De kut van Deborah en de negerslaaf in de cobaltmijn : aanstootgevende blikken uit de onderwereld

Deborah« Je ne montre pas mon sexe, mais je dévoile ce que l’on ne voit pas dans le tableau, l’œil du sexe, le trou noir, cet œil enfoui, ce néant, qui au-delà de la chair répond à l’infini insoutenable, l’origine de l’origine. »

Deze woorden zijn van Deborah De Robertis die we ons herinneren als de dame die in het Musée d’Orsay/Parijs met opengesperde vagina voor het werk « L’Origine du monde » van Gustave Courbet ging zitten. Waarop ze aansluitend werd gearresteerd wegens zedenschennis-, onder luid protest : als Courbet een vrouwelijk naakt mag schilderen en tentoon stellen, waarom mag ik als vrouw mijn lichaam dan niet tonen ?
Onlangs deed ze het weer over, in hetzelfde museum, en ditmaal tijdens een tentoonstelling over de prostituée in de kunst, met het schilderij Olympia van Manet als pronkstuk dat ze in krek dezelfde houding imiteerde. Twee dagen bracht ze in een politiecel door.

Het ding en zijn representatie dus. “Waarom zij en ik niet?”
– “Omdat dit kunst is, mevrouw, en uw lichaam niet.” – “En de pornografie dan, de opengesperde kutten die in alle geuren en kleuren op het internet te vinden zijn ?” -“Dat is evenmin kunst, mevrouw, dat is smakeloze obsceniteit”.
Naarmate het dovemansgesprek vordert tussen Deborah en de politie, beseffen we : dit gaat niet zomaar over kunst en over naakt, maar over iets anders.
Achter de hypocrisie van de kunstliefhebber die naar de blote lichamen van Courbet en Manet staart zonder een stijve te krijgen, verschuilt zich de superioriteit van de man die het leven tot stilleven maakt, in het Frans : nature morte.
Gruwelijke ironie : de schepper doodt, om zijn product als kunst te vereeuwigen. Het fysieke model is weg, dood, vergaan, maar het krijgt een nabestaan als schim op het doek, tot meerder glorie van de kunstenaar. Het naakt wordt artistiek naakt, fysiek geconserveerd dankzij een leger van restaurateurs die het doek tegen de wormen moet beschermen. Het kan niet meer vergaan, en dat is de terreur die de kunstenaar haar oplegt : hij heeft haar het lichaam een tweede keer ontnomen, na haar eerst als een vlinder op het doek te hebben vastgepind.

coltanEn herlees nu de quote van Deborah De Robertis hierboven : ze toont haar kut niet als een kijkobject. Integendeel, ze richt, via dat trou noir, de blik opnieuw op de kijker/kunstliefhebber/voyeur, en zo in laatste instantie op de kunstenaar zelf.
De uitdagende vraag van dat donker oog : waarom ben ik object, geobjectiveerd door jou, het subject, de meester, het genie, de man? Wat maakt mij tot ding en jou tot schepper ?
Via deze vaginamonoloog ontmaskert ze niet alleen kunst, maar ook een patriarchale en in wezen nog steeds monotheïstische cultuur van de man-demiurg die de natuur boetseert, idealiseert, maar tegelijk ook doodt en denatureert. Zo komt dat vaginale oog diametraal tegenover het goddelijke oog (‘God ziet u’) te staan.
Pussy Riot en andere iconoclaste heksen zijn niet ver af. Als men er voor open staat, komt men nu die blik overal tegen : het donker gat dat onbeschaamd teruggaapt en ons als voyeur/consument voor schut zet. Zoals de Congolese kindslaaf die in erbarmelijke omstandigheden coltan en kobalt delft voor onze iPhones en tablets.
Ik plaats symbolisch dat negeroog in de gapende aardschoot naast de open kut van Deborah, met het risico dat een of andere seut dit weer rapporteert aan Facebook.
Terecht. Aanstootgevende blikken uit de onderwereld.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

5 reacties op De kut van Deborah en de negerslaaf in de cobaltmijn : aanstootgevende blikken uit de onderwereld

  1. lucdevincke zegt:

    Hmmm…het is wel “in” is om in het openbaar je kut te tonen. Het zou, naar uit wel ingelichte bron vernomen, zelfs “Kunst” zijn; buiten deze Deborah de Robertis is er immers nog Milo Moiré. Deze laatste dame heeft meer in de aanbieding; ze trekt àlles uit om als supplement naast haar (geschoren) intieme deel nog een paar welgevormde tieten te tonen. Men moet wat voor “kunst” over hebben en vooral om het “vrouw zijn” te verdedigen, niet? Ik zit wel te wachten op het uit de kleren gaan van Magie De Block in het Museum voor Schone Kunsten, als een vernieuwende Venus van Willendorf, het matriarchale vruchtbaarheidssymbool bij uitstek. Of is dat dan “ontaarde Kunst”?

  2. Marc Schoeters zegt:

    Toegegeven – een leven zonder kut is kut. Maar de patriarchale blik die het model doodt om er kunst uit te scheppen is niet exclusief mannelijk. De beroemde schrijfster Beatrix Potter liet voor haar kinderboeken over Peter Rabbit talloze konijnen doden en opzetten – om er zo “levensechtere” illustraties van te kunnen tekenen. En in de 16de eeuw woonde in de Lange Nieuwstraat 28 in Antwerpen de beruchte Maria van de Werve – femme du monde die van overal in Europa adellijk mannenbezoek kreeg. “La bionde maraviglia” had een salon waarin de levensgrote naaktportretten van haar beste minnaars hingen. U ziet – ook de vrouw is niets mannelijks vreemd.

    • Christel Van den Maegdenbergh zegt:

      Levensgrote naaktportretten van minnaars in het salon? Hmm, geef me toch maar een levensecht exemplaar – zeker op vorstdagen 🙂

    • Greta Troubleyn zegt:

      Of dit te vergelijken valt met zelfde “mannelijk gedrag” kan men sterk betwijfelen,(wat Van De Werve betreft) zeker in die tijd….eerder mannelijke bespeling van de ijdelheid, chantage en dwangmatige binding en overlevingsdrift ???

      Trouwens waarom “patriarchale blik”? Is het niet eerder een “matriarchale blik”…de fascinatie van een zoon, naar de moeder toe hoe zij hem tot leven gewekt heeft? Hoe dit mogelijk was, het niet kunnen vatten? Matriarchale binding?

      Op l’origine du monde” is amper iets te zien…het is een volledig gesloten spleet er dus helemaal geen sprake van vagina zelfs nog niet van vulva…hoogstens schaamlippen kan zijn. Het schilderij in 1866 gemaakt, hij was toen reeds 47 jaar, dus allesbehalve een groene puber….heeft het einde van de Duitse oorlog iets met zijn ommekeer te maken gehad? “Les demoiselles du bord de la Seine 1856” zijn bekendste werk moet aan veel anderen niet onderdoen en zeer realistisch weergegeven. “lorigine du monde” is pas in 1988 getoond geworden zelfs ver na de hippietijd van de pubers en flower power boys en girls van de sixties.

      Courbet maakte nog prachtige erotische realistische schilderijen naast prachtige landschappen,…maar de doorsnee bezoekers van JS blijken meestal cultuurbarbaren of “kakkerlakken” te zijn…

Reacties zijn gesloten.