De ‘vrolijke wetenschap’ en de dood van god: waarom deeltjesversnellers toch hun nut hebben

Christenen en moslims één strijd? Er schijnt een alliantie tussen die twee in de maak tegen het heidendom en het ongeloof. Voorlopig trekt vooral de katholieke kerk de kar, in haar nauwelijks verholen bewondering voor de ‘rechtlijnigheid’ van de islam. Zie de uitspraken van de paus in die zin, naast het idee van de ‘dialoogschool’ (enkel voor christenen en moslims) van theoloog Lieven Boeve, en daar bovenop aartsbisschop Jozef De Kesel die de islam expliciet ziet als een stoottroep in het offensief tegen het seculiere denken (“De westerse samenleving was nooit eerder zo seculier, maar religie was ook nooit zo sterk aanwezig als nu. Mede dankzij de islam, want die heeft godsdienst weer helemaal op de kaart gezet” – Knack interview).

Ik denk dat de niet- of andersgelovigen nog niet goed beseffen wat hier gaande is. De recuperatiepoging van de katholieke kerk (dat vermogen heeft ze altijd gehad) zou wel eens kunnen eindigen in een nieuw primaat van de religie op het openbare leven, inclusief een druk van morele standaarden, waarbij allerlei ‘decadente’ verschijnselen (seksuele vrijheid, maar ook cartoons die profeten beledigen) een halt wordt toegeroepen.

Het opvrijen van de islam door de katholieke kerk is dus niet bepaald vrijblijvend. Het feit dat bepaalde conservatieve christelijke groeperingen rabiaat het creationisme verdedigen (de doctrine die het ontstaan van de wereld letterlijk uit het scheppingsverhaal van de bijbel afleest), maakt hen sowieso tot objectieve bondgenoten van de islam die evenzeer de evolutieleer afwijst, en die het liefst uit de leerplannen zou zien verdwijnen.

Velcro en teflon

Dat brengt ons tot de positie van de wetenschap in dit verhaal. Tot grote vreugde van mijn geleerde vrienden word ik met de dag enthousiaster over de natuurwetenschap die ik vroeger enigszins laatdunkend bejegende. Als er een monotheïstisch monsterverbond in de maak is die ons terug naar de middeleeuwen drijft, dan zal er als tegengewicht veel meer nodig zijn dan wat loze vrijzinnige praat. De dood van god is namelijk opnieuw aan de orde. En die operatie kan alleen voltrokken worden door god te transformeren in iets anders: een energieveld, een formule, een oerelement, een pastavergiet, het maakt eigenlijk niet uit. Wat de filosoof Friedrich Nietzsche als ‘die Fröhliche Wissenschaft’ omschreef, de vrolijke wetenschap die ontheiligt en alsmaar nieuwe verklaringen bedenkt voor oude verschijnselen, is dan eigenlijk een surrogaatreligie die ons van de oeroude godverslaving langzaam maar zeker moet genezen. Een verdunning in lagere dosissen, tot er bijna niets meer over blijft dan een metafoor.

Het grootste voordeel van de wetenschap is, dunkt me, niet haar technologische toepasbaarheid en het bijbehorende comfort zoals de velcro’s aan mijn schoenen of de teflon op onze braadpannen, maar het feit dat zij het oeridee van de kosmische almacht reduceert tot een formule. Of dit althans probeert. Vandaar de metaforen als ‘het goddelijke deeltje’ (het Higgs Boson) waar natuurlijk niets goddelijk aan is,- het wordt gewoon als elementair aanzien, het ontbrekend stukje van een immense puzzel.

Een dissociatie en oplossing van god tot element, grondslag, principe of kosmologische eenheidswet (iets als de relativiteitstheorie maar dan nog meer omvattend) lijkt me de enige gezonde oplossing. Dus ja, leve de deeltjesversneller, de Large Hadron Collider in Genève, de zoektocht naar het oerelement dat alle antwoorden op alle vragen geeft. Vroeger vond ik dat pure geldverspilling, maar ik moet mijn mening herzien: dit is het antwoord op de waanzin van Lieven Boeve en zijn theologische machtsgreep.

Het kan dan nog gaan om een dwaling en ‘wishfull thinking’: misschien is de fysica en meteen heel de ‘exacte’ wetenschap maar een menselijk hersenspinsel en zal de kosmos nooit zijn geheimen prijs geven. Dat is dan maar zo, maar de wetenschappelijke bezigheidtherapie is altijd te verkiezen boven het fanatisme van de Heilige Oorlogen. En ook al zullen er altijd domkoppen zijn die zweren bij de ratio en de sacrosancte wetenschap,- ze doen weinig kwaad en lopen doorgaans niet met bommengordels rond.

Voor de rest is er velcro en teflon, niet toevallig twee grote spin-offs van de ruimtevaart, nog zo’n nuttige bezigheidsterapie. Door de wetenschap te consumeren als technologie wordt de dood van god ook echt ritueel bezegeld in een sacrament.

Meer wetenschap en techniek op school en goeie leerkrachten die dat kunnen aanbrengen: de strategie tegen alle mogelijke Jihads schuilt daarin. Overal is twee plus twee gelijk aan vier, afgezien van het imaginaire getal dat je erbij kan fantaseren: een schaduw van een schaduw van…. Ach laat Hem.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

31 reacties op De ‘vrolijke wetenschap’ en de dood van god: waarom deeltjesversnellers toch hun nut hebben

  1. Jan Braeken zegt:

    Akkoord met het gevaar van een religieuze samenzwering met middeleeuwse regressie. Ik vrees alleen dat onze wetenschap met een geloofwaardiger en consistenter verhaal zal moeten afkomen dan de huidige, nog altijd deterministische en dogmatische theorie, om het religieuze standaardbijgeloof definitief naar de geschiedenis te verwijzen. Higgs Bosonen volstaan niet ; zij zijn zo klein, en hun wetenschappelijke duiding is zo onbegrijpelijk, dat zij die wetenschappelijke ongeloofwaardigheid en dogmatische starheid versterken in plaats van verzwakken. Tegen een oneindige God kan men geen onzichtbaar kleine deeltjes inbrengen, tenzij men overtuigend aantoont dat het concept ‘God’ in verhouding zo klein is dat het nooit de oneindigheid kan vertegenwoordigen. Niet toevallig zijn de meeste huidige hogepriesters van de wetenschap nog altijd Christelijk gelovig, als ik mij niet vergis. En niet toevallig is de huidige wetenschappelijke standaardtheorie nog altijd die van de Eindigheid met de Big Bang voorop, in plaats van de Oneindigheid zonder Big Bang. Tja, de Christelijke God mag natuurlijk niet de oneindigheid ontnomen worden, want dan is hij plots eindig. En pas dan kan God uiteraard ook eindigen.

    • Greta Troubleyn zegt:

      “de Christelijke god mag….oneindigheid ontnomen worden dan is hij plots eindig”

      Ik vraag me af of echte geleerde mensen al dan niet gelovig er die betekenis in zien of geloven?

      Oneindig betekent ook: “niet uit te drukken in getallen” heel ver weg”….je zou de betekenis van god als “oneindig” ook kunnen beschouwen als iets wat elk individu afzonderlijk nooit kan weten, noch bevatten, noch bewijzen…waar ,wanneer, hoe. god (schrijf het bewust met kleine letter) als een component – groep alle mensen samen die voor ons geleefd hebben en kennis doorgegeven hebben, we, ongeacht hoe intelligent iemand is, het een onmogelijkheid is, als één enkel individu alles te kennen, te bevatten….god – dna – evolutionair geheugen een zekere vorm van nederigheid versus de hoogmoedswaanzin – het energieveld in de tekst van JS – god als het nog niet wetende nog te ontdekken, het onbekende?

      Ik geloof alleszins niet in de haalbaarheid om aan de ene kant te verkondigen “god is dood” (Nietzsche mag een taalvirtuoos geweest zijn, om verschillende redenen blijft hij een gevaarlijke filosoof) tegenover een overgrote meerderheid, die niet anders kan dan een zeer engere vorm van geloven in een god en leven in het hiernamaals?
      Dit slechts enkel vanuit een naïeve individuele visie kunnen zien, niet generaties overschrijdend – god als mensheid zolang dit duurt – nog oneindig lang of ook weer niet? Maar die eindigheid kunnen we niet bepalen, de zekerheid dat het nog oneindig lang zal duren, dit buiten ons bevattingsvermogen ligt hoogstwaarschijnlijk wel?

      Deel de verontrusting en de waakzaamheid om zo nodig maatregelen te nemen om het niet zo ver te laten komen dat “het creationisme” de “evolutieleer” gaat/kan verbieden uit het lessenpakket. Richard Dawkins heeft daaromtrent, als ik me niet vergis reeds lang geleden aan de alarmbel getrokken, zeker met betrekking universiteiten in Groot-Brittannië!!!

  2. Jan Braeken zegt:

    Met het risico dat ik hier te veel reageer, vind ik dat de filosofie in het algemeen, en de wetenschapsfilosofie in het bijzonder, in het debat over God versus wetenschap achterblijft. Volgens mijn beperkte kennis zijn er vandaag weinig nog levende filosofen die zich met de vernoemde kwestie van de oneindigheid langdurig hebben bezig gehouden. Eén daarvan is A.W. Moore, Oxford-professor. Zijn degelijke boek “The Infinite” (1990, 2001) is één langgerekte, paradoxale lofzang op de Eindigheid. Het kostte mij in 2013 heel wat moeite om dat Engelstalige boek nog te bemachtigen. (Uiteindelijk vond ik het in Maastricht). Over een oneindige God wordt in dat boek in alle talen gezwegen. Mijn conclusie over zijn besluit was dat grenzen en eindigheid reeds als vooronderstelling in elk cijfer, elk wiskundig symbool en elk woord dat hij gebruikte zat ingebakken, en dat het wegvallen van die premisse resulteerde in het wegvallen van zijn omnipresente eindigheid.
    Oxford is Christelijk.

    • Greta Troubleyn zegt:

      “met het risico dat ik hier teveel reageer” man,man man pfft da’s een statement dat mag tellen… Er zouden er hier een paar beter met hun vrouwen of kinderen gaan spelen….of ’t is daar ook de maandelijkse “‘roodverschuiving” misschien dat er hier zoveel onzin neergepend dient te worden?

      Er zijn mensen die kleurenblind zijn enkel zwart/wit zien leg het daar maar eens aan uit… jullie “roodverschuiving”….

      God is dood….is een onzinnige stelling en onmogelijk zeker zolang er denkende wezens bestaan die het benoemen.

      groetjes zonder rancune 😉

      • Jan Braeken zegt:

        Tja, Greta Troubleyn, ‘vrouw, vrouw, vrouw’.

        Ik vind het bijzonder spijtig voor u dat er mannen zijn die geen vrouw en geen kinderen ‘hebben’, en dat ze er dus ook niet mee kunnen ‘spelen’. Wat dat laatste verder ook moge betekenen. Uw kleinerende toon is mij reeds bekend, – u bent niet de enige die ze op dit forum hanteert -, en uw onzekerheid dus ook. Spijtig genoeg dragen die hier weinig bij tot het debat, buiten het feit dat jij je eigen frustraties een beetje kan afreageren op personen of onderwerpen die u schijnbaar te onbekend en onbegrepen zijn om argumenten pro of contra te formuleren.

        Verder vind ik nog steeds dat uw betoog te verward is om te begrijpen. U springt van de hak op de tak, de rode draad is zoek, en uw redeneringen waaieren uit naar alle richtingen, zonder dat ik weet wat die richtingen zijn, en wat het doel of de eindbestemming daarvan is. U mag dat gerust projectie noemen van mij, maar dat helpt mij niet om te begrijpen waar u naar toe wil met deze chaotische gedachtegang.

        Zou het mogelijk zijn meer orde in de chaos te brengen, zodat ik kan volgen ?

      • Greta Troubleyn zegt:

        beste Jan,

        “Kleinerend” is een gevoelsinterpretatie van u zelf., maar ik vreesde het reeds , niet voor niks “de “groetjes” en “zonder rancune met de knipoog” tevergeefs blijkbaar? “orde in de chaos”…ik vrees dat dit vrij onmogelijk zal zijn, of ik dien evenzeer in ellenlange epistels te gaan schrijven zoals U, die dan niemand leest, zeker niet grondig, enkel tijdverspilling lijkt? Trouwens zijn de denkpistes reeds lang veranderd, elementen toegevoegd, éénmaal ze geschreven zijn….

        Het is hier nu ook chaos, want deze post verschijnt niet onder uw tekst….dju,dju, werk daarom ook het liefst en best met excelbestanden., dan kan je het begrijpen en dan nog???…:-), 🙂 :-),

      • Greta Troubleyn zegt:

        het thema was voornamelijk : de nutteloosheid om een stelling “god is dood” te verdedigen dit enkel….”(de westers samenleving…..op de kaart gezet) versterkt?

        “De dood ook niet de sterkste zekerheid is”:,

        Dit met zekerheid gezegd hebbende, wetenschappelijk uit te leggen zonder een uitleg gegeven door verschillende religies te geloven of te volgen.
        Je kan een zeer geloofwaardige omschrijving en andere interpretatie voor het woord god geven als sommige gelovigen antwoorden op de vraag “Wat of wie is God” en daar op antwoorden “een geest”…..en dit wel degelijk reeds wetenschappelijk bewezen is….weliswaar vanuit het verleden en met wat wetenschappelijk bewezen is…

        Als ik een 16-jarige filosoof Othman hoor vernoemen en terugvallen op “Middeleeuwen als voorbeeld, waar we naar dienen te grijpen en als voorbeeld dienen te nemen” ???? …
        Hoop ik toch ten zeerste, er degelijke vrouwelijke filosofen, sterk mee in de controverse gaan en hun mondje zullen roeren….

        (met alle respect voor de zeer hoge intelligentie en denkpatronen van deze jonge man en de denkpistes die er bij mezelf boven komen…onvolledig en foutieve, sowieso, maar net daarin schuilt het gevaar van dergelijke jonge intellectuelen die in de minderheid zijn?)

  3. bertie zegt:

    Ik hoef niet wetenschappelijk onderlegd te zijn om niet te geloven, noch een pilaarbijter om dat wel te doen. Voorlopig begint God bij de Big Bang, een onvoorstelbare hoeveelheid zonsopgang en -ondergangen geleden. Vóór die gigantische oerknal was er namelijk niets en is er ook nooit iets geweest. Enfin, dat gelooft de huidige stand van de wetenschap toch, want zeker weten dat er niets was en dat er ook nooit iets is geweest, dat gaat ons menselijk bevattingsvermogen vandaag nog altijd te boven. Daarom probeert men ook steeds verder en dieper te kijken in het heelal, naar sterrenstelsels op miljarden lichtjaren ver van hier. Daar kunnen wij dan het licht en andere wetenschappelijk merkbare uitstralingen van waarnemen sinds – met een korreltje zout – vlak na het ontstaan van het universum. Maar wanneer de mens dan uiteindelijk die fractie van een seconde vérder zal kunnen kijken dan de oerknal, wat gaat hij dan zien?
    Dat is misschien het verschil vandaag tussen wetenschap en religie. De huidige stand van de wetenschap zegt dat er helemaal niets was 14 miljard jaar geleden en dat er volgens de beste theoretische modellen ook helemaal niets meer zal zijn over 36 miljard jaar, wanneer alle atomen in een steeds maar groter wordende ruimte uit elkaar zullen vallen. En de religie vraagt zich af hoe de wetenschap van het ene en van het andere zo zeker kan zijn?
    Wetenschap en religie zijn ook maar kinderen van hun tijd. Er mag vandaag geen god meer bestaan en “dus” zijn ook de theoretische modellen daaraan aangepast. We evolueren op 50 miljard jaar van niets naar niets. Nog niet zo lang geleden was het beste theoretisch model een pulserend heelal, evoluerend van oerknal naar oerknal, telkens opnieuw. Voortschrijdend inzicht of politiek-wetenschappelijk correct? Wie zal het tenslotte iets kunnen schelen?

    • Jan Braeken zegt:

      Indien ik uw hypothese moet aannemen Bertie, – ik vraag mij af waarom u uw mening hier niet in die hoedanigheid presenteert, maar als een soort onaantastbare waarheid naar voor schuift -, zou de wetenschap dus fundamenteel nihilistisch zijn : begonnen met ‘niets’.

      Ik heb deze discussie over de schijnbaar onaantastbare Big Bang reeds meermaals met anderen gevoerd, en bij het horen van dat nihilisme wierpen zij voortdurend tegen dat er vóór dat begin zelfs geen ‘niets’ was. Er zou gewoon ‘geen vóór’ de Big Bang zijn. Die uitleg vond ik nog erger. Er was niets, en dat niets moet vervolgens ontkend worden om het onaantastbare begin én de BB staande te houden. Dubbel nihilisme.

      Volgens mij schort er iets zeer fundamenteels aan deze argumentatie, en mag daar blijkbaar niet over gesproken worden. Indien ik uw laatste zin daar aan toevoeg, wordt de hele zaak voor mij werkelijk catastrofaal : er was niets, dat niets bestond niet, of dat waar is kan ons niet schelen, dus we zwijgen er best over. Met respect, ik noem zulk een redenering volgzaam, fatalistisch Bihilisme (dubbel nihilisme). Dat lijkt wel op Bijbels nihilisme.

      Indien alles toch zou begonnen zijn met de BB, dan is dat een heel duidelijk ‘begin’. Indien er zulk een begin zou zijn, en het gaat hier niet over het begin van een voetbalmatch, is het voor mij vanzelfsprekend, natuurlijk en terecht dat mensen zich afvragen of er iets was vóór dat Begin van Alles. Als de wetenschap dan het bizarre, contradictorische en zeer problematische antwoord geeft dat er geen sprake kan zijn van een ‘vóór de BB’, en men wijst erop dat onverschillige zwijgzaamheid daarover de beste houding is, dan mag men verwachten dat die mensen plots zeer wantrouwig worden. (Als ze het niet opvatten als een voetbalmatch). Dan wordt de vraag naar de consistentie en coherentie van deze hypothese, en niet van deze onaantastbare waarheid, oneindig groot.

      Volgens mij zijn de aanhangers van de BB zo hardnekkig en kwetsbaar in het hulpeloos verdedigen van de BB, omdat zij iets willen verdedigen dat niet bestaat. De grabbelton van wetenschappelijke argumenten die wetenschappers over de hele wereld blind blijven promoten om het bestaan van de BB te behouden, – de zogenaamde ‘roodverschuiving’ van sterren’, ‘donkere materie’, ‘donkere energie’, de regen van ‘plots was er’s’ die na de BB wordt gepresenteerd om het ontstaan van materie, energie, sterren etc. te verklaren – zijn voor mij financieel net iets te opportunistisch, te technisch en te vaag om het ware probleem met goed gevolg onder de mat te vegen : waarom mag er niet over een ‘vóór’ de BB, en over alternatieven voor de BB gesproken worden ?

    • Jan Braeken zegt:

      Sorry dat het ondertussen een beetje vervelend klinkt, maar toch nog een kleine toevoeging.
      Zou het kunnen dat al datgene in de wetenschap dat zogenaamd ‘ons bevattingsvermogen te boven gaat’, wordt gebruikt om ons in slaap te wiegen, net zoals de meeste godsdiensten ons willen doen geloven dat God ‘ons bevattingsvermogen te boven gaat’ ? Ik vrees van wel. Ik mag aannemen dat u dit niet zo bedoelde ?

      Volgens mij is er absoluut niets dat ons bevattingsvermogen te boven kán gaan, als we blijven proberen het te bevatten. Zich neerleggen bij het verband tussen voldongen feiten, onaantastbare waarheden en beperkte bevattingsvermogens is voor mij onaanvaardbaar, onder andere omdat het zeer gevaarlijk is. Zulk een gedwongen opgeven is immers bijzonder handig voor kleine en grote dictators, voor gewelddadige pausen en imams, religieuze of wetenschappelijke fanatici, en psychopaten. Die hebben namelijk nooit last van een ‘beperkt bevattingsvermogen’, en ze zullen er alles aan doen om het bevattingsvermogen van anderen eerst te beperken, en dan te vernietigen.

  4. Bruno zegt:

    @Jan Braeken
    U mengt een paar zaken die u niet mag mengen.
    1) U spreekt over de grabbelton van ‘de roodverschuving, donkere materie enz’
    2) U schrijft dat de gepresenteerde theorie te opportunistisch, te technisch en te vaag is.
    3) U schrijft dat er niet mag gesproken worden over het ‘voor de BB’ of ‘over alternatieven’. En us chrijft: ‘Volgens mij zijn de aanhangers van de BB zo hardnekkig en kwetsbaar in het hulpeloos verdedigen van de BB, omdat zij iets willen verdedigen dat niet bestaat.’

    Ik ben leerkracht fysica in de derde graad en probeer mijn leerlingen hierover wat diets te maken. Opgelet, ik ben géén specialist zoals er in Vlaanderen maar enkelen rondlopen. Maar het lijkt erop dat u in de klassieke ik-verval-in-foute-veralgemeningen-val trapt (door een gebrek aan voldoende kennis?).

    1) Roodverschuiving is gemeten en kan uitgelegd worden met (redelijk) eenvoudige theorie. U mag dat niet mengen met donkere materie/energie. Die laatste twee zijn een hypothese om de versnelde uitdijing van het heelal te verklaren. Een parallel om het wat te kaderen: als u een bal in de hand houdt en u laat die los, dan valt die naar beneden (zwaartekracht). Volgens de ‘klassieke’ theorieën zou het heelal vertraagd moeten uitdijen (bal naar beneden). Onderzoek in 1998 moest dat aantonen, maar toonde aan dat het heelal versneld uitdijt (ze kregen een nobelprijs in 2011, even googlen en u kan het lezen). De parallel met de bal is dat uit dat experiment bleek dat de losgelaten bal naar boven zou moeten vallen. Wat doet een goed (theoretisch) natuurkundige? Die bedenkt een reden voor het omhoog vallen. Reden: donkere materie/energie. Is die gevonden? Nee. Zal die gevonden worden? Misschien wel, misschien niet! Daarom is het nog een hypothese. De meest gevolgde hypothese. Heb je een beter voorstel? Gooi het in de groep en laat het checken door de natuurkundige wereld. Velen gaan je afschieten maar als binnen X tijd blijkt dat jouw hypothese de realiteit (die gemeten wordt) beter verklaart, dan zal die overwinnen. Volgens deze methode is Neptunus voorspeld (op basis van afwijkingen van Uranus) en ook de planeet Vulcanus (op basis van afwijkingen van Mercurius). Die laatste blijkt niet te bestaan, maar er bleek een nieuwe theorie nodig (algemene relativiteitstheorie). Begrijp jij die? Ik niet. Ik weet alleen dat specialisten beweren dat onverklaarde feiten verklaard konden worden. Is zoiets een grabbelton? Ik denk het niet.

    2) Dit is, en misschien vergis ik me en dan excuseer ik me meteen, een domme opmerking. Waar wordt geëist dat een theorie niet-vaag en niet-technisch zou moeten zijn voor leken? Voor sommigen is de algemene relativiteitstheorie niet vaag. Wel technisch. Als je hoopt dat dat ooit niet-technisch wordt, dan vrees ik dat je nog niet kennis gemaakt hebt met het ABC van de natuur. De taal om die efficiënt te beschrijven IS technisch. Zorgt ervoor dat het ook duidelijk is (voor specialisten, niet altijd voor mij). Als je hoopt dat de theorie van de zwaartekracht ooit niet-technisch wordt (en dus niet-vaag voor niet-specialisten), dan kan ik je nu al teleurstellen. Maar als dat een criterium moet zijn… Er zijn héél concrete theorieën die onmogelijk toetsbaar zijn. Dat is veel erger.

    3) Er mag wél over alternatieven gesproken worden. Probleem is dat jij niet in staat bent om een consistente theorie op te bouwen. Gevolg is dat specialisten je theorie niet zullen volgen. Op dat niveau (BB) is het op dit moment nog louter wiskunde. En als wiskunde nu iets is, dan is het vrij denken. Dat mag jij ook doen. Als in jouw theorie voor de BB een grote komkommer met lange snorharen de tijd en de ruimte gecreëerd heeft, dan mag dat. Zal iemand je serieus nemen? Nee. Men probeert experimenteel zo dicht mogelijk bij de oerknal de te komen. Men heeft op dit moment een theoretische verklaring van experimentele resultaten tot (ongeveer) 10^-4 seconde na de oerknal. Alles ervoor is pure speculatie (hypothese). Een geloof dus, zoals geloven in God. Dat hou ik mijn leerlingen voor: heb niet de arrogantie te beweren dat het voor dat tijdstip beter verklaart dan de Bijbel. Het enige wat je kan doen is zeggen dat je geloof in de natuurkunde-theorie groter is omdat het vervolg van de theorie wél kan aantonen wat er gebeurd is. Maar meer dan dat heb je niet!

    Voor alle duidelijkheid
    4) De theorie van de BB is voor mij géén onaantastbare waarheid. Mensen die beweren van wel zijn (en dat is een juist verwijt) geen wetenschappers, maar hogepriester (of volgelingen ervan). Hypothese is hypothese.
    5) Jij mengt persoonlijke overtuiging met natuurwetten. Dat lijkt me niet zo verstandig. Rond 1920 beweerden (hypothese) enkele natuurkundigen dat er op bepaalde gecombineerde metingen die we doen een onzekerheid zit. Maw als je tegelijk de snelheid én de plaats van een gegooide honkbal meet, dan maak je een fout, die ingebakken zit in de natuur, waar je niet onderuit komt (ook al heb je een goed meettoestel). Dat heeft enkele decennia discussie opgeleverd. Einstein was meteen een rabiaat tegenstander van dit niet-determinisme. Kon niet sporen met zijn visie op de natuur. Ik bespeur een analoge houding bij u. Andere natuurkundigen hebben koppig volgehouden en er zijn ondertussen nog zéér zéér weinig serieuze natuurkundigen die dit niet meer volgen. Er zijn ondertussen te veel experimenten uitgevoerd dit deze onzekerheid bevestigen. En om je gerust te stellen: de fout op de plaats van de honkbal bedraagt ongeveer 10^-36 meter. Niet te zien op ONS niveau. Op atoomniveau daarentegen… en daar heeft men het gemeten. Telkens als ik elementaire principes van kwantummechanica aan mijn leerlingen uitleg, zie je er enkelen worstelen met het ‘aanvaarden’ van de theorieën die men bedacht heeft om de experimentele resultaten te verklaren. Zijn die voorstellen contra-intuïtief. Ja. Zijn die technisch. Ja (maar dat weten zij nog niet). Zijn die vaag. Ja en nee. Ja voor de leek. Nee voor wie een bepaald technisch niveau haalt.

    • Jan Braeken zegt:

      Mijn antwoord volgt nog.

    • Jan Braeken zegt:

      Beste Bruno X,

      0. Omwille van de wetenschappelijke eerlijkheid en moed, het overwinnen van angsten, en de identitaire soliditeit vraag ik u met aandrang om uw officiële achternaam en voornaam te hanteren. Noch Johan Sanctorum, noch ikzelf laten hun achternaam weg, of schrijven onder een valse naam. In het verleden zijn er wetenschappers geweest, niet toevallig waren dat vrouwen als ik mij niet vergis, die baanbrekende wetenschappelijke ontdekkingen onder een pseudoniem hebben gepubliceerd. Ik zag een dergelijke soort ontdekkingen niet in uw reactie, met respect.

      1. Ik hoop dat u mij een lichte glimlach toestond na het lezen van uw reactie. Blijkbaar heeft mijn commentaar toch een gevoelige snaar geraakt. De controversiële ‘String-theorie’ heeft daar volgens sommige wetenschappers niets mee te maken, maar volgens andere wel denk ik.

      2. Ik permitteer mij in punt 1 een ambivalent snaargrapje Bruno, omdat ik denk dat u dat wel kan hebben, en omdat ik in uw redelijk dogmatische argumentatie een niet te miskennen superioriteitsgevoel naar mij toe ontwaarde, dat volgens mij wijst op iets anders. Wat dat andere precies is, kon u reeds lezen in mijn reacties elders op dit forum. Een al te grote innerlijke onzekerheid en minderwaardigheidsgevoelens zijn onnodig en overbodig op dit forum, als u het mij vraagt, tenzij ze nodig zijn om het tegenovergestelde te rechtvaardigen. Dat laatste is te doorzichtig, en ik meen dat u daarmee akkoord kan gaan.

      3. Los van het feit óf ik iets meng, – dat hebt u met uw betoog geenszins bewezen -, is het niet aan u te bepalen wat ik mag of niet mag. Zeg nu zelf Bruno, het is alles behalve wetenschappelijk te bepalen wat anderen mogen of niet mogen. In zoveel woorden hebt u dat zelf aangegeven, dus u sprak uzelf tegen. De wiskundige mag-niet-formule mag u mij hier dadelijk presenteren, maar u moet dat niet. Iedereen met een beetje kennis van logica zou ze onmiddellijk in de prullenmand gooien, zonder ze te hebben gelezen, want al te snel zou die formule zichzelf opheffen. Wat mag en niet mag bepaalt niet de wetenschap, noch wetenschappers noch u, omdat ook de religie dat niet bepaalt. De woorden ‘mag niet’ maken iedereen wantrouwig die kritisch is, en maakt iedereen gewillig die zich geen vragen meer stelt, en slaafs anderen volgt (psychopathologische vormen daarvan laat ik buiten beschouwing). Ik hoop dat u wetenschappelijk gezien niet tot de laatsten behoort, hoezeer u ook schijnt te pretenderen van niet. Uw niet te miskennen adoratie voor ‘specialisten’ wijst daar immers op. Dat woord ‘specialisten’ maakt mij nog wantrouwiger, omdat ik ondertussen al te dikwijls heb ondervonden dat die ‘specialisten’, in gelijk welk vakgebied, even onwetend en gek zijn als ons allemaal, en even veel fouten maken in hun redeneringen. De reden waarom ik hier met u in discussie ga is onder andere ook dat.

      4. Een vraag tussendoor : bent u Christelijk geïnspireerd, atheïst, anti-theïst of agnost ? Dat lijkt mij van belang, preventief. Al te dikwijls worden de ware emotionele, spirituele, financiële of andere bedoelingen van een mening verborgen, en zijn die de omgekeerde van wat men beweert. Ik benadruk daarbij opnieuw de financiële belangen, want daar hebt u wijselijk over gezwegen. Wetenschappelijk onderzoek kost dikwijls heel veel geld, en dat geld kan al te vaak beter gespendeerd worden aan sociale doelen.

      5. Volgens mij, en dit is mijn hypothese, is ‘de val van veralgemeningen’ mij minstens even bekend als u. Om na te gaan of die bewering klopt, kunnen wij die val loslaten op elk van de zinnen die u in uw repliek schreef. Indien we daar even veel veralgemeningen zouden vinden dan in mijn commentaar, dan klopt mijn hypothese. Dat onderzoek zal ons echter zeer veel tijd kosten, want dat is geen wetenschappelijke oefening voor de derde graad met uw welnemen, maar een linguïstische en filosofische oefening van de oneindige graad. Uw gebrek aan kennis voor die laatste oefening staat voor mij vast, en die van mij niet minder. De oneindige graad mag ons allemaal tot meer bescheidenheid aanzetten. Bij mijn weten was uw eerste zin al een veralgemening : ‘U mengt een paar zaken die u niet mag mengen.’
      Daarmee is niet gezegd dat u verder in uw pleidooi geen punt had wat mijn generalisaties betreft.

      6. Opsommingen gescheiden door komma’s zijn volgens mij niet per definitie het resultaat van ‘mengen’ of ‘vermengen’. In mijn al te oppervlakkige en beknopte, samengevatte en haastige opsomming van ‘argumenten uit de wetenschappelijke grabbelton’ heb ik nergens gewezen op ‘mengen’. Ik vrees dat u dat niet zag, en dat u veronderstelde dat ik ze mengde. Ik zou niet weten hoe ik dat zou moeten doen.

      7. Zonder u persoonlijk te willen aanvallen, stel ik in uw tekst opnieuw vast dat de wetenschappelijke wereld nog altijd een heel klein, benepen en schizofreen wereldje van macho’s is, die inderdaad niets liever doen dan buitenstaanders ‘afschieten’ (en elkaar, maar dat mag niemand weten) indien er ideeën verschijnen die niet in hun starre kraampje passen. Daar glimlach ik niet mee, Bruno, maar daar lach ik luidop mee. Het zijn precies die afwijkende ideeën van buitenstaanders die de wetenschap gebracht hebben tot wat ze nu is. Blijkbaar heeft de wetenschappelijke gemeenschap, voor zover daar sprake van kan zijn, nog altijd niet geleerd hoe haar evolutie in elkaar zit.

      8. Op het eerste gezicht begrijp ik misschien minder van de natuurwetenschappen dan u, inclusief de kwantumtheorie, maar dat zal mij niet beletten één en ander aan te klagen dat voor mij niet door de beugel kan, op mijn manier. Het interesseert mij daarbij geen zier of er in de hoge torentjes van de wetenschap figuren zitten die graag schieten, laat staan of daar zelfs scherpschutters tussen zitten. Ze kunnen mij gestolen worden, u inbegrepen, als u nu de vinger aan de trekker houdt. Met uw toestemming, dan lach ik nog harder.

      9. De wetenschappelijke obsessie van het meten en de cijfertjes, kan maar door één ding verklaard worden als ik mijzelf ook eens wat impulsiviteit toesta : wetenschappers weten niet wat meten is en wat cijfers zijn, en ze proberen dat koortsachtig te weten te komen door beiden los te laten op alles wat beweegt.
      Cijfers blijven echter spijtig genoeg nog altijd slechts representaties, net zoals letters en wiskundige symbolen dat zijn. Al datgene wat daar niet door vertegenwoordigd wordt en kan vertegenwoordigd worden, en al diegenen die dat doen, zullen de toekomst van de wetenschap bepalen. Niet de cijfergodjes, noch de metertjes. Dat denk ik daarvan.

      10. Met een nog groter respect Bruno, het ABC van de natuur lijkt mij iets voor kinderen. Het DEF daarvan voor jongeren, en het GHI voor volwassenen die niets van wetenschap hebben begrepen. Zo eenvoudig lijkt mij de natuur niet. Graag een beetje ernst alstublieft. U correspondeert hier niet met een tiener in de klas. Wat weten wetenschappers over de natuur ? Bitter weinig. Het zijn de beste wetenschappers die dat zeggen. De natuur ‘technisch’ beschrijven ? De magie en het mysterie van de natuur laten zich niet ontsluieren door techniek. Ook wetenschappers van niveau delen die mening. De mystieke ervaring van haar schoonheid, en de gruwelijke ervaring van haar wreedheid, vallen buiten het bestek van de wetenschap. Natuur en techniek door elkaar halen is niet aan mij besteed. De wetenschappelijke theorieën die over de natuur de ronde doen, proberen iets in formules te gieten wat nooit door formules kan gevat worden. Dat is omdat noch de natuur, noch ons bewustzijn, noch onze verbeelding één grote machine is die deze drie onderscheidingen los kan koppelen, omdat deze onderscheidingen voortdurend veranderen, en omdat zij niet beperkt zijn tot onze aarde, ons zonnestelsel en ons zichtbare, meetbare heelal. Meten en cijfers hebben hun zelfgecreëerde grenzen die enkel en alleen voortkomen uit onze verbeelding, en het geheel van onze verbeelding en ervaring zelf heeft die kunstmatige grenzen niet, tenzij men zijn verbeelding en ervaring zelf inperkt en grenzen oplegt. Er staat nergens geschreven dat dergelijke zelf opgelegde grenzen verplicht zijn, tenzij misschien in wetenschappelijke studieboeken van bedenkelijk gehalte. Technische formules veranderen spijtig genoeg zelden of nooit, tenminste niet de zo verafgode wetenschappelijke ‘standaardformules’. De natuur verandert elke fractie van elke seconde met een onbekende snelheid, en starre wetenschappelijke formules zullen dus nooit de natuur kunnen volgen, laat staan dat zij haar kunnen vertegenwoordigen. Ze zijn al gedateerd als ze uitgevonden zijn.

      11. In punt 3) beweer je met grote overtuiging en nog grotere zekerheid : ‘Maar meer dan dat heb je niet!’. Je zou verbaasd zijn hoe veel meer mensen ‘hebben’ die zichzelf geen wetenschappers noemen.

      12. Punt 5) begint met een voor mij verwarrende veronderstelling : ik zou ‘persoonlijke overtuiging mengen met natuurwetten’. Natuurwetten zijn ook overtuigingen. Het zijn overtuigingen van wetenschappers, en van u. Niet die van mij. Die natuurwetten val ik aan, omdat het niet meer zijn dan overtuigingen, en omdat wetenschap niet dezelfde fout moet maken als de religie, eens zij die heeft vervangen. Overtuigingen blijven een kwestie van geloven. Ik wens mijn overtuigingen zeker niet ‘extra’ te mengen, als het dat was wat u bedoelde. (Wat hebt u overigens met het woordje ‘mengen’? U gebruikt het nogal veel vind ik.)
      Neen. Al onze pretentieuze wetenschappelijke kennis over de natuur kan niet voorbij het feit dat de natuur ons niet nodig heeft. Zij heeft dus zeker niet onze ‘natuurwetten’ nodig, noch onze ‘overtuigingen’, of gelijk welke ‘technische formules’ die ‘verstandig’ lijken. Ze kan perfect zonder ons, en zonder alles waar wij voor staan, alles wat wij ooit hebben gemaakt en gedaan, en alles wat wij ooit hebben uitgevonden. Dat is ‘mijn’ overtuiging. De natuur is beter af zonder ons en zonder onze wetenschap, als we zien hoeveel dieren en planten er dankzij de mens al zijn uitgestorven, en hoe ons ecosysteem er vandaag aan toe is. Misselijk makende dierproeven zijn zeer wetenschappelijk, nietwaar ? Atoombommen zijn extreem wetenschappelijk ontwikkeld, niet toevallig door ‘mannelijke’ wetenschappers, en de wreedste experimenten op mensen van de mannelijke nazi’s, op mindervaliden, geesteszieken en baby’s, waren Oneindig Wetenschappelijk. Die monsterlijke experimenten zullen Oneindig Wetenschappelijk blijven, Bruno. Ik zal ze niet vergeten. U wel ?
      Wanneer het menselijke ras uitsterft door de wetenschap, of zonder de wetenschap, zal de natuur geen krimp geven en niet eens met de ogen knipperen. Tijdens dat uitstervingsproces zullen er wel rivieren van menselijk bloed vloeien, en oceanen van menselijke tranen.

      13. Het al dan niet begrijpen van de kwantumtheorie heeft volgens mij weinig te maken met technisch niveau. De uitvinders en ontwikkelaars van die theorie, en de grootste specialisten met het hoogste niveau daar in, hebben vanaf het begin gewaarschuwd tegen het voorwenden van het begrijpen daarvan. Die waarschuwing blijft voor mij staan, wat men vandaag ook zegt over ‘gewenning’ bijvoorbeeld. Niet voor niets is die theorie indeterministisch en hypothetisch, en is ‘begrijpen’ voor al te veel wetenschappers en leken deterministisch, en statisch. We kunnen dieper ingaan op een aantal kwantumtheoretische experimenten als je wil, om eens te kijken waar niveaus toe leiden, – het tweespletenexperiment, Schrödingers kat of de EPR-paradox bijvoorbeeld, ik meng daarbij niets –, maar dat zal niets veranderen aan het vernoemde voorwenden. En dat voorwenden zal het oneindige niveau nooit overwegen, net omdat het deterministisch is, en statisch. De oneindigheid is dynamisch.

      14. Volgens wetenschappers zelf is de basis van de wetenschappelijke methode het uiterst zorgvuldig opgezette, gecontroleerde en herhaalbare wetenschappelijke experiment, waarvan de conclusie slechts aanleiding kan zijn voor een herhaald of een nieuw experiment, ad infinitum. Het falsificatieprincipe van Karl Popper is u bekend. Spijtig genoeg zijn dergelijke experimenten met een Big Bang, die het ontstaan van ‘Alles’ zou moeten verklaren niet mogelijk, gezien die Big Bang in een extreem ver verleden reeds zou hebben plaatsgevonden, en gezien wijzelf mét onze experimenten daar bijgevolg het resultaat van zouden zijn. Pogingen om een Big Bang op kleine schaal ‘gecontroleerd’ na te bootsen in een lab – wie zou het bestaan om zich in te beelden dat de veronderstelde, oorspronkelijke, onmetelijke Big Bang zou kunnen ‘gecontroleerd’ worden, laat staan ‘herhaald’, en zelfs ‘op kleine schaal’ -, zijn dus een tegenspraak, omdat die pogingen duidelijk ‘na’ die Big Bang komen, en er het resultaat van zijn. Dat betekent voor mij dat de hypothese van de Big Bang wetenschappelijk niet verifieerbaar is, dus onwetenschappelijk. Men zou er nog de kwantumtheorie bij kunnen sleuren, waar de begrippen ‘voor’ en ‘na’ op losse schroeven komen te staan, maar dat maakt de hele kwestie allerminst duidelijker, laat staan begrijpelijker, zekerder, of wetenschappelijker. Het vergroot alleen maar de twijfelachtigheid, onzekerheid en onwetenschappelijkheid van die Big Bang, samen met haar zogenaamde ‘wetenschappelijke bewijzen’. Misschien is het vooral dat laatste wat ik u hier wil aantonen. Voegen we daar het kwantumtheoretische probleem van de invloed van de waarnemer op het waargenomene aan toe, dan wordt het volgens mij onmogelijk om de hypothese van de Big Bang wetenschappelijk staande te houden, laat staan ernstig te nemen. En dan kunnen de macho’s weer hun vingers op de trekker leggen.

      Zo lang de wetenschap haar eigen wapens creëert, zal zij niets anders doen dan zichzelf daarmee vernietigen, weer nieuwe wapens creëren om die vernietiging ongedaan te maken, en zichzelf opnieuw vernietigen. Dat vind ik niet verstandig.

      15. Als voorlopig slot wil ik de reeds vernoemde ‘roodverschuiving’, die oorspronkelijk één van de basisbewijzen van de Big Bang was, en voor velen nog steeds is, opnieuw even ‘aanraken’. Elders op dit forum kon u eveneens lezen dat de statistische geloofwaardigheid van wetenschappelijke claims over die roodverschuiving gereduceerd wordt tot nul, wanneer men het aantal metingen daarvan vergelijkt met het aantal sterren. Zie aldaar.
      Wanneer men beweert dat iets wetenschappelijk is, moet men niet doen alsof een geheime selectieve statistiek toegestaan is. Dat is wetenschappelijk bedrog. Of dat ook intellectueel bedrog is, mag u aan Alan Sokal en Jean Bricmont vragen. Dat zijn twee natuurkundigen, zoals u weet.

      Ik ben zeer benieuwd naar uw reactie, Bruno X.

  5. Bruno zegt:

    @JS
    U schrijft: ‘Meer wetenschap en techniek op school en goeie leerkrachten die dat kunnen aanbrengen: de strategie tegen alle mogelijke Jihads schuilt daarin.’

    Ik denk eerder dat wetenschap in de toekomst klassen zal splijten, zeker in steden. Dat is trouwens nu al het geval in de les biologie.
    Overtuigde gelovigen zullen voelen dat hun verhaal onmogelijk past in het wetenschappelijk verhaal. Ik heb nu en dan een Jehova-getuige of (gematigd) moslim in de klas en zij hebben het uitermate moeilijk met het geloven in Oerknal en evolutietheorie. Ze leren het, maar aanvaarden het niet. (Ook niet-gelovige leerlingen hebben het moeilijk met een theorie zonder een-of-ander-iets.)
    Meer nadruk wetenschap zal aantonen dat er een grote (onoverbrugbare?) kloof is tussen de westerse samenleving (waar het geloof in de wetenschap en het bijzonder de wetenschappelijke methode groot is) en de religieuze maatschappij (waar een basisprincipe van de wetenschappelijke methode, nl in vraag stellen niet kunnen gedijen).
    Hoe zal een dialoogschool van dhr. Boeve met dit toekomstige conflict omgaan? Ik weet hoe de (overwegend niet-religieuze leerling) zal reageren, die zie ik dagelijks. Ik heb een vermoeden hoe de overtuigd-religieuze leerling zal reageren. En ik denk dus eerder dat het de Jihad zal aanwakkeren. In dialoog gaan, stelt namelijk standpunten soms op scherp.

  6. Bruno zegt:

    @JS
    Een opmerking over een detail bij een overigens schitterende tekst. Ik wilde het niet in het vorige bericht zetten: zeg aub niet meer ‘godsdeelte’, maar zeg ‘higgsdeeltje’ of ‘higgsboson’. Ongeveer elke natuurkundige ergert zich (terecht) aan deze term. Het heeft ten eerst niks met god te doen, en ten tweede het is maar een deeltje. Een deeltje uit de velen. Ok, de (experimentele) sluitsteen van een theorie (standaardmodel) met zeer veel deeltjes. Het is er nu gewoon één van geworden.

    • Greta zegt:

      Bruno,

      Wel ik opteer dan toch meer voor goddelijk dan voor Higgs Boson… genoemd naar één enkele persoon Peter Higgs en het nooit zo ver is kunnen komen door die ene enkele persoonsnaam, meestal de verkeerde met de eer gaan lopen, de echte helden in de schaduw blijven staan….
      Goddelijk hier eerder in de betekenis, de vele mensen generaties ervoor en in het heden dit mogelijk gemaakt hebben, ook al is het mss waanzinnig?….Higgs deeltje, teveel en zeker ten onrechte slechts één enkele persoon tot een god maakt… god komt trouwens van JHWH Jaweh, waar HWH in het Hebreeuws het werkwoord “zijn” zou betekenen….dus als het er “is” van “zijn”… JAWADDE . 😉 🙂

      • Bruno zegt:

        Greta,
        Je hebt een punt. Ook binnen de natuurkundige wereld is daar frustratie over. Het enige fundamentele deeltje uit het standaardmodel dat naar een persoon genoemd is. Dat is het werk van Higgs zelf geweest… Englert gaf, dacht ik, de voorkeur aan scalar boson. Maar ik vrees dat de naam niet meer zal veranderen.
        De échte Belgen (je weet wel, die beweren dat ze wars zijn van nationalisme), spreken, als ongeveer de enigen in de wereld, van het brout-englert-higgsdeeltje, naar de drie voorspellers (in augusts/september 1964). Dan zeggen ze beter dat brout-englert-higgs-guralniks-hagen-kibbledeeltje ;-). Alhoewel de laatste drie pas in november ’64 het idee publiceerden.

      • Greta zegt:

        Het is slechts een naam en Higgs klinkt gemakkelijk te onthouden, maar HEB-boson of RFP-HEB boson, had reeds minder één onware god creatie geweest.

        Eerste initialen van de drie Roger Brout, François Englert & Peter Higgs in twee richtingen RFP klinkt beter dan PFR. Nederlands Heb – van hebben – materie, waar het dan om gaat, een ontbrekend deeltje om te ontdekken hoe materie ontstaat? En iets met die zwarte gaten in het heelal als ik me niet vergis?
        HEB in het Engels dan ook als Have Element Behind…

        Ha, Bruno zie net met googlen dat Carl Hagen hetzelfde idee had met “goddelijk” deeltje 🙂 – weeral wat bijgeleerd

        Higgs lijkt wel heel erg op eggs….allemaal eitjes grote en kleine, een zoektocht naar het meest onzichtbare kleinste eitje en zijn we met dit ene, wel aan het laatste en aller kleinste van de reeks? 🙂

  7. P. Eggermont zegt:

    Wat ik leer uit deze dagdagelijkse bijdrage van Johan Sanctorum is dat laatdunkend betekent een hoge dunk van eigen voortreffelijkheid hebbend, verwaand, pedant. Mijn verontschuldiging voor de archaïsche formulering hier, maar dit heeft te maken met het gehanteerd verklarend woordenboek, waarvan het jaar van uitgave niet meer te achterhalen is. Dunken betekent ‘als mening hebben’, zoveel als ‘zijn gedacht zeggen over’, zoals in “Het docht (= enkelvoud verleden tijd van ‘dunken’) me niet verstandig dat te doen (WikiWoordenboek)”. ‘Laatdunkend’ is afgeleid van ‘zich laten dunken’ uit het Middelnederlands en betekent letterlijk ‘zich laten als mening hebben’, wat nogal pejoratief overkomt, in de zin van het zich laten eigen maken van een mening. De mening is niet echt van doen, en passant wordt ze wel gehoord. Een laatdunkende opstelling tegenover bijv. de natuurwetenschap is dus afstand nemen daarvan en laten begaan – nogal geringschattend -. De medische wetenschap dan, is dat een natuurwetenschap???
    De bewering dat de katholieke kerk de islam zou opvrijen, is hier bij het haar gegrepen, gezien deze zich altijd heeft opengesteld voor andere geloofsovertuigingen, in het bijzonder de islam. Getuige daarvan de zeer sierlijke Basilique Notre-Dame d’Afrique, gebouwd tussen 1858-1872 ten noorden van Algiers, de hoofdstad van Algerije, met uitzicht op de baai aan de Middellandse Zee, waar achter het hoofdaltaar in grote letters prijkt : “Notre-Dame d’Afrique, priez pour nous et pour les musulmans”. Zie : https://www.youtube.com/watch?v=polTZcCZlZw
    Syncretisme is toch een goeie zaak?! Initiatieven in die zin – ook buiten het onderwijs naar volwassenenvorming toe – moeten door ware vrijdenkers worden ondersteund i.p.v. tegengewerkt. Neem bijv. de intellectuele activiteit van het uitbrengen van een bundel essays rond iets dat actueel gaande is, bijv. de verlichting die zogezegd uit zijn balans geraakt. Men zou het ook eens kunnen hebben over een aantal andere dingen waar onze samenleving ook wordt door op proef gesteld! Wat te denken van de faciliteiten geboden aan lesbische koppels om via kunstmatige inseminatie het ouderschap te verkrijgen (onlangs nog in het nieuws n.a.v. de twee lesbiennes uit Frankrijk, aan de UGent daarvoor verzeild geraakt en waar zij nota bene € 20 000 voor veil hadden). Men heeft nogal de neiging zich te beperken tot een ‘ons kent ons’-kringetje van vrijzinnigen, i.p.v. er ook eens een theoloog, islamgeleerde, desgevallend medicus, e.d. over aan te spreken. ‘After all’ zijn het ook academici en weten beter dan wie ook dat wetenschappelijk onderzoek moet convergeren i.p.v. divergeren… Wat baat het hoog van de toren te blazen, wanneer men het risico loopt te eindigen in de zoo, als bedreigde diersoort?

