Vraag aan Stephen Hawking: bent u dat, of is het de computer al die tot ons spreekt?

HawkingZopas vergastte het wetenschappelijk orakel Stephen Hawking ons met nieuwe voorspellingen en waarschuwingen: de grootste bedreiging voor de menselijke soort wordt gevormd door een kernoorlog, de klimaatverandering, en genetisch gemanipuleerde virussen.
Veel reëler echter nog is de verwachting dat artificiële intelligentie, in casu slimme robotten, het van ons over nemen. Een idee dat o.m. in de cultfilm ‘The Matrix’ is uitgewerkt. Eens computers zelflerend worden, zullen ze ons snel inhalen en de menselijke samenleving compleet sturen. Want snelheid, dat is nu juist hun kracht.
Die evolutie staat in de sterren geschreven en kondigt zich vandaag aan. De macht van de grote multinationale cloud-beheerders (Google, Facebook, Twitter, Instagram…) is maar een tussenfase: het zijn op dit moment reusachtige, nog handbediende systemen die zich op een onzeker ogenblik van de mens zullen losmaken en ons leven helemaal zullen beheersen. Domotica, Internet-of-Things, Smart Cities en meer van dat soort volautomatische toestanden vormen een sleutelrol in die machtsovername.

Het merkwaardige is nu, dat de slimsten onder ons, de digineuten en cybernauten, het snelst in de tentakels van het Superbrein zullen vallen. Niet de digibeten dus, maar de smart guys, de vorsers en wetenschappers dus, zoals Stephen Hawking. Zij zitten tot over hun oren in de ratio, zweren bij logische patronen en zijn omgeven door informaticasystemen. Die steeds slimmer worden. Waarbij men zich zelfs de inconveniente vraag kan stellen: is het vandaag Stephen Hawking die tot ons spreekt, of alreeds zijn stemcomputer?
In dat opzicht wordt weer iets essentieel dat in het tijdperk van de techniek met toenemende argwaan werd bejegend: de irrationaliteit. Het vermogen om niet-logisch en niet-rationeel te handelen, waardoor de opkomende artificiële intelligentie met ‘bugs’ te maken krijgt. Kleine onzuiverheden en oneffenheden die dé horror creëren voor elk logisch systeem: onvoorspelbaarheid. Dingen en daden die absurd lijken, ondoelmatig, en in de container van ‘emotie’, ‘intuïtie’ en ‘spontaneïteit’ worden ondergebracht.

Waarom doet iemand soms totaal onverwachte dingen? Waarom besluit ik op de weg van Aalst naar Dendermonde zomaar ergens een veldweg in te slaan? Waarom gaan Tristan en Isolde voor het lange liefdesleed en niet de korte wip? Het is in de film “The Matrix” meteen ook de zwakke plek van het controlesysteem: Morpheus en Neo gaan in het verzet en doen het systeem wankelen door zich irrationeel te gedragen, tegen de algoritmes. Ze ‘geloven’ namelijk in een verloren zaak. Baf, de zekeringen springen.
En zo komen we tot de clou van dit verhaal, waarin we de reutelende computerstem van Stephen Hawking maar ook alle rationalisten ter wereld te kakken zetten: in een wereld die wordt overgenomen door de machinale logica van de eentjes en de nulletjes, is chaos de enige ultieme tegenstrategie.
Anders gezegd: irrationaliteit kan heel rationeel zijn. Of zoals Polonius het zegt in de Hamlet van Skakespeare: “Though this be madness, yet there’s method in it”. Het absurde als zand in de grote machine.
De meeste wetenschappers haten dit idee, en verkiezen eigenlijk een door artificiële intelligentie bestuurde wereld nog boven een wereld waarin onvatbare irrationele bugs het systeem verstoren. Ze zoeken zekerheid, willen weten, uitleggen, doorgronden, voorspellen. En leggen zo eigenlijk de grondvesten van het post-humane tijdperk waarin ze alleen nog onderhoudswerken zullen mogen uitvoeren. Zoveelste ironie van de geschiedenis.

Madness dus dringend gevraagd. Voor mij is dat het enige wat kunst, filosofie, poëzie echt zin geeft: verwarring creëren waardoor dominante, logische systemen die boven ons staan en intrinsiek ‘slimmer’ zijn, toch beginnen te haperen omdat de eentjes en de nulletjes geen uitsluitsel geven. Die verdomde fout in de partituur, die brekende regel, die gaping in de tekst, dat zwart gat, wat is dat toch. Opeens wordt het vermogen om te falen misschien wel onze sterkste kans op overleven. Wat denk je, Stephen?

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Vraag aan Stephen Hawking: bent u dat, of is het de computer al die tot ons spreekt?

  1. Paul Theuns zegt:

    Meesterlijk inzicht van U(w computer).

Reacties zijn gesloten.