Religie voor beginners: gebed aan Sint-Antonius, gevolgd door hutsepot

Antonius De kerkelijke heiligenkalender is het beste bewijs dat het katholicisme in de grond een polytheïstische godsdienst herbergt: voor elke heilige een goed doel, een domein, een werkzaam effect. Alleen al daarom acht ik, geheel objectief als atheïst, het christendom superieur aan de islam.
Binnen dat pantheon van de heiligen, zijnde de goden van B-categorie, is Sint Antonius mijn favoriet: patroonheilige van de suikerbakkers, begrafenisondernemers, filosofen, huisdieren. Aanroepen bij verloren voorwerpen (!), en steevast afgebeeld met een varken.

Men heeft het alsmaar over de hond als gedomesticeerde wolf, maar in feite is de relatie tussen de mens en het varken (Latijn: ‘sus’) veel fundamenteler. Het tamme everzwijn is namelijk zowel huisdier/knuffeldier als eetbaar. Het onderscheid zich door zijn intelligentie en empathisch vermogen. En vooral: het gedijt niet in de stress van gevangenschap, het symboliseert als het ware onze anarchische natuur van scharrelaar en losse allemansvriend.
NoëllaAl in de prehistorie liepen varkens overdag vrij door de nederzetting en behoorden niet aan iemand in het bijzonder toe. In Europa bleven varkens tot ver in de middeleeuwen rondhossen door de dorpen en steden als een soort huisdieren, scharrelend naar restjes, afval en drek. Ten dele waren dit nog steeds ‘gemeenschapsvarkens’, vetgemest door de straat, waarvan het vlees na de slacht onder de armen werd verdeeld, namelijk op de feestdag van Sint Antonius. Het varken als wijkhoofd en slimste van de straat.
Na de slacht belandde de kop op het altaar en werd een voorwerp van verering. Waarna hij alsnog tot ‘kop’ werd verwerkt, een oer-Vlaams stoofgerecht, verwant aan de hutsepot waarin de oren en poten een plaats kregen.  Niet via het slachthuis dus, maar als eerbetoon aan een goede vriend. Van het varken gaat overigens niets verloren, elke gram krijgt een plaats in het kookboek. Van de darmen werden vedelsnaren en condooms gemaakt, de blaas vinden we terug als handtas/geldbeugel (vandaar het ‘spaarvarken’).

Tot zover de historische encyclopedie. Maar nu blijkt ook dat het varken genetisch zeer dicht bij de mens staat. Volgens ene Dr. Eugene McCarthy, die ik hierbij de Nobelprijs van de verloren zaken toeken, is de mens ontstaan uit de oercopulatie van een chimpansee (Pan troglodytes) en een wild zwijn. Deze biologische big bang is op zijn beurt de reden waarom wij oorlog voeren en vrede willen: de chimpansee in ons is egoïstisch, berekend en agressief, het varken is communistisch, onbaatzuchtig en empathisch. Vergeet de links-rechts-strijd: het gaat om de genen van Sus en Pan, in de oertaal terugkerend als krijsen en knorren.
zeemanduikt-thumbGeloof het of geloof het niet, maar nu zijn wetenschappers van de universiteit van Harvard erin geslaagd om de virussen in het varkens-DNA, die voor afstoting zouden kunnen zorgen bij transplantatie, te elimineren. Dat betekent, bij Sint Antonius, nog min noch meer dat wij, naast de kop en de hutsepot, het gezelschapsdier en de afvaleter, een nieuwe dimensie kunnen toevoegen aan onze band met Sus, namelijk dat we zijn organen letterlijk in ons kunnen planten, incorporeren en beetje-bij-beetje aldus verzwijnen. Ultiem project: het menselijk brein door varkenshersenen (de kop) vervangen.

Slecht nieuws voor moslims en andere monotheïstische susofoben, maar goed nieuws voor de aarde: een mens die, vrij lopend, vriendschap en cultuur brengt, afval eet en zelf ook eetbaar wordt, zijn ingewanden ten dienste stelt van de muziek en de veilige seks, is datgene wat ik voor me zie als ik naar Beethovens 6de symfonie luister, bekend als de pastorale.
Dat verklaart waarom de betere varkenskweker Mozart, Schubert en Beethoven in de stallen laat weerklinken. Zwijnen weten kwaliteit te waarderen. Dat, en de fatale chimpansee uit ons eten, het moet lukken. Heerlijke herfst, met noten, kop en stoemp.

De nostalgie naar het ultieme verloren voorwerp, namelijk onze eigen authenticiteit, is ook altijd een dorst naar wat komt. We zijn iets kwijtgespeeld, maar op een of andere manier bevindt het zich in de toekomst, niet in het verleden. Onze gestoorde relatie met de natuur en het dier kan enkel hersteld worden als we zelf terug dier worden. Ironisch genoeg, dankzij het menselijk vernunft.
En zo kan de evolutie toch nog iets meer worden dan een afvallingswedstrijd.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .