Facebook, een Platonische vlindercollectie?

vlinderEen dode vlinder, opgeprikt en ingelijst: dat is de nieuwe manier om de natuur in huis te halen. Terwijl het reële vlinderbestand schrikbarend afneemt (momenteel telt Vlaanderen nog slechts 49 vlindersoorten; in vergelijking met de jaren zeventig is een derde van de inheemse vlinders uitgestorven) is de opgezette vlinder-achter-glas een hype. En helemaal niet onderhevig aan controverse.
In tegenstelling tot het tumult rond leeuwenjagende tandartsen spreekt niemand hier van brutaal sadisme of walgelijk macho-vertoon: we beelden ons in alsof de vlinder dat altijd al gewild heeft, en als vereeuwigd interieurobject haar ultieme metamorfose heeft bereikt.

Daar is een goede reden voor, en anti-Freudianen gelieve niet verder te lezen. De vlinder is namelijk het symbool van kinderlijke ongereptheid én lust, de welbekende vlinders-in-de-buik. Ze representeert de vagina, het eigendom van de nachtvlinder, waarvan een geoefende mannelijke hand het vlinderorgasme kan teweeg brengen (niet door penetratie, puur door streling). Sluit ze zich, dan is ze ontoegankelijk: dat schijnt ook bij echte vlinders zo te zijn, die zich in sluittoestand van mannelijke belagers afkeren.
Net daardoor behoudt ze haar maagdelijkheid en blijft de vlinderrelatie Platonisch. Pedofielen beleven deze dubbelheid zeer intens, en gaan er ook aan ten onder, want de aanranding is dikwijls onvermijdelijk. Gelukkig brengt het internet redding: daar blijven de vlinders intact en worden ze het voorwerp van een virtuele verzameling. Laten we eerlijk zijn: ergens zijn we allemaal pedofiel, levend met een paradoxaal verlangen naar genot én naar zuiverheid, seksuele realisatie én de terugkeer naar de kindsheid.

De tragiek van het onomkeerbare natuurbederf, het besef dat alles wat we aanraken zijn zuiverheid verliest, leidt ons zo naar de nostalgische vlinderverzameling. Een nabeeld van een verloren werkelijkheid, maar duurzaam, onaanraakbaar, onkwetsbaar, geheeld. Vanuit het besef dat je, wat je consumeert, ook kapot maakt, ontstaat het verlangen om puur te collectioneren en zich te omringen met geconserveerde lustobjecten, getransfigureerd tot reine epifanieën.
De cybersfeer levert daartoe de plak- en kijkboeken in onbeperkte hoeveelheid. In het consumptietijdperk was het kwestie om zoveel mogelijk te verzamelen én te verbruiken, als teken van status. In het cybertijdperk is de collectie haar eigen doeleinde en verzamelen we beelden, indrukken, foto’s die worden uitgewisseld en het echte leven hebben vervangen. De selfie is zo’n vlindervangst: niet het reële moment van intimiteit is de hoofdzaak, wel het na-beeld dat doorgetwitterd wordt. Deze beelden zijn uiteindelijk datgene wat ons definieert en onze identiteit recht houdt. Twitteren, fladderen, vlinderen, la farfalla, fifaldroon.

De geprikte vlinders komen steeds meer voor, in allerlei vormen. Ze zijn dé iconen van de virtualisering: het notaboekje van Don Juan waarin zijn ‘veroveringen’ een plaats krijgen, als naam en afbeelding. Die catalogus is de essentie, vandaag zou Don Juan zich uitleven op Instagram. Het lijstje van facebookvrienden zou men als de perfecte vlindercollectie kunnen beschouwen: eigenlijk zijn het levende doden, waarmee we communiceren en zelfs pronken bij anderen: er is een wedijver voor de mooiste verzameling. Maar ze blijven achter glas, uit respect, én uit angst voor onze eigen vernielzucht.

Daarom hou ik van al mijn facebookvrienden en (vooral) vriendinnen, als een gekoesterde vlindercollectie waarvan ik zo weinig mogelijk exemplaren echt wil ontmoeten, wegens het risico dat ze zouden uiteenvallen bij het aanraken. Ik heb het vermoeden dat ik daarmee lang niet de enige ben: ‘vriendschappen’ in dit medium zijn niet voor consumptie bestemd.
Zo worden we jagers zonder trofee, pure verzamelaars die genieten van het Ding an sich.
Blauwe nachtvlinder, Morpho Menelaus.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Een reactie op Facebook, een Platonische vlindercollectie?

  1. Madame Butterfly zegt:

    Als je een aanval van Zoöfilie krijgt, kan je deze ook in de vlindertuin van zoo Planckendael in het echt bekijken 🙂
    3 facebookprofielen – 2 x bevriend met jezelf of althans dezelfde plakfoto 🙂 🙂 🙂
    Deze vlinder laat zich alvast niet vangen in het net van fakers die zich achter, al dan niet nep bv’s of semi- bv’s willen scharen om zichzelf belangrijker te voelen. Alvast hartelijk gelachen met dit artikel. 🙂 🙂 🙂

Reacties zijn gesloten.