Hoop en veerkracht: waarom het elke dag Nieuwjaar zou moeten zijn

vosWas 2015 voor de wereld een annus horribilis, dan wordt 2016 al niet veel beter. Waarom zou deze knik in de Juliaanse kalender ook een verandering betekenen. In alle media lees ik, doorheen de geforceerde feeststemming, gelatenheid en een opmaat naar meer-van-hetzelfde.
Hoop moet men putten uit de kleine dingen, die veel later voortekenen zullen blijken te zijn. Quasi-onnozele randverhalen, in de marge van de apocalyptische hysterie rond terreur en klimaat. Eén van die kleine voortekens is het bericht dat de vos, een zeer schuw nachtdier, de stad aan het veroveren is. Veel belangrijker nieuws dan al de rest. Het wijst op iets wat wij, als goedmenende natuurbeschermers, veel te weinig erkennen in de natuur,- namelijk veerkracht.
Het vermogen om een negatieve impact te absorberen en onschadelijk te maken, zelfs om te vormen tot een opportuniteit. En neen, ik wil hier niet de liberaal-kapitalistische hymne der positivo’s aanheffen, iets als ‘crisissen zijn uitdagingen’. Vergeet het gevecht, het gaat meer om ironie en levensvatbaar terugplooien. De sluwheid van het buigende riet. Overlevers die, als het beschikbare voedsel op is, een nieuw menu opstellen en een nieuwe maag ontwikkelen. Zeer oneerbiedig ‘opportunisten’ genoemd.
Die vos is er zo eentje. Er zijn soorten die uitsterven, RIP, en er zijn soorten die onder een stolp overleven. Maar hier en daar is er ook leven dat zichzelf herorganiseert, zichzelf heruitvindt en op de vuilnisstorten van dit universum een stek uitbouwt.

Ik wens veerkracht toe aan al wie het nodig heeft, en dat is elk levend specimen. Capituleren voor de omstandigheden en de overmacht is geen optie, maar verontwaardiging is dikwijls even steriel. Verontwaardiging ziet eruit als kritisch vermogen, maar is in werkelijkheid dikwijls niet meer dan gecamoufleerd zelfmedelijden.
De derde weg is die van Janus, Romeinse god maar eigenlijk een restant van een oude Etruskische vruchtbaarheidsgod. Hij heeft twee gezichten, een zon- en maankant, omdat hij het noodlot overwint door het te beamen.
Op 1 januari 1882 schrijft filosoof Friedrich Nietzsche in Genua deze nieuwjaarsbrief aan zichzelf en aan ons:

“Ich will immer mehr lernen, das Notwendige an den Dingen als das Schöne sehen – so werde ich einer von denen sein, welche die Dinge schön machen. Amor fati: das sei von nun an meine Liebe! Ich will keinen Krieg gegen das Häßliche führen. Ich will nicht anklagen, ich will nicht einmal die Ankläger anklagen. Wegsehen sei meine einzige Verneinung! Und, alles in allem und großen: ich will irgendwann einmal nur noch ein Jasagender sein!’

‚Amor fati’: verliefd worden op het eigen lot, en het daardoor overwinnen. Stop het gezeur en het gekanker. Ironie moet liefde uitstralen, geen rancune. Vecht niet tegen windmolens, maar laat ze het graan vermalen van het onkruid dat we tussen de straatstenen aantroffen.
Zodat 1 januari nooit van de kalender gescheurd wordt.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .