Carnaval met pepperspray? Nein danke, dan wint de Vasten al op voorhand.

Keulen maakt zich op voor Carnaval en… wapent zich met pepperspray en alarmpistolen. U begrijpt onmiddellijk het ongerijmde: het dolle feest van de dwazen die uit de bol gaan, wordt nu een zaak van veiligheid en controle. Pepperspray godbetert: het ultieme androfobe voorbehoedsmiddel van oude maagden en militante lesbo’s,- blijf dan toch gewoon thuis!
Maar goed, Carnaval is er en moet er zijn, omdat, nu ja, de Vasten in aantocht is. Geen Carnaval zonder Vasten en omgekeerd: de twee houden elkaar in onze Europese cultuur in evenwicht als licht en duisternis.
Vasten staat voor orde, structuur en moraal; carnaval voor het negeren van taboes, de mateloosheid en de wellust. Bij Freud respectievelijk het super-ego en het id, de teugels en het driftige beest, met daar tussenin het aarzelende ego. Het Carnaval is niet alleen een feest maar ook een proces, waar de zegevierende lust uiteindelijk bestraft wordt.
Bij de Romeinen waren het Saturnaliën (op hun beurt schatplichtig aan de Griekse Dionysos-orgieën), in de Christelijke sfeer ging het om vreten, zuipen en seks tijdens Vette Dinsdag (Mardi Gras) ofte het boterfeest, waarbij de boter heus niet alleen als broodsmeersel diende. In alle varianten worden de bestaande maatschappelijke normen opzij gezet en krijgt de zot, de stumperd, de marginaal, de koningskroon. Voor één dag.

Ambivalentie

Tja, past in zo’n Bacchanaal van de verbroken regels eigenlijk wel pepperspray? Of hadden die stoute Syrische mannen het juist wél goed begrepen, toen ze op oudejaarsavond, in Keulen of all places, vrouwen begonnen te betasten bij wijze van generale repetitie voor de Grote Fastnacht ofte Vastenavond?
Wij hebben een cultuur van de ambivalentie en de dubbelzinnigheid, die in de islam nauwelijks bestaat. Wat ligt er dan meer voor de hand dan nieuwkomers in te wijden in die dubbelzinnigheid, jawel: het dolle feest, maar ook de repressie nadien. Het liederlijke gescharrel, én het herstel van de maatschappelijke orde.
Beiden moeten mogelijk zijn, daarop drijft heel onze culturele energie. Pak je een van beide weg, dan stuikt de balans ineen en heb je enkel nog lege frivoliteit ofwel morele verstarring.
Ik heb de indruk dat de laatste de overhand haalt, en mijn vrees is, nog meer dan de losse handjes in het zwembad, dat we naar een soort permanente Vasten evolueren waar vooral het verbod regeert en de buikriem alsmaar straffer wordt aangehaald. Economisch, politiek en moreel.

BrueghelBekijken we even hét icoon van deze ambivalentie, namelijk ‘Het Gevecht tussen Carnaval en Vasten’ (1559) van Pieter Brueghel, te bezichtigen in het Brusselse Museum van Schone Kunsten. Centraal staat de confrontatie tussen de rondbuikige vaantjesboer alias Prins Carnaval, en het magere scharminkel dat hem te lijf gaat met een bakkersschoffel. Middeleeuwse variant van onze pepperspray?
Brueghel blijft in dit duel niet afzijdig en ontpopt zich tot advocaat van de duivel: hij strooit rond de kar van de Vastenfeeks lege mosselschelpen, symbool van de hypocrisie en de onderdrukte seksualiteit. De schilder geeft daarmee een niet mis te verstane waarschuwing: we kunnen alles reguleren en vastleggen, maar als ook het feest, als antithese daarvan, verdort tot een braaf gebeuren, door de overheid gepatroneerd en gesurveilleerd, en waar ieder feestvarken met een alarmpistool is uitgerust, dan kunnen we er beter gewoon mee stoppen.

Ik verheug me nu al op het awoert-geroep van diegenen die beweren dat ik de normenloosheid goed praat van losgeslagen macho-allochtonen. Maar neen, ik bekijk het vanuit onze cultuur, en de troosteloze inconsequentie van een Carnaval dat er geen is.
Als de islam een saaie cultuur weerspiegelt, waar geen plaats is voor ambivalentie en ironie, waar het dus altijd Vasten is, ook buiten de Ramadan, dan moeten wij die vooral niét overnemen.
Een welgemeend Alaaf dus, zonder alarmpistool, maar met een (plastieken) kalashnikov, zo groot als… U weet wel.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

6 reacties op Carnaval met pepperspray? Nein danke, dan wint de Vasten al op voorhand.

  1. Greta Troubleyn zegt:

    Waar haal je dat vandaan dat ‘het gevecht tussen carnaval en vasten” in Brussel hangt?
    Dit schilderij toch in Kunsthistorisch museum te Wenen sinds lange tijd? Er is ook niets van te vinden op de website van KMSK Brussel, noch enige aankondiging te verwachten, wel enkele andere van Pieter Bruegel.

    • Christel Van den Maegdenbergh zegt:

      https://www.fine-arts-museum.be/nl/de-collectie/pieter-ii-brueghel-het-gevecht-tussen-carnaval-en-vasten. Het schilderij dat in het KMSKB hangt, is van Pieter Brueghel de Jonge, die wel vaker de werken van zijn vader kopieerde. Zo kan je ook ‘de volkstelling te Bethlehem’ van zowel vader als zoon in dit museum bewonderen. Het oorspronkelijk schilderij ‘Het gevecht tussen Carnaval en Vasten’ hangt inderdaad in het museum van Wenen. Maar het is veel interessanter om het werk van de zoon te bekijken, om te zien hoe het origineel er aanvankelijk uitzag: zo hebben ze de kindjes in bed voor de poort van de kerk, het oudje in een kar, die door een armoedig geklede vrouw wordt voortgetrokken, het lijk op de voorgrond in de rechterhoek op het paneel van de vader (dat dus in Wenen hangt) weggewerkt.

      • Greta Troubleyn zegt:

        Dank u, inderdaad als ik vergelijk met de duidelijke grote prent in een oude reeks van Lekturama… Wat ook een boeiende site is om objecten te vinden van Bruegel http://collectie.boijmans.nl/ 1469 pagina’s kunst – veel objecten die in depot zitten en zeer duidelijke grote afbeeldingen om te bestuderen. Om Bruegel te vinden heb je drie zoektermen nodig – 1. Bruegel – 2. Heyden (van Pieter van der Heyden de graficus) & 3.Galle . Als je Guardi ingeeft (van Francesco Guardi) krijg je een aantal prachtige beelden van Venetië – Ingang Canal Grande waar je eerder zo lyrisch over was.

        Met die site ben je wel even zoet als je alle objecten wenst te zien – er zitten nog fouten op – pagina’s met “errors” die je dient over te slaan en nog niet alle objecten zijn gedigitaliseerd.

    • Greta Troubleyn zegt:

      euh Sanctorum wel goed lezen hé als je Christel citeert :-)…uw afbeelding is wel degelijk van de oude Pieter Bruegel I (schilderij in Wenen) KMSKB bezit Pieter Bruegel II zonder weglatingen…

  2. Miel zegt:

    Ik verlustigde me al helemaal toen Sanctorum smeuïg aankondigde dat de boter in het boterfeest heus niet alleen als broodsmeersel werd gebruikt… Maar moest toen op mijn honger blijven. Wat nog, Johan, bakten ze er ook hun aardappelen in?

  3. Greta Troubleyn zegt:

    Dit beeld zou het gevecht tussen protestanten en katholieken verzinnebeelden…niks nieuws toch nog steeds van deze tijd…de kruisdragers de ergste in hun soort…zogenaamd allen volgers van Jezus Christus (de vredelievende)… Als je door de eeuwen heen kijkt is er nog niks veranderd?
    Als je de reportage zag over de “katholieke” gelovigen in Amerika die vlot met psalm 144 (die nota bene geschrapt is, in onze bijbels althans) rondlopen er mensen doden en dan vlotjes gaan bidden om hun zonden te biechten kan je alleen maar misselijk worden. Of anderen misbruiken het om mensen tegen elkaar op te zetten???….

Reacties zijn gesloten.