar geeft weer een nieuwe denkpiste of net die symmetrie niet naar de dubbelzinnigheid verwijst? Dier en mens in ieder van ons? Zwart en wit? Schaduwzijde? Dus dat bepaalde werk van Bonom lijkt op het eerste zicht een hangend monster te zijn door kop, maar is het dan waarschijnlijk weer niet?

  33. Greta zegt:

    Grappig dat je eerst Tieten schreef, 🙂 Tieten – Titiaan blijkbaar toch duidelijk een uitgesproken voorkeur ?

  34. Fend zegt:

    Beste Greta, ik wil eerst opmerken dat het niet ‘mijn’ Bonom is hoor maar ik hou wel van dat dier-mens of mens-dier aspect in zijn werk (het lijdend dier lijkt op een mens,een lijdende mens wordt een dier) maar het steekt een beetje vast naar mijn mening.

  35. Fend zegt:

    Een huwelijksgeschenk , maar ook een soort visuele stimulator om de huwelijksdaad goed uit te voeren, verwijst ondertussen ook naar de masturbatie die de jonge ongehuwde vrouwen werd aanbevolen in de Renaissance, dat was dus echt aan de orde in die tijd ! De rozen zijn inderdaad symbool ontmaagding. Vandaar dat ik oorspronkelijk zeg: Beyoncé heeft dit scherpzinnig gezien. Ze werd de verpersoonlijking zelf van het schilderij van Titiaan: In verwachting is ze in de opzet geslaagd in de opzet en dus: waarom zou ze de hand nog langer op de vagina leggen. En dat ze op rozen ligt is wiedes.
    Ik heb mij dus helemaal niet uitgesproken over de artistieke waarde en zelfs niet over de esthetische waarde van de foto van Beyoncé en nog minder over de ethische. Als je het mij vraagt, dat zou ik zeggen 0 punten waard. Maar het draait niet daarrond. Ze begreep het, en dat is al uitzonderlijk, hier verdiend ze 100 punten.

  36. Paul Avermaete zegt:

    Kinderen, het is nu genoeg. zwijg en ga slapen, de lectuur heeft mij wel moe gemaakt, het was een gezellige babbel, ook niet meer dan dat, santé !

  37. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Wishfull thinking, Fend. U acht Beyoncé veel te hoog in, het is gewoon een ludieke marketingcampagne, die haar miljoenen likes op de sociale media moest leveren. Niet zij, maar een fotograaf heeft al die scènes bedacht : http://thecreatorsproject.vice.com/nl/blog/de-kunstenaar-achter-de-zwangerschapsfotos-van-beyonc.
    De rode rozen in de hand van de Venetiaanse Venus verwijzen naar de Liefde, niet naar de maagdelijkheid. Bij de Vlaamse Primitieven golden de rozenstruik en witte lelies naast Maria dan wel als symbool voor de zuiverheid en de maagdelijkheid. Venus is niet de Heilige Maagd! U denkt weer in de rooms- katholieke context.

  38. Fend zegt:

    U moet eens een keer LEREN LEZEN.
    Of Beyoncé of een medewerker, de fotograaf bedacht hebben speelt geen rol. Het spreekt voor zich dat Beyoncé een bedrijf is. Het is zeer goed bekeken, daar draait het om. En u schijnt het daar bijzonder moeilijk mee te hebben.
    Het ik maagdelijkheid geschreven? Neen. Ik schreef ONTMAAGDING. . Als antwoord op Greta’s opmerking van overgang maagd na huwelijksdaad.
    Heb ik geschreven dat Venus de Heilige Maagd is ? HERLEES dan maar 8/02, 12:34.

    Dat u fouten maakt, dat u zelfs de ene fout op de andere fout maakt, dat kan nog door de beugel, maar dat u uw dommigheden vergezeld met stompzinnig oordelen is onsmakelijk.

  39. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Hola Mr. de prediker, rustig maar. U zag gewoon teveel symboliek in Beyoncé’s luchtige, mediatieke prentjes. Nee, u schreef het niet maar verwarde de twee dames :-). Droom maar lekker verder, gooi de popster nog wat rozen toe of hang haar foto’s boven uw bed, opdat u (masturberend) naar de zevende hemel gaat, deze dwaze maagd moet haar kost gaan verdienen. Nog een prettige dag!

  40. Fend zegt:

    Goed dat u de kost niet moet verdienen met lezen.

  41. Christel Van den Maegdenbergh zegt:

    Er zullen altijd wel discussies zijn over wat al die attributen op het schilderij betekenen. De rode rozen, de kist, het hondje,…zelfs over de reden voor de opdracht. Sommige kunsthistorici denken dat het een huwelijksgeschenk van de hertog voor zijn bruid was, de anderen beweren het dan weer van niet, dat het waarschijnlijker is dat Titiaan de minnares van de hertog heeft geschilderd. http://venus.clubs.nl/nieuws/detail/27415_eco-toont-een-geschiedenis-van-vrouwelijke-sensualiteit
    Ik ben er zelf van overtuigd dat de rode rozen voor de liefde staan. Rood is immers de kleur van liefde. Maar goed, alleen Titiaan kon het verklaren en heeft zijn geheim meegenomen in het graf. Wellicht was het niet de bedoeling dat we voortdurend zijn werken zouden analyseren, maar eerder vol bewondering en fascinatie naar zijn schilderijen zouden kijken en ervan blijven genieten.

    Op mijn werk moet ik wel goed lezen of ik draag een immense verantwoordelijkheid voor de fouten en de gevolgen ervan. Ik werk in de farmaceutische sector.

    Goed lezen is natuurlijk belangrijk, maar het interpreteren van wat je leest eveneens.
    Ik kon niet goed tegen hoe u voortdurend de anderen op de vingers tikte of kleineerde omdat u de woorden te letterlijk opvatte en zelfs verkeerd begreep. Dan begon ik u wat te jennen, vooral nadat u me uitkafferde voor de erotisering van Titiaan’s Sebastiaan. Natuurlijk maakte ik ook blunders. Maar ik vond het best grappig hoe u zoveel gewicht gaf aan de foto van Beyoncé. Dat ze de beeldtaal van Titiaan zo goed begreep. Elke zwangere vrouw legt de hand zo op haar buik, dat zag ik ook vorig weekend bij een zwangere vriendin. Dat rozenbed is slechts decoratie, het handelsmerk van de fotograaf, die graag opvallende bloemstukken toevoegt aan zijn composities.
    Smaken verschillen nu eenmaal. En iedereen kijkt er ook anders naar of denkt er het zijne van. Maar daarom moet u niet Johan Sanctorum of mij beginnen verwijten dat we de lessen kunstgeschiedenis nodig hebben. U zag er vaak ook de humor van zijn blogs niet in. Bon, nu sluit ik de ellenlange discussie af en verontschuldig ik me bij Johan Sanctorum voor de overlast die we veroorzaakten op deze blog.

  42. Fend zegt:

    Mevrouw, wat weet u wat ik denk ?
    Dat is het soort arrogantie die ik niet kan uitstaan. U bent God ?

Reacties zijn gesloten.