‘Zebraïsering’: hoe meer men zich probeert te onderscheiden, hoe minder men opvalt.

zebrasDat is een wetmatigheid die eigen is aan onze profileringsmaatschappij, met dank uiteraard aan de ‘sociale media’. Iedereen verschillend, dus iedereen gelijk. Ook wel nivellering genoemd.
Het probleem van diversiteit is namelijk dat ze wiskundig eindeloos kan uitgebreid worden, maar niet biologisch of sociaal. Als 1000 mensen een verschillende mening hebben, ontstaat er een amalgaam van geluiden die versmelten tot ruis. In een democratie wordt die ruis niet weggenomen, maar juist versterkt, omdat ieders mening in principe evenwaardig is.
Het resultaat is opmerkelijk: een miljard facebookgebruikers, allemaal met een eigen ‘profiel’, vormt een reusachtig koor van mensen die op de duur allemaal hetzelfde doen. Facebook is als format niet neutraal, het creëert een universum waarin je, net door je te profileren, deelneemt aan de grote polyfonie. Achter dit superglobalisme zit het echte subject, Mark Zuckerberg, miljardair en postmoderne halfgod. Hij neemt niet deel aan het concert, hij dirigeert het. Hij is de herder, wij de kudde.
Men noemt dit de zebraïzering: elk patroon is lichtjes verschillend, maar iedereen loopt wel in een gestreepte pijama rond zonder dat te beseffen.

Fysiek gaat de nivellering en de creatie van quasi-identiteit evenzeer haar gang. Op verschillende publieke plekken, de straat, het strand, eetgelegenheden,.. is het net de vrijheid die de eenheid creëert. Net door zich te onderscheiden inzake kledij e.d., laat men zich inlijven in de massacultuur en ontstaan er globale codes. Het uniform is zo, paradoxaal genoeg, de absolute limiet van het pluralisme. In feite doen en zeggen we allemaal hetzelfde, maar we denken van niet. En dat geeft  een goed gevoel. In de jaren ’80 kleedde elke alternatieveling zich ‘punk’, met zwarte bottinen, neusring en een hanekam. Zonder door te hebben dat ze daarmee vooral op elkaar leken en het individuele onderscheid wegviel.
VuittonOf denk aan Waregem Koerse, waar rijke matrones proberen met de meest opvallende hoed uit te pakken, waardoor ze juist gelijker worden.
Heel af en toe ervaren we dat we allemaal (haast) dezelfde pijama dragen, en ontstaat er een gêne die zelfs kan omslaan in wederzijdse afkeer. In zijn roman ‘De dubbelganger’ behandelt Fjodor Dostojevski deze schizofrenie. Terwijl eigenlijk het systeem uniformiteit en symmetrie creëert, keert de opstand zich niet tegen dat systeem maar keren we ons tegen ons eigen spiegelbeeld. Vandaar het gescheld op facebook en twitter: hoe meer we ons zelf denken te zijn, hoe meer we op elkaar lijken, en dat is soms onverdraaglijk.

Een formidabele metafoor daarvan, Dostojewski waardig, vond ik in wat zich recent afspeelde tijdens de modeshow van Louis Vuitton in Parijs. Ik wou mijn wintercollectie namelijk aanzuiveren, maar werd draaierig van de streepjescode. Het zat daar vol met vrouwen die willen gezien worden (m’a-tu-vu?) en als unicum willen schitteren, maar niet minder dan zeven van die fashionista’s hadden, tot hun verbijstering, dezelfde ‘exclusieve’ jurk van de Grote Ontwerper aan. De schaamte droop eraf.
De welbekende nachtmerrie voor elke dame van stand: iemand op een sociale gelegenheid tegenkomen met krek dezelfde outfit. Dat kan via Primark, maar dus ook via Louis Vutton.
Dat vrouwen daar een existentiële kwestie van maken, is één zaak. Misschien konden ze er wel eens mee lachen, dat is op de foto niet te zien. Toch vraag ik me vooral af hoe de zebra’s/pijama’s van dit universum zich van hun uniform kunnen ontdoen.
De Grote Ontwerper in vraag stellen dus. En het ‘intelligent design’.
God is daar weer, finaal gaat het altijd over religie.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

9 reacties op ‘Zebraïsering’: hoe meer men zich probeert te onderscheiden, hoe minder men opvalt.

  1. P. Fend zegt:

    “De dubbelganger” van F.M. Dostojewski gebruiken als metafoor van uniformiteit zoals zichtbaar zou zijn geworden tijdens een modeshow van Louis Vuitton is naar mijn mening een verbluffend voorstel tot uniformiteit ! Misschien “De dubbelganger” eens (her) lezen.

    • Eric Janssens zegt:

      Nu ik weet dat ‘Fend’ een pseudoniem van Marc Schoeters is kan ik met de onzin die onder dit pseudoniem uitgebraakt wordt hartelijk lachen. Bedankt, Marc!

      • P. Fend zegt:

        Pas op dat u er niet inblijft, uw weet toch dat Schoeters eindeloze reeksen uitbraakt.

      • Jan Braeken zegt:

        De Projectie had u nog niet aangesproken, Eric. Bij deze wel. Zie het vorige artikel.
        Eén persoon die twee andere identiteiten nodig heeft om zichzelf staande te houden is genoeg. Dank u wel. Twee personen is van het goede te veel. Dezelfde fout maken als Schoeters moet spijtig genoeg ‘meelopen’ genoemd worden. Uw zelfrespect kan zoiets niet toestaan.

  2. Jan Braeken zegt:

    Eigenlijk is die Suikerberg ongelooflijk dom. Hij is het willoze product van een systeem dat door honderden miljoenen anderen over generaties heen is gecreëerd, en dat door diezelfde anderen in stand wordt gehouden, dankzij hem, en ondanks hem. Des te rijker Suikerberg wordt, des te groter wordt het contrast met volwassenen en kinderen die niets hebben, des te meer onschuldige kinderen de hongerdood sterven, en des te groter zijn immoraliteit wordt. Elke dag dat hij rijker wordt groeit die immoraliteit van hem, samen met zijn ongeloofwaardigheid, tot zij zo groot wordt dat hij er in stikt.
    Ik zou niet in zijn plaats willen zijn wanneer de generaties die na ons komen terugkijken, en zien tot welke walgelijke proporties die immoraliteit en die ongeloofwaardigheid van hem kon uitgroeien. Domme Suikerberg.

    • P. Fend zegt:

      Inderdaad, zo draagt Suikerberg bij aan een afschuwelijke immoraliteit, een ongeziene onrechtvaardigheid en die toestand kan onmogelijk nog heel lang duren . Zullen we nog meemaken dat de onnozele kopieën evengoed als de sukkelaars in de weg gaan lopen ?

  3. Erik zegt:

    m’as-tu-vu…?

  4. Marc Schoeters zegt:

    Daar stond hij. De pinguïn. De laatste. De ijzige poolwind sloeg hem om de kop. Hij wist nog precies hoe hij de laatste pinguïn was geworden. Aan het begin van de pooldag hadden er nog duizenden pinguïns op deze uitgestrekte ijsvlakte gestaan. Dicht bij elkaar en elk broedend op zijn eigen ei. Maar toen was er een monsterachtig grote plezierboot voorbijgevaren. ‘Titanic II’ stond er sierlijk in witte letters op de donkere boeg. Het dek zag zwart van modieus geklede mensen die allemaal met dure lenzen exclusieve plaatjes aan het schieten waren van de broedende pinguïns. Deze vonden dat wel wat vervelend – maar wie is opgewassen tegen een groep modieuze mensen?
    En toen gebeurde het. Eén pinguïn ging apart van de anderen staan. Hij had als bij toverslag zijn saaie zwarte jas vervangen door een pak met horizontale witte strepen. Zijn ei liet hij gewoon op het ijs achter. Een nieuw leven wenkte – zonder ballast. Hij haalde zijn verdrietfoon boven en begon druk berichten naar zichzelf te zenden. Birdbook was geboren. De anderen keken verbaasd en zelfs een beetje afgunstig toe. Toen verwijderde een tweede pinguïn zich uit de groep. Hij had ook een zebrapak aangetrokken. Met verticale strepen. De twee zebrapinguïns begonnen nu als gek op Birdbook lange monologen met elkaar uit te wisselen. Over de oneindigheid van de ijsvlakte. En hoeveel pascal de luchtdruk boven de Zuidpool precies bedroeg.
    Al snel volgden andere pinguïns hun voorbeeld. Ze verlieten de saaie warmte van de groep en sloten zich aan bij de buitenstaanders. Steeds sneller zwol hun getal aan. Tientallen, honderden, duizenden. Elk droeg een bijzonder gestreept pak. De lucht zinderde van hun gechat op Birdbook. Overal lagen verlaten en kapotte eieren. Het duurde niet lang of er bleef nog maar één pinguïn over – die bibberend in zijn zwarte jasje op het ijs stond te broeden. Hij keek verbaasd om zich heen. In de verte zag hij de grote groep zebrapinguïns – druk in de weer hun gestreepte verenkleed glad te strijken en selfies naar elkaar te zenden. Zij vonden elkaar allemaal buitengewoon.
    Op het einde van de pooldag begon er plots beweging in de groep te komen. De zebrapinguïns trokken in de richting van de verre sneeuwbergen. Een van hen keerde zich nog even om en stapte op de laatste pinguïn toe. “Wij vertrekken naar een nieuwe place to be,” zei hij. “Zonder jou. Jij bent ons te gewoontjes – in dat ouderwetse pak van jou. Bovendien ben jij niet op Birdbook. Dus strikt genomen besta jij niet eens.” Na deze woorden haastte hij zich terug naar de groep. De laatste pinguïn bleef hen nakijken – tot iedereen over de besneeuwde bergkam aan de horizon was verdwenen. Toen keek hij naar het ei dat roerloos tussen het dons van zijn poten lag. Hij wist echt niet hoe het nu verder moest. Daar stond hij dan – helemaal alleen. De pinguïn. De laatste. En de ijzige poolwind sloeg hem om de kop.

  5. P. Fend zegt:

    U bepaald dus wat een onzinnige discussie is. Goed, dan doet u dat maar, u bent vrij te censureren.

Reacties zijn gesloten.