Empathie als schrikbeeld: waarom rijken en machtigen het zo op olifanten gemunt hebben

Carlos

Het bizarre fenomeen dat de rijken en machtigen der aarde de laatste overblijvers mogen neerknallen van verdwijnende diersoorten, geeft toch een aparte dimensie aan wat nu al omschreven wordt als de zesde massa-extinctie: het verdwijnen van quasi alle leven (zeker de zoogdieren, maar ook vogels, reptielen, amfibieën) op deze planeet, wat dus al een keer of vijf in de geschiedenis van de aarde zou gebeurd zijn.
In dit scenario stort de biodiversiteit in elkaar, van hoog naar laag. De mens kan zijn bestaan dan nog wel rekken te midden van een dode planeet, dankzij zijn technologisch vernuft, maar leuk wordt het niet in een woestijnlandschap, begrensd door verzuurde zeeën in een constante temperatuur van zo’n 40°C. Het exit, aangeraden door genieën als Stephen Hawking, lijkt dan nog de beste oplossing: inpakken en wegwezen richting nieuwe sterrenstelsels. Waarna het aardse leven zich wel zal herstellen, over miljoenen jaren uiteraard. De aarde zelf krijg je niet kapot, uiteindelijk is de mens op zich maar een stipje op haar tijdas.
De biologische uitroeiing die momenteel aan de gang is, met de mens in de glansrol, speelt zich op twee niveaus af. Door de overbevolking, het verdwijnen van de grote regenwouden, de opwarming, het gebruik van insecticiden en ander giftig spul is er een structurele verarming op industriële schaal. De bevolkingsexplosie maakt ook dat we ons niet kunnen permitteren om compassie te hebben met sprinkhanen of bladluizen, zelfs al hangt daar een hele voedselketen aan vast. Platspuiten is de boodschap.
Daarnaast speelt er zich ook een rituele vernietiging af, niet nodig om de honger te stillen of wat dan ook, maar gewoon het doden om te doden. We spreken dan over de jacht, niet alleen op konijnen (met de eeuwige smoes dat de jager het wildbestand “gezond” houdt) maar ook op de laatste overblijvende antilopes, ijsberen, leeuwen, bizons en olifanten. Het is een toeristische activiteit op zich, voorbehouden aan echte rijken die probleemloos honderd duizend euro op tafel leggen om een leeuw te mogen neerknallen. Iconisch is de foto van de Amerikaanse tandarts Walter Palmer die vol trots op de dode leeuw Cecil poseert, afgeknald in Zimbabwe. Die foto moest via Twitter de wereld rond: jagers willen niet alleen doden, ze willen ook hun trofee etaleren. Daarnaast is ook het plaatje wereldberoemd waarin koning Juan Carlos van Spanje, staande naast zijn minnares, bij een dode olifant in de lens kijkt (foto bovenaan dit artikel). Zich van geen kwaad bewust. Of toch?
De jager als serial killer

Donald Trump jr., poserend met afgesneden olifantenstaart
Nu ook VS-president Donald Trump de import in de VS van jachttrofeeën terug toelaat, poetsen de Amerikaanse jagers hun geweer op om de Afrikaanse olifant verder uit te roeien. Het symbool van de republikeinse partij is nota bene een olifant, maar dat deert niet: het moet zijn dat speciaal deze beesten zich niet conform het mentale Trump-register gedragen.
Olifanten worden namelijk beschouwd als de intelligentste zoogdieren met een zeer ontwikkelde neocortex (het deel van het brein dat staat voor zelfbewustzijn, vermogen tot redeneren en analyseren). Ze leren snel, hebben een ijzersterk geheugen, gebruiken een complexe taal, vertonen altruïsme naar familie en soortgenoten maar zelfs ook andere diersoorten. Het is bekend dat olifanten mensen die gewond zijn bewaken en dat ze dieren die in nood verkeren helpen of sparen. En heel bijzonder: ze vertonen rouwgedrag, begraven hun doden en drentelen urenlang wenend bij het graf.
De drang om specifiek deze empathische tak van het dierenrijk te elimineren, de staart af te snijden en deze boven de schouw te hangen, lijkt dan toch verbonden met een haat tegen het fenomeen empathie op zich. Dat is logisch: heel de Trump-ideologie is een minutieus bereide mix van allerlei oerinstincten (overlevingsdrang, bescherming van het territorium, de kudde, loyauteit aan de leider alias het alfadier), maar empathie, het mede-lijden, hoort daar gewoon niet bij. Dus is het olifantenkerkhof ook een emotioneel kerkhof, en poseert Donald Trump Jr met die afgesneden staart als een teken dat, wat wij met een groot woord “liefde” betitelen, een hinderlijk fenomeen is. Verwijzingen naar de mind map van de seriemoordenaar liggen voor de hand: de vrouw is lustobject én te doden subject, omdat ze verwijst naar het gevoelsleven van de killer dat als een afgrond dreigt en dient verdrongen te worden. Een laag zelfbeeld, stammend uit de kindertijd, en een seksueel defect versterken die drang nog om het eigen empathisch reservoir af te sluiten.
Huh? Trump en C° een laag zelfbeeld? Natuurlijk hebben ze dat. Alle politici hebben een mentaal probleem, Donald Trump vergroot het alleen uit tot een kikkerperspectief en scoort zo bij de underdog. Minderwaardigheidscomplex en machtswellust behoren tot hetzelfde psychopathisch register: de president van de VS is ziek, zoals ook Bart De Wever, Poetin, Erdogan en Duterte aan politiek doen uit overcompensatie. Allen zijn het olifantenjagers in spe die macht nodig hebben om mentaal te functioneren. Of waarom men terecht het parlement beschouwt als een gekkenhuis en de democratie als een middel om, naast het kunstenbedrijf, defecte breinen een bezigheid te geven, in de hoop dat het niet echt ontspoort.
Ons rest dan niets anders dan de olifant in ons tot leven te wekken, met het risico dat we dan ook loslopend wild worden, in het schotveld van de safarist. De Liefde bedrijven, met hoofdletter, is vandaag bijna subversief, en empathie is net geen scheldwoord. Reden om beide te cultiveren: als we er toch aan gaan, dan liefst wel met stijl. En af en toe wordt er toch eens een jager door een hert gespiesd: even bulderlachen in het bos bij deze absurditeit.

Lees verder

Advertenties
Geplaatst in Geen categorie | 35 reacties

Vargasss92 aan de Munt: Schiet niet op de pianist

munt

Zet u nu goed schrap, want het is niet omdat ik de Brusselse rellen na de voetbalmatch Marokko-Ivoorkust, en het daarmee gepaard gaande vandalisme, aan de kaak stelde, dat ik ook vind dat een Franse filmpjesmaker/jeugdidool niet naar Brussel mag komen om er zijn fans te begroeten.

Noteer dat Vargasss92, zo noemt de snapchatter zich, zijn 600.000 volgers (waar ik alleen maar jaloers op kan zijn) uitnodigde met de mededeling: “Ik wil geen opstootjes, ik wil dat niemand duwt, want anders gaat de politie me weghalen. Ik wil gewoon een namiddag zonder problemen met jullie spenderen en met jullie ­plezier maken.” Kan het serener?
Natuurlijk zijn er weer ruiten gesneuveld en auto’s beschadigd, oeioei, en zelfs in de Muntbibliotheek, het paradepaardje van de Vlaamse cultuur in Brussel. Ja nu was de politie er wel snel bij, goed zo. Maar als Sven Gatz ter attentie van de filmpjesmaker twittert: “Potje breken, potje betalen”, klopt er iets niet. Want stel dat ik dat mijn fans wil toespreken op het dorpsplein van Terlanen, en iemand breekt een ruit van de Sint Rochuskapel, gewijd aan de pestheilige, moet ik dan een rekening verwachten?

