Tsjernobyl: uw bezoek meer dan waard

TsjernobylVandaag is het precies dertig jaar geleden dat reactor 4 in de kerncentrale van Tsjernobyl, het huidige Oekraïne, ontplofte. Bijna negen ton radioactief materiaal – 90 keer zoveel als de bom op Hiroshima – werden in de lucht geslingerd. Zowat 200.000 mensen, in een gebied van meer dan 4.000 vierkante kilometer, moesten na de kernramp geëvacueerd worden.

Het gebied is sindsdien een spookgebied waar, ironisch genoeg, flora en fauna zich amuseren als nooit tevoren, wegens ontbreken van enige menselijke aanwezigheid.

Het effect van de radioactieve fall-out laat zich raden: duizenden sterfgevallen op korte termijn, baby’s die maanden later met zware misvormingen ter wereld kwamen, uitbrekende schildklierkankers tot op vandaag. En uiteraard de sociale gevolgen van de evacuatie, de duizenden gezinnen die have en goed moesten achterlaten.

Het toenmalige, op zijn laatste benen lopende Sovjetregime probeerde de ramp eerst zoveel mogelijk te verdoezelen en schoot pas in actie toen buitenlandse meetinstanties alarm sloegen. Volgens onze toenmalige weerman, Armand Pien, was er helemaal niets aan de hand. Vandaag zit de reactor in metersdik beton gegoten,- een constructie die zelf op instorten staat en wordt vervangen door een nieuwe, meer duurzame mantel. De halveringstijd van het gebruikte Cesium 137 wordt voorzichtig geschat op 300 jaar,- de rondlopende wolven, elanden en reeën mogen nog een tijdje gerust zijn.

Een land met toekomst

Tsjernobyl heeft ons doen inzien dat kernenergie en een duurzame toekomst niet samengaan. Maar de financiële belangen zijn enorm. Onze twee grootste elektriciteitsleveranciers, Electrabel en Luminus (beide behorende tot het Franse Engie, het vroegere GDF Suez), baten in België zeven winstgevende kerncentrales uit. Ze zijn verouderd en kampen met technische problemen, waardoor de verontruste Duitse én Nederlandse buren  op sluiting aandrongen, maar de nucleaire lobby weegt succesrijk op de politiek. Het openhouden van deze centrales verhindert bovendien de ontplooiing van groene energie, want een kerncentrale is niet bepaald een flexibele installatie en moét continu draaien, hetgeen vergroening van de energieproductie belemmert.

De rechts-liberale partij die in Vlaanderen domineert, de N-VA, is uitgesproken pro kernenergie. De Franstalige regeringspartner, de MR, die met Marie-Christine Marghem de energieportefeuille beheert, al evenzeer. Een geheim rapport spreekt van politieke druk op het FANC, het Belgische controle-instituut inzake nucleaire energie. Minister Marghem bestond het zelfs om negatieve adviezen van experten omtrent de heropening van Doel 1 weg te moffelen om de nucleaire lobby ter wille te zijn.

Het kabinet van Marghem en Jan Jambon delen dus, over de taalgrens heen, één grote liefde. Samen spelen ze in de kaart van een energiereus, nota bene door de Franse staat gecontroleerd. Maar samen dragen ze ook de ‘Belgische ziekte’ verder uit die, onder het motto ‘après nous le déluge’, altijd weer gaat voor het korte-termijnperspectief, het voor zich uitduwen van problemen, het opkalefateren van een constructie die in se niet deugt.

Niets wijst in het N-VA-programma op een waarachtig maatschappelijk toekomstproject rond duurzaamheid en levenskwaliteit, waar Vlaanderen zou kunnen excelleren. We zien alleen maar dagjespolitiek en oplapwerk. Iets wat nu net met nucleaire centrales heel slecht kan aflopen.

Edoch, de homo sapiens is veerkrachtig. In Tsjernobyl is er nu opnieuw menselijke aanwezigheid, zij het van een bizarre soort. Touroperators organiseren vanuit Kiev volop uitstappen naar het besmette spookgebied, waar u kan genieten van de post-apocalyptische sfeer en het als een filmdecor ogend landschap van inderhaast achtergelaten vehikels en geruïneerde bouwsels. Geef toe: een half vergane kermis met roestige botsauto’s, het heeft iets.

Ik zeg ‘genieten’, jawel: dit is geen excursie met een pedagogische kant, waar men aangezet wordt tot nadenken, maar een pure kick-uitstap voor wie alles al heeft meegemaakt. Waar men, wie weet, oog-in-oog met een tweekoppig hert kan komen te staan. Foto! En dan is er nog dat ene bejaarde koppel dat niét wou vertrekken en leeft van bestraalde paddenstoelen. Komt dat zien. En jawel, er is nog steeds radioactiviteit,- één keer het voorziene pad verlaten kan ook voor de bezoeker fataal zijn. Spannend en avontuurlijk, geloof het of geloof het niet: dit actief ramptoerisme trekt volle bussen.

De kans is dus reëel dat België met zijn zeven aftakelende kerncentrales ook ooit zo’n luguber pretpark wordt. Die omslag is makkelijk, want het amusementsgehalte van dit land wordt sowieso internationaal gewaardeerd. En wedden dat het vluchtelingenprobleem, naast alle andere overigens, dan helemaal van de baan is?

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

5 reacties op Tsjernobyl: uw bezoek meer dan waard

  1. walter maes zegt:

    Waarom moegen we niets weten over die sabotage met het oliekraantje ? Was de dader een geradicaliseerd personeelslid ? Een groene terrorist ?

  2. Koenraad zegt:

    Nu Uplace (of wellicht Noplace) in Vilvoorde niet opschiet, kan Bart Verhaeghe beter een grondverweringsoptie nemen op een Doel-site, toekomstig toeristisch rampgebied.

  3. bertie zegt:

    Voor leken is de ene ontploffing gelijk aan de andere explosie, maar een oorlogswapen als een atoombom gelijkstellen met een ongeval in een kernreactor waarvan het (té goedkope, want sovjet)deksel door oververhitte stoom de lucht inblaast, tast de pseudowetenschappelijke geloofwaardigheid aan van de verkondiger. Te wijten aan de zeer machtige anti-atoomenergielobby zijn er nu legio mensen met een eerder beperkte achtergrond die zeer overtuigd menen dat de in oorlogstijd gebombardeerde steden Hiroshima en Nagasaki eigenlijk maar klein bier waren vergeleken met de in vredestijd aan kernrampen blootgestelde steden als Tsjernobyl en, nog recenter, Fukushima. Die door de anti-atoomenergielobby gestuurde mensenmassa trekt dan de onvermijdelijke conclusie dat precies dààrom àlles wat met atomen en kernenergie te maken heeft, best onmiddellijk en helemaal verboden wordt. Er is bijvoorbeeld geen mens te vinden die kernwapens in oorlogstijd wél OK vindt en vreedzame atoomenergie niet. Onbevooroordeelde mensen die met dergelijke uitgangspunten (ja-ja, ja-nee, nee-ja, nee-nee) op hun eigen inzicht tot zulke conclusie komen, zouden er in normale omstandigheden nochtans wél moeten bestaan. Wie heeft daar nog een tekening (van een cartoonist à la Je Suis Charlie) bij nodig?
    Daarbij doet het er zelfs helemaal niet meer toe dat de kernramp in Fukushima in geen enkel opzicht toe te schrijven was aan een ontploffing (van een kernreactor door oververhittte stoom). Maar de rechtstreekse oorzaak daarvan was een eerdere en onvoorspelbare natuurramp. Een vergelijkbare natuurramp die slechts enkele jaren voordien en even onvoorspelbaar ten minste tien keer zoveel dodelijke slachtoffers maakte. Doden ten gevolge van de vloedgolf die de tsunami veroorzaakte, wel te verstaan, en niet ten gevolge van onzichtbare en o zo geheimzinnige radioactiviteit, want zulke slachtoffers zijn er in Japan nauwelijks te betreuren door Fukushima – wel nog altijd door Hiroshima en Nagasaki…
    Aan de rabiate voorstanders van duurzame energie, wil ik het volgende zeker niet onthouden. Een bijdrage die ik in het recente verleden al mocht plaatsen op een bevriende blog:
    Windenergie als duurzaam alternatief is niet meer dan een scheet in een fles
    Objectiviteit is ver te zoeken bij het kennis vergaren over “energie”, zowel bij de voor- en de tegenstanders van de diverse opwekkingsvormen. Ik heb althans geen enkel artikel gevonden dat niet door een bevooroordeelde schrijver gepleegd is.
    “Netto vermogen van windmolens véél lager dan aangenomen”, “Windmolenparken in de Noordzee op een jaar tijd 65 procent krachtiger”, “Dit staaltje technisch vernuft zal groene stroom voorzien voor 160.000 gezinnen”, het zijn maar enkele zinnen die voor mij niets wezenlijks betekenen.
    Want ik was om te beginnen op zoek naar het huidige totale energieverbruik in Vlaanderen, maar dat is een objectief cijfer dat nergens te vinden lijkt. Totdat ik ergens aantrof dat het geschatte totale Vlaamse energieverbruik in de nabije toekomst, namelijk in 2020, op 325.216 GWh gezet wordt. De eenheid GWh staat voor giga watt uur, maar dat is min of meer te vergelijken met een lichtjaar, waarvan een normaal mens ook geen idee van heeft hoe ver of “hoeveel” dat nu eigenlijk is. Dat heeft allemaal ook minder belang, want het gaat mij om het objectieve getal: 325.216, dus. OK, zover zijn we dan al.
    Verder zoekend vond ik dat er in 2013 op het Vlaamse grondgebied reeds 252 windmolens stonden met een capaciteit van 480 MW (mega watt, maar dat heeft op zich ook weer weinig belang), die in totaal 960 GWh opleverden. Aha, dat is dus al 0,3% van de totale energiebehoefte in Vlaanderen tegen 2020.
    En op de Noordzee worden er tegen 2020 alles samen nog 451 windmolens gebouwd met een capaciteit van 2.142 MW. Dezelfde formule gebruikend als in de voorgaande paragraaf stel ik onomwonden dat die dan zullen zorgen voor 4.284 GWh. Daarbij interesseert het me verder geen bal welk hoger of lager vermogen dat is dan aangenomen, noch hoeveel procent krachtiger noch voor hoeveel gezinnen dat voorziet in hun jaarlijkse elektriciteitsbehoefte. Wat ik belangrijk vind, is het objectieve cijfer: 4.284. Samen met de 252 op land geplaatste stuks komen we dan aan 5.244 GWh. Op de 325.216 die nodig zullen zijn, is dat 1,6%. Blijf ik objectief als ik dat toch eerder schamel noem als duurzaam alternatief?
    EEN KOMMA ZES PROCENT van het totale Vlaamse energieverbruik zal tegen 2020 geleverd worden door de huidige en de geplande windmolens… Veronderstel eens dat we dat in de verdere toekomst willen optrekken naar pakweg 20%?
    Waarom 20%? Wel, omdat er in diverse publicaties sprake van is om “20%” van de totale energiebehoefte te halen uit zogenaamde duurzame energie.
    Voortbordurend op de vorige objectieve criteria zijn er dan in Vlaanderen nog ongeveer 3.000 (DRIEDUIZEND) extra windmolens nodig op land en meer dan 5.000 (VIJFDUIZEND) in de Noordzee. Wie enig idee heeft waar we die kunnen gaan plaatsen, mag nu zijn vinger opsteken.

    PS. Ik heb bij mijn poging tot objectieve berekening van het nodige aantal windmolens bewust geen enkele rekening gehouden met duurzame energie uit zonnepanelen. Ik neem immers aan dat de huidige windmolens, zeker die in de Noordzee, al geplaatst en ingepland zijn op de meest wind-efficiënte plaatsen. Nieuwe windmolens zullen dus op plaatsen moeten komen die minder rendement geven, waardoor er in principe nog meer of nog grotere molens nodig zullen zijn. De bijdrage van zonnepanelen, die er ook wel is maar waarvan ik het aandeel niet berekende om in totaal aan “20% duurzame energie” te geraken, speelt daarbij dan ook geen rol. We betalen ons immers nu al blauw aan Turteltaks…

  4. P. Eggermont zegt:

    Men zou de indruk krijgen dat men hier niet verder kijkt dan zijn neus lang is. Hoe is het gesteld met de energiebalans in ons land? Uit de grafieken op de webstek van Engie Electrabel halen we een ‘renewable capacity’ van totaal 523 MW en een ‘generating capacity’ van totaal 9077 MW (gegevens einde 2015). 1 MW = 1 Megawatt = 1000 kW. Het aandeel nucleaire energie samen met dat van aardgas zorgt voor 75% van de ‘generating capacity’. Verhouding ‘renewable capacity’ tegenover ‘generating capacity’ : afgerond 5,76 %. Na wat gecijfer blijkt dat het leeuwendeel van de totale capaciteit (ca. 45%) door nucleaire energie verwezenlijkt wordt. De gegevens zijn indicatief, gezien energieparken niet op volle toeren draaien, alternatieve energie aan- en afvalt al te zien of er veel of weinig wind of zon is, … Verwacht kan worden dat de capaciteit aan alternatieve energie zal toenemen, zo heeft men het over een te verwachten verdubbeling van windturbines (onshore). De hamvraag luidt, welke zijn de verdere plannen van de heren en dames netwerkbeheerders?! We kunnen het best een kijkje nemen bij buurland Duitsland, toch gekend voor zijn ‘Fingerspitze Gefühligkeit’ en ‘Gründlichkeit’. Een kleine nuance, Megawatt (MW) hier bij ons, 1000 x daar groter : Gigawatt (GW)! Op het niveau van het verbruik vertaalt zich dat dan naar Terrawattuur (TWh). te weten : 8,76 TWh ≈ 1 GWa (Gigawattjaar) = 1GW/jaar! Het elektriciteitsnet is ingedeeld volgens 4 spanningsniveaus. Particuliere huishoudens en kleine ondernemingen maken gebruik van elektriciteit op laagspanning (230 V). Dit elektriciteitsnet haalt dan zijn energie uit de cabines verbonden binnen het bereik van middenspanning (1 tot 5kV), waarin kleinere stedelijke energieparken met daarnaast grote zonne-energiebedrijven en windenergieparken ‘einspeisen’. Middelgrote energiecentrales vormen dan het hoogspanningsnet (110 kV), dat de spoorweg en de zware industrie bedient. Vanuit het net van zogenaamde hoogste spanning, (220 tot 380 kV), dirigeren tenslotte de grote kolencentrales, de nucleaire en hydro-elektrische centrales het hele gebeuren. Zonder op de elektromagnetische werking van water- en stoomturbines hier verder in te gaan, is het belangrijk te weten dat door lastverandering in het netwerk en het afschakelen van verbruikers en producenten het toerental van de turbines via water- en damptoevoer moet worden bijgeregeld. Technische en economische aspecten zijn hier nauw met elkaar verbonden. Zo moet de kwaliteit van de elektriciteitsvoorziening gehandhaafd blijven. Om technische redenen wordt er wisselstroom getransporteerd, met een constante netfrequentie van 50 +/- 0,02 Hz. Bij de geringste afwijking leidt dit tot een zogenaamde black-out van het elektriciteitsnetwerk. Het probleem is dat bijregelen van de toevoer van damp of water voor het gewenste toerental van de turbines praktisch onmogelijk is, te meer omdat dit binnen fracties van een seconde moet gebeuren. Door het overwicht dat de installaties met grote turbines in de elektriciteitsproductie innemen, gebeurt dit echter niet zo vaak en hebben de operatoren tijd om de nodige maatregelen te treffen. Wat de primaire regeling betreft moet men dan binnen de 30 seconden beroep kunnen doen op bijkomende capaciteit, waarvoor grote kolencentrales of kerncentrales zich het best lenen. Deze worden 2,5 % onder hun maximaal presteren in bedrijf gehouden. Wil men bijv. 700 MW (wat uit de praktijk moet blijken) achter de hand houden, dan heeft men hier dus een vermogen van 28 GW nodig. Dan volgt nog de secundaire en tertiaire regeling waar respectievelijk binnen 5 en 15 minuten moet worden tussengekomen. Daarvoor lenen zich het best water- en gascentrales (aardgas, biogas, afval, afval zuivergassen). De primaire regeling gaat dan weer in stand by. Wind- en zonne-energie moeten zich aanpassen aan dit systeem met een constante netfrequentie en kunnen niet worden aangewend voor bijregeling. Bijgevolg dragen enkel de grote kolencentrales en de kerncentrales bij tot stabiliteit, die zonder een van beiden niet kan worden gewaarborgd. Daarom wordt in Duitsland voor 2050 nog voorzien in grote kolencentrales met een vermogen van meer dan 15 GW, voor de benodigde regelreserve! Dat in overeenstemming met hun zogenaamd ‘Energiekonzept’. Naar 100 % hernieuwbare energie in 2050 – zoals in het duurzaamheidsverslag van het V.I.T.O. (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) van 2012 voor de situatie in België vermeld – is vanuit dit concept van netbeheer volstrekt onmogelijk en dit omwille van de vereiste stabiliteit! Installaties voor zonne-energie en windmolens met hun variabele opbrengst hebben altijd recht op toegang tot het elektriciteitsnet, wat schommelingen van de netfrequentie met zich meebrengt. Daardoor moesten er dikwijls aanpassingen worden gedaan aan de beschikbare conventionele capaciteit, zogenaamde ‘Redispatch’-maatregelen, waarvan hun aantal jaarlijks steil de hoogte in ging. De conventionele capaciteit bedroeg zo’n 85 GW, wat hoger is dan het vermogen nodig om pieken in de elektriciteitsvraag te kunnen opvangen, omdat bij mogelijke reparatiewerkzaamheden nog een deel van de capaciteit kan uitvallen. Na een geslaagde energietransitie zou deze tenslotte nog de helft mogen bedragen, 42,5 GW om precies te zijn, overeenkomstig het elektriciteitsverbruik,dat eveneens met de helft dient te worden gereduceerd in 2050. Deze conventionele capaciteit zal dan 1/3 bedragen van de totale capaciteit. De andere 2/3 (!) moet worden voorzien door windenergie samen met zonne-energie. Gezien de benodigde stabiliteit zou dit een volledig nieuw concept van netbeheer vergen, wat er nog niet is… Er werden namelijk studies uitgevoerd in Ierland en Noord-Amerika waar 50 % van de benodigde elektriciteit geleverd werd door wind- en zonne-energie, met systeemstabiliteit! Deze drempelwaarden werden in Duitsland reeds bereikt gedurende de zomermaanden door de hoge opbrengsten van zonnepanelen. De maatregelen om een black-out te vermijden, hebben ondertussen een recordbedrag van ongeveer 1 miljard EURO gekost, waarvoor de eindgebruiker ook zijn deel zal betalen. In 2015 was er veel wind en dus een flinke opbrengst voor windenergie, wat dan ineens voor ‘Transportengpässe’ ging zorgen! Om black-outs te vermijden werden energiecentrales dan gedurende een periode afgeschakeld. Men heeft er vervolgens 1875 km nieuwe leidingen gepland, waarvan 1/3 ongeveer reeds zijn aangelegd. Verder gaat men nu over tot de aanleg van ondergrondse ‘ Stromautobahnen’, bijgenaamd ‘Monster-Trassen’ (monstertracés), wat in het begin op tegenstand van de minister-president van Beieren himself stuitte. http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/energiepolitik/kampf-gegen-stromausfaelle-so-teuer-wie-noch-nie-14018769.html
    In ons dichtbevolkte landje zal men altijd wel aangewezen blijven op één of meer kerncentrales… Te meer daar men er prat op gaat dat zijn productiepark behoort tot de minst vervuilende van Europa met een CO2-uitstoot die ongeveer 50 % onder het Europese gemiddelde ligt. Bovendien zal volgens V.I.T.O. de toegenomen elektrische mobiliteit en het inzetten op warmtepompen zorgen voor een verdrievoudiging van de elektriciteitsproduktie in 2050 (in Duitsland tot een reductie met de helft!) Thuis zijn elektrische auto opladen? Het kan! Met de Engie Electrabel CarPlug!
    http://corporate.engie-electrabel.be/nl/nieuws/rtbf-driemaal-meer-groene-voertuigen-in-belgie-in-drie-jaar-tijd/ De plannen voor een slim netwerk, weet iemand ze liggen? Misschien in de lade van de heren en dames netwerkbeheerders?!

  5. Asterix en Obelix zegt:

    Aardbevinkje in Rochefort (Charentes-Maritime), niet echt ‘significatief’, gezien speciale ligging aardlagen in de streek (> Armoricaans massief), maar toch, “ça sort un peu de l’ordinaire”…
    http://www.lalibre.be/dernieres-depeches/afp/un-seisme-de-magnitude-5-secoue-la-charente-maritime-5722002f35702a22d6d71234.
    De ‘dappere Galliërs’ wezen gewaarschuwd! 😉

Reacties zijn gesloten.