Gebakken lucht tegen zwaarden: zal goede reclame het IS-offensief kunnen keren?

In een opmerkelijk interview in De Morgen oppert EU-antiterreurcoördinator Gilles de Kerchove dat we intenser tegen de Islamitische Staat moeten communiceren via een soort propaganda-oorlog: filmpjes die de IS-strijders als perverse gekken afbeelden, ja, dat zou die geradicaliseerde jongeren moeten ontmoedigen.
De vraag is: welk soort filmpjes kan die executieclips qua morbiditeit nog overtreffen? De IS-clips munten net uit in het uitsmeren van alle mogelijke bloederige details, gelardeerd met Korancitaten.
Toch wil Gilles de Kerchove reclamemensen en PR-experts inhuren. Flitse clips, clevere slogans en een groots twitter-offensief moeten alle potentiële IS-aanhangers tonen waar ze mee bezig zijn. Mijn prognose: dit loopt af zoals het verhaal van de Belgische Voetbalbond, waar ludiek klinkende PR-bureaus zoals Bonka Circus (eigendom van Vincent Kompany) en Boondoggle een stevig gat in de jaarrekening sloegen. De reclamesector gelooft graag, en wil ons graag doen geloven, dat percepties stuurbaar zijn en ideeën verkoopbaar, zoals wasproducten en yoghurt. Af en toe ontpopt er zo’n reclamejongen zowaar tot ‘opiniemaker’ en luchtige pseudo-filosoof, genre Noël Slangen en Guillaume Van der Stighelen. Mediagenieke clowns die met even goedkope praatjes alle scherpe kantjes afvijlen en een aaibare samenleving van allemaal gezellige mensen in scène zetten, die aan geen enkele realiteit beantwoordt. Kunnen we het inzake yoghurt en voetbal nog grappig vinden, als antiterreur-strategie vind ik het PR-denken ondermaats en zelfs contraproductief.

Wij kunnen een propaganda-oorlog nooit winnen tegen het fascisme, om de simpele reden dat propaganda een emanatie van het fascistisch wereldbeeld is. Daarin draait alles rond manipulatie en misleiding, retorisch opbod en demagogie. Haatcampagnes en stigmatiserende boodschappen lossen evenmin iets op en versterken nog de negatieve energie van de anti-Westerse kalifaatstrijders.
In een paar maanden tijd is Twitter zo’n 50000 IS-gezinde accounts rijker. De virale kracht van de gemakkelijk klinkende slogan is onweerstaanbaar, het aantal idioten op deze planeet blijkt nog veel groter dan gedacht. Voor elke gesloten account komen er twee nieuwe bij, razend snel, geautomatiseerd via daartoe bestemde software. Alle proberen ze elkaar te overtreffen inzake hemelbestormende simplismen en agressieve massahysterie. Goede leerlingen blijken de makers van de IS-clips te zijn, schatplichtig aan de Westerse game-industrie en horrorcinema waar ook het bloed van het scherm spat.

Anders gezegd: de geweldcultuur is ook de onze. De 9de van Beethoven en Auschwitz zijn in hetzelfde biotoop ontstaan. 300 jaar geleden verbrandden we nog heksen. De hypocrisie van de Westerse civilisatie presenteert het goede altijd als inheems, en het kwade als iets van buitenaf. Jammer genoeg is dat niet zo. Erger nog: we schreven zelf ooit de handboeken en scenario’s voor de terreur. De CIA kent er wat van, zie de bloedregimes die ze steunde in Latijns-Amerika. Het is wat het is, de kalasjnikov is een deugdelijk Europees product, en de Belgische wapens zijn wereldwijd een begrip. De Heksenhamer en Mein Kampf staan tegenover Voltaire en Rousseau,- zinloos om alleen de laatsten te gedenken.
Voor de rest geloof ik in nieuwe onderwijsstructuren, ver van de religieuze waan, en in (zelf)kritische geschiedenislessen. Maak de Verlichting besmettelijk, niet de sloganeske simplificatie. Clichés met clichés bestrijden, neen, het werkt niet. Dat de IS-filmpjes ons, Europeanen, nog steeds afbeelden als Christelijke kruisvaarders, zegt genoeg. Laten we vooral de idiotie niet overnemen.

En voor de rest komt de waarheid natuurlijk uit een geweerloop: de overwinning van Koerdische strijders op IS in Kabane toont aan dat fanatisme en wreedheid niet op het knusse thuisfront maar ter plekke moeten bezworen worden. Hou de reclamelui ondertussen maar bij de yoghourtpotjes.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .