Schuld en boete in het pretpark: waarom BV’s me geen vasten hoeven op te leggen

carnavalxDe strijd tussen Carnaval en Vasten lijkt definitief in het voordeel van laatstgenoemde uit te draaien, nu ‘Dagen Zonder Vlees’ uit de startblokken schiet: een zogenaamd burgerinitiatief om de klimaatopwarming te bestrijden door 40 dagen minder of (liefst) helemaal geen vlees of vis te eten. Met gezondheid heeft het dus niets te maken, want vette vis bevat zelfs omega-3, essentieel in de preventie tegen hart- en vaatziekten, heb ik me laten vertellen.
Maar neen dus: vasten tegen de ‘global warming’ en onze vreselijke voetafdruk. De actie krijgt de steun, of wat dacht u, van veertig bekende gezichten, onder wie Adil El Arbi, Natalia, Dirk De Wachter, Wouter Torfs (hij weer), Kobe Desramaults en Jan Hautekiet.

Nu ben ikzelf een heel matig vleeseter. Maar sinds ik op Aswoensdag dat verdomde zwart kruis van mijn voorhoofd probeerde te vegen (waardoor het alleen maar erger werd en ik er, toen al, helemaal als een zwarte uitzag), ben ik op mijn hoede voor olijke BV’s die mij onder morele druk de onthouding opleggen. Het zwart kruis is omgevormd tot een ‘voetafdruk’ die we allemaal hebben. We vervuilen, alleen door te ademen, door er te zijn.
Die voortdurende stigmatisering van de gewone man/vrouw, als oorzaak van het kwaad (vandaag betiteld als ‘de klimaatopwarming’) zit me tot hier. Zonder twijfel is er een klimaatprobleem, maar meer en meer wordt het van een politiek probleem (ze geraken er gewoon niet uit, niemand doet wat) een zondelast waaronder elk van ons gebukt gaat. En voor die neo-Christelijke culpabilisering bedank ik feestelijk.
Is het vasten in het hindoeïsme en het boeddhisme vooral een reinigingsritueel en een voorbereiding van de meditatie, in het Christendom is het onverbrekelijk verbonden met het zondebesef en de daaraan verbonden boeteplicht. Mensen moeten zich schuldig voelen, want dat levert gehoorzaamheid en volgzaamheid op. De angst voor de hel speelt nauwelijks nog, maar de vrees om buiten de politiek-correcte mainstream te vallen is er des te meer. De dubbelzinnigheid van vrijheid en (morele) dwang is dé psychologische aandrijfmotor van die massamanipulatie. De media sporen ons aan om te lachen, te pas en te onpas, maar aan de andere kant wenkt de depressie en het schuldbesef. De leut is verplicht, op het juiste moment, maar de melancholie evenzeer. We hebben geen recht meer op individuele stemmingen en smaken, alles wordt mediatiek geregisseerd.

Dat is exact wat Pieter Bruegel de Oude in 1559 al(!) wou zeggen in zijn allegorisch tableau “Het Gevecht tussen Carnaval en Vasten”. Beiden worden uitgebeeld door karikaturen: Carnaval door een vetzak die op een groot biervat zit met een braadspit in zijn hand, waar vlees en worsten op gespiesd zijn. De Vasten door een magere, oude chagrijnige vrouw op een karretje, voortgetrokken door twee nonnen. In feite behoren beiden tot de spektakelmaatschappij, een dwangcultuur die wil regisseren, controleren, niet alleen mentaal maar ook fysiek.
Dat het BV-kransje nu dit tafereel herneemt, bewijst hoe universeel die dubbelzinnigheid werkzaam is, als demagogisch principe. Straks maakt de televisie weer vrolijk reclame voor meer varkensvlees op tafel, of staat Jeroen Meus met de boterpot te zwaaien in naam van de Vlaamse Bourgondische pret, of gaat Piet Huysentruyt voor de TV-camera’s nog eens een levende kreeft grillen, maar nu moeten we even vegetarisch kniezen en eraan herinnerd worden dat we schuldige wezens zijn.

Mijn vermoeden: dit gaat eigenlijk zelfs niet over de klimaatopwarming, maar over oefeningen in massamanipulatie. Ik zal zelf wel beslissen wat er op mijn bord komt, het Gevecht tussen Carnaval en Vasten is mijn gevecht niet. Daarbij, ik lijd al genoeg, maar ik amuseer me ook kostelijk en dat helemaal zonder verplichte rituelen, en ik hoop van u hetzelfde. Tot zo, na de reclame.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .