“Fake news”: soms is het gevaarlijk, soms grappig, maar soms ook… waar

pinnochio
Wat is fake nieuws? Ik pijnig al een paar dagen mijn hersenen daarover. Naar het schijnt heeft Donald Trump zijn overwinning, behalve aan Poetin, ook te danken aan het verspreiden van valse informatie, mede met behulp van gesofistikeerde internetmachines en bedrijven die zich daarmee bezig houden. 21ste eeuwse propaganda dus, niets nieuws onder de zon. Naar verluidt gebruikt de N-VA ook nep-accounts om haar eigen tweets meer weerklank te geven. Als dat met #IkSteunTheo zo gebeurd is zoals de groenen beweren, dan is heel die actie zonder meer een kwakkel of, euh… fake nieuws.
De vraag is dan natuurlijk wat echt nieuws is. Daarvoor moeten we wellicht bij onze publieke zender zijn: we verwijzen nog eens naar de undercoverreportage van de VRT in het Brabantse gat Tremelo, waar twee zogenaamde moslims neerstreken die langs alle kanten “gediscrimineerd” werden. De bedoeling van de makers van deze uitloktelevisie was duidelijk: nog eens aantonen dat Vlamingen racisten zijn. De setting en het format waren zo frappant gemanipuleerd, dat men dit niet anders dan als desinformatie kan bestempelen. Of: fake nieuws. En dat van een publieke zender.
Mijn gevoel: “echt nieuws” is met een vergrootglas te zoeken, omdat objectiviteit niet bestaat. Wat u in de krant leest of op TV ziet, is via de grote nieuwsbureaus voorverpakte info. De media selecteren en passen daarin bepaalde criteria toe, gaande van commerciële opportuniteit tot politieke correctheid. Is dat erg? Neen, het moet ons wel aansporen tot een mediakritische ingesteldheid en een gezonde dosis scepsis. De echte journalist is de lezer, de media zijn maar doorgeefluiken. Bladen als De Standaard en De Morgen zijn op zich tamelijk onbetrouwbaar, men moet ze vergelijken met andere bronnen en, jawel, ook bepaalde geluiden uit de sociale media die als “fake nieuws” beschouwd worden.

Complottheorieën
De lectuur van zgn. complottheoretici is anderzijds ondergewaardeerd. Dikwijls worden ze gebrandmerkt als leugenaars en fantasten, met ronduit paranoïde hersenspinsels. Soms wordt de Apollo-maanlanding van 1969 in vraag gesteld (“opgenomen in de Arizona-woestijn, als onderdeel van koude-oorlogs-propaganda”), of houdt de Kerk achter dat Jezus getrouwd was met Maria Magdalena (“om de ondergeschikte plaats van de vrouw niet ter discussie te stellen”, Dan Browns in De Da Vinci Code), of is de aanslag op de Twin Towers in 2001 door de Bush-administratie zelf georganiseerd (“om de Patriot Act erdoor te krijgen”), mits enige logistieke steun van Saudi-Arabië.
Se non è vero, è ben trovato. De twee eerste “fake-items” zijn vooral goed gevonden en krijgen van mij nog altijd het voordeel van de twijfel, de derde begint een reële optie te worden. Vast staat ondertussen wél dat in 1962 de CIA het (nooit uitgevoerde) plan had opgevat om onder valse vlag aanslagen te plegen in Amerikaanse steden, teneinde het Cubaanse Castro-regime daarvoor verantwoordelijk te stellen. Fake news dat jarenlang als een verzinsel werd afgedaan, tot president Kennedy onder druk zelf de geheime documenten van Operation Northwoods prijsgaf.
Dichterbij ons is ook het fake news bekend van de moord op Patrice Lumumba, met behulp van de CIA én medeweten van bepaalde Belgische toppolitici en het koninklijk Hof, jarenlang in de pers afgedaan als een fantasme, tot in 2002 de documenten opdoken die dat effectief aantoonden.
Het is dus opletten geblazen met het verbanvloeken van post truth en fake news. Wat vandaag fake is kan morgen waar blijken, of andersom. En vooral wanneer de grote media toeteren dat ze een kruisvaart beginnen tegen de valse informatie, ben ik op mijn hoede: fact check kan nooit kwaad, maar ook facts zijn niet altijd wat ze lijken, en niets is zo manipuleerbaar als cijfers.
Het opblazen van de term “fake news” tot een stoplap voor alle informatie die niet helemaal conform de mainstream is, zou zelfs tot een nieuwe vorm van censuur kunnen leiden, en een poging om de immense tekststroom op de sociale media onder controle te krijgen. Ook Facebook en Google (zelf bekend om zijn algoritmen die informatie selecteren en sturen) zijn daarin op weg en gaan nu “foute nieuwsberichten” proberen uit te filteren. Ik ben benieuwd hoe. Die nep-accounts mogen er zeker uit, maar zogenaamd geflipte complottheorieën, grappige hoaxen en ogenschijnlijk knotsgekke bedenksels rond discrete cenakels en geheime verwevingen: ik zou ze nog niet te snel dumpen. De neus van Pinnochio is jammer genoeg een fallussymbool maar geen orgaan dat de leugenaar verraadt. Dat zegt u een van de grootste fantasten van het internet.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

4 reacties op “Fake news”: soms is het gevaarlijk, soms grappig, maar soms ook… waar

  1. Fend zegt:

    Misschien is de psychische regressie van de samenleving er in die mate op vooruit gegaan dat alle duistere kinderachtigheden tegenwoordig met gemak winnen over wat ooit volwassen aanzien werd genoemd en zijn wij mogelijks beland in een soort omgekeerd Pinnocchio verhaal , of , de maakbaarheid van mens en samenleving via een constant proces van de leugen ter vervanging van wat ooit een constant proces van de waarheid was.

