Torfs doet een Merkeltje, maar mispakt zich aan het woord ‘solidariteit’

Gisteren, maandag, werd in Leuven het academisch jaar plechtig geopend. Via een goed getimede mediacampagne kwam de rede van rector Rik Torfs overal in het nieuws, en mocht Rik het zelfs in prime-time gaan uitleggen op het VRT-nieuws.
Heel sluw had hij namelijk zijn speech op één thema gefocust, en wel het thema dat ons dagelijks op elk moment door de neus wordt geboord: de vluchtelingencrisis. Want ja, de universiteit mag zich niet afsluiten van de wereld, de univ heeft een ‘hart’, etcetera. Applaus op alle banken,- net daarom toch maar even het fileermes bovenhalen. Ooit, in de 15de eeuw, was het anatomisch labo van deze univ wereldvermaard, vandaar.

Zucht, de vluchtelingen dus. Angela Merkel achterna geeft Rik Torfs ons een les in filantropie. Hij heeft het over hulp aan mensen in nood (zoals je een drenkeling uit het water haalt), de juridische plicht, het schuldig verzuim, het ethisch appèl, menslievendheid, medelijden, om dan bij het woord solidariteit uit te komen. Die geldt volgens hem niet alleen jegens de schone Syrische vrouwen en macho mannen (ik verwees al een paar keer naar de seksuele ondertoon van deze vluchtelingenkwestie), de kindjes met de grote ogen en de dromerige artiesten, maar ook voor oude, vuile mannen met een baard.
Zelf steeds meer tot laatst genoemde categorie behorende, kan ik dat alleen maar toejuichen: als ik aan zijn deur kom bedelen hoop ik ook op een aalmoes, zonder hem mijn jonge vrouw te hoeven uitlenen.
Iedereen gelijk dus. Ik begon al te geeuwen bij zoveel weldenkendheid en wilde het epistel terzijde leggen, maar dan volgde de clou, de echte uitsmijter die me weer klaar wakker maakte:

“Echte solidariteit is er ook voor onaantrekkelijke, vervelende, egoïstische, baatzuchtige, gevaarlijke vluchtelingen.”

Vooral dat laatste woord ‘gevaarlijk’ boeit me. Kunnen de ‘baatzuchtigen’ nog gezien worden als genadeloze opportunisten, het soort dat ook aan mensensmokkel doet,- de gevaarlijke vluchtelingen lijken me iets hors catégorie. Want stel, stel, dat die Syrische aartsbisschop en geloofsgenoot van Rik Torfs toch gelijk heeft, en dat de Islamitische Staat de vluchtelingenstroom infiltreert om Europa binnen te dringen: verdient deze vijfde kolonne ook onze solidariteit?
Of de man die van plan was in naam van Allah een slachtpartij aan te richten op de Thalystrein: had men hem een tas koffie moeten aanbieden in plaats van te ontwapenen? Of de andere wang, in de beste Christelijke traditie?
Ik bedoel maar: in cauda venenum, hoe naïef kan men zijn. Toch even professor Torfs herinneren aan de definitie van het woord ‘solidariteit’ die ik op Wikipedia vind, en die in al zijn beknoptheid best voldoet:
“Solidariteit betekent dat de leden van een groep een gemeenschappelijk belang onderschrijven, ten gunste van de groepsleden, maar soms ten koste van zichzelf. Het kan daarmee bijdragen aan de sociale cohesie.”

Deze collectieve attitude kan breed gaan, inderdaad, tot en met het begrip ‘menselijke solidariteit’, maar ze kan nooit zodanig zijn dat ze zich tegen de groep keert, want dan wordt het collectief zelfmoordgedrag. In die zin zou men mededogen nog als een absoluut begrip kunnen opvatten,- men laat geen mens in acute nood voor zijn ogen creperen, het verhaal van de drenkeling dus,- maar structurele solidariteit is nog wat anders, en onderworpen aan de ratio.

Goed, maar niet gek: dus toch maar alvast de schapen van de bokken scheiden?  Duurzame (ook dat modewoord duikt opeens op in Torfs’ speech) solidariteit is namelijk niét onvoorwaardelijk. Een massa asielzoekers inburgeren om nadien vast te stellen dat we hun cultuur en middeleeuws waardenpatroon moeten overnemen, is gewoon een slecht idee. Want laat ‘solidariteit’ en ‘mededogen’ nu net begrippen zijn die tot de Europese Verlichtingscultuur behoren. Kan asielrecht ontaarden in de mentale verbrokkeling van het gastland, tot men in wanhoop op extreemrechts stemt? Ik stel u deze ongemakkelijke vraag erbij, waarde Rik Torfs,- misschien wel dé hamvraag.

‘We willen een lichtbaken voor onze samenleving zijn’, besluit de rector. Ik zou dan toch maar uitkijken voor zwarte vlaggen, beste Rik. Moge onze beide hoofden nog lang de wereld verblijden met onze verlichte gedachten.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

283 reacties op Torfs doet een Merkeltje, maar mispakt zich aan het woord ‘solidariteit’

  1. P. Fend zegt:

    Na de donder komt de bliksem, beste vriend.

Reacties zijn gesloten.