Bikini, of de triomf van de vooruitgang (1946-2016)

Bikini
“Was will das Weib? vroeg dr. Sigmund Freud zich verbijsterd af. In elk geval niet door exotisch schorem bepoteld en half verkracht worden, zoals nu ook weer op een Zweeds rockfestival. Maar wat dan wel? We gaan het even voor u uitleggen.
Vandaag 4 juli is het nationale feestdag in de VS, maar morgen mag heel de wereld echt jubelen, want dan vieren we het 70-jarig bestaan van een heel bijzonder object, misschien wel hét symbool van de moderniteit: de bikini, zijnde het tweedelig badpak(je) dat enkel de schaamstreek en twee tepels afdekt. Maar dan op zo’n manier dat het kledingstuk deze genitaliën net evoceert en accentueert. Ermee zwemmen is quasi-onmogelijk, heb ik me laten vertellen. Je kan er enkel mee zonnebaden, een strandzetel bezetten en je lichaam tonen aan glurende oude mannen die fantaseren over het kleine witte, netjes geschoren eiland dat onder een minuscuul lapje textiel wacht op de ontdekkingsreiziger. De apotheose van het seksobject is compleet.
Desalniettemin werd de bikini op 5 juli 1946 gelanceerd als hét kledingstuk dat de vrouw zou bevrijden. En ze geloofde het nog ook. Ondanks, of net door het feit dat de paus het ding verbood als zedenschennis, en je er aanvankelijk niet eens op het strand mee mocht rondlopen. ‘Une bombe anatomique’,- met die leuze hing deze microkledij voor de Moderne Vrouw (het moest in een luciferdoosje passen) in de Parijse vitrines. Reclamemakers waren toen bijwijlen nog grappige sarcasten, want uiteraard verwijst de slagzin naar Hiroshima 1945 (‘bombe atomique’) en naar de Amerikaanse atoomproeven in juli 1946, op de net door de Japanners prijsgegeven Bikini-eilanden in de Stille Zuidzee.
Cat walk
bombeMisschien ziet u nu het verband tussen dit tot dan ongerept stukje paradijs en het vrouwelijk schaamlapje: dit gaat over eros en thanatos, seks en oorlog,- per definitie een mannenzaak waar wijven geen complimenten over moeten maken. De wolk van radioactiviteit die de gedropte proefbommen teweegbrachten, hebben het atol quasi-onbewoonbaar gemaakt, maar dat was nu eenmaal voor de Goede Zaak, namelijk een vrije en vredige planeet. De bevolking, die men effectief had wijsgemaakt dat die proeven de wereldvrede dichterbij brachten, werd overbracht naar de nabij gelegen Rongerik-atol, waar ze na twee maanden ei-zo-na de hongerdood stierven, omdat ze te weinig voedsel en water hadden meegekregen. Dus keerden ze terug en begonnen besmette vis te eten, met alle gevolgen van dien.
Tot op vandaag is het stralingsniveau ver boven de toegelaten norm, maar wie maakt zich nu druk over zo’n handvol palmbomen in de Pacific? De Bikini’s wordt nog altijd als proefkonijnen aanzien, want nu willen Amerikaanse kunstmestbedrijven hen volproppen met potassium dat de radio-activiteit zou verlagen. ‘Zou’, want ze moeten het natuurlijk uittesten. En zo wordt 5 juli toch weer een heel opmerkelijke verjaardag. Kan het dat Bikini een afkorting is voor een groot verhaal rond mannelijk-destructief machtsdenken, goed vermomd als ideologie van vrijheid en vooruitgang? Het vernietigen van een paradijs, om een retorisch-utopisch paradijs voor te spiegelen, hoe pervers kan de menselijke geest zijn.
Weer naar de mode en de catwalk. De vraag Was will das Weib?” wordt beantwoord door de rusteloze, volkomen altruïstische creativiteit van het mannelijk genie. Ze wou een bikini, ze krijgt hem. Ze wil de pil, tampax, ze krijgt het. Ze wil haar doos scheren? Ze mag. Ze wil een minirok, ze krijgt hem, ze wil een sluier en een nikab, ze krijgt ze. Want ja, ook de moslima’s beweren dat het voorgeschreven zedige badpak hen vrij maakt, want afgeschermd van al te begerige mannenblikken,- waar bemoeien we ons mee. Natuurlijk heeft Mohammed, couturier uit de 7de eeuw, hen dat aangepraat, want ook hij wist wat het Weib wilde. Overigens trekken de strandkostuums voor vrouwen uit 1900, de tijd waarin Freud die onvergetelijke oneliner neerschreef, verdacht goed op de door ons vandaag zo verketterde moslima-outfit in de zwembaden. Het kan verkeren.
Feit blijft dat de emancipatie van de vrouw het meest ridicule non-issue is uit het moderne tijdvak. Was will das Weib? Een bikini, als wapen tegen de burkini, en omgekeerd natuurlijk. De mode is dé metafoor van het patriarchale denken dat zich ook in de 21ste eeuw weet te handhaven, zij het in een wollige vorm. De paradox is dat, hoe vrijer de vrouw zich voelt, des te meer ze wordt ingekapseld in de fluwelen dictatuur van de vestimentaire codes, de modedwang, de hypes in de gadgetcultuur, maar ook veel breder, het emancipatiediscours, het industriële vooruitgangsdenken, het maakbaarheidsidee.
Eros en thanatos, seks en oorlog, een onafscheidelijk duo. De eilandjes wisselen al eens van kant, maar wereldvrede blijft ons doel. Glorieus verrijst aan de horizon une bombe an(a)tomique, ik word er zowaar hitsig van.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

3 reacties op Bikini, of de triomf van de vooruitgang (1946-2016)

  1. Marc Schoeters zegt:

    En de vooruitgang gaat steeds manmoediger vooruit! Gerard Reve zou zeggen: Dapper Voorwaarts! Tegenwoordig gaat het maakbaarheidsdenken van de techocraten zo ver dat men elk onderscheid tussen man en vrouw gewoon wil uitwissen. We kenden al de rokken en de onharingstechnieken voor mannen. En ook de plastuit voor vrouwen. Maar het nieuwste snufje op dit gebied is het “genderneutrale” toilet. De universiteit van Utrecht heeft ze al ingevoerd. En binnenkort ook te bewonderen in uw stamkroeg of parenclub. Het “genderneutrale” toilet is een kamertje waarin je als vrouw gehurkt mag zeiken op een ondergepiste wc-bril en als man moet schijten tussen gebruikte tampons. Puik idee dus! Al zullen veel mensen als het even kan als van oudsher hun hoge nood verlichten in de vrije natuur. In bossen en duinen – al of niet in zwembroek of bikini. Dat betekent misschien ook de gelukkige terugkeer van het heidendom. Want heidenen doen al duizenden jaren hun religieuze behoeften in de bossen.

    • Greta zegt:

      Ben jij al ooit in Nederland geweest naar het kleinste kamertje vraag ik me af??? In geen enkel ander land zijn de toiletten zo verzorgd, proper en lekker ruikend als daar…Hier in België is het wel anders, daar stuur je op verschillende plaatsen best eerst iemand anders op verkenning …

      Trouwens wat is er mis met een burkini? In de zoo houden ze deze maand een Belle epoque weekend, als je dan de badmode van die tijd bekijkt….weinig verschil te zien en dan spreken we niet over “de Middeleeuwen” noch tijd van “Verlichting”, amper 70 à 100 jaar geleden…In Nederland kan het wel….hier in kleinburgerlijk, zeurderig en klagend Vlaanderen weer niet…maar inderdaad, meestal vanuit mannelijk denken en ontwerpen…

  2. Greta zegt:

    De vergelijking en verwijzing naar het atol eiland met kernproeven boeiend als bedenking, niet voor niks hebben verschillende geleerden en nazi’s na WOII vlotjes asiel gekregen in Amerika.

Reacties zijn gesloten.