Panama mon amour: waar INBEV en IS dezelfde taal spreken

Belastingen betalen is iets voor sukkels. Dat zal elke fiscalist met ballen u bevestigen. Het Belgische belastingregime doet de brave loontrekkende kreunen en duwt mensen met een minimumloon of een vervangingsinkomen steeds meer in de richting van de armoededrempel, maar aan de bovenkant van de samenleving is het creativiteit troef.

Dat is ook de bedoeling van ons complex fiscaal systeem: je moet er je weg in kennen, en tegenover die expertise staat nu eenmaal een factuur. Geld creëert dus geld, dat is gewoon de basiswet van het kapitalisme, door de goeie ouwe Karl Marx al benoemd als de accumulatie van kapitaal, vandaag nogal wollig herdoopt tot het Mattheus-effect. Hetzelfde effect, herinner u, dat ervoor zorgt dat vooral de daken van grote, goed draaiende bedrijven vol staan met zwaar gesubsidieerde zonnepanelen.

Dit maar om te zeggen dat die Panamaconstructies (voor wie de laatste dagen op een andere planeet vertoefde: brievenbusvennootschappen in verre belastingparadijzen) in de meeste gevallen zelfs legaal sluiten als een bus. In die zin is het zelfs veel drukte om niets. Behalve bij zwart geld gaat het om belastingontwijking en geen ontduiking, en die nuance is niet onbelangrijk.

Want op die manier heeft onze financiënminister Johan Van Overtveldt zich al op voorhand ingedekt: men zal prioritair onderzoeken of alles wel volgens de wet verloopt, en op die vraag kennen we dus het antwoord al.  Verder zal deze centrumrechtse regering de grote vermogens niets in de weg leggen, en zal er verder gekapt worden in de sociale sector. We hebben de politici die we verkozen en de regering die we verdienen.

Plutocratie

Interessant is anderzijds wel het bonte gezelschap dat we aantreffen in de lijst van ‘Panamezen’ die op de redactie van de Süddeutsche Zeitung belandde. Wat België betreft, zijn er uiteraard de familiefortuinen zoals die van de Spoelberch (hoofdaandeelhouder INBEV) en de redersfamilie Saverys. Gerespecteerde namen die klinken als klokken in onze economie en waarvan de adviseurs het vast wel zullen kunnen uitleggen aan de belastingcontroleur. In hun zog zwemmen kleinere vissen, hardwerkende Vlamingen met een creatieve boekhouder, en naar verluidt zelfs één marktkramer, gelukkig niet Eddy Wally.

Daarnaast komen figuren boven water drijven uit het sportieve, culturele en politieke establishment, al dan niet via stromannen: de Russische president Vladimir Poetin, de IJslandse premier Sigmundur David Gunnlaugsson en zijn Britse collega David Cameron zijn al genoemd, naast voetbalgod Lionel Messi, zowat heel de FIFA-top, en Franco Dragone (regisseur van Cirque du Soleil). Verderop gaat ook het Saudische koningshuis offshore, maar ook de Syrische dictator Bashar al-Assad die er op die manier zijn corrupt regime mee draaiend houdt en zich van vuile bommen voorziet.

En zo zakken we steeds meer in een schemerwereld af. Uit de gelekte bestanden blijkt dat het advocatenkantoor Mossack Fonseca, de Panamese draaischijf van heel het gebeuren, jarenlang schermvennootschappen opzette voor vermoedelijke financiers van het terrorisme en oorlogscriminelen in het Midden-Oosten, voor drugskoningen uit Mexico, Guatemala en Oost-Europa, voor kernmachten Iran en Noord-Korea, en voor wapenhandelaars in zuidelijk Afrika. Fraai gezelschap.

En dan de uitsmijter: ook de oliedollars van de Islamitische Staat vinden blijkbaar hun weg naar de off-shoreparadijzen. Bien etonnés de se trouver ensemble. Zeg ik nu dat de deftige familie de Spoelberch in een complot zit met IS, en dat u het moslimterrorisme steunt door een Stella te drinken? Natuurlijk niet. Toch moeten we ons bewust zijn van de onderliggende logica van het kapitalisme, dat ‘geld niet stinkt’, en dat de grote geldstromen op deze planeet samenkomen in knooppunten waar allerlei schoon volk, de adel, industriëlen, maar ook zware criminelen, terroristen en schurkenstaten hun zaakjes regelen. Het woord ‘normvervaging’ is hier een understatement.

