Glühwein, engelenhaar en gezelligheid: soms hoop je dat december uit de kalender verdwijnt

traditionele_kerststal
Dit jaar voor de eerste keer geen kerstboom gezet. Niemand vroeg ernaar, en toen ik dan zelf uit pure gewoonte de doos met ballen en lampions uit de kelder haalde, zuchtten mijn huisgenoten: “ach…”. Dat wijst op microculturele verschuivingen die een goede huisvader niet mag negeren: geen enkel ritueel is eeuwig, en men mag nooit een gebruik handhaven alleen maar omdat het ooit is ontstaan. Jammer genoeg bulkt het in onze wereld van betekenisloze rituelen, tot routine verworden gebaren zoals de pakjes op Nieuwjaar, verjaardagscadeaus, Valentijndiners bij kaarslicht, enz. – allemaal zeer nauw aan de commerce gelinkte verplichtingen met de nadruk op plicht, in se vervelende én onvermijdelijke, steeds terugkomende dwanghandelingen die dikwijls toch maar de afwezigheid van echte gevoelens camoufleren, tenzij negatieve.
Kerstmis is bij ons al ruim een eeuw het moment van de überkitsj waarrond de opgehoopte slechte smaak van een heel jaar zich concentreert. De geboorte van Christus, door twee evangelisten in de achterkamer van een herberg gesitueerd, werd in de middeleeuwen geflankeerd door een os en een ezel. De plebeïsche herders, die nadien worden afgelost door de aristocratische Drie Koningen, zijn echte zetstukken om het tafereel op te vullen. Jezus kwam dan maar in een bakske met stro terecht, het geheel afgewerkt met een luchtballet van engelen. Alleen met veel humor valt dit nog te verdunnen, zie Bean en Urbanus.
Gans deze constructie, die weergaloos de volksdevotie en dus het collectief bewustzijn van de middeleeuwen heeft beheerst, is vervolgens, net door zijn gebrek aan authenticiteit, uitgelopen in een cultus van het sentiment, gelardeerd met slingers, ballen en engelenhaar. Het was van meet af aan al een fantasmagorie, nu is het gezelligheidsterreur rond kramen vol nutteloze en smakeloze brol, overgoten met het suikerwater dat Glühwein heet.
En het ergste moet nog komen: de liefdadigheidsmoraal. Laat de daklozen een heel jaar stikken, maar tijdens de Advent worden ze uit hun kartonnen dozen gehaald en onder een kerstboom ontdooid. Kerst is bij ons, o ironie, het feest van de schone schijn. De Warmste Week van Studio Brussel, met zijn 1001 goede doelen, is van een zodanige zelfstrelende meligheid, door mediatieke Gutmenschen geëtaleerd, dat je van de weeromstuit echt uitkijkt naar die verlossende koudegolf, ijspegels, een algemene elektriciteitspanne in een maanloze vriesnacht.
De openbare/verplichte Gemütlichkeit is ook heel ophitsend voor wie niet met onze complexe kitsjlogica vertrouwd is. In Keulen raakten vorig jaareinde een kudde Syrische en Afghaanse herders helemaal van de wijs, omdat ze het Kerstmarktgejodel aan het station verwarden met een publieke seksfuif. Die heisse Woche,- ook de naam van een Duitse pornofilm uit de oude doos waarin de dames niks dragen behalve een kerstmuts.
Niet toevallig zijn de Duitsers, die ons op twee wereldoorlogen trakteerden, de grootste Weihnachtfanaten. Sentimentaliteit matcht namelijk perfect met sociopatie. Bekend is het verhaal van de concentratiekampcommandant die na een reeks executies met vochtige ogen Die Winterreise op de piano ging spelen. Legendarisch is ook de door Duitse soldaten aan het IJzerfront op Kerstavond van 1915 bedachte verbroedering, tijdens dewelke ze een voetbalmatch met de Engelse vijand speelden, om hem een paar uur later terug te doorzeven. Stille Nacht, Heilige Nacht.

“Normen en waarden”
coca_cola_santaIn het Vlaams-Brabantse Holsbeek is er nu een rel ontstaan omdat het gemeentebestuur dit jaar geen kerststal in het gemeentehuis plaatst. Wel een kerstboom maar geen kerststal. Kwatongen beweren: om de moslims (die er nergens te bespeuren zijn) te ontzien. Dat houdt theologisch weinig steek, want ook in de Koran wordt de geboorte van Jezus uit de doeken gedaan, zij het met minder engelenhaar.
Schepen Annelies Vander Bracht (Groen) houdt het bij de scheiding tussen kerk en staat: iedereen mag thuis een stal zetten, maar de overheid moet zich met religieuze symbolen niet inlaten. De lokale N-VA slaat er politieke munt uit, en jammert over de teloorgang van onze normen en waarden, twittergewijs bijgetreden door Theo Francken die in het naburige Lubbeek burgemeester is. Alle inwoners worden uitgenodigd om uit protest naar de gemeenteraad te komen met een kerststalletje. Wie zijn grof huisvuil gratis kwijt wil: dit is een kans.
Eigenlijk heb ik in deze geen zin om de traditionalisten met hun Theo-logische non-argumenten bij te treden. De Europese en Amerikaanse Kerstkitsj heeft niets te maken met normen en waarden, zelfs niet met geloof, en ook niet met het heidense Lichtfeest, maar puur met, nu ja, lege rituelen onderhouden door de middenstand en zijn politieke souteneurs. Als onze beschaving daarvan moet afhangen, hou er dan maar mee op.
Het dumpen van de Kerststal en toebehoren is een daad van herbronning. Gewoon vergeten kan ook. Niet omwille van de moslims, de groenen of het humanistisch verbond, maar omdat Vlaanderen en Europa misschien langzamerhand toe zijn aan een profane leidcultuur die zich los heeft gemaakt van de kwezelarij en de hypocrisie, die toch ook weer te maken hebben met onderhorigheid en betutteling.
Normen en waarden, ach. Het feit dat de verarming in Vlaanderen weer toeneemt, dat de elektriciteitsprijzen de pan uit swingen (als we het dan toch over naastenliefde en “warmte” hebben), dat we de luchtkwaliteit niet onder controle krijgen, dat aan de benoeming van de nieuwe spoorbazin een ongeziene politieke stoelendans voorafging, de politieke correctheid van de reguliere media die veel onder de mat vegen omdat ze van het politieke establishment afhankelijk zijn,- dat zie ik allemaal als tamelijk indruisend tegen onze normen en waarden.
Tot zolang is er de ijdele hoop dat december ooit eens uit de kalender verdwijnt. Het is niet omdat de moslims hun achterlijkheid demonstreren met Offerfeesten en schapengekeel, dat wij ook moeten volharden in het smakeloze. Veel Verlichting toegewenst, en moge de laatste het licht uitdoen.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

12 reacties op Glühwein, engelenhaar en gezelligheid: soms hoop je dat december uit de kalender verdwijnt

  1. filips bossuyt zegt:

    Ja Johan, volledig met U akkoord. Ze maken er een grote troep van.

  2. Greta zegt:

    Zowel kerststal als kerstboom zijn heidense elementen en hebben dus niks religieus in zich tout court… Joden, islamieten en evenzeer verschillende aftakkingen christenen, die zich niet meer vereenzelvigen met instituut kerk, volgen de typische originele tekst:, “men geen afbeeldingen van goden, heiligen e.d. mocht maken noch weergeven.” Dus deze kitschtoestanden zijn heidense en commerciële hoogstandjes, maar kan men nooit als religieus verbonden tekens zien lijkt me. Jezus is trouwens helemaal niet geboren op 25 december, ook deze prikdatum heeft met één of ander heidens feest te maken.

    Een slogan om “Scheiding tussen kerk en staat” in deze te gebruiken is dus pure nonsens.

    Inderdaad wel de vraag of binnen 200 à 1000 jaar nog iemand waarde of belang hecht aan dit opgeklopte en leugenachtige ritueel en het uit het straatbeeld verdwenen zal zijn enkel nog te bezichtigen in musea?

  3. Hans Becu zegt:

    Wij zijn gewoon onnozel gemutlich, Mosllms zijn moordenaars. Ze knallen zelfs ambassadeurs af.

    • P. Eggermont zegt:

      The right to stupidity is protected by the constitution. It is part of the guarantee for the free development of one’s personality.

      Mark Twain

      • Hans Becu zegt:

        En daarnet is er een vrachtauto in Berlijn in de.kerstmarkt gereden, negen doden. Gelijk hebben ze, want dat opgeklopte en leugenachtige ritueel moet uit het straatbeeld verdwijnen zegt JS, maar mogen we dat svp. nog zelf beslissen ?

  4. bertie zegt:

    De paradox van de lekenstaat.
    Onder het mom van niemand te kwetsen hebben mensen het dikwijls over de scheiding van kerk en staat, die er, tussen haakjes, sinds de Neanderthalers en andere holbewoners enig religieus besef ontwikkelden en zich daarmee gingen onderscheiden van andere zoogdieren, nooit bestaan heeft. Het is met andere woorden een onbereikbare utopie, met als beste voorbeeld de communistische heilstaat waar godsdienst niet meer dan een populaire harddrug mocht zijn.
    De fameuze Verlichting die daarbij altijd ter sprake wordt gebracht, wou kerk en staat helemaal niet scheiden. Toenmalige filosofen verwierpen simpelweg het principe alsof heersers zich konden beroepen op een goddelijke her- of afkomst. Als uitwas van die eerste balorigheid bewees beul Charles-Henri Sanson dat die absolute vorsten (M/V) even goed in een zucht hun hoofd konden kwijtspelen onder de guillotine. Wat nog oneindig veel humaner was dan gemarteld en uiteengetrokken te worden door vier paarden tijdens een uren durend spektakel dat de eerste de beste gewone burger kon overkomen, nauwelijks enkele jaren eerder.
    Maar keizer Napoleon zette niet lang daarna de puntjes weer op de i door zichzelf te kronen, nergens anders dan midden in de Notre-Dame van Parijs, onder het toeziend oog van de paus. Kerk en staat terug innig verbonden. … Uiteindelijk stond bij de Duitse soldaten in beide Wereldoorlogen ook nog altijd de discutabele spreuk ‘Gott mit uns’ op de gesp van hun koppelriem. Ze verloren de strijd weliswaar met al diegenen die hun uitrusting van de Amerikaanse staat gekregen hadden (‘GI’ betekent Government Issue), maar kerk en staat kwamen elkaar op leven en dood als vanouds weer tegen.
    Het wegnemen van de kruisen in leslokalen van onze katholieke scholen is pas veel recenter begonnen. Om dat rotverwende zoontje van die ene rabiate, maar wel zwaar sponsorende liberaal in het oudercomité, niet op nog slechtere gedachten te brengen, moest en zou het kruisbeeld dat daar al sinds mensenheugenis hing tussen de foto’s van opeenvolgende vorstenparen boven het bord verdwijnen. Dat daarmee de christelijke gevoelens van die vierendertig andere leerlingetjes geweld werd aangedaan, nam de Guimardstraat op de koop toe. En zie waar we nu amechtig staan.
    Wie de lekenstaat nastreeft, moet als leek de religieuze symbolen juist nog meer doen koesteren, anders gaat dat hele heikele lekengedoe compleet de mist in. Reeds lang geleden, jaren voor het uitbreken van de Zwarte Pietenheisa, schreef ik al eens een commentaar over Sinterklaas. Mijn stelling kwam erop neer dat het volstaat in het katholieke onderwijsnet om de mijter (zonder kruis!) af te beelden op het hoofd van de goedheiligman. Want iedereen in de lagere school daar behoort te weten dat dit gewijde hoofddeksel tot de attributen van een bisschop behoort. Maar toen in Antwerpse stadsscholen, waar onnozele linkiewinkies het vermaledijde kruis op die mijter met bruut geweld gingen vervangen door ‘een streep’, moest juist op hun afbeelding van de mijter een kruis blijven staan! Want anders draagt die rare speelgoedmeneer op zijn kop gewoon een raar bolhoedje-met-een-streepje.
    Zonder het waarschijnlijk te beseffen schiepen ze daarmee bij hun kleuters iets dat verdacht veel lijkt op een ànder religieus symbool : een tulband met een bom erin.

  5. Miel zegt:

    Stel je voor, je moet je land ontvluchten omwille van het repressieve beleid dat je eigen geloofsgenoten er hebben geïnstalleerd, of omwille van de economische knoeiboel die je geloofsgenoten er van hebben gemaakt. Je doet vervolgens alle moeite om in het rijke en vrije Westen te geraken, om er te kunnen genieten van de rijkdom, sociale voorzieningen en vrijheid die maatschappij van de atheïsten, de joden en de christenen daar biedt. Je moet alleen gaan, want de reis is moeilijk. En je vrouwen, je kinderen en de rest van je familie kan je later via gezinshereniging laten overkomen.
    Maar wat blijkt? Kom je daar na al die moeite aan, en vieren die honden ter plaatse toch geen feest rond de geboorte van Jezus zeker?? En commercieel is het dan ook nog!! En ze verkopen er varkensworst! En alcohol!!! Ja, wat moet je dan?

  6. Marc Schoeters zegt:

    De pinguïn stond met wijd open vleugels te genieten in de zon. Het was december – zijn favoriete zomermaand. De temperatuur kon dan gemakkelijk oplopen tot min10 C. Het landschap strekte zich eindeloos wit uit onder de stralend blauwe hemel. Het was een moeilijk jaar geweest. Het pinguïnkuikentje had – nadat het uit het ei was gekropen – slechts een paar dagen geleefd. En daardoor besefte de pinguïn meer dan ooit dat hij de laatste van zijn soort was. Maar in deze mooie zomerdagen had hij besloten een oude droom te verwezenlijken. Hij zou voor het eerst in zijn leven een kerstboom zetten! Het maken van de kerstballen stelde geen enkel probleen. Op twee dagen tijd had de pinguïn uit sneeuw en ijs een tiental ballen gekneed. Maar het vinden van een kerstboom om de glinsterende ballen in op te hangen was een ander paar mouwen. Pas na een week speuren had de pinguïn gevonden wat hij zocht: een verweerde roeispaan die jaren geleden op de rand van het pakijs was aangespoeld. Hij had de roeispaan rechtop in de sneeuw geplant en er de sneeuwballen in gehangen. Het was werkelijk een prachtig zicht. De schitterendste kerstboom ter wereld! De pinguïn voelde zich trots en gelukkig – ondanks het knagende verdriet dat er geen pinguïnkuikentje was om de vreugde te delen. Maar ach – de droom was werkelijkheid geworden. En wat de kerstboom zo bijzonder maakte in de ogen van de pinguïn was dat hij een mooie en geheimzinnige naam droeg. In halfvergane letters stond er op te lezen: RMS TITANIC.

  7. P. Eggermont zegt:

    Wat zijn “onze” normen en waarden? Voorwaar een lege doos als geschenk in deze kersttijd, als men de christenen niet meer hun kerstverhaal gunt! De eerste christenen leefden in een tijd waarin ze vervolgd werden. Voor de historische context van Jezus van Nazareth moet men nu eenmaal putten uit de middelen waarover ze indertijd beschikten om hun verhaal te brengen. Voor elk verhaal, er mogen dan nog verscheidene versies van bestaan en een aantal dingen mogen best onmogelijk lijken, er is de context en die kan niet om het even wat zijn! De komst van de stichter van het christendom is een feit alsook later die van de islam. Pluralisme, een heikel geloofspunt… Geenszins mijn bedoeling hier de in de media gebrachte ethica n.a.v. het kerstfeest te reduceren tot een ‘geloof’!

Reacties zijn gesloten.