Homo labilis – Waarom economen beter de onderbroek van Mario Draghi zouden bestuderen

‘La donna è mobile’,- iedereen kent die aria wel uit Verdi’s Rigoletto: “Vrouwen zijn wispelturig”. De manier hoe de Hertog van Mantua dat zingt, met brio en tot aan de hoge do, bewijst zijn superioriteit in deze, en in welke hoedanigheid hij deze waarheid verkondigt: niet als wellustig aristocraat, niet als vrouwenjager, maar als gynecoloog.

Yanina Wickmayer deed het schitterend op de Australian Open, maar ging zonet onderuit tegen Simona Halep. “Ik had een slechte dag”, zegt Yanina. Maar wij, mannen, knipogen en weten beter.
Wat maakt het vrouwentennis zo razend interessant? De sportieve esbattementen op zich? De snobby sfeer? De korte rokjes die steeds maar weer opwippen? Dat laatste komt al dichter in de buurt: vrouwentennis is dé sport waarin hormonale wisselingen beslissen over winst en verlies. Hoe hard ze ook trainen, hoe goed ze zich ook proberen te concentreren: als de cyclus verkeerd zit, loopt alles fout. De (uiteraard door mannen gecreëerde) kledij accentueert nog deze kwetsbaarheid: tenissters zijn werkelijk bevreesd voor zichtbare bloedvlekken die zich zouden kunnen manifesteren. Voor mannen is dit de ultieme overwinning, in het besef dat vrouwen niet zegevieren uit kracht, maar omdat de tegenstander haar dagen heeft.
De gynecologie is de ultieme triomf van de Cartesiaans-masculiene wetenschap. Heel de intieme huishouding van het vrouwelijk lichaam wordt er doorgelicht als een parafrase op “La donna è mobile”: maak er u niet druk over, vrouwen zijn lekkende vaten die permanent over en weer schommelen. In een volgende fase komt de complete ontoerekeningsvatbaarheid aan het licht: zegt ze ja, dan bedoelt ze neen, en omgekeerd.
‘Was will das Weib?’ vroeg Sigmund Freud zich ironisch af. Niets natuurlijk. Ze heeft niets te willen, haar lichaam reguleert de sapafscheiding, de luchtjes, de impulsen, de ideetjes. Meer moet dat niet zijn.

In een bredere sociale context –want dit gaat niet over tennis of sport-, is de emancipatie uiteraard compleet onhoudbaar en zelfs tamelijk lachwekkend.
“Bijkomende besparingen en belastingen zijn in Vlaanderen niet uitgesloten. Dat zei Vlaams minister van Begroting Annemie Turtelboom (Open Vld) vanmiddag in Villa Politica naar aanleiding van de tegenvallende begrotingscijfers voor 2014. De minister ontkende achteraf echter dat ze in het interview alludeerde op mogelijke nieuwe belastingen.”
Dat lees ik dus zonet in Het Laatste Nieuws. Let op de paradoxaliteit van de quote. Belastingen zijn niet uitgesloten, maar een kwartier later wil ze dat niet gezegd hebben. La donna è mobile: een gynecoloog mag van vrouwen niets au serieux nemen, en moet zich beperken tot een kijk tussen de benen. Zou Annemie nog menstrueren? Ze is van 1967 en wordt dus dit jaar 48. Hm, een randgeval. Maar wacht tot de ‘vapeurkes’ uitbreken, dan pas gaan we lachen. Het is compleet onzinnig om zo’n sleutelpost als die van minister van financiën toe te vertrouwen aan een lekkend vat, ook al draagt ze nooit witte rokjes.

Maar nu genoeg macho-onzin. Immers, nog breder beschouwd zouden we allemaal met een bordje moeten rondlopen “Je suis Yanina”. Want ook het mannelijk lichaam is, ondanks de schijn van ratio, een vortex van biochemische gistingprocessen met een onbepaalbaar resultaat. Zopas besliste Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank, om 1140 miljard Euro bij te drukken. Terwijl de economen zich suf analyseren over de logica achter deze maatregel, zouden ze beter het lichaam en het brein van Mario in kaart proberen te brengen. Dat willen ze natuurlijk niet, en vluchten in de metafysica: zo realistisch als de gynecologie is, zo wereldvreemd is de economie als schijnwetenschap.
Draghi redeneert echter wel degelijk ‘vanuit zijn buik’, zoals elk zoogdier. Annemie draagt zwart en verbergt zo grote vochtplekken, maar ook de onderbroek van Mario is ver van vlekkeloos. Niet dat de man dom zou zijn of niet in staat tot helder denken. Doch in de ontelbare symmetrieën, dilemma’s en vorken van onbeslisbaarheid, waar het denktraject mee te maken krijgt, beslist niet de ratio maar het biochemische en neurologische micro-universum, waarvan de hormonale huishouding maar één facet is. Externe factoren zoals voedsel, psycho-sociale situatie, seksuele activiteit, beïnvloeden uiteraard deze interne cultuur, maar ook weer omgekeerd.

Alles is dus onwaarschijnlijk waarschijnlijk. De hormonale toestand van Yanina Wickmayer is daar slechts een amusante metafoor van. De geschiedenis, zoals wij ze op school leren, is de moeite niet waard om te bestuderen. Alles gebeurt vanuit de discrete binnenkant, het lichaam in zijn meest aleatorische gedaante van, nu ja, homo labilis ofte wankelmens. Een machine waarvan de knoppen en hefbomen zich eigenlijk aan de binnenkant bevinden en die zich gewoon ‘voordoet’ in toestanden. Kunstenaars noemen het ‘inspiratie’, een groteske benaming voor een opkomende bubbel van darmgas.
Alle uitvindingen, ontdekkingen, politieke of militaire beslissingen, zijn dus ‘irrationeel’, niet logisch maar biologisch. Alles wat u doet of niet doet, tot en met het lezen van dit artikel, is maar het gevolg van een minimale kanteling tussen ja of neen, op elk moment van de fysiologische tijdsband, nano-sprongen ingegeven door haast onmeetbare zwakstromen.
Dat is tegelijk een onrustwekkende waarheid én een geruststelling. Als wij toch maar lekkende vaten vol turbulenties zijn, hoeven we ons niet meer te pijnigen over het hoe en waarom, en worden we hoogstens onze eigen amateur-gynecoloog. Ecce homo: ruim een eeuw na Freud en Nietzsche komt de wetende man tevoorschijn, die in zijn eigen onderbroek durft kijken.

Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .