Over terreur, horrorclowns en roofdieren: de fatale magie van angstzweet

clown

Ze komen uit Amerika, streken neer in Holland, sijpelden via Limburg door naar Vlaanderen en zijn nu ook in Mechelen gesignaleerd: ik heb het uiteraard over de killerclowns, griezels die, geschminkt en in clownpak, kinderen en brave lieden de stuipen op het lijf jagen.  Ze lijken levend geworden figuren uit een nachtmerrie, vampieren, zombies, terwijl het in feite maar belhamels zijn in een narrenpak en, toegegeven, soms met een mes uit moeders keuken gejat. Niettemin wordt gedemoniseerd, gedramatiseerd. De politie staat paraat, clownpakken worden uit de rekken gehaald, schietgebedjes gepreveld als er toch eentje opduikt, en eventueel gaan de boeren met toorts en riek er achter aan. Dit lijken wel de middeleeuwen.

De angst die overal bedekt aanwezig is, nog het meest daar waar er zogenaamde veiligheidssystemen over ons waken, maakt dat allerlei schaduwen uitvergroot worden tot monsters. Wat eerst nog kon doorgaan voor een geschifte dorpsidioot, is nu een psychopaat en/of een wereldbedreigend monster. Het gevaar is overal, zelfs je buur kan een killer zijn. Veiligheid is hét codewoord, maar eigenaardig genoeg creëert het vooral onveiligheidsgevoel. Als in zo’n universum een nar een wind laat, ruikt het naar dynamiet. Teistert pananoia dit universum?

Roodkapje in Keulen

Afbeeldingsresultaat voor roodkapjeIk ga nog een stap verder en lanceer de hypothese: we zitten niet alleen opgesloten in een angstsyndroom, een soort psychose, we roepen het gevaar ook op om aan onze catastrofale verwachtingen te voldoen. Anders gezegd: de zweetgeur van de angsthaas trekt het roofdier aan en leidt de agressie in, wat de haas natuurlijk nog angstiger maakt, nog meer doet zweten, en de belager weerom nóg moordlustiger maakt. Het welbekende spiraaleffect dus.

Wie schrik uitstraalt, trekt het gevaar aan. Dat weet iedereen met een hond: hij ruikt angstzweet. Die biologische invalshoek zou kunnen leiden naar een alternatieve visie op terreur, zowel de miniatuurvorm ervan –“kwaadaardige” clowns, belhamels, pesters- als wat zich in Parijs, Nice en Maalbeek/Zaventem heeft afgespeeld: hoe banger een samenleving, hoe sneller de demonen zullen opduiken die de angst bevestigen. Cru gesteld: we zijn vooral en ten gronde onze eigen terrorist, en de strijd tegen het terrorisme zal dan ook voor een flink deel tussen onze oren moeten gevoerd worden.

Het idee heb ik, wat dacht u, van de psychoanalyse. Voor Freud ontstaat de primaire angst in de kinderjaren als gevolg van seksuele beknotting en zindelijkheidstraining: we mogen niet met onze piemel spelen noch overal ons gevoeg doen. De frustratie daar rond kan maar moeizaam verwerkt worden en tekent heel de persoonlijkheidsstructuur. De angst die in heel dat proces blijft spelen, kanaliseert zich in allerlei fobieën en schrikgedaantes, tot en met regelrechte paranoia. De Wolf is voor Roodkapje het product van haar eigen onderdrukt libido, omgezet tot een permanente dreiging. Ze roept hem dus op, angstzweet het roofdier in de neus prikkelt.

Afbeeldingsresultaat voor keulen oudejaarsnachtPassen we dat eens toe op de fameuze Oudejaarsnacht in Keulen, waar talrijke vrouwen werden lastig gevallen en zelfs seksueel belaagd. Door vreemdelingen uiteraard, want de wolf/clown/terreurzaaier is altijd een vreemde. Geen twijfel dat de agressie reëel was, u hoort me niet zeggen dat die vrouwen zich dat maar inbeeldden. Toch zou het kunnen dat de onbestemde angst, eigen aan de tijdsgeest, een “voorwerp” zocht en vond, en het roofdier een geurspoor bezorgde. Het alarm maakt dus ook het gevaar reëler, dat is het paradoxale. Alles moet beveiligd worden, maar de voorzorgen lijken het ongeluk alleen maar aan te trekken. Keulen was de fatale collaps tussen roofdier en prooi. In de VS heeft iedereen “om veiligheidsredenen” een vuurwapen, en tegelijk sterven nergens ter wereld zoveel mensen in vredestijd aan een kogel op straat. Het veiligheidsdenken is in dat opzicht de keerzijde van de paranoia. Of kijk wat er tegenwoordig in Israël gaande is: een staat die zodanig in de greep is van het begrip “terreur”, dat ze dat schrikbeeld zelf absoluut wil staande houden of, erger nog, dat de machthebbers er zich aan vastklampen uit zelfbehoud.

Een ander voorbeeld van gevaar dat uit de eigen okselholtes opdampt, zijn de no-go-zones, vooral in grootsteden: mensen mijden deze plekken omdat ze lelijkheid uitstralen, en omdat we denken dat ze te mijden zijn. Maar net daardoor worden ze het echt, loopt zelfs een politieman erdoor met een ei in zijn broek, en gedragen de lokale bewoners zich als heersers van een territorium die onze klamme handjes en hijgende adem gewaar worden. De Brusselse Matongé-wijk is een frappant voorbeeld: je kan er als blanke alleen rustig door lopen als je geen schrik hebt. Faken is onmogelijk: ze “ruiken” hun slachtoffers.

De-radicaliseren

Afbeeldingsresultaat voor CicciolinaHet is opletten geblazen met dit soort theorieën, ik weet het, ze zijn moreel kwakkel want men krijgt de indruk dat het slachtoffer hier wordt geculpabiliseerd, zoals men van aangerande vrouwen zegt dat ze het uitlokten. En hoe respectloos is het niet voor de doden en nabestaanden van de terreuraanslagen, alsof hun zweetgeur er voor iets tussen zat.

Toch is de traditionele visie op terreur, als “zinloos geweld” vanwege een louter externe vijand die onze samenleving en haar waarden belaagt, voorbijgestreefd. De terroristen en heel het IS-fenomeen zijn er ook omdat onze samenleving moreel ontregeld is, zich op een breukvlak bevindt tussen oude paradigma’s (het Christendom, de Verlichting, de moderniteit) en een nieuw wereldbeeld dat nog een paar eeuwen zal nodig hebben om vaste vorm te krijgen. Zolang die beschavingscrisis duurt, zullen de primaire angsten opflakkeren en zullen de clowns opduiken als de demonen van onze eigen nachtmerries.

Hoe gaan we ondertussen om met die bedekte paniekstemming? We leven geen eeuwen, we zitten in het hier-en-nu. Het zelfvoedend effect van de stressfactor kan maar doorbroken worden als we opnieuw het divertissement ontdekken, de afleiding, het genot in het leven. Dat leidt niet onmiddellijk tot hoogstaande cultuur maar het helpt wel degelijk tegen de gezichtsvernauwing. Ik ben dus niet zomaar tegen de brood-en-spelen-cultuur, Goedele Liekens, mensen die brieven schrijven naar “Thuis”, en ik ga niet langer schimpen op K-3: ergens heb ik het gevoel dat ook dit soort amusement de productie van angstzweet vermindert en misschien wel echte terreur afleidt. Kunst en creativiteit, naast uiteraard sociale interactie, spelen, fantasie, ironie, erotiek,… het zijn allemaal uitwegen die de paranoia enigszins doen verdampen. Het postmodernisme, niet als grondstroming van een cultuur, maar als intermezzo, overgangsfenomeen.

Het bevrijdend effect van humor is onweerlegbaar. La Cicciolina is in dat opzicht een absoluut model. Het is bijvoorbeeld opvallend hoe een land als Italië betrekkelijk weinig last heeft van islamterreur. IS heeft nu al een aantal keren gedreigd om Rooms-katholieke kerken ginder op te blazen, en speciaal het Vatikaan wordt geviseerd, in moslimfundamentalistische ogen toch hét hellegat van de vervloekte kruisvaarders bij uitstek. Tevergeefs: de Italianen maken er vooral mopjes over en geven zelf hints aan potentiële bommenleggers.

Ik zeg niet dat dit per definitie terreurvrije plekken zijn, want het kenmerk van terrorisme is net dat het verrassend opduikt waar je het niet verwacht. Toch lijken sfeer, mentaliteit en cultuur bepalend voor een vorm van immuniteit, waarbij het erop lijkt dat gemeenschappen met voldoende collectief zelfbewustzijn, relativeringsvermogen, humor, creativiteit, individuele en sociale weerbaarheid, minder vatbaar zijn voor demonen.

Misschien moeten we wat meer focussen op de terreurvrije regio’s, en wat minder op de trauma’s. Wat meer op de witte plekken, wat minder op de zwarte. De-radicaliseren, zowaar.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

5 reacties op Over terreur, horrorclowns en roofdieren: de fatale magie van angstzweet

  1. Hans becu zegt:

    Wat Japan en IJsland gemeen hebben, en in ruime mate ook Italië : ze laten er geen Moslims in. Japan doet dat openlijk en bewust, in IJsland wil geen hond wonen, en de Italianen zijn pure xenofoben die zelfs geen vreemde taal aangeleerd krijgen : het interesseert ze gewoon niet. Ze negeren buitenlanders straal, zeker Moslims. In Brussel en in de Franse banlieu’s stikt het van de Moslims die in de morele en intellectueel leegte van de multiculti heilsstaat totaal verloren zijn gelopen, en in de klauwen van de linkse welzijns-en integratie industrie zijn terechtgekomen die ze een slachtofferstatus heeft aangepraat die ze met wellust koesteren. Terroristjes in de dop worden gekoesterd en geknuffeld door idioten in de media, zoals Bart Schols. Burgemeesters als Somers en Bonte ontpoppen zich tot de witte ridders van de deradicalisering. Het is al moslim en terreur wat de klok slaat. Als we daar nu gewoon eens over zwegen, die Moslims in hun onnozele en achterlijke godsdienst lieten stikken ipv ze permanent in de media op te voeren als slachtoffers van racisme en discriminatie, en Deweversgewijs in alle stilte drastische maatregelen nemen tegen al wie er nog maar even aan denkt een beetje de terrorist uit te hangen, het moslimterrorisme hier zal in alle stilte verdwijnen, net zoals die onnozele clowns die morgen weg zijn als ze de media niet meer halen. Met Freud heeft dat allemaal geen fluit te maken, maar alles met gezond verstand en verantwoordelijkheidszin van de media, die ik door hun pertinente onnozelheid, gebrek aan feitenkennis en sensatiezucht hoe langer hoe meer een bedreiging voor de democratie en harmonieus samenleven begin te vinden, dan dat ze er de behoeder van zijn.

    • Pieter zegt:

      Bravo Hans
      Becu!

    • Fend zegt:

      Juist !

    • Jacques Gekiere zegt:

      Inderdaad. Die vieze troep moet worden genegeerd en er moet ten allen prijze voor worden gezorgd dat Somers, Schols of andere bonte koeien niet langer ongestraft die “troep” kunnen importeren.
      In de Sint-Niklaasstraat in Kortrijk wonen er alleen nog zwarte pieten, zo goed als gratis. Van racisme gesproken.. begin er maar aan in Mekka of Medina.

  2. Jacques Gekiere zegt:

    Zou het kunnen dat al die zwartkapjes terecht bang zijn voor de boze blanke wolf…? Even vragen aan Freud, K3, Liekens of Bert Anciaux.

Reacties zijn gesloten.