Anders gezegd: er is maar één echte internationale taal, en dat is de taal van het (grote) geld. We leven uiteindelijk in een plutocratie, een imperium van rijken, en hoe men rijk wordt doet eigenlijk niet ter zake. Daarom kunnen ook de ‘bonafide’ klanten van Mossack Fonseca niet zomaar vrijgepleit worden: hun dollars zitten, samen met die van IS en Assad, wel degelijk in een grote pot met een stevig deksel erop. Ze behoren tot één netwerk en houden een obscuur witwassysteem mee in stand. Panama is geen land, het is morzel grond tussen Noord- en Zuid-Amerika, met krek middenin een kanaal, aan weerszijden geflankeerd door grote wassalons met totaalservice. Het is tenslotte een symbool voor de ongelijkheid en de amorele dimensie van het kapitalisme an sich. Geen tijd voor flauwekul of ethische muggenzifterij, business as usual.

Langzaam sijpelen de namen door en worden we ingewijd in het grote geheim. Want ook dit is natuurlijk een goed getimede mediashow, waarvan de openingsact even moest worden uitgesteld wegens onvoorzien Brussels rumoer. Zoals gezegd, ook deze ‘onthullingen’ zullen de harde kern van het systeem niet aantasten. Een paar domme fraudeurs zullen bloeden, maar voor de rest delen de Vlaamse kruidenier en de Arabische oliesjeik perfect dezelfde logica. Zou geld dan toch het grote bindmiddel zijn van deze aardkluit, het intermenselijk cement? In dat geval zijn pro deo-projectjes zoals dit artikel gewoon immoreel. Tijd voor een stevige boekhoudkundige revisie.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

15 reacties op Panama mon amour: waar INBEV en IS dezelfde taal spreken

  1. walter maes zegt:

    Er is grote fraude en er is kleine fraude. Wie tracht er geen belastingen te ontlopen ? Zowel groot als klein. Het is ‘des mensen’. Wie liet er al niet eens een kraantje in ’t zwart herstellen of zijn keuken in die kleur schilderen ? Of een metser na zijn uren bijklussen ? Fraude is fraude. Niet te veel hypocrisie aub !

    • Jan Braeken zegt:

      Ik ben in beginsel volledig akkoord met u, Walter. Uw observatie is belangrijk. Maar deze vaststelling gaat voorbij aan het feit dat de wet, en haar duizend achterpoorten, grotendeels door en voor rijken is ontwikkeld dankzij een crimineel lobbynetwerk, – vooral wat belastingen betreft -, en dat die wet per definitie minderbedeelden uitbuit en in de kou zet, tot en met op straat. Mocht die klassenwet omgevormd worden, dan was al deze fraude overbodig. Het is dus de wet zelf die reeds frauduleus is, en niet de minderbedeelden die ze al te dikwijls op leven en dood aan hun laars lappen, in het klein. Voor diegenen zonder een fatsoenlijke inkomen kunnen we dus zeker niet spreken van hypocrisie, maar al te dikwijls van overleven. En dat, rijke heren en dames, is onvergeeflijk.

  2. Hans Becu zegt:

    Dit is gemoraliseer. Mensen blijven mensen. De sociale en fiscale fraude van de kleine man is evenzeer een realiteit. Individueel kleinere impact, maar met X miljoenen actoren in West Europa een fortuin aan zwartwerk, onterechte dop, fraude met ziekte-uitkeringen, enz. Verder stinken die Panama-papers naar journalistieke egotripperij en sensatiezucht, let een wansmakelijk hoog “we’ve got them” effect. Off Shore bedrijven zijn allang out, want de deurtjes zijn al jaren dicht. Men. Laat uitschijnen dat het probleem brandend actueel is, maar dat is helemaal niet zo. De overheid heeft wel degelijk maatregelen genomen, en de verwijten naar deze regering zijn totaal naast de kwestie. Soms heb ik de indruk dat vele verontwaardigde commentatoren niet eens weten hoe zulke off Shore constructie eigenlijk werkt. Maar die framing, dat was net de bedoeling. Media kritiek, Johan ? Neo-Marxistisch Vlaanderen juicht verontwaardigd. Het doet me denken aan het totaal buiten proportie opgeklopte pedofilieschandaal in de kerk. Uiteindelijk bleek het over allang verjaarde dossiers te gaan, en is er zeer weinig hardgemaakt. En zag men de zaken niet in proportie : enkele tientallen priesters tegenover tienduizenden die zich correct gedragen. Maar toch : de kerk is een pedofielennest. Ik ken meer dan een vrijzinnige die de media-sensatie er zwaar over vond. Het is nu niet anders. En alles wordt op een hoop gegooid. Zo lees ik dat ene Saverys-telg tot Peruviaan genaturaliseerd is en in Peru geld heeft geïnvesteerd in de Stevia business. Hoezo, fraude ? Geen spoor van bewijs, maar de mens deelt wel in de brokken. Pure stemmingmakerij en framing van de eerste orde. En terwijl moraalridders Peter Mertens en John Crombez verontwaardigd fulmineren, lokt het Marxistisch regime in Cuba buitenlandse investeerders met een 0% belastingstarief. En dat in een straatarm land, waar de inkomens en sociale voorzieningen in vgl. met Vlaanderen peanuts zijn. Zullen we daarover eens een potje moraliseren ?

    • Jan Braeken zegt:

      Er is volgens mij één recent artikel in Humo dat heel uw redenering van de tafel veegt, Hans. Dat artikel betreft een interview met de onderzoeksrechter Michel Claise :
      http://www.humo.be/humo-archief/362833/zonder-witwasgeld-geen-bataclan-geen-zaventem-en-geen-maalbeek-de-bom-onder-justitie-onderzoeksrechter-michel-claise.
      Wat die man zegt is hallucinant. Ik ben benieuwd of jij hier nog van ‘gemoraliseer’ kan spreken als je dit interview hebt gelezen. Ik vrees van niet. Al diegenen die nog denken dat ze rustig kunnen verder doen met hun fiscale nepconstructies, zonder er zelf schade door te ondervinden, zouden wel eens op een ochtend wakker kunnen worden met het bericht dat één van hun familieleden omgekomen is in een bomaanslag, en dat de financiering van die bomaanslag terug te voeren is naar de firma’s die hun persoonlijke fiscale constructies daarvoor hebben gebruikt. En dergelijke vaststelling vergeet men zijn hele leven niet meer, vrees ik. Dat kan een reden zijn voor zelfmoord Hans, denk je niet ?

    • Jan Braeken zegt:

      Ik moet het blijkbaar nog eens herhalen, Hans, bij deze commentaar van u. Je bent het blijkbaar alweer vergeten : de framing van uw eigen commentaar heb je opnieuw gemist. Dat noemt men projectie, en niets dan projectie. Zo helpe u niemand. Volgens mij versta jij dat perfect.

    • Jan Braeken zegt:

      Ik citeer Michel Claise, onderzoeksrechter financiële criminaliteit, in het reeds vernoemde interview met Humo :

      ‘Mijn collega’s en ik zijn allemaal Cassandra’s. We worden niet geloofd. Politici liggen niet wakker van financiële criminaliteit. In Brussel alleen al worden door een gruwelijk gebrek aan middelen elk jaar 20.000 dossiers zonder gevolg geklasseerd, hoewel de namen van de daders en de slachtoffers dikwijls bekend zijn. Er zijn veel te weinig magistraten, en goed opgeleide speurders worden bij hun pensioen niet vervangen. Rogatoire commissies worden soms geweigerd omdat er geen budget voor is. Financiële speurders krijgen niet eens een abonnement op een gespecialiseerde bedrijvendatabank. Belachelijke besparingen, want zoveel kost dat niet, en het bespaart ons enorm veel tijd. Je kunt er honderd bedrijven mee controleren in drie dagen, terwijl het op de ouderwetse manier drie maanden duurt.
      Met de regering-Michel hebben we opnieuw een stap achteruit gezet. Eén van de eerste maatregelen die minister Jan Jambon (N-VA) wilde doorvoeren, was de afschaffing van de CDGEFID (Centrale Dienst van de Georganiseerde Economische en Financiële Delinquentie), een ploeg van superflikken die zijn gewicht in goud waard is in financiële onderzoeken. Om u een idee te geven : in 2002 verloor België jaarlijks 1 miljard 250 miljoen Euro aan btw-carrousels. Dankzij de CDGEFID, die toen werd opgericht, konden we dat bedrag in 2014 terugbrengen naar 40 miljoen. Een dienst die de staat zoveel geld opbrengt, wilden ze opdoeken en versnipperen over het hele land – waardoor de slagkracht verloren gaat. Ik heb toen heftig geprotesteerd, en uiteindelijk heeft Jambon beslist toch de helft van de dienst te behouden.’

      Voor mij, Hans, lijkt dit in 2016 geen kwestie meer van slechte wil bij politici, van domheid, onwetendheid of van ongeloof. Dit lijkt meer op het opzettelijk dwarsbomen van het gerecht door politici, en dat is bij mijn weten een misdrijf. Mocht er opzet in het spel zijn, dan moeten een aantal ministers aangeklaagd worden. U mag zelf raden van welke partij die ministers zouden zijn.

      • Hans Becu zegt:

        Humo ? Twijfelachtig. Maar goed, ik kan dat niet beoordelen, maar U ook niet.

      • Jan Braeken zegt:

        Iedereen en alles is twijfelachtig, Hans, zo ver ga ik akkoord. Ik ben dat, jij bent dat ook, Humo, Johan Sanctorum, en Michel Claise. Ikzelf zal echter die omnipresente twijfelachtigheid niet misbruiken om op een medeplichtige manier mist en leugens te verspreiden over een lokaal, nationaal, internationaal of mondiaal netwerk van misdadige politici, lobbyisten en superrijken, die de armsten onder ons met hun corruptie en bedrieglijke wetten rechtstreeks en onrechtstreeks vermoorden. Twijfelachtigheid is geen alibi voor medeplichtigheid, voor niemand.

      • Jan Braeken zegt:

        Ik citeer opnieuw Michel Claise in Humo, Hans :

        ‘… John Crombez heeft als staatssecretaris van Fraudebestrijding wel enkele formidabele maatregelen getroffen om de fraude bij bedrijven terug te dringen. Toen heb ik even in een nieuw elan geloofd. Maar de liberale regering heeft die maatregelen meteen teruggedraaid. Fraudebestrijding kwam in handen van Elke Sleurs (N-VA). Een gynaecologe ! Excuseer, maar ik ga als onderzoeksrechter toch geen adviezen verstrekken over een epidurale verdoving ? (…)’

        ‘België heeft een tekort in de begroting van misschien wel 3 miljard. Een deel van dat bedrag willen ze gaan zoeken in de sociale zekerheid. Terwijl er tien keer zoveel zwart geld van hieruit naar belastingparadijzen over de hele wereld wordt gesluisd ! Vindt u dat normaal ?
        Moeten we niet alles doen om dat te voorkomen ? Het is geen mission impossible, áls we er de middelen voor krijgen. Intussen zijn werklozen die in het zwart werken bijna een obsessie geworden voor de regering. Komaan. Ze mogen niet in het zwart werken hé, laten we duidelijk zijn, maar toch. Zouden ze zich niet met iets anders bezighouden ? Iets belangrijkers ?’

        Mijn persoonlijk besluit is dit. Deze Liberale regering met de N-VA is niet langer geloofwaardig. Zij moet opstappen, en het roer overgeven aan een regering die van de bestrijding van financiële criminaliteit een prioriteit maakt in plaats van ze clandestien te dwarsbomen. Gezien fraude en corruptie van het grootkapitaal al zo oud zijn als de mensheid zelf, zijn noch Open VLD, noch MR en noch de N-VA ooit geloofwaardig geweest, en zullen zij nooit geloofwaardig zijn indien ze die rijkeluisfraude niet definitief onmogelijk maken. Onmiddellijk.

  3. filips bossuyt zegt:

    Beste Hans, een correcte weergave.

  4. Jan Braeken zegt:

    Geweldig artikel :-). Subliem. Mijn hoed af voor u, Johan. Ik was een beetje radeloos aan het worden, maar dit maakt weer alles goed.

  5. bertie zegt:

    De strijd tegen belastingfraude is te vergelijken met de regularisatie van illegalen, die ook door de strot van de goegemeente werd geduwd als eenmalig …
    In het buitenland verborgen spaargeld dat werd teruggebracht naar België, gebeurde eerst onder de naam fiscale amnestie. Reeds meer dan 10 jaar geleden werden er politieke eden gezworen dat het absoluut om een eenmalige operatie ging en wie er niet aan meedeed maar nadien betrapt werd, zou zonder pardon een boete krijgen van 100%, was dus zijn volledig kapitaal kwijt, en stond bovendien bloot aan gerechtelijke vervolging. Maar geen enkele politieke soep is zo heet, behalve wellicht de opdiening van de regularisatie van illegalen, die in krek hetzelfde kokende bedje ziek is. Want na de fiscale amnestie volgde de eenmalige bevrijdende aangifte, de fiscale repatriëring, de eenmalige bevrijdende aangifte bis, de aanvullende aangifte, de regularisatie-aangifte, de fiscale amnestie bis, de regularisatieheffing, de nieuwe amnestieregeling, en ik denk dat we het nu permanente fiscale rechtzetting moeten noemen. De illegalen regulariseren heette toenmalig ook “de laksheid van de voorgaande regeringen rechtzetten”, maar diezelfde laksheid is nu een vaststelbaar onderdeel van het systeem geworden. En hoe we het verder allemaal noemen, fiscale ontduiking is fraude en fiscale ontwijking blijft moreel verwerpelijk.
    Het mag dan inderdaad wettelijk toegelaten zijn om de fiscus te ontwijken en de minst belaste weg te kiezen, maar zwijg dan liever ook in alle talen over “maatschappelijk verantwoord ondernemen”, omdat mensen met de adellijke naam Spoelberch de Mevius zoiets gewoon niet doen. Wanneer hun blazoen luidt: Pour vivre heureux, vivons cachés, is elke onthulling er een teveel. Noblesse oblige moeten we nu ook niet meteen vervangen door Dwangarbeid adelt, want dat roept weer ongewilde concentratiekampgedachten op, maar 100% boete op hun buitenlands en hier niet-aangegeven vermogen na al die jaren kan deze familie volgens mij best missen.
    Dan zijn we ineens ook van die dreiging vanaf om de Leuvense maatschappelijke zetel te verplaatsen. Naar waar? Naar Panama? Er is toch geen enkele wet die dat verhindert, als dat tenminste … maatschappelijk verantwoord is!

  6. Jan Braeken zegt:

    Het is in orde Johan. Ik heb Mossack gebeld. We kunnen beginnen onder de naam Pro Deo Corporation Ltd. 🙂

  7. Hans Becu zegt:

    Bertie
    Die regularisaties waren gewoon gezond verstand. Wie zijn geld parkeerde in zulke off Shore, had de medewerking van de banken nodig om.het te laten terugvloeien. Een off Shore is op zich niet onwettelijk, geld repatriëren wel. De overheid deed via de banken de deurtjes dicht. Dan kan je kiezen : ofwel laat je het geld verrotten, ofwel repatrieer je het mits een boete en heffing. En dat geld in de offshore was niet noodzakelijk zwart kapitaal. Dus, Well done overheid. Ze hebben er veel pensioentjes mee betaald. En ofwel accepteer je het kapitalisme met zijn minder fraaie kantjes, ofwel schaf je het eigendomsrecht af en word je marxist. De indruk wordt gewekt dat er massaal gefraudeerd wordt via offshore’s. Dat was zo, nu niet meer. Waarom al die kouwe drukte ?

    • Jan Braeken zegt:

      Hans, ofwel heb jij zelf nog van die offshore nepbedrijfjes ergens ten velde, en wil je dat definitief verbergen, ofwel ben jij hier iets aan het doen wat nog erger is. Je zit hier met algemeenheden en leugens te slingeren alsof het een lieve lust is. Wat, bijvoorbeeld, met die zin ‘Dat was zo, maar nu niet meer’ ? Ben jij dan zo goed ingelicht ? En vanwaar die perfecte ingelichtheid ? Heb jij dan zelf een advocatenkantoor die de vernoemde nepconstructies ‘niet meer’ verkoopt of zo, of heb je ondertussen misschien ‘goede alternatieven’ gevonden ? Of denk jij misschien dat Mossack Fonseca het enige advocatenkantoor in zijn soort is ?
      Neen, vraag mij niet het allerergste. Vraag mij niet om de slechtste zin die Johan Sanctorum hier ooit schreef opnieuw boven te halen, en tot u te richten. Want die zin was deze : ‘Heb jij niks beters te doen ?’

Reacties zijn gesloten.