Luc Tuymans tegen Katrijn wie? – Of het macho-cynisme van de cultuurvedette

dedeckerJean-Marie Dedecker zal wel nooit vermoed hebben dat er in zijn oude dag zo over zijn kalende schedel zou geredetwist worden. Heeft Luc Tuymans nu plagiaat gepleegd door de foto van Katrijn Van Giel over te schilderen, hetgeen het doek ‘A Belgian politician’ opleverde? (voor 500.000 Euro verkocht aan een Amerikaanse verzamelaar)
Neen zeggen de esthetici: beelden moeten vrij kunnen circuleren en worden overgenomen, dat is de essentie van moderne kunst. Ja zeggen de juristen, en (uiteraard) de beroepsvereniging der fotografen, en finaal ook de rechter: het doek van Tuymans is werkelijk een kopie van de foto. Ook foto’s zijn aan auteursrecht onderhevig.
Alleen voor de parodie wordt een uitzondering gemaakt, nl. een humoristische imitatie die duidelijk bedoeld is als een kwinkslag. Flauw en doorzichtig dat Tuymans en zijn advocaten er zich probeerden uit te praten door het werk nu als een parodie te verkopen, want dat is het natuurlijk niet.
Hoe zou Luc Tuymans overigens reageren, moest ik zijn Belgian politician op duizend exemplaren reproduceren en in de Aldi verkopen? Juist: hij zou me een proces aandoen. Tenzij er in kleine lettertjes zou onder staan: “Dit is een parodie”. Of, met een vette knipoog: “Ceci n’est pas un Tuymans”.
Nu ben ik altijd een koele minnaar van dat auteursrecht geweest. Ik geloof inderdaad in het vrij verkeer van woorden, beelden, ideeën. Men betaalt de nazaten van Einstein ook niet, telkens men de relativiteitstheorie aanhaalt of in een andere theorie verwerkt. Maar hier speelt iets anders. Luc Tuymans is een icoon van de hedendaagse schilderkunst, en het troetelkind van rijke verzamelaars. Zijn werken hangen wereldwijd in alle grote musea, en ze mogen daar van mij blijven hangen tot ze in stof uiteen vallen.
Maar who the fucking hell is Katrijn Van Giel? Ze is free-lance fotografe, heeft een webstek (zoals iedereen), en heeft zowaar ooit een obscure Nikon-prijs gewonnen, doch voor de rest is ze een nobele onbekende. Misschien dacht Luc Tuymans wel: ach, dat kippetje, daar kraait toch geen haan naar, ik pik wel even die foto, ze zal nog vereerd zijn ook als ze er ooit lucht van krijgt. En daarbij, fotografie, dat is toch geen kunst? Pruttelt ze nadien? Ik stuur haar een gesigneerde foto op!
Hier speelt dus machogedrag, hautain superioriteitsgevoel, en een vorm van cynisme waardoor hij zelfs niet de moeite nam om haar vooraf te contacteren of haar naam ook maar ergens te vermelden. Een gebrek aan fijne manieren, enfin. De latente man-vrouw-tegenstelling duikt weer op, die ik al in andere contexten beschreef als een subtiele usurpatie: vrouwen mogen voor muze spelen, inspireren, aanbrengen, maar moeten vooral niet met de pluimen gaan lopen en zich teveel op de voorgrond wringen. Maar dat was dus zonder Katrijn Van Giel gerekend.
Dus ja, als obscure blogger en niet-geaccrediteerde filosoof, die zelf regelmatig zijn teksten tegen komt onder de naam van journalisten-met-perskaart, soms inclusief alle toeters en bellen maar uiteraard zonder bronvermelding, sympathiseer ik wel met Katrijn. Het is geen juridische kwestie maar een existentiële. Een verhaal van macht en ongelijkheid, van coryfeeën die zich alles kunnen permitteren versus de culturele lower class. Ik heb het nu eenmaal voor onderdieren, doorkruiste namen, vergeten bronnen en nobele onbekenden. De geschiedenis die nooit geschreven wordt, omdat de Tuymansen het nu eenmaal altijd halen in dit universum. Dat fameuze doek is ondertussen alvast het dubbele waard dankzij de heisa er rond: ook het schandaal is publicitair goud.
Nu verdient Katrijn die gesigneerde foto toch echt wel.
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

3 reacties op Luc Tuymans tegen Katrijn wie? – Of het macho-cynisme van de cultuurvedette

  1. Mec à l' ancienne zegt:

    Achter elke koene ridder gaat zowaar een feminist schuil. Zo hoort het en is bij deze nog eens in verve gezet! De voor plagiaat te kwader trouw veroordeelde kunstenaar schijnt ook standpunten anti-Vlaams-nationalisme ingenomen te hebben… Enfin, Jean-Marie Dedecker of de man van 500.000 Euro, zullen ze in Texas Houston geweten hebben. Authentieke vervalsingen, die toch een behoorlijke som geld opbrengen! Om een idee te hebben : bij een schilderij van James Ensor van 80cm op 1 m, een topstuk dat nu wordt aangeboden op BRAFA, de komende Brusselse Antiekbeurs, is sprake van 1 miljoen Euro. “Het geld heeft groot vermogen. Het maakt de gekken wijs. Het geeft de blinden ogen. Elk voordeel heeft z’n prijs.” (Wim De Craene).

  2. Wietel zegt:

    Ook opletten met knipogen! Je mag er niet te veel achter elkaar laten. Het zou een ‘tic nerveux’ kunnen worden…

  3. P.Fend zegt:

    Alweer een “conciliëntie”, van monsieur Huysmans deze keer: Xenia én xenos gelijktijdig.

Reacties zijn gesloten.