  2. bertie zegt:

    De taak van een klassieke redactie was de binnenkomende stukken te beoordelen, te herwerken, te schikken en te publiceren. Het was toen al een illusie te denken dat het nieuws van de hele wereld ter beschikking stond van iedereen. Met redacties die van zichzelf vinden dat ze het nieuws eerder moeten “duiden” dan “brengen”, staat al het nieuws van de hele wereld aan niemand meer ter beschikking, zelfs niet in het internet-tijdperk.
    Dus waarom men zeer recent het onderscheid is beginnen maken tussen “echt nieuws” en “vals nieuws” is voor mij een reuzengroot raadsel. Waarom men het verspreiden van “vals nieuws” wil bestraffen, een nog groter.

    Jaren geleden was een familielid van mij betrokken in een zwaar verkeersongeval. De feiten waren dat er ’s nachts op de autoweg twee personen in een witte personenwagen naar het noorden, werden aangereden door één chauffeur in een donkere bestelwagen richting zuiden, die de middenberm dwarste door een onverklaarbaar bruusk maneuver, vermoedelijk een klapband; beide chauffeurs kwamen om en mijn familielid, als passagier in de witte personenwagen, raakte zwaar-, maar niet levensgevaarlijk gewond.
    Daags nadien waren er in de krant inderdaad ’s nachts op de autoweg twee doden gevallen, maar daarna was het gedaan met de accuratesse. Mijn familielid was volgens de redactie een van de beide gesneuvelden in de bestelwagen, die naar goede gewoonte wit was en de donkere personenwagen die de middenberm uiteraard in de tegenovergestelde richting kruiste, was zelf eerst aangereden en geslipt, terwijl ook al vaststond dat de overlevende en slechts lichtgewonde chauffeur van de bestelwagen niet in staat van dronkenschap verkeerde (wat helemaal geen thema was).
    In de huidige constellatie vliegt die journalist jaren achter de tralies, en krijgt de krantenredactie een boete van honderdduizend euro. Minstens.

    Of is dat ook weer een kwestie in de wereldheerschappij van WIE er WANNEER gaat bepalen WAT vals nieuws is? En is in het aangehaalde voorbeeld “autoweg” en “twee doden” genoeg als “echt nieuws”, en is het verdere gefantaseer errond nooit strafbaar als “vals nieuws”?
    [Ook niet als de politie aanbelt met “(sl)echt nieuws” … ?]

  3. Marc Schoeters zegt:

    Dat Pasen dit jaar op een zondag valt, is een feit – maar geen nieuws. Dat Pasen dit jaar niet doorgaat omdat men het Lijk gevonden heeft, is nieuws – maar geen feit. Nepnieuws dus. Dat vorig weekend in Washington een grote Woman’s March heeft plaatsgevonden, is een feit. Dat die mars werd georganiseerd in het belang van de vrouwen en hun rechten in de hele wereld – zoals de officiële media ons willen laten geloven – is helaas nepnieuws. Het echte nieuws is dat een van de organisatoren van de Woman’s March niemand minder is dan Linda Sarsour. Dit is een Amerikaanse moslima van Arabische afkomst – die zich strikt houdt aan de door mannelijke imams opgelegde kledingvoorschriften en dus een hoofddoek draagt. Zij heeft in het verleden ook al herhaalde malen haar steun betuigd voor de invoering van de sharia-wetten in de westerse wereld. In de sharia is de status van de vrouw op alle vlakken ondergeschikt aan die van de man. Duizenden vrouwen hebben dus als blinde goedmutsen meegelopen in een Woman’s March georganiseerd door sharia-aanhangster Linda Sarsour – die blijkbaar een andere en meer verborgen agenda heeft dan “vrouwenrechten”. Dat is écht nieuws. Nieuws dat we dus niet te lezen of te horen krijgen in de officiële media. Dat deze media anti-nepnieuws zouden zijn, is natuurlijk het grootste nepnieuws van al.

  4. Marc Schoeters zegt:

    Ps. Mocht u nog niet beseffen hoe erg het nepnieuws van de officiële media onze kijk op de wereld kleurt en verziekt – nog even dit. Vele feministen steunen Linda Sarsour. Dat is een feit. En duizenden vrouwen liepen in Washington mee in de door haar georganiseerde Woman’s March. Dat is helaas ook een feit. Beide feiten waren in alle officiële media “nieuws”. Maar ook een feit is dat Linda Sarsour een radicale aanhangster is van een vrouwvijandig geloof. Over de Libanese islamcritica Brigitte Gabriel en over islamcritica Ayaan Hirsi Ali (die zelf slachtoffer is van genitale verminking) schreef de “feministische” moslima Linda Sarsour in 2011 in een tweet: “I wish I could take their vaginas away”! Letterlijk!! Waarom is dit feit geen nieuws??? Het antwoord is niet ver te zoeken. Maar het doodzwijgen van feiten als dit maakt heel de Woman’s March tot… nepnieuws.

Reacties zijn gesloten.