VargassDe vrijheid van samenkomst lijkt me essentieel, en Vargasss92 is gewoon een jeugdidool die houdt van onverwachtse pop-ups, zoals de postmoderne cultuur die beoefent. Dat het crapuul zich slecht gedraagt, is een andere kwestie. In de jaren ’50 gooiden vrouwen hun slipjes al naar Elvis, en die vroeg daar ook niet om, en de geurhinder was toen volgens getuigenissen ook niet van de poes, of net wel.
Het is een Belgisch-Brussels verhaal rond een allochtone subcultuur die we veel te lang gepamperd hebben, maar het is niét het verhaal van Vargasss92, die uiteindelijk maar wat filmpjes op het internet zet die, juist door hun knulligheid, viraal gaan. Toch oppassen dat we op de duur als oude zakken geen voeling meer hebben met wat er in het koppie van 18-jarigen omgaat, en dat finaal een vlogger/performer zelf als het kwaad wordt aanzien.

Het gaat om cultuur die zich totaal buiten het establishment en zijn netwerken stelt, de stijfburgerlijke subsidiekunst, het kleine wereldje van Sven Gatz en zijn vrienden. Vargasss vraagt geen geld en heeft de politiek niet nodig. Dat moet de libertariërs onder jullie toch kunnen aanspreken? Missen we hier een link en had de bib beter haar deuren wijd geopend in plaats van angstig gesloten?
Altijd wel iets te beleven op dat Muntplein, is het niet in de opera, dan toch daarbuiten. #StommeVanPortici

Geplaatst in Geen categorie | 43 reacties

Filip en Mathilde: als schimmen uit een schimmenrijk

Taj Mahal

 

Vandaag is het 15 november, Dag van de Dynastie, waarop het Koningspaar en de andere dotatiegerechtigden van de familie worden gehonoreerd.
Onze vorsten Filip en Mathilde gaan regelmatig op reis, om de naam en faam van de Belgische natie uit te dragen, en ook wel omdat ze eigenlijk niets beters te doen hebben.
Onlangs werden ze gesignaleerd in India, en meer bepaald aan de Taj Mahal, waar voor de gelegenheid alle toeristen werden weggejaagd om het paar toe te laten in alle sereniteit een foto te maken die suggereert dat ze alleen zijn in dit gelukzalig decor. Van wereldvreemdheid gesproken.
Vermoedelijk zijn ze zich echt niet bewust van de morbiditeit van deze scenografie: Filip en Mathilde zijn nog altijd met voorsprong hun eigen beste karikaturen.
Want dit imposant marmeren monument, opgericht door de islamitische heerser Shah Jahan, de vijfde heerser van het Mogolrijk (en fervent vervolger van de andere godsdiensten in dat land, zoals het hindoeïsme, toch geen onbelangrijk detail in de huidige context) is een grafmonument, een mausoleum.
Het is gewijd aan de dood, en zo zien Filip en Mathilde er ook uit: als schimmen uit een schimmenrijk. Bovendien ja, het monument heet een ode aan de liefde te zijn, maar dan wel in een land waar groepsverkrachtingen vandaag de regel zijn. Een folkloristisch evenement waar Mathilde vermoedelijk niet aan heeft deelgenomen: ook hier heerst het irrealisme en de ontkenning.
Tenslotte heeft onze dynastie iets met sprookjes. Fabiola gaf al een sprookjesboek uit en mijmerde zich zo het graf in. De Taj Mahal is eveneens een sprookje, zeg maar een fantasmagorie waar het koningspaar met euforie in tuimelt, wetende dat koningen alleen in sprookjes overleven. In de werkelijkheid dreigt altijd de guillotine, of de financiële duimschroef zoals de N-VA verkiest.
De valse idylle die uit deze Indische enscenering straalt, kan onschuldig lijken, maar ze staat symbool voor de grote mate van versluiering die ons land in zijn greep houdt. Voor mij is zelfs dat protocollair koningschap er te veel aan. Weg ermee, ik wil deze symbolen niet.
Te Deum Laudamus, een atheïst hoeft zelfs voor het zingen de kerk niet uit te gaan.

Geplaatst in Geen categorie | 5 reacties

Een liefdeslied van Rodrigo Duterte voor Donald Trump: dit moét intergalactisch gaan

Duterte

In een recente promoclip voor Radio Klara worden we er nog eens aan herinnerd dat in 1977, veertig jaar geleden dus, twee Voyager-ruimtesondes ons zonnestelsel verlieten met daarin een aantal boodschappen voor buitenaardse beschavingen, in deugdelijk platina gegrift. Het muzikale aandeel van deze intergalactische groet bestond uit het Brandenburgs Concert No. 2 van Johann Sebastian Bach, de Vijfde Symfonie van Beethoven en de opera Die Zauberflöte van Wolfgang Amadeus Mozart.

Lees verder

Geplaatst in Geen categorie | 2 reacties

De PS, het Marokkaanse feestje en de (afwezige) politie: Je zult als Vlaming maar een meubelzaak hebben aan de Lemonnierlaan

winkel

Terwijl de scherven nog worden opgeruimd aan de Brusselse Lemonnierlaan, waar zaterdagavond j.l. enkele honderden Marokkanen iets te uitbundig de kwalificatie van Marokko voor het wereldkampioenschap voetbal vierden, regent het nu perscommentaren én verklaringen van politici. Ook een verontwaardigde reactie van Jan Jambon (N-VA), nota bene minister van Binnenlandse Zaken en dus rechtstreekse eindverantwoordelijke voor de ordehandhaving.
Daarnaast loopt er een opvallende communautaire scheidingslijn inzake de perceptie van het gebeuren. Aan de Vlaamse kant dringt men aan op hard optreden, wordt de laksheid van de politie (en haar oversten, de burgemeester dus) aan de kaak gesteld, en komt onvermijdelijk de inefficiënte versnippering van de Brusselse politiestructuur weer ter sprake. De Waals-Franstalige pers ziet het helemaal anders, minimaliseert de incidenten en vindt zelfs dat de politie te snel (!) en te drastisch optrad. Hoe men dat rijmt met de geplunderde en/of vernielde winkels en de in brand gestoken auto’s, tja, het is Brussel en België, nietwaar.

Lees verder

Geplaatst in Geen categorie | 12 reacties

Sorry vrienden, dit is geen discussie over grenzen en preutsheid, maar over machtsmisbruik

  • Aan de fans van Bart De Pauw die vinden dat ik hem in mijn column van gisteren te hard en onfair aanpakte
  • Aan de VRT-bashers die vinden dat te mild ben voor dit instituut (“rode burcht”, “hoerenkot”,…) dat hoger vernoemde entertainer wandelen stuurde omwille van “grensoverschrijdend gedrag”
  • Aan de stoere mannen die vinden dat die aandacht zoekende seuten van de amusementsindustrie zich niet zo moeten aanstellen en dat flirterige sms’jes niet moeten gelijk gesteld worden met aanranding

Lees verder

Geplaatst in Geen categorie | 63 reacties

“Meester, hij doet het weer!”: De televisie wil kijkcijferkanonnen, en is verbaasd als die af en toe eens in het rond schieten.

DePauw

Bart De Pauw is een van die televisiegezichten die ik nooit heb kunnen pruimen, zoals nog wel meer van die Woestijnvis-halfgoden. Zijn zogenaamde humor leek me zodanig puberaal, typisch middelbare-school gegabber (De Pauw begon zijn carrière als co-scenarist van “Meester, hij begint weer!”) van iemand die per sé de plezantste wil zijn en de schoolbus tot vervelens toe trakteert op origineel smoelenwerk. Terwijl echte humoristen als Bert Kruismans en Philippe Geubels de grap ontwikkelen als een subtiel geheel van plot, pointe en presentatie, oversteeg het bij Bart zelden het niveau van de gimmick.
Natuurlijk heeft De Pauw wel zijn verdiensten als scenarist van o.m. Loft, dingen die ontstaan zijn in de luwte van de creatieve brainstorming en de schrijfkamer. Maar daar waar de gepatenteerde publieksopwarmer de Man van Melle werd en de status van TV-vedette kreeg, slash kijkcijferkanon, liep het mis. Teveel ikkerige branie, teveel zelfvoldaanheid, voortdurend gniffelen om eigen moppen, tekenen die wijzen op populariteitsverslaving. Bij het groot publiek, maar ook binnen het selecte wereldje van BV’s, de televisie-industrie en de begeleidende media.

Lees verder

Geplaatst in Geen categorie | 33 reacties