Het Groot Dictee en de Taalunie: wereldvreemdheid zonder dt-fouten

dictee
Op zaterdag 17 december is het weer zover: het Groot Dictee der Nederlandse Taal waarin Nederland en Vlaanderen met elkaar zullen wedijveren in zo min mogelijk spelfouten. In dit door de Taalunie en de twee openbare omroepen georganiseerde concours zullen de Vlaamse kleuren dit jaar verdedigd worden door onder andere schrijver Marnix Peeters, Vive la Fête-zangeres Els Pynoo, kunstenaar Michaël Borremans, bedrijfsleider Wouter Torfs, SP.A-politicus Mohamed Ridouani, en actrice Ruth Beeckmans. Zij mogen zich buigen over een tekst die wordt geschreven door de Nederlandse auteur A.F.Th. Van der Heijden.
Zelf ben ik een beetje een taalpurist en heb gelukkig een paar goeie lezers die me bij de les houden. De betekenis van het woord “taalnazi” ontgaat me compleet, het wordt door lui gebruikt die graag volharden in de domheid. Ik haat dt-fouten en ja, ik vergis me al eens tussen de c en k want in mijn jonge tijd veranderde boven vernoemde Taalunie de spelregels elke drie jaar, kwestie van zichzelf nuttig te maken. Maar ik doe mijn best, echt. Ik kan wel een half uur sjieken op een zin waarvan de constructie me niet aanstaat. Taal is muziek, en het ritme moet ook kloppen. Leve het echte, goeie Nederlands, waarin best wel wat Vlaamse onderstroom mag zitten.

Sanskriet
Echter, dat mediatiek opgeblazen Groot Dictee bevindt zich, vrees ik, in een cultuurbubbel van mensen die niet helemaal in de realiteit leven. Men zou, afgaande op de moeilijkheidsgraad, kunnen denken dat Vlamingen echt min of meer foutloos kunnen schrijven, en dat is een illusie. Mijn zoon van 13 heeft sinds zijn 1ste leerjaar lager bijna niets anders gekregen dan invuloefeningen, vermoedelijk afgestemd op allochtone en/of Franstalige leerlingen die thuis geen Nederlands spreken. We mogen in Vlaanderen volgens de OESO dan nog wel redelijk scoren op gebied van wiskunde, de moedertaal wordt stiefmoederlijk behandeld, uiteraard ook omdat de leerkrachten zelf uit het hoger onderwijs komen waar het niet nauw steekt met spelling,- het is een neerwaartse spiraal.
Voeg daarbij de internet- en chatcultuur (o, wat zijn we weer ouderwets), en ik kan u verzekeren: een jongere die op zijn/haar schrijftaal let is een nerdie. Alleen het thuisfront kan nog redding brengen, het onderwijs degradeert het Nederlands tot een tussentaal of Lingua Franca waarvan elementaire kennis volstaat en het zeker niet steekt op een dt-foutje.
De kloof tussen de realiteit en het hoger vernoemde schrijfconcours is zodanig, dat het echte “Algemeen Nederlands” verworden is tot bezigheidstherapie en statussymbool van een elite. Zachtjes knetteren de letteren, zoals Jeroen Brouwers het omschreef. Het vreemde gedrag van bijvoorbeeld Kurt Van Eeghem, die, gezeten voor een enorme boekenkast, al molenwiekend, schuimbekkend en hoofdschuddend taaltips op de VRT brengt, lijkt grappig maar is vooral aanstellerig en zelfs afstotelijk. Jongeren zappen weg bij dit theater, en terecht. Het pluchen kader van het Groot Dictee: idem dito. Interessant voor de deelnemers, leuk voor de 5% Vlamingen die iets met taal hebben, maar een ver-van-ons-bed-show voor de resterende 95% die complexloos verder moddert. De wereldvreemdheid van de in Den Haag residerende Taalunie is in dat opzicht spraakmakend.
Misschien is het Nederlands aan het verdwijnen, dat kan, en gaan we naar een soort bastaard-Angelsaksische wereldtaal. Het Groot Dictee kan dan helemaal zijn roeping waarmaken van kalligrafische demonstratie in het Sanskriet, met een stuk of wat bekende Vlamingen en Nederlanders in de glansrol. In het andere geval moeten we resoluut het roer omgooien aan de basis en kinderen terug opstellen leren schrijven, ook een vaardigheid die niet meer aangeleerd wordt. U wil niet weten in welk Bargoens middelbare scholieren, ASO-niveau dan nog, zich schriftelijk uitdrukken.
Ach, het klinkt allemaal nogal cultuurpessimistisch maar op zich hebben we geen reden tot klagen over de schrijfcultuur want nooit werd er meer geschreven door Jan en alleman dan in dit facebooktijdperk, weliswaar mét spelfouten en scheve zinnen. Taalzorg is dan meer een euh… beschavingskwestie, iets waarin een gemeenschap een collectieve dam markeert tegen de verwoestende banalisering en globalisering. Dat heeft ook met zelfbewustzijn te maken en, ik durf het woord bijna niet meer gebruiken, zin voor schoonheid in een door cijfers gedomineerde realiteit. Het taalmaniërisme van dichters en letterkundigen is echter niet relevant, mij interesseert hoe snotneuzen van 16 ermee omgaan. En dat is, ik herhaal, het onderwerp van een ware onderwijsrevolutie. Hallo Hilde Crevits?
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

18 reacties op Het Groot Dictee en de Taalunie: wereldvreemdheid zonder dt-fouten

  1. Hans Becu zegt:

    Laatste stuiptrekkingen van luchtbel-bv’s ? Alleen zij die in de luchtbel zitten, vinden dat belangrijk, de rest heeft er lak,aan. Ridouani en Torfs : 1 front in image building en window dressing. Moderne spa moslim spelt samen Nederlands met sociale schoenverkoper met hoofddoek. Beiden willen alleen meer marktaandeel.

  2. Bruno zegt:

    Klopt! Ik ben leerkracht wetenschappen en vraag van mijn ASO-leerlingen een deftig taalgebruik (zij het wetenschappelijk) bij verslagen. Spijtig genoeg is er een generatie leerkrachten Nederlands opgeleid (o.a. aan de UAntwerpen) die dt-fouten weglacht. Zit in de hersenen of zoiets, zeggen ze dan. Tja, als zij het niet meer afdwingen, wie kan het dan nog wel in het onderwijs, laat staan erbuiten? Er is dus wel degelijk een revolutie nodig.
    ps. De lezer hier wil inderdaad niet weten welk Bargoens gebezigd wordt door onze toekomstige intellectuele top. Want ja, die top is er, maar ze hebben geen deftig moedertaal-onderwijs aangeboden gekregen.

  3. walter maes zegt:

    100¨gelijk. Als ik mijn kleinkinderen van 10 tot 14 jaar aan het schrijven zie, breekt mijn hart van nostalgie naar mijn eigen lagereschooltijd, toen we nog een ‘lijdend voorwerp’ van een ‘werkwoord’ moesten leren onderscheiden. Zinsontleding ! Allemaal voorbij. Het is een catastrofe. En Crevits surft populistisch mee op de noodlottige tijdsgeest, trekt er zich geen fluit van aan…Correct leren spellen, zwoegen aan juiste zinsconstructies, enzovoort, het klinkt niet sympathiek. Goed Nederlands spreken en schrijven wordt naar het museum verbannen.

  4. Marc Schoeters zegt:

    De hoofdprijs voor een dt-fout gaat naar de door stalinisten gemanipuleerde en met wereldvreemde deugmensen bevolkte organisatie “Hart boven Hard”.

    • P. Eggermont zegt:

      Vergis je hier niet, stalinisten zijn van staal… Je reactie ketst dus af op hun loodzware harnas, wat vandaag een fluo-vestje voorstelt. Vandaar dat velen onder hen wel eens “reflecteren” … Het gezegde “Hart boven hard!” mag er voor mijn part best wel wezen! Een andere uitdrukking is “hartveilig” zoals in hartveilig wonen, een bekommernis die blijkbaar nogal bij onze noorderburen leeft. Burgerhulpverleners kunnen er binnen 6 minuten ter plaatse zijn om in hun buurt te helpen bij een reanimatie. Zie http://heartsafeliving.com/ .

  5. Ludo Permentier zegt:

    Kunnen we ’t erover eens zijn dat spelling minder belangrijk is dan hoe je iets formuleert? En dat de stijl op zijn beurt weer ondergeschikt is aan wat je zegt? Met andere woorden dat de inhoud correct moet zijn? Oké dan. Twee rechtzettingen die gemakkelijk te controleren zijn. 1. De Taalunie heeft niets met het Groot Dictee te maken. Dat wordt georganiseerd door de NPS en Canvas, en door de Volkskrant en De Morgen. 2. De officiële spelling van het Nederlands werd vastgelegd in 1804 en gewijzigd in 1864, 1955, 1995 en (met enkele kleine correcties en aanvullingen) 2005. Om de drie jaar is dat dus bijlange niet.

  6. Marc Schoeters zegt:

    Geachte Heer P. Eggermont. Dank dat u mij op het woord ‘hartveilig’ opmerkzaam maakt! Als ik het goed begrepen heb is dat iets heel anders dan een “loodzwaar” stalinistisch harnas. Dit laatste lijkt me integendeel veilig hard. Zo komen u en ik tenminste ergens. Waar precies weten we niet. Maar toch ergens – en dat is in deze barre en harteloze tijden toch een plus! Ja – de wereld gaat ten onder aan een dt-fout. Zo heb ik als prille knaap jarenlang gedacht dat ‘hart’ gewoon steenkool was. Ik logeerde toen vaak bij mijn grootouders. Als mijn oma ‘hartje’ tegen mijn opa zei dan stond ie terstond op en repte zich naar de kelder. ‘Hartje’ was het signaal dat er hoogdringend een nieuw voorraadje anthraciet moest gehaald worden. Ach – ‘hart’ en ‘hard’! Het blijft voor verwarring zorgen. Zo woonde ik als jongeling vaak sociaal-democratische bijeenkomsten bij. Als deel van mijn opvoeding had mijn vader me ingeschreven in turnkring “De Hoop”. En dus moest ik met de armen zwaaiend de overwinning van het proletariaat bespoedigen. Op een verkiezingsbijeenkomst hing achterin de zaal een spandoek met de oorspronkelijke leuze: “BSP WINT”. Een onverlaat had echter net voor de meeting de “T” vervangen door een “D”. Pas na twee uur merkte een wakkere sociaal-democraat het euvel op. “BSP WIND!” Nu besef ik dat dit de eerste tekenen van het populisme waren dat ons heden ten dage bedreigd. Pardon – bedreigt. Hartelijk – Marc S.

    • P. Eggermont zegt:

      De wereld verandert. Die tijd van de kolenkachel en die tijd van de BSP, die zijn inmiddels lang voorbij!! De kolenkachel heeft plaats gemaakt voor de centrale verwarming, voorzien van een al of niet digitale kamerthermostaat, en de “BSP” heeft de vooraan geplaatste majuscule B ingeruild voor een gering, klein, minuscuul a’tje achteraan… Het venijn zit’m in de staart, want de werkliedenpartij van weleer moet het voortaan zien te redden met een naam in uitsluitend kleine letters, weliswaar aangevuld met een punt, om verwarring te voorkomen met zeg maar Spa Reine of Spa Bruisend, het gerenommeerde merk van natuurlijk mineraalwater, afkomstig uit de bodem van de Hoge Venen…
      Wist je trouwens dat de eerste socialistische partij, hier bij ons opgericht in 1877, de VSAP was, wat staat voor “Vlaamsche Socialistische Arbeiderspartij”? In Wallonië waren ze toen meer aanhanger van het anarchisme (met name van Pierre-Joseph Proudhon)…Twee jaar later ging de partij samen met socialistische groepen in Brussel, zoals de Parti Socialiste Brabançon, wat eerst de BSAP opleverde, 8 jaar later de BWP en op het einde van W.O. II, na een intermezzo met De Nieuwe Orde, de BSP…
      (bron : Wikipedia NL)

  7. Marc Schoeters zegt:

    Ik wist en weet dat allemaal, P. Eggermont. Mijn overgrootvader was een van de stichtende leden van de Belgische Werkliedenpartij. Take that! Ik stam uit een trots ongelovig geslacht – sinds anderhalve eeuw. Daarom wil ik het over de Sp.a zelfs niet hebben. Noch over de “groenen”. Noch over de stalinisten van de Pvda. Allemaal partijtjes in handen van katholiek opgevoede minkukels die zich “links” wanen. Die nooit of nooit een echte vrije en ongelovige geest kunnen begrijpen. Ik heb noch van hen noch van u lesjes te ontvangen. Zij blijven – hoe “links” ook – door en door katholiek. En dus doof en blind voor de fundamentele misdadigheid van het mohammedanisme. Ook daarover wens ik geen lesjes te ontvangen. Van geen enkele katholiek opgevoede en dus verminkte geest. Wees gerust – mijn geest is zo verbijsterend open dat u daar zelfs geen idee van kunt hebben. Ik ben lesgever Nederlands voor anderstaligen – sinds bijna dertig jaar. Ik heb vrienden uit tientallen culturen. Ik heb van u – P. Eggermont – dus geen lesjes te krijgen over “openheid”. Echt – je hebt geen idee van mijn leven. En weet u wat ik als telg uit een eeuwenlang links ongelovig geslacht heb geleerd? De islam sucks. Echt. Vergeet die paar individuen die zich moslim wanen en tegelijkertijd “ecologisch” of “open” of whatever. Zij zijn ten dode opgeschreven moslims – omdat de echte islam dat zo eist. Net zoals u en ik in de ogen van de echte islam ten dode zijn opgeschreven. Daarom zeg ik als ongelovige linkse anarcho-ecologist nee tegen de islam. No. In het Arabisch – la! No passeran!

    • P. Eggermont zegt:

      Free the words…

      Een greep uit het poëtisch proza van de Libanees-Amerikaanse kunstenaar, filosoof en schrijver Kahlil Gibran (Arabisch : جبران خليل جبران), een hoofdstukje uit The Prophet (vertaling van Carolus Verhulst), warm aanbevolen!

      “En een redenaar zei : Spreek tot ons over vrijheid. En hij antwoordde : Aan de stadspoort en bij het haardvuur heb ik je ootmoedig zien buigen en je eigen vrijheid zien aanbidden, zoals de slaven zich vernederen voor een tiran en hem prijzen hoewel hij hen slaat. Ja, in de tempelhof en in de schaduw van de burcht heb ik de meest vrijen onder je hun vrijheid zien dragen als een juk en een handboei. En mijn hart bloedt in mij ; want je kunt enkel vrij zijn, wanneer zelfs het verlangen vrijheid te zoeken een harnas voor je wordt en wanneer je niet langer over de vrijheid spreekt als over een doel en een vervulling.

      Je zult inderdaad vrij zijn, wanneer je dagen niet zonder zorg en je nachten niet zonder hunkering en verdriet zijn, maar deze dingen je leven omgorden en je er toch naakt en ongebonden boven uit stijgt. En hoe zal je boven je dagen en nachten uitstijgen, tenzij je de ketenen verbreekt, die je aan de dageraad van je inzicht om je middaguur hebt geslagen?”

      • P. Eggermont zegt:

        In de “Garten der Religionen” te Karlsruhe (Duitsland) vindt men op de omsluitingsmuur van filosofische citaten rond o.a. de vijf uitgebeelde wereldreligies, met tekst en figuren, lasercut uitgesneden in gebogen stalen plaat en ook met bodemmozaïeken, het anti-syncretische citaat : “FÜLLT EINANDER DEN BECHER, ABERTRINKT NICHT AUS EINEM BECHER”.

        Het is van Kahlil Gibran en kan hier worden geïnterpreteerd als dat men wenst vast te houden aan de tradities binnen een bepaalde religie, of ruimer binnen een bepaalde ideologie…

        In het antwoord van de profeet op de vraag van een zieneres met de naam Almitra: “Wat kun je ons zeggen over het huwelijk?” treft men in “The Prophet” inderdaad de volgende zin aan (in het Nederlands dan) : “Vult elkanders bekers, maar drinkt niet uit dezelfde beker.”
        Zie : http://ka.stadtwiki.net/Garten_der_Religionen.

    • P. Eggermont zegt:

      De stad Karlsruhe zelf werd gesticht door Markgraaf Karel III Willem van Baden-Durlach (17 juni 1715) en radiaal aangelegd volgens het architectonische principe van het panopticon (Grieks voor alziend), beschreven door de Engelse rechtsfilosoof Jeremy Bentham in 1791, ook toegepast in gevangenissen…

      Sinds 1950 is in Karlsruhe het zogenaamde Bundesgerichtshof en sinds 1951 het Bundesverfassungsgericht gevestigd, waardoor de stad de bijnaam Residentie van het recht kreeg…

      In 2015 bestond deze stad 300 jaar… Ein Fest für alle!
      Zie : http://ka300.de/programm/ideenwettbewerb/garten-der-religionen/

  8. Marc Schoeters zegt:

    In mijn studenjaren lazen vooral halvegeesten en deugmensjes “The Prophet”. Miljoenen exemplaren werden er van dat flutboekje vol pseudowijsheden verkocht. Daarom werd het boekje in kritischere en intelligentere kringen “The Profit” genoemd. Het boekje was een slinkse poging om het mohammedanisme salonfähig te maken. Om de fundamentele gewelddadigheid ervan onder een soefi-wierookwalmpje aan het oog te onttrekken. Het mohammedanisme is geen wereld”religie”. Het is een politieke ideologie gericht op wereldverovering. De koran en de canonieke teksten over het leven van Mohammed zijn een aaneenschakeling van oproepen tot geweld tegen de kafirs. Dit laatste mag men niet vertalen met het neutrale woord “ongelovigen”. Nee – kafirs zijn zwijnen, apen en untermenschen. En wie zijn de kafirs? Joden, christenen, boeddhisten, atheïsten, agnosten, verlichtingsdenkers. Het is dus een schande van de Duitse Gutmensch-overheid om in een monument voor tolerantie de meest verspreide en gevaarlijkste intolerantie op te nemen – en die gelijk te schakelen met de wereldreligies. Zeker in een tijd als nu waarin – volgens het laatste rapport daarover – nog nooit zoveel atheïsten werden vervolgd en vermoord. Raad eens door wie. Ps. Ik las als student – naast Montaigne, Nietzsche en Cioran – ook graag taoïstische geschriften. LaoTze. Chuang Tze. Maar “The Profit”? Jamais!

    • Greta zegt:

      Qua binding is het mohammedanisme inderdaad veel gevaarlijker dan het Jezus verhaal…Niemand werd ooit gedoopt met de naam “Jezus”? of mij toch onbekend. Wel Jozef & Maria om te binden en subtiel te beïnvloeden. Mohammed daarentegen is een naam die aan heel wat islamgelovigen gegeven is. Zeer sluw gezien van de ontwerpers ervan. Daardoor versterkt het zich ermee vereenzelvigen, waardoor spotternijen veel ernstigere vormen aannemen, omdat ze zichzelf beledigd voelen en niet zozeer hun profeet!? Als je dan in elke familie wel een Mohammed als grootvader, vader, oom, broer hebt of zelf bent, lijkt me het gevoelige tenen mentaliteit wel een duiding te krijgen?

      • P. Eggermont zegt:

        Men vervangt hier fijntjes islam door mohammedanisme, wat me voorkomt als een eerder subjectief geladen benaming. Ik heb het zelf niet uitgevonden maar “het aanvallen van de boodschapper valt onder de categorie ad hominem van de logische denkfout drogreden”…
        Naast Mohammed worden trouwens veel andere Bijbelse namen als naam aan kinderen gegeven, Ibrahim bv. Geef op Google ook maar eens “Jesus footballer” als zoekterm in.
        Manke argumentatie, foei, foei!

    • P. Eggermont zegt:

      Nooit leren relativeren toen?

    • P. Eggermont zegt:

      Mohammedanen zijn wellicht vroom, maar zouden ze ook grappig zijn??? Jazeker!!!
      Saad Mahmood Jawad is ongetwijfeld één van de meest veelzijdige oud-spelers op YouTube, met eigen videokanaal en eigen webstek, weliswaar in ’t Arabisch…
      Enfin, ’t kan niet allemaal Engels zijn! Oh, that’s the way, uh-huh uh-huh,
      I like it, uh-huh, uh-huh…
      Tom and Jerry nu, na korte inleiding (in ’t Arabisch), wat geestige muziek, voorzien van de nodige slapstickeffecten, met percussie en al! Music is life… Enjoy it!

Reacties zijn gesloten.