    • Jan Braeken zegt:

      Beste P. Eggermont,

      Ik apprecieer uw beide bijdragen op dit artikel ten zeerste. Voor mij passen ze uitstekend in een coherente Belgische, Europese, mondiale en kosmologische visie, die heel wat meer bevat en inzichtelijk kan verklaren dan in zichzelf gekeerd, angstig, kortzichtig en inderdaad ‘laatdunkend’ Vlaams separatisme.

      Kan u uw naam voluit schrijven ? Dan weten we toch minimaal wie u bent.

      Eén en ander in uw betoog, en in andere meningen op dit forum, brengt mij tot een nogal bizar verband. Het gaat over het verband tussen ZZ Top, ‘Oikofobie’, gevangenissen en huisdieren. Alvorens u mij naar een psychiatrische instelling verwijst, vraag ik u om uw oordeel uit te stellen, en uw uitstekende logica in te schakelen. Mijn uitleg volgt.

      • P. Eggermont zegt:

        Ooit het boek gelezen “De zoektocht naar Klingsor”, een vertaling van een boek van de Mexicaanse schrijver Jorge Volpi (http://www.elboomeran.com/blog/12/jorge-volpi/)???
        Het boek – eigenlijk zijn het er twee voor de prijs van een : boek I en boek II – is een wetenschappelijke thriller, tevens detectiveroman.Het hoofdpersonage heeft als jonge assistent natuurkunde in Princeton nog Einstein tegen het lijf gelopen. Als luitenant in het Amerikaanse leger belandt hij nadien in Neurenberg, bij de processen tegen de nazi-kopstukken. Het wordt zijn opdracht om op zoek te gaan naar een zekere Klingsor, de codenaam van de wetenschappelijke adviseur van Hitler, die de leiding had over de geheime organisatie van fysici en SS-getrouwen die zich bezighield met de constructie van de atoombom. Een project dat mislukte… De structuur van het boek, een verwevenheid van wetten, hypotheses en verhandelingen, is nogal bijzonder. Tijdens zijn speurtocht gaat het hoofdpersonage fysiek of in gedachten langs bij de grote geleerden uit die tijd, Bohr, et cetera. De naam van het hoofdpersonage is Francis Bacon, wat ook de naam is van een wetenschapper uit de 16de/17de eeuw. Ik bespaar u de verdere boekbespreking, die vindt u op de achterflap… Het boek begint met een citaat van Schrödinger : “De wetenschap is een spel, maar een spel met de werkelijkheid, een spel met geslepen messen… Als iemand een figuur voorzichtig in duizend stukjes snijdt, kun je de puzzel oplossen door de stukjes weer op hun plaats te leggen. Bij een wetenschappelijk spel is God je rivaal. Hij heeft niet alleen het spel, maar ook de regels vastgelegd, hoewel die niet helemaal bekend zijn. Hij heeft de helft van de regels weggelaten opdat jij ze kunt ontdekken of bepalen. Een experiment is het scherpe zwaard dat je succesvol kunt opnemen tegen de geesten van de duisternis, maar dat jou ook op een beschamende wijze kan verslaan. De onzekerheid schuilt in hoeveel regels God zelf definitief heeft vastgelegd en hoeveel regels bepaald lijken te zijn door jouw geestelijke inertie ; een oplossing is alleen mogelijk als je die grens overschrijdt. Misschien is dat wel het boeiendste van het spel. Want zo vecht je tegen de denkbeeldige grens tussen God en jou, een grens die misschien niet bestaat.”
        Doet u graag aan vrije associaties?
        (Wist u dat de naam ZZ-Top een ode is aan blues muzikant B.B. King? Ze wilden de band zelfs Z.Z. King noemen, maar dat klonk te veel als die van de blueslegende. Aangezien B.B. King aan top staat/de top is, werd het ZZ-Top)

      • Jan Braeken zegt:

        Lijkt mij op het eerste gezicht een interessant boek, P., dat van Volpi. Eén en ander herken ik. Die veelvuldig voorkomende naam ‘God’ in dat citaat van Schrödinger doet wel mijn maag omdraaien, ondanks de kans dat zijn interpretatie daarvan niet al te gewichtig of nadrukkelijk is. Bedankt voor de tip.

        Boeiende associatie, ZZ Top. Ik heb het voorgestelde verband nog niet fatsoenlijk uitgewerkt, maar wat ik in gedachten heb is ongeveer dit.

        Elk van de vier onderdelen kan het startpunt zijn van dat verband, telkens vanuit een verschillend perspectief. Het woord ‘oikofobie’, ‘de angst voor het eigene’, verdient voor mij bijzondere aandacht, omdat het zeer mistig is wat dat ‘eigene’ in feite precies betekent. (Die betekenis zeggen zij die het gebruiken, of misbruiken, er nooit bij). ‘Het eigene’ is dusdanig verschillend voor iedereen, bijvoorbeeld voor gelijk welke gevangene, muzikant van ZZ Top of huisdier, en het is zo uitgebreid of zo beperkt, en zo verbonden met onze persoonlijke en collectieve geschiedenis, dat het moeilijk vast te stellen is waar men nu angst voor heeft : voor het kleine eigene, of voor het grote. Meestal wordt het kleine eigene angstvallig benadrukt, om de angst voor het grote te verbergen. Dat is omdat men zich die angst eigen heeft gemaakt meen ik, niet omdat zij terecht is.
        Verder dacht ik aan de geweldige vernieuwing en afwijking die ZZ vertegenwoordigt, over alle culturen heen, vrij van angst, en aan ons persoonlijke, lange leerproces van het aanleren van taal, ook de taal van de muziek, en het misbruik daarvan in de politiek.

        Dit zijn al te losse gedachten. Er is nog werk aan.

  8. P. Eggermont zegt:

    ‘La Basilique Notre-Dame d’Afrique, c’est magnifique, c’est magnifique!’ De kerk werd gerestaureerd en opnieuw ingehuldigd eind 2012. De werkzaamheden waren nodig als gevolg van een ferme aardbeving… En route, noordwaarts langs de kustlijn(3,7km), bevindt zich La Grande Mosquée(!), de oudste moskee van Algiers. Op een goeie wandelafstand van La Grande Mosquée zal men binnenkort de metro kunnen nemen en tegelijkertijd een museum bezoeken… Door een grote archeologische vondst, op de plaats van het hoofdmetrostation aan de Place de Martyrs, zal men er kunnen reizen door de tijd!!! Op een diepte van 30 à 40 m komt er een ondergronds museum, een ‘station métro-musée’, dat men kan bezoeken wanneer men de metro neemt. Vanaf het begin van de opgravingen (juni 2013) werden al graafplaatsen van kinderen gevonden met 117 stoffelijke overschotten, 65 graven van de Byzantijnse periode en ook overblijfselen (moskee, paleis, …) uit de Ottomaanse periode. Sinds eind 2015 is de fase aangebroken van analyse en interpretatie. Deze activiteiten zullen nog tot maart 2017 voortduren. De opgravingen worden uitgevoerd in het kader van een Algerijns-Franse coöperatie onder auspiciën van de Unesco en zijn het werk van de Cnra (Centre nationale de recherche en archéologie) en de Inrap (Institut national de recherches archéologiques préventives – français). Het betreft hier de belangrijkste archeologische werf die men ooit heeft gekend in Algerije, ter waarde van 700 miljoen dinar (5.71 miljoen EURO)! Ook een mooie kans om Algerijnse teams van archeologen te vormen specifiek voor ‘preventieve archeologie’ (opgravingen worden veilig gesteld), die autonoom aan de slag gaan. De verbinding met het hoofdmetrostation werd verschoven op de achtergrond, d.i. naar het voormalige ‘Hôtel de la Régence’. Dit gedeelte werd uitgegraven tot twintig meter diepte om te voorkomen dat de locatie van de archeologische site zou worden verstoord, met inbegrip van een uitbreiding van de perimeter om bijkomende noodzakelijke opgravingen nog te kunnen doen. Bij de opening van het metrostation en het museum zullen alle opgegraven artefacten naar hun oorspronkelijke plaats terugkeren op een site van 1000 m2. De toekomstige gebruikers van de metro, zullen bij het in- en uitstijgen van de metrostellen de overblijfselen van eeuwen geschiedenis kunnen aanschouwen. Aan een architectuurwedstrijd doen 7 verschillende buitenlandse gespecialiseerde studiebureaus mee. Het concept is gebaseerd op Italiaanse en vooral Griekse ervaring. Zo heeft het gemeentestuur van Athene ervoor gezorgd dat er in 2004 een ‘station-musée’ kwam om 10000 antieke voorwerpen, gevonden over het hele metrotracé van de stad, een beschutte plaats te kunnen geven. De oudste opgravingen gaan terug tot de 2de eeuw. Romeinse verharde wegen en mozaïekvloeren van een basiliek uit de 5de eeuw en een enorme Byzantijnse ‘necropolis’ (dodenstad) met 71 graven uit de 7e eeuw is nu al het resultaat van de opgravingen op deze site. In deze laagsgewijze ligging (stratificatie) van de geschiedenis van de stad Algiers, wordt de Ottomaans periode vertegenwoordigd door fragmenten van de moskee “El Sayida”, (vóór de 16e eeuw) evenals de betegelde bodem van “Bayt el Mal” (de zetel van de staatskas), allemaal verwoest in 1832 aan het begin van de Franse kolonisatie.
    Aldus ligt op vijf meter diepte op de Place des Martyrs (plein gecreëerd in 1830) twintig eeuwen geschiedenis van Algiers… Twee opgravingen en de verschillende boringen lieten toe het commerciële Ottomaanse gedeelte ongeveer twee meter diep zichtbaar te maken, vervolgens de laag van het middeleeuwse gedeelte tussen de drie en vier meter, een intacte laat-Romeinse basiliek (5e eeuw na Chr.) en primitieve Romeinse structuren tot op meer dan zeven meter, en de Fenicische structuren tot op de Blauwe Rotssteen. Graven, een waterreservoir, stoffelijk overschotten en een werkplaats voor metaal kwamen ook aan het licht. De tweede opgraving gaf bijkomend nog Ottomaanse residenties en Romeinse overblijfselen. De Berbers vestigden zich ver van de zee en komen bijgevolg in deze archeologische geschiedenis niet voor! Aangezien het om een unieke vondst gaat voor de Arabische wereld, werden reeds vele verzoeken geregistreerd om beroep te kunnen doen op de nu reeds verworven expertise ter plaatse. Benieuwd wat het zal worden!

