In Facebook-land is alles leuk

Ik had op deze FB-pagina al een paar keer grappend gezegd dat berichten met een grappige, luchtige en positieve ondertoon sneller opgepikt worden dan serieuze, filosofische beschouwingen. Zo was het hilarische bericht van 25/8 over het Poolse meisje dat zwanger geraakte via een drentel sperma in een zwembad, een absolute topper: 20 keer gedeeld en 65 leuks, zelfs van mensen die ik van haar noch pluim ken en niet in mijn vriendenlijst staan.
Ook berichten met een hoog emogehalte kunnen bekoren, zoals het verhaal van de arme Jules die valselijk van pedofilie beticht werd (21/8).
Berichten anderzijds met een grote maatschappelijke of politieke relevantie, zoals dat van 18/8 over de sabotage in de kerncentrale Doel-4, en de lessen die we eruit kunnen trekken, kunnen op veel minder bijval rekenen. Terwijl de link naar mijn controversiële blog-essay “Wie vermoordde Bart De Wever?” (15/8) maar een handvol reacties opleverde.

Alreeds dichtte ik mijn publiek domheid en oppervlakkigheid toe. Onterecht. Want nu blijkt dat Facebook zelf filters inbouwt die links naar externe blogs ontmoedigen (in het jargon: “clickbait” genoemd). Maar straffer nog: ook de content zelf, de inhoud van de geposte berichten wordt gescreend op de mate waarin hij positief, leuk, en dus ook enigszins onbenullig is.
Foto’s van een huwelijksjubileum of berichten als “Vandaag ga ik naar de kermis van Oosteeklo” worden hoger gerangschikt in het FB-nieuwsoverzicht dan slecht nieuws of een kritische analyse van de Belgische energiepolitiek.
Het fameuze FB-algoritme is ook zo ingesteld dat, eens de kaap van 20 leuks gehaald, de volgende kliks veel sneller komen, omdat het bericht door de machine dan als “positief” wordt geëvalueerd, en dus het promoten waard. Ook de hype rond de “Ice bucket challenge” (zich met een emmer ijskoud water overgieten voor het goede doel) is naar het schijnt vooral een succes geworden dankzij de facebook-filter die het als “goed nieuws” evalueerde, waardoor het item zogezegd viraal ging.

Vraag me dus niet hoe ze het doen, maar Facebook promoot leuk nieuws, om de simpele reden dat u dan ook ontvankelijker bent voor datgene waar het echt om te doen is: de reclame, rechts tussen de berichtenkolom en de chatlijst. Dat is ook de reden waarom de “vind-ik-niet-leuk”-knop er nooit zal komen: dat zou van FB een écht discussieforum maken, en dat is gewoon niet de bedoeling. Voor meer details: lees “The filter buble” (2011) van de internet-activist Eli Pariser: we zijn nu in de fase dat de sociale media, na de vrolijke, maar commercieel geregisseerde anarchie, filters gaan installeren op de aangeboden “content”. Op het einde leest u nog alleen wat uw gelukszone in uw brein wil lezen.
Tja, wat nu gedaan. Ik gebruik het medium namelijk niét om de wereld te verblijden met persoonlijk nieuws en vakantiefoto’s, maar om ideeën te ventileren, hoe controversiëler hoe liever, onverwachtse invalshoeken en dubbele waarheden, plus verwijzingen naar blogteksten en essays op “Visionair België”.
In feite gebruik ik het medium dus op een oneigenlijke manier. Dat geeft mij dan weer een extra goed gevoel, in het besef evenwel dat Facebook mijn profiel ook van de ene op de andere dag kan schrappen. Zonder boe of ba en zonder recht op verdediging: dit is namelijk een commerciële ruimte, remember, en geen filantropische instelling.

Andere schrijvers en intellectuelen zijn er minder afhankelijk van. Zij hebben nog de pers en de klassieke media. Maar van een jonge journalist hoor ik nu dat hoofdredacteur Bart Sturtewagen heeft gezworen dat mijn naam nooit in “zijn” krant komt, tenzij als doodsbericht. Echt waar. Men kan zich vragen stellen bij de journalistieke maatstaven van zo’n banvloek, maar zo werkt net nu eenmaal in Vlaanderen: wie kritisch is voor de media, vliegt op de index.
Het blijft dus een beetje dwalen in de onderwereld: als filosoof en criticus contact proberen te maken met het publiek via een sociaal medium dat de oppervlakkigheid en de blijde boodschap in zijn algoritmes heeft geprogrammeerd.
Weinig kans dus dat dit bericht hoog in uw nieuwsoverzicht opduikt. Tenzij we de kaap van de 20 leuks halen. Klikken dus maar!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .