Conformisme, identiteit en zelfplagiaat: over het voordeel van niemand te zijn

onthoofdHet aantal scheldmails engelieve uit te schrijven’opdrachten na mijn alternatieve 11-juli-speech overtreft mijn stoutste verwachtingen. In een satirische stoofpot werden Geert Bourgeois, de N-VA, het Vlaams Belang, en meteen heel de Vlaamse beweging gaargekookt tot een prak die voor elke flamingant onverteerbaar is.
“Verraad” en ‘zelfverloochening”, daaraan heb ik me schuldig gemaakt. Maar eerlijk: het feit dat ik in het zwartgele universum nooit nog met de voornaam zal aangesproken worden en hooguit nog een slap handje zal krijgen, lucht enorm op. Ik voel me bevrijd van de schouderklopjes en bruine likes, het moest gebeuren. Morgen evengoed aan de andere kant.
Een beetje schrijver kan immers niet anders doen dan zichzelf tegenschrijven, om te beletten dat hij zijn eigen handelsmerk wordt. Dat is een noodzakelijke strategie tegen het grootste gevaar voor iemand die creatief bezig is: zichzelf beginnen te kopiëren omdat ‘het’ aanslaat. Natuurlijk doet iedereen dat die een pen kan vasthouden, mensen willen nu eenmaal vastigheid en structuur in hun leven. Lees één column van Abou Jajah (juister: van zijn ghostwriter) of van Marc Reynebeau, en je hebt ze allemaal gelezen. Idem voor de boeken van Herman Brusselmans, Umberto Eco, de schilderijen van Luc Tuymans of de muziek van Hooverphonic: stijlvast, herkenbaar,en … altijd een beetje hetzelfde. Zelfreproductie is de sleutel tot de (h)erkenning.

<

“Verwacht het onverwachte”
En waarom ik nu zo tersluiks Marc Reynebeau in het lijstje smokkel? Omdat de man vandaag in De Standaard waarlijk een interessante column schreef, over plagiaat en zelfplagiaat in academische middens. Zijn stelling is, dat het veelvuldig copy-pasten door studenten in thesiswerk maar een symptoom is van een dieper liggend maatschappelijk feit: echte originaliteit is een hachelijk ding in deze maatschappij die de mond vol heeft van diversiteit en ‘jezelf durven zijn’.
Dat klopt als een bus, de conformiteitsdwang is ontzettend hoog, daarom schrijft iedereen af. Kom maar eens af met een totaal nieuw inzicht, de kans is redelijk groot dat u wordt uitgelachen. Mijn doctoraatsthesis filosofie, volstrekt plagiaatvrij en tamelijk out-of-the-box, heeft in elk geval de eindmeet niet gehaald. We worden verwacht van in de pas te lopen en binnen de lijntjes te kleuren, van hoog tot laag, ook bij wetenschappers, artiesten en lieden die verondersteld worden om creatief werk af te leveren. De treurnis van herkenbaarheid, identiteit, merkstabiliteit: consumenten verwachten nu eenmaal min of meer hetzelfde op hun bord, elke dag. Schrijvers schrijven wat uitgevers verwachten dat mensen willen lezen. Ergo: zelfs een gevierd literator, een Nobelprijswinnaar, is het product van zijn publiek en niet omgekeerd.

 

Dat is de reden waarom –en hier wordt het grappig- ook Marc Reynebeau zelf ons zelden of nooit verrast in al zijn gedegenheid: de man is stijlvast, een nauwgezet historicus, hondstrouw aan het medium waarvoor hij schrijft, en… politiek onverslijtbaar Belgicist. Marc R. doet altijd wat van hem verwacht wordt, is dus een vaste waarde en een perfect voorbeeld van het betere zelfplagiaat, evenals zijn werkgever, De Standaard (motto: ‘Verwacht het onverwachte’), het meest saaie en voorspelbare papieren medium in Vlaanderen.

 

Eéndagsvlieg met pen
Maar nu terug naar schrijver dezes. Het trieste inzicht dat alles op elkaar lijkt in een wereld die zogezegd toch zweert bij diversiteit en de dwang om zich te onderscheiden, noopt tot een kloek besluit: elke dag beginnen alsof het de eerste was, en eindigen alsof het de laatste was. Continuïteit zegt me van langsom minder, 24 uur is het tijdsperspectief van deze ééndagsvlieg-met-pen. Vandaag zeg ik A en morgen B, niet uit twijfelzucht en nog minder uit opportunisme, maar gewoonweg om dé Johan Sanctorum die iedereen kent, te ontkennen. Enige ouderdomsdementie helpt. Neen, ik ben hem niet, ik was hem gisteren. En het is geen rol of een kostuum dat ik me aanmeet, ik geloof het écht, telkens weer.

 

Biografisch-literair ben ik dus niemand, en dat bevalt me uitstekend. Het systeemloze systeem van zelfplagiaat te vermijden is misschien postmodern nihilisme maar alleszins identitaire gewichtloosheid. Het is dan ook niet zomaar een strategie maar meer een levenshouding, die ook sociaal, praktisch en professioneel gevolgen heeft. Mijn cv leest als een brokkenverhaal, aan een boek valt niet te denken (500 blz in het vast gezelschap van een handvol personages, de hel!), een deftige krant of tijdschrift heeft niks aan zo’n mistige multivorm. Men kan geen medestanders of vrienden hebben, want men is voor de buitenwereld labiel en onbetrouwbaar. Dit (geheel onterechte) imago van sociopaat is misschien nog het meest vervelende nevenaspect van de man die zichzelf nooit wou imiteren, maar weegt lang niet op tegen de vreugde van de dagelijkse wedergeboorte.

 

Ziezo, de tijd van even iemand te zijn zit er weer op. De enige identiteit is de nul-identiteit, en die bevindt zich op het kruispunt van de evenaar en de nulmeridiaan. Tot daar, ergens, ooit.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

10 reacties op Conformisme, identiteit en zelfplagiaat: over het voordeel van niemand te zijn

  1. yvesvda zegt:

    Me dunkt was deze rechtvaardiging niet echt nodig en zelfs overbodig. Het enige doel van sommige volgers is nu eenmaal de bevestiging en bevrediging van hun denken. Als ze dan hun “partner in crime’, ‘hun buddy’, hun ‘idool’, hier naar hun mening uit de bocht zien gaan, komen gevoelens van verraad, ontgoocheling en mistroostigheid naar boven. De vereenzelviging tussen hun en de ideeën van hun goeroe loopt onherstebare schade op. Dit bewijst eens te meer het onkritische karakter, het gebrek van een ‘out-of-the-box’-denken van de mens… die zichzelf als nota bene als een kritische persoon omschrijft.
    Daarom: schrijf, provoceer, bekritiseer, sla en zalf, doorbreek het verwachtingspatroon

  2. filips bossuyt zegt:

    Beste Yvesvda, ik kan je daarin volledig volgen.

  3. bertie zegt:

    Een citaat van een Amerikaanse humoristische schrijver, tijdgenoot van Mark Twain, luidt : “Er zijn twee soorten dwazen : zij die niet van mening kunnen veranderen en zij die het niet willen.”
    De betere politici, zoals zij die een hart hadden toen ze twintig waren en dus links, en tot de jaren van verstand kwamen op hun veertig en opschoven naar rechts, noemen dat met een schrander eufemisme ook wel : voortschrijdend inzicht.
    Neen, dwaas is JS allerminst. Er is een politicus aan verloren gegaan, een van de betere. Vermoedelijk zelfs de beste, met een voort- en terugschrijdend inzicht van gemiddeld 24 uur.
    Zotheid te veinzen te zijner tijd is de hoogste vorm van wijsheid. (Erasmus)
    Daarvan genieten is met niets te overtreffen. (bertie)

  4. Fend zegt:

    Het probleem is dat het systeem van de economie van de macht waar het handelsmerk zich bij heeft aangesloten, de tegenspraak uitsluit. Tegen-schrijven, tegen het gevaar handelsmerk te worden is de keerzijde van de medaille en draagt automatisch bij tot de Babylonische spraakverwarring die ons dreigt te overweldigen.

  5. Marc Schoeters zegt:

    Beste Johan. Het ostracisme waar jij nu “slachtoffer” van wordt binnen Vlaams-nationalistische kringen vindt zijn spiegelbeeld in de uitsluiting die ik in de politiek correcte kerk moet ondergaan. Sinds een hoofddoekvrouw mij twee jaar geleden een kreupele arm heeft geschopt, heb ik negentig procent van mijn “linkse kameraden” verloren. De dader van het haatdelict paste niet in het politiek correcte plaatje. En ik ging me echt verdiepen in het mohammedanisme. Sindsdien neem ik daarover geen blad meer voor de mond. De islam is het oudste en grootste nazisme en moet bestreden worden. Het resultaat laat zich raden. “Gelieve mij uit uw mailing-lijst te verwijderen”. Of gewoon doodzwijgen. Want vreemd genoeg gaan linkse regressieven altijd elke discussie uit de weg. Ze roepen “islamofoob” – zoals in de middeleeuwen “ketter” – en de kous is voor hen af. Winston Churchill waarschuwde al dat de fascisten van de toekomst de antifascisten zullen zijn. Het is heden zover. Wat doet zoiets met de identiteit van een denker? Een Nietzscheaanse omkering van alle waarden. Niet omdat de denker een nul-identiteit zou krijgen. Maar net het omgekeerde – omdat hij trouw zou blijven aan zichzelf. Authenticiteit – een sleutelwoord van filosoof Leopold Flam. Ik zwaai dus naar de “Alte Kameraden” en neem afscheid van hun “linkse” collaboratie met de nazislam.

  6. Marc Schoeters zegt:

    Beste Johan Sanctorum. Het ostracisme waar jij nu “slachtoffer” van wordt binnen Vlaams-nationalistische kringen vindt zijn spiegelbeeld in de uitsluiting die ik in de politiek correcte kerk moet ondergaan. Sinds een hoofddoekvrouw mij twee jaar geleden een kreupele arm heeft geschopt, heb ik negentig procent van mijn “linkse kameraden” verloren. De dader van het haatdelict paste niet in het politiek correcte plaatje. En ik ging me echt verdiepen in het mohammedanisme. Sindsdien neem ik daarover geen blad meer voor de mond. De islam is het oudste en grootste nazisme en moet bestreden worden. Het resultaat laat zich raden. “Gelieve mij uit uw mailing-lijst te verwijderen”. Of gewoon doodzwijgen. Want vreemd genoeg gaan linkse regressieven altijd elke discussie uit de weg. Ze roepen “islamofoob” – zoals in de middeleeuwen “ketter” – en de kous is voor hen af. Winston Churchill waarschuwde al dat de fascisten van de toekomst de antifascisten zullen zijn. Het is heden zover. Wat doet zoiets met de identiteit van een denker? Een Nietzscheaanse omkering van alle waarden. Niet omdat de denker een nul-identiteit zou krijgen. Maar net het omgekeerde – omdat hij trouw zou blijven aan zichzelf. Authenticiteit – een sleutelwoord van filosoof Leopold Flam. Ik zwaai dus naar de “Alte Kameraden” en neem afscheid van hun “linkse” collaboratie met de nazislam.

    • Fend zegt:

      Flam benadrukte toen ook dat authenticiteit een eenzame autonomie was in een wereld waar zowat iedereen hetzelfde opdreunt. Maar toen werd een authentieke stem evenwel nog geapprecieerd. De tijden zijn veranderd. Nu is het virtuele tijdperk er in geslaagd de eenzaamheid aan iedereen op te dringen en die zelfs in groep, massaal, te bejubelen (hoogstwaarschijnlijk om het te vergeten ). Dat “allen samen eenzaam zijn” is de grote agressie die tegenwoordig overal in de lucht hangt en de authentieke eenzaamheid bedreigd.

  7. P. Eggermont zegt:

    Ik vroeg me af of al degenen die hier de geleerde filosoof uithangen, ooit wel eens transcenderen. Indien dit het geval mocht zijn, zal dit wel zeker niet door contact met de islamitische cultuur zijn…
    Ik onthoud dat authenticiteit een sleutelwoord was van een hoogleraar aan de ULB en later de VUB (trouwens nog gepromoveerd tot doctor in de geschiedenis aan de universiteit van Gent). Een andere historicus, eveneens een docent aan de ULB, later ook rector, was Hervé Hasquin. Onder de hoofding ‘Ideeën’ vindt men op Wikipedia NL volgende uitspraak van hem over homoseksualiteit komende uit Le Soir van 21/08/2005 : “Il n’y a pas de développement de l’humanité sans conjonction de l’homme et de la femme. Je revendique haut et fort mon hétérosexualité. Ce qui, dans l’ambiance du moment, me paraît parfois nécessaire. Il faut pouvoir s’affirmer. Sans complexe. Et je le fais parce que je n’aime pas les atmosphères de décadence comme celle de l’Empire romain.” Vooral die laatste zin is goed! Zo hoort men het ook eens uit de mond van een vrijzinnige, en niet van een imam of rabbijn! Wat bijkomende informatie over het academische milieu waarop men graag terugblikt, is wellicht geen slecht idee… Mogelijks resulteert daaruit een ietwat consistentere opvatting tegenover andere culturen zoals de islamitische, waaronder o.m. de berbercultuur. Op dezelfde internetpagina op Wikipedia staat trouwens van de hoogleraar, die gespecialiseerd was in de geschiedenis van de religies en hedendaagse problemen van nationaliteiten, ook nog een opmerking over immigranten (komende uit Le Soir van 12 januari 1990). Misschien interessant voor onze onderzoekscommissie Terreur, want indien onze wetenschap de pretentie heeft om op basis van wat zij op een betrouwbare en controleerbare wijze heeft vastgesteld, ook in de werkelijkheid in te grijpen, wat werd er op dat vlak toen concreet ondernomen? Men kan de uitspraken van iemand met zulk behoorlijk lijstje ‘distinctions scientifiques et honorifiques’ toch zo maar niet naast zich hebben neergelegd? Gedane zaken nemen zeker wel geen keer. In dit verband moet men toch eens zijn licht gaan opsteken bij onze noorderburen. In een artikel op de webstek van de Nederlandse Publieke Omroep (http://www.joop.nl/opinies/berbercultuur-slaat-keihard-terug-met-vrijheid-openheid-en-waardigheid) stelde men zich de vraag hoe het komt dat “zo een positieve ontwikkeling als die van de berbercultuur, bijna geen aandacht krijgt. Niet van de politiek, ook niet van de Nederlandse media.” Hier maakt men er zich vlug van af met het spuien van wat onzin over de islam in het algemeen en vermeldt men terloops enkel termen zoals bijv. Jihad, maar steeds gebruikt in de context van een gewapend gevecht, nooit in een ruimere betekenis… Wie hier graag uitpakt met diploma’s, mag ze voor mijn part in de prullenmand gooien!!!

  8. Fend zegt:

    Prullenmand, prullenmand…
    Marokko doet ook veel interessante ecologische investeringen zoals dat megaproject met zonnepanelen in woestijn. Interessant land met grote culturele diversiteit dat er in slaagde harmonieuze samenleving te behouden tussen joden, arabieren en christenen.

  9. Hans becu zegt:

    Eggermont en fend
    Marokko, land van belofte, waar iedereen onder het welwillend oog van Hassan 2 onvriendelijk verzocht wordt zijn bakkes te houden, zoniet vlieg je de stinkende nor in waarvan elke misdadiger van Marokkaanse origine alhier weet dat onze norren in vergelijking daarmee de Hilton zijn. Ik geef toe : een dictatuur heeft een voordeel : de multicul is er haalbaar, precies omdat iedereen er zijn bakkes moet houden. En verder wacht ik vol ongeduld op de wetenschappelijke, technologische en intellectuele bijdragen van de Berbers ten behoeve van de wereldbevolking.

Reacties zijn gesloten.