  9. Greta Troubleyn zegt:

    Toussaint, Toussaint,Toussaint….what’s in a name 🙂

    1. God is of goden zijn dood – een waanzinnige stelling:
    – iets wat je niet concreet kan bewijzen dat het bestaat, kan je ook niet doden, noch bewijzen dat het niet bestaat, omdat het hier vooral, woordspelingen,denkpistes , levensbeschouwingen, overtuigingen, ontelbare hersenspinsels en geen exacte wetenschap betreft.., . (met dank aan inspirator leermeester met pseudoniem Schopenhauer).

    3. Je kan religie en wetenschap onmogelijk met elkaar vergelijken, zij kunnen elkaar enkel aanvullen of corrigeren.
    – Het is zoals appelen met citroenen vergelijken
    Wat wetenschap wel kan betrachten is:
    – bepaalde absurde denkpistes te doorprikken en bewijzen dat het onzinnig is om zich aan die specifieke hersenspinsels te blijven vastklampen.
    – of althans steeds kritisch te bevragen, te bedenken en onzekerheid meer troef dan zekerheid?

    2. Hier wordt regelmatig vernoemd dat de enige zekerheid “de dood” is…???
    Ik ontken dit zonder dit even te verduidelijken…
    Mijn al dan niet hypothetische stelling die ik er tegenover plaats

    – DE ENIGE ZEKERHEID IS, DAT WE STEEDS IN HET VERLEDEN LEVEN, DENKEN en ZIEN – NIET ANDERS KUNNEN, DIT MEER ZEKERHEID IS DAN DE ZEKERHEID VAN DE DOOD EN ALVAST STEEDS ONMIDDELLIJK AANWEZIG, WAT DE DOOD NOOIT ZAL/KAN ZIJN OMDAT WE MET VELEN ZIJN?

    (zo blijft op deze blog al een tijd dezelfde foto van Johan Sanctorum staan – ik weet in werkelijkheid, dat dit ver in het verleden ligt – toch beïnvloed het wel degelijk het denk- en belevingspatroon. Ook het corrigeren kan enkel op basis van terugblikken… andere gezien foto, echt gezien – het verleden dus – In werkelijkheid kan JS reeds dood zijn, zonder dat ik dit weet en zijn omgeving verder gaat met onderhoud blog met dezelfde foto?) Dit als kleine tip….

    Zelfs ACTA SANCTORUM een begrip dat verder gaat dan een naam of persoon…. gelezen in een boek van AUGUST SNIEDERS 1825 – 1904 – (de laatste foto die ik van JS zag, zou hem eerder in die periode geplaatst hebben 😉 :-), “de wolfjager”, “Oranje in de Kempen” Vond er wel een verklaring … specifieke denkpatronen van sommigen in het heden, de angsten… niet zozeer betrekking hebben op islam, maar net op dat verleden, de uitsluitingen tussen christenen – katholieken, gereformeerden, calvanisten en lutherianen en atheïsten….. HET VERLEDEN …. Het collectieve geheugen dus….

  10. DeVos zegt:

    De vergiftiging van het menselijk denken door de monotheïstische religie:
    Religie werd uitgevonden door de mens om zijn angst voor het grote onbekende universum en de cirkel van leven en dood te verklaren. Natuurreligies vertrekken vanuit een spirituele verbinding en respect voor Moeder Aarde, dat kleine bolletje in de onmetelijkheid waar we op leven. Paganisme is een ‘religie’ gebaseerd op de cyclus van het leven en dood, natuurlijk, blind, wreed, rauw en fatalistisch, maar met respect voor plant, dier en planeet. Echter een 6000 (?) jaar geleden werd een of ander Joods ventje die verering voor Vrouw, natuur, planeet en dier kotsbeu en vond uit pure zielige mannelijke frustratie een mannelijk god uit: Jaweh, de god van de gramschap, een wrede egoïstische mannelijk betweter.
    Wel die God heeft de mensheid vergiftigd met een zieke moraal.
    Boek Genesis:
    “27 En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij ze.
    28 En God zegende hen, en God zeide tot hen: Weest vruchtbaar, en vermenigvuldigt, en vervult de aarde, en onderwerpt haar, en hebt heerschappij over de vissen der zee, en over het gevogelte des hemels, en over al het gedierte, dat op de aarde kruipt!”
    Dit is de meest zieke gestoorde boodschap die ik ooit in literatuur gevonden heb, 1 zinnetje in een heilig boekje heeft heel het aanschijn van de wereld veranderd en miljoenen mensen de geestelijke input gegeven om de aarde te vernielen, dieren in onmenselijke omstandigheden te fokken en barbaars af te slachten, hele mensenstammen als minderwaardig te beschouwen en uit te roeien….
    Jaweh plaatste zijn uitverkoren Joodse stam boven de vrouw, het dier en de aarde, een moraal van hebzucht en vernieling tegenover de mens en zijn natuurlijke omgeving, de reden waarom onze planeet in vuur en vlam staat, zijn natuurlijke rijkdommen geplunderd en vernield worden heeft te maken met dat gedurende duizenden jaren deze misselijke religie de mensheid wijsgemaakt dat het goed is om te plunderen, vernielen en uitroeien want Jaweh heeft het gezegd in zijn heilig boekje. En eh vergeet niet: alleen zijn Joods uitverkoren volkje mag dat! De Joodse stam zal in naam van God heersen over alles op Aard.
    Volgens de Dode Zee rollen zou Jezus Christus daar tegen reageren met een gnostische vorm van religie maar 300 jaar na zijn dood besliste een of andere Romeinse Keizer om die religie terug de vorm van het Joodse voorbeeld te geven, dat was handiger ter onderdrukking en uitbuiting van mens, dier en planeet. De Katholieken hebben zich dan ook de volgende eeuwen geamuseerd met de ene genocide na de andere.
    En ja nog eens 300 jaar later krijgt ene of andere Mohammed een dadel op zijn kop en begint te hallucineren en vind zijn ‘Arabische’ versie uit van deze zieke mannelijke overheersing op alles, Mohammed vergeet effe dat hij niet uitverkoren is maar vindt dat systeem van die Jaweh wel interessant genoeg zodat hij zich zelf kan goed praten wanneer hij een twaalfjarig meisje verkracht, de goedkeuring geeft om seksuele gemeenschap te hebben met dieren (als je ze daarna doodt en niet opeet) en te vermelden dat iedereen die niet in Allah gelooft en leeft volgens zijn regels, als hond moet afgemaakt worden. Dat is toch ziekelijk gestoord? Ik bedoel met de monotheïstische vergiftiging dat die religie met zijn geflipte moraal zich vermomd als ‘memes’, language as a virus, gedurende eeuwen de menselijke geest verziekt heeft.
    Het zit zo verweven in ons dat we het normaal vinden dat de moraal van deze religie als verontschuldiging gebruikt wordt om heel de wereld te vernielen. Dat de wereld aanvaard dat Joden uit een oud boekske zich zelf uitverkoren noemen, daardoor mensen met dezelfde God, uitroeien om een stuk woestijn te bezitten die ze hun Heilig Land noemen, daarmee de tegenpartij dwingen tot nog meer godsdienstig verantwoorde gruweldaden en heel de wereld in brand steken. Ik kan daar niet bij. Als je al het geweld en waanzin in de wereld ontleedt, dan draait het om de monotheïstische religie die zegt: ‘Gij, uitverkorenen zullen heersen over alles dat leeft’. De hebzucht, de vreselijke hebzucht van de mens tegen over zijn planeet, zijn leeg geviste zeeën, vernielde wouden, leeggezogen fossiele brandstoffen en haat en moord tegenover minderwaardige rassen, stammen en niet uitverkorenen: Het wordt zomaar aanvaard en gewoon gevonden. Omdat het ons denken vergiftigd heeft.
    Stop met respect of politiek correct te zijn tegenover een zieke, achterlijke religie met Islam als ergste vorm.
    We moeten laten zien dat hun haat tegenover niet- en anders gelovigen hier in onze Westerse cultuur niet thuis horen. Er zijn geen gematigde moslims, ze geloven allemaal blindelings de moordzuchtige praat van hun kinder verkrachtende profeet. Ze leiden allemaal aan een psychotische stoornis waarbij ze vreselijke dingen uit een oud boekje als waarheid voor aannemen. Ze hebben totaal geen respect voor onze normen en waarden, integendeel wij moeten uitgeroeid worden.
    Krachtdadig optreden, grenzen sluiten en zoveel mogelijk moslims uit Europa!

    • Greta Troubleyn zegt:

      Ook zonder en voor het monotheïsme waren er gewelddaden en wreedheden.

      Het blijft alvast een filosofische vraag of de mens al dan niet menswaardiger en minder wreed wordt, met of zonder religie, religie of levensbeschouwing in bredere zin?
      Niet beperkt tot de 3 grote religies of.:

      “Wat is er nodig om menselijke wreedheid tegen te gaan, of is dit sowieso onmogelijk en behorend tot de natuur?”

      Ook religie slaagt daar niet in blijkbaar?

      Als hypothese zou ik willen toevoegen dat ze niet ontstaan is uit “angst” maar uit hoogmoedswaanzin – enerzijds uw bewering van 6000? jaar geleden, anderzijds door een Egyptische farao die het beu was dat zijn volk verschillende goden aanbad en onder één god bracht, waarvan hijzelf de vertegenwoordiger werd (hoogmoedswaanzin dus)…de angst om er tegenin te gaan een afgeleide en beïnvloeding van het volk om ze één en dezelfde richting te laten volgen of gaan, met excuses om oorlogen te kunnen voeren en gruweldaden tegen mens en dier te plegen en rechtvaardigen.

      Uw verkondiging over islam lijkt me meer ontsproten uit onkunde en angst en beperkt tot de extremistische groeperingen? AI dan niet terecht?

      Bevat geen sluitende waarheid. Ze past evenzeer in de andere twee grootste religies met voor- en nadelen en zou niet durven beweren dat het christendom er beter uit zou komen als je alles op een rijtje zou zetten; op een paar uitzonderingen na als je Mohammed met de figuur Jezus vergelijkt, al dan niet symbolisch?… de waarheidsgetrouwheid weinig waarschijnlijk echt te achterhalen.

      De angst voor islam spruit vooral voort uit ons collectief geheugen, projecties vanuit de verschillend afsplitsingen van het fundamentalistische christendom/jodendom en niet zozeer tegen islam (zeer recente, geen eeuwen geleden) uitsluitingen, veroordelingen, dwangmatigheden,onlusten binnen die religies en ontelbare afsplitsingen en niet zozeer tegen islam lijkt me? 1566 behoort reeds tot het iets oudere geheugen…de 19e en 20e eeuw zeer zeker niet te onderschatten. Het is nog maar zeer recente geschiedenis dat “kerk” en “christelijke strekkingen” zich meer verdraagzamer en meer open stellen voor andere overtuigingen….zich zeker niet dienen te profileren als beter of hoogwaardiger dan islam…

    • Jan Braeken zegt:

      Interessante en intelligente kijk op de religie, mijnheer/mevrouw DeVos. Ik vind het alleen vreemd dat een schijnbaar scherpzinnig iemand als u ‘de grenzen sluiten’ zegt, en niet zegt hoe men die langgerekte grenzen dan hermetisch moet gaan sluiten en bewaken, wie dat gaat doen, en hoeveel dat weer gaat kosten. Overweegt men een nieuwe Berlijnse muur misschien, een Noord-Koreaanse, of eentje zoals in Israël, om ‘terroristen’ buiten te houden? Wachttorens, prikkeldraad onder hoogspanning, wachthonden, wapenrobots en sluipschutters ? Als u die richting zou uit willen zeg ik sorry, neen bedankt. Zulke ‘veilige’, gesloten grenzen zijn een illusie ; ze maken van een land een gevangenis, en ze bieden geen enkele veiligheidsgarantie of zelfs eenvoudige bescherming tegen ‘indringers’. Ze zijn gewoon niet leefbaar. Het alternatief ? Om te beginnen is dat volgens mij nagaan van waar het concept ‘grens’ komt, de vooronderstelling van dat concept onderzoeken en ontmaskeren (dat is een anders soort grens, en verder terug weer een andere soort), en het omgekeerde promoten, stap voor stap.

    • Jan Braeken zegt:

      Ik geef een voorbeeld van één soort grens. Er zijn tienduizenden soorten.
      Wij beweren dat wij ‘lichamelijke grenzen’ hebben. We zijn begrensd in fysieke kracht, lenigheid, uithoudingsvermogen, et cetera. Die zogenaamde ‘fysieke grens’ vooronderstelt echter een grens tussen ‘fysiek’, ‘mentaal’ en ‘emotioneel’ – een mens is meer dan alleen maar ‘lichaam’. Die laatste grens is helemaal niet duidelijk vast te leggen, gezien ‘een fysieke grens’ een mentale en emotionele, taalkundige representatie is van de massa en de materie van ons lichaam, en gezien op elk gegeven moment niet vast te stellen valt wat er eerst komt, en wat daarna (de grens tussen ‘voor’ en ‘na’) : lichaam of representatie. Beiden treden tegelijk op.
      Verder vooronderstelt elke ‘fysieke grens’ een grens tussen ons lichaam en onze omgeving. Ook die grens valt op elk gegeven moment (een tijdsgrens) absoluut niet duidelijk af te bakenen : wij ademen in en uit, wij eten, drinken en scheiden uit, dus wij zijn een dynamisch, uitwisselend en inwisselend geheel met onze omgeving (die bovendien voortdurend verandert).
      Verder vooronderstelt elke fysieke grens een afbakening van zowel de concepten ‘tijd’ en ‘ruimte’, als van ‘vermoeidheid’. Ook daar is die afbakening zeer problematisch : we hebben de ruimte-tijd, versnelling en vertraging, de twijfelachtige (wegens statische) opsplitsing van tijd (in seconden, minuten etc.) en ruimte (centimeter, meter etc.), en het zeer subjectieve, van mens tot mens altijd verschillende gevoel van vermoeidheid (en pijn).

      Volgens mij is de vanzelfsprekendheid van elke grens niet houdbaar. Het lijkt er op dat alle grenzen kunstmatig zijn, een illusie, en dat zij zich tegen ons keren als we ze kunstmatig in stand houden.

      • Greta T zegt:

        Als je niet weet waar en waarom grenzen noodzakelijk zijn om uiteenlopende redenen, stel ik voor om bij de natuur te beginnen en eens het filmpje op you tube van “de meedogenloze leeuwenbroeders” te bekijken….ZEER MANNELIJK dus….Veel kijk en belevingsplezier…

      • Jan Braeken zegt:

        Ik veronderstel dat ik als man minimaal begrijp waarom jij als vrouw dat voorbeeld van die leeuwen koos, Greta. Ik stel echter vast dat het alleen de mens is die het representatieve concept ‘grens’ individueel en collectief heeft ontwikkeld, en in zijn of haar (collectieve) geheugen heeft ingeprent. Zowel mannen als vrouwen leggen zowat overal dergelijke aangeleerde ‘grenzen’ vast, of menen ze te kunnen vastleggen, zien, horen en voelen. Ze gebruiken ze expliciet of impliciet in redeneringen en argumentaties, en vervolgens schijnen ze niets liever te doen dan diezelfde grenzen onophoudelijk te overschrijden, te bevechten en te doorbreken. Geen van die begrijpelijke maar ook onbegrijpelijke activiteiten heeft ooit onomstotelijk bewezen dat er werkelijk grenzen zijn. Een grondig filosofisch onderzoek daarvan lijkt mij dus nuttig en noodzakelijk, om te bepalen of wij met die conceptuele grenzen niet de problemen creëren die we juist proberen te vermijden.

        Wanneer ik bijvoorbeeld probeer te bepalen of concept ‘grens’ zelf een grens heeft, – stel je voor dat het woord ‘grens’ zelf grenzeloos is -, en ik stel vast dat de oorsprong van dat woord verdwijnt in de mist van onze geschiedenis (zoals dat met bijna alle woorden het geval is), dan vrees ik dat een dergelijk concept, samen met vele andere concepten, geheel anders is dan datgene wat wij er ons van voorstellen, vanuit een gewoonte. De werkelijkheid en waarheid daarvan komen dan al snel op losse schroeven te staan, en de consequenties daarvan zijn vervolgens bijzonder groot, gezien de schijnbare omnipresentie van ‘grenzen’. Ik vrees dan dat grenzen, gelijk welke, fundamenteel grenzeloos zijn, en dat wij ze bijgevolg buitengewoon omzichtig moeten hanteren, om zichzelf waarmakende voorspellingen te vermijden.

  11. Greta zegt:

    Had een ander voorbeeld kunnen nemen dan leeuwen “de bijen” bijvoorbeeld, maar dan ziet het er helemaal niet zo goed uit voor de mannenmaatschappij :-). Alhoewel als je alle ellende hoort wat er uitgespookt wordt vanuit voornamelijk mannelijk denken zou ik er bijna gaan voor opteren en de mannen terug naar Mars zenden ;-), waar een deel van dit gigantisch en kostelijk spektakel om draait? Benoem het en ooit zullen ze het betrachten en nog waarmaken ook…grenzeloos dus…

    Voor je vraag: die reportage heeft veel indruk gemaakt en heeft vele vragen opgeroepen.
    1. leeuwen zijn zoogdieren – als je over apen spreekt, springen vele gelovigen zoal uit hun dak en qua dna overeenkomsten en vergelijkingen kan je veel dieper in die dierencyclus stappen.
    2. die reportage heeft veel indruk gemaakt en veel vragen opgeroepen:
    Dergelijke wreedheid was nooit eerder gezien onder de leeuwen observators
    a) omdat ze zenders aanhadden en dit steeds normaal gedrag is of is het veranderd gedrag en waarom?
    b) Invloed verandering klimaat en leefomgeving (gebrek aan ruimte bijvoorbeeld)?
    c) Invloed zenders al dan niet met manipulatie en menselijke testers?
    d) deze leeuwen vernietigden ontzettend veel van hun eigen soort “leeuwen”
    e) leeuwen doden welpen van rivalen

    Als je de geschiedenis overloopt zul je het menselijk gedrag heel veel hetzelfde zien doen en nog steeds…..broedermoord is zo oud als de menselijke geschiedenis – volgens Bijbel verhaal begint het bij Kaïn & Abel (allegorisch uiteraard) maar kijk naar de wereld en…
    Bij deze leeuwenbroeders zie je een al dan niet nieuw veranderend gedrag en hier kan je heel wat menselijk hedendaags gedrag mee vergelijken.

    Het concept “grens” is niet enkel menselijk of voortspruitend uit een menselijk brein. Het menselijk brein is alleen complexer met meer mogelijkheden. Veel zoogdieren leven solitair en komen enkel samen voor voortplanting het grootste verschil is de complexiteit van het menselijk brein en de complexiteit van “taal”. Zo spreek je over “grens” en het zegt weinig en omvat tal van mogelijke begrippen en tegenstellingen.

    Net wetenschap maakt evenzeer interpretaties van Bijbel verhalen mogelijk, want wat met de huidige mogelijkheden Infitro? Plots lijkt dan, zeker voor mannen die dromen van de “mens” komende uit het heelal, de grottekeningen die op hedendaagse astronauten lijken – de Onbevlekt ontvangenis van Maria als symbolisch verhaal, verklaarbaar of toch hoe onwaarschijnlijk ook een mogelijkheid te worden?

    In dit artikel zou je kunnen stellen of er al dan niet een “grens” is aan het universum of universa?
    Er al dan niet een oerknal geweest is of dit slechts een constante is in een oneindig groot geheel door mens nooit te bereiken? Dit een grens zal wezen, die nog steeds verlegd zal kunnen worden, maar bijna zeker nooit in totaliteit?

    Botsen die universa soms tegen elkaar, waardoor er nieuwe bewegingen ontstaan en valt de inkrimpingstheorie daardoor uit elkaar enz enz?

Reacties zijn